Қоғамның рухани дамуындағы ислам дінінің орны мен ролі

1. Кіріспе 3
2. Қоғамның рухани дамуындағы Ислам дінінің орны мен ролі 5
3. Дін дегеніміз не? 9
4. Ислам экстремизм мен терроризмге үндей ме? 11
5. Исламның фанатизм мен терроризмге көзқарасы қандай? 13
6. Ислам уммасының болашағы зор 16
7. Қорытынды 21
8. Қолданылған әдебиеттер 22
Қазақстанның кеңестiк мектептерiнде коммунистiк идеологияның нұсқауымен дiннiң адамзат тарихындағы рөлi терiс түсiндiрiлдi. Дiн – адам санасын ұлайтын, жаңалыққа, ғылымға қарсы, барлық өзгерiстердiң, табыстардың бәрiн Құдай жасап отыр деп түсiндiретiн, нағыз керiтартпа,үстем таптың жоғын жоқтаушы, соның сойылын соғушы деген сипатта оқытылып, дiннiң қызметiне терiс баға берiлдi. Осының салдарынан Кеңес елi халықтарының, соның iшiнде Қазақстан халықтарының да бiрнеше ұрпағы атеистiк (дiнге қарсы) рухта тәрбиеленедi. Қазiргi кездегi елiмiз халықтары арасында адамгершiлiкке кереғар өрескел тәртiпсiздiктердiң: түрлi бұзақылықтардың, әсiресе, ұрлықтың, зорлықтың, нашақорлықтың, араққұмарлықтың, жезөкшелiктiң көбеюiне сол дiнсiздiк тәрбиесiнiң әсер еткенi сөзсiз. Ал, шындығына келсек, дiн алғаш пайда болғаннан бастап, халықпен бiрге өмiр сүрдi, оған көптеген пайдалы қызметтер атқарды. Қай дiн болсын халықты адалдыққа, адамгершiлiкке, имандылыққа, татулыққа, шыдамдылыққа, еңбекқорлыққа, достыққа шақырды, халықтың сауатын ашуға, мәдениетiн көтеруге елеулi үлес қосты.
1. “Ислам әлемі” №4 шілде-тамыз, 2003ж
2. “Алдаспан” №3-4, 2003ж
3. “Қазақстан” ұлттық энцклопедия , 3 том, 321 бет
4. www.islam.nur.kz
        
        Мазмұны
1. Кіріспе
3
2. Қоғамның рухани дамуындағы Ислам дінінің орны мен ролі
5
3. Дін дегеніміз не?
9
4. Ислам экстремизм мен ... ... ... Исламның фанатизм мен терроризмге көзқарасы қандай?
13
6. Ислам уммасының болашағы ... ... ... ... ... ... мектептерiнде коммунистiк идеологияның нұсқауымен
дiннiң адамзат тарихындағы рөлi терiс түсiндiрiлдi. Дiн – адам ... ... ... қарсы, барлық өзгерiстердiң, табыстардың бәрiн
Құдай жасап отыр деп түсiндiретiн, нағыз керiтартпа,үстем таптың ... ... ... ... ... ... ... дiннiң қызметiне
терiс баға берiлдi. Осының салдарынан Кеңес елi халықтарының, соның ... ... да ... ... ... (дiнге қарсы) рухта
тәрбиеленедi. Қазiргi кездегi елiмiз халықтары арасында адамгершiлiкке
кереғар ... ... ... бұзақылықтардың, әсiресе,
ұрлықтың, зорлықтың, нашақорлықтың, араққұмарлықтың, ... сол ... ... әсер еткенi сөзсiз. Ал, шындығына
келсек, дiн алғаш пайда болғаннан бастап, ... ... өмiр ... ... ... ... атқарды. Қай дiн болсын халықты адалдыққа,
адамгершiлiкке, ... ... ... ... ... ... сауатын ашуға, мәдениетiн көтеруге елеулi үлес
қосты.Бұл айтылғандарға ислам дiнi мысал бола алады. ... ... ... ... рөл атқарған. Ислам–жеке адам мен қоғамды түзететiн,
әлеуметтiк бақытқа, шынайы бостандыққа және ... ... iзгi жол, ... ... түсiнiп бағалай бiлген Жүсiп Баласағұн ХI
ғасырдың ... ... ... ... ... деп ... оның мемлекетке
зор пайдасы бар екендiгiн дәлелдеген. Тарихта барлық дiн ... ... оны шын ... ... ... ... дiндi (эрзац-дiн)
таратушылар да болған. Бұған өткен уақыттардан да, қазiргi уақыттардан да
мысал келтiре аламыз, ... екi ... ... ... ... әдейi
бұрмалаушылар, ал екiншiлерi бiлiмi таяздықтан, надандықтан бұрмалаушылар.
ХIХ ғасырдағы қазақтың ғалым ойшылдары Шоқан Уәлиханов, Абай ... ... ... ... ... ... дiн ... сынап-мiнегенi белгiлi. Бұған да тереңiрек мән берген ... ... ... дiнiн ... жоқ, дiн ... ... Ал, ... Қазақстанда
дiн бұзудың екi түрi де бар. Ислам дiнiнiң ғылыми негiздерiнен хабары аз
дүмше дiншiлдер де, ... ... ... ... ... ... ұстаушылардың қатарын сиретуге әрекет жасаушылар да жетерлiк.
Кейбiр зерттеушi-ғалымдардың пiкiрiнше, ... ... ... ... ... ... ... Себебi олар,
негiзiнен, батыр, ер мiнездi, ... сол ... ... ... ... ... асыл тектi адамдардан құралды. Осындай табиғи
қасиеттерге ислам руханияты келiп қосылғанда нұр үстiне нұр ... ... ... Қазақ халқы соқыр сенiммен емес, ақыл-ой елегiнен өткiзiп, ... ... оны ... ... үлгiсiнде ұстанған. Бiз дiни
көзқарасы терең, дiни мәдениетi өте жоғары ... ... ... Тек
осы дәстүрдi қалыпқа келтiру керек (Н.Нұртазина. Ислам және ... ... ... ... 2001 ... жас
мемлекетiмiздi нығайту үшiн ұлт және жалпы адамзат прогресi жолында
классикалық ... ... бiр ... ... ... ... ... жағдайға байланысты ұтымды пайдалануға болады.
Олар қазiргi халықаралық нормаларға да, өркениеттiк үрдiстерге де ... ... ... ... ... мен оның ... ... берi бiздiң елiмiзде ислам дiнiнiң дамып, халық арасында қанат
жаюына мүмкiндiк жасады. ... ... ... мен елдi ... ... ... ... мешiттерiнiң қызмет етiп ... ... ... Оқу ... ... ... жалпы бiлiм беретiн мектептерде
де дiн тарихын оқытуға көңiл ... ... ... ... бiрi исламның
адамды адамгершiлiкке, имандылыққа тәрбиелеудегi пайдасын ескере келiп,
Қазақстан Республикасы үкiметiнiң ұсынысымен ... оқу ... ... бiлiм беретiн мектептердiң 10-сыныбында ... пәнi ... ... ... мен ... ... ... осы
саланың белгiлi ғалымдары қатысты. Пәннiң бағдарламасы мен оқулығы негiзгi
төрт тараудан тұрады. Оқулықтың III тарауы ... ... деп ... ... үш ... ... ... және ислам дiндерi тарихына арналған.
Келешекте басқа пәндер ... ... ... оқу-әдiстемелiк кешендер сияқты
бұл пән бойынша да қосымша құралдар шығады.
2. ... ... ... Ислам дінінің орны мен ролі
Қазақстан тәуелсіздік алғалы 12 жыл ішінде өзінің нағыз демократшыл ... және де ... ... ... ... ... ... Республика халқының рухани өмірінде ірі ... ... және де осы ... ... себепкер еліміздің басшысы болғаны
қуантады. Бірақ та, ... ... ... бір ... ... қоғамды
өзгертуі мүмкін емес, өйткені қоғам жақсы жаққа өзгеруге өзі ұмтылу керек.
Біз көп ... елде ... ... ... ... ... ... тек бейбітшілік заманда ғана әр ... ... ... ... ... ... болып жатқан: Нашақорлық, ... ... ... -барлығы қоғамдық және экономикалық жағдайдың ... және ... ... байланысты деп ойлаймын. Шынында да осыншалықты
жайсыздықтың барлығы әр адамның өзіне байланысты, өйткені ... ... ... ... біз алдымен өзімізді өзгертуіміз керек.
Мұхаммед (с.ғ.с.) Пайғамбар айтқан: "Біріншіден өзіңді ... ... ... ... ... - ол Аллаһ тағаланы түсіну деген сөз". Біз
қауіпті жан-жағымыздан іздейміз, ал ол өзіміздің ішімізде. Бұл ... емес ... ... ... және де сол қауіп адамның
рухани көзқарасының өзгеруіне алып барады.
Ислам діні бұл өмірді бағалау керектігін, және де өз ... мен ... ... ... ... ... Ислам діні барлық
адамзатқа бірдей ереже жасап, ... биік ... болу ... ... адам ... барлық элементтер мен жан-жақты ... ... және ... ... ... ... Ол адамды биік
ұмтылыстарға тартып, бірақ та ... ... ... ... ... таза және ... ... сонымен қатар оның сұранысын қамтиды.
"Аллаһтың құлдарына көркем етіп ... ... және ... ... кім арам етті. Бұл несібе дүние тіршілігінде иман ... (7 ... 32 аят). ... діні ... ... ... тек қана
ойлар тізбегі ғана емес. Ислам - адам өмірінің көрсеткіші. Ол адамдардың
адаммен қоғамды байланыстырып, ... ... ... ... ... діні ... пен бақты бақыттың түбірі деп санамайды. "Негізінде
малдарыңды және балаларыңды сын деп біліңдер. ... ... зор ... (8 ... 28 аят). ... ... ... талдап, ол өзінің
уағыздарын жасайды. Сол ... ... ол ... ... ... байланыстардың тұрақты болуын қамтиды. Ислам діні ... және ... ... ... ғана ұйғармай, сонымен қатар
рухани кеңістікке де жайғастырады. Ол жерде Құдай заңдары, мораль, рухани
бастамалар ... ... ... дінінің заңдары басшылық етіп
өздеріне адам табиғатын алады. Ислам діні кең ... ... бай ... ... ол бір ... ішкі ... ... қоғамның сыртқы
өмірін сатылайды. Ол кіші мен ... ... ... ... ... мен қоғамның, дінтану мен философияның арасына тәртіп келтіреді.
Ислам діні адамдардың табиғат ... ... ... ... ... ... шығу ... адамның жасаған нәрселерінің тас-талқанын
шығарады.
Ислам философиясы адамды қоршаған ортада биік ... Ол ... ... ... ... ... рухани биіктіктерді
заңдастырады. Әр адамның жағдайы жақсы биік деңгейде болғанымен тұрмай оның
ойшыл, рухани, моральды, жағынан да биік көрсеткіштер ... ... ... әр адам ... ... ... әр адам үшін өмір сүру ... ... ... ... Шоу ... "Мұхаммед Аллаһтың елшісі"
атты кітабында былай деген: "Мен ылғи Мұхаммедтің дінін, оның үлкен күші
мен ... үшін ... ... ойымша біздің тағдырымыздың сан
алуан кедергілерін шешуде, және ... ... ... ... ... деп ... осы бір ғана Ислам діні деп ойлаймын, және ... ... ... бірі ... осы ... ... ... деп көзім
жетіп түр".
Халқымыз жыл ... ... 16-17 ... мемлекетіміздің
тәуелсіздігін алған күнін үлкен қанағаттанғандықпен мерейлене тойлайды.
Бұл тәуелсіздік – ... ... ... ұлтымыздың басым көпшілігінің
қаншама ғасырлар бойы, қаншалықты қиыншылықтар ... ... ... жуық ... ... ... қызыл қырғын, дінге қарсы қысым) болса
да жүректерінен Алланы шығармай, Аллаға ғибадат ... ... ... бен ... ... ... еліміздің
егемендіні үшін, халқымыздың бостандығы ... сарп ... ... үшін ... халқымызға, ұлтымызға тартқан сыйы. Ендігі жерде
Алладан еліміздің осы егемендігін, мемлекетіміздің осы ... ... ... тілеуіміз керек.
Алланың мәрхаметінің арқасында Елбасымыз ... ... ... ... халықтың әл-аухатының жақсаруында, білім менен
ғылымның дамуында, мәдениетімізбен өнеріміздің ... отан ... оң ... қол ... ... ... ... жетіле түсуі үшін, еліміздің егемендігі ... ... ... ... ... болуы үшін халқымыздың,
ұлтымыздың рухани жайы да Алла көрсеткен, Алла талап еткен жолмен өркендеп
баии түсуі ... ... ... жан ... жаңа ... сай ... пиғыл,
пейіл, ықылас, ниет Алла нұсқаған адамгершіліктің жоғарғы дәрежесіне
көтерілуі керек. Әрине бұл оңай ... ... ... ... ... ... ... ұлтымыздың ой өрісінен, жүрегінен ... діні ... ... тек қана ... ... салдарынан еліміздегі көпшілік ... ... ... ... етек ... Ал Кеңес Одағы
күйрегеннен кейінгі өтпелі ... ... ... ... кей адамдарда пайдакүнемдік, дөрекілік,
өркөкіректік, қаскүнемдік ... ... ... мезет идеологиядан тыс кеңістікте қалған халыққа исламға жат дінді
уағыздаушылар белсене кірісе бастады. ... ... ... ... ... араққұмарлыққа, нашақорлыққа, иманды-лыққа жат
кәсіптерге, қылмыскерлікке бой алдырып, ... ... етек ... осы ... еліміздің егемендігіне, мемлекетіміздің тәуелсіздігіне
қауіп туғызады. Сондықтанда осы ... ... ... ... ... ... жеткізетін сара жол— Ислам діні.
Олай дейтініміз Алла Тағала Өзінің ... ... ... ... ... Ғ.С.) бәрінен бет бұрып, жүзіңді Ислам ... ... ... адам ... соған арнап жаратқан. Алланық жаратуында ... Осы ... дін. ... ... көбі ... (30-С. ... ... Мақаладағы аяттар Халифа Алтай ... ... ... С
-суре, А- аяттар).
Ол Алла сендерге жерді тұрақ, ... ... ... ... ... көркем бейнеледі. Және де таза нәрселерден қорек берді. Міне
осы Алла Раббыларың. Төтенше ұлы Алла, бүкіл әлемнің ... Ол тірі ... ... ... жоқ. ... ... Оған ... нағыз ынтамен өзіне
жалбарынындар. Барлық мақтау бүкіл әлемнің Раббына ылайық. (40-С, 64, ... (474 бет). Міне осы ... ... ... ... ... қоғамдағы адал ниетті, ақ пейілді ... ... ... ... айтылған.
Еліміздің егемендігі мен мемлекетіміздің тәуелсіздігі баянды болуы үшін әр
азамат осы талапқа сай болуы қажет.
Ол үшін әркім Алладан осындай ... бар ... оны ... ... ... түйсінуі керек. Бұған қол жету үшін әр адам Алланың. Құран
Кәрім Кітабын өзі оқып түсінуі ... Осы ... ... ... арап тілінде, қазақ тілінде, орыс ... ... ... ... ... ... Құран Кәрім болуы ұйымдастырылса,
мектептерде, институттарда дін тану ... ... ... жүзеге асырса өте дұрыс болар еді.
Қазақстан мұсылмандар діни ... ... дін ... ... ... ... ... арнаулыда айқын жүйемен пәрменді түрде жүмыс
жүргізсе дейміз.
Олай дейтініміз халқымыздың ... ... ... ... ... ... Оның ... Алланың өзі жеткізген еліміздің егемендігі,
мемлекетіміздің тәуелсіздігін қамтамасыз ету үшін де бұл ... ... ... түр. Әр ... өзінің сәтті тұстары болады. Ислам
дінін елімізде өркендетудің сәтті ... осы кез. ... кеш ... болмайды. Жүйелі түрде жүргізу дегенде көңіл аударатын кейбір
мәселелер:
Алланың Құран Кәрім Кітабымен ... ... ... ... ... қатты көңіл аударудың қажеттігін, әрбір адам Құран Кәрімді өз қолымен
ұстап, өз көзімен бірнеше ... ... ... ынта қойып оқып
шықса сонда оның мазмұнына, маңызына жете ... ... ... ... ... ... ... кешірім сұраймыз. Моллалар мен
имамдар жекелеген аяттарды ... ... ... ... оны ... ... дәріптеп отырғандай көреді. Дінді дін үшін уағыздап отыр деп
те есептейді. Өзі ... ... ... ... ... ... ... айтып отырғанын аңғарып мойындайды.
3. Дін дегеніміз не?
ДІН (араб.) — адам пайымының бүкіл әлем мен ... ... ... өзі өмір сүретін ортаға және өзінің ақыл-ойы мен сана-сезімінен
тысқары тылсым дүниеге қатынасы; адамзат ... ... мен ... ... ... ... философия және ғылымнан ... бір ... ... қоғамындағы аса күрделі де маңызды әлеуметтік-
мәдени институт, ерекше қоғамдық сана және ... ... ... ...... ... сезім мүшелері қабылдай алмайтын болмыс ... және оны ... ... философиясының түсіндіруінше, Дін дегеніміз —
әлемді байланыстыратын күш Алланың ... ... ... ... ... ... ие — ... Алла адам баласының жүрегін өзіне ұштастыра
жаратады, яғни ... ... ... оның ... бөлшегі екенін адам
өз жүрегі арқылы сезетін ... ... ... ...... ... және оның Жаратушы Құдаймен байланысын орнату ... ... ... ... ... сатысының бірінші деңгейінде тұрған
адамның алғашқы махаббаты, таза құлшылығы, қорқынышы Аллаға ... ... ... болып, жас кезінен Алланың ғана бұйрығын орындаушы
болып өседі. Барлық тіршілік ... Алла ... ... ... ... ... үшін оның қарғысына ұшырайтынына мұсылман кәміл сенеді.
Осы сенім — оны ... ... ... және ... ... ... Иманын жоғалту адамның дінін жоғалтуына алып келеді (қ.
Ислам). Діни түрғыдан, Дін — бүкіл ... ... ... ... ... жаратылу мақсатын, оның сыр-сипатын түсіндіріп, танып-білуге және
адамның рухани жетілуіне ... ... ... мен ... болмысты толық қамтитын өте кең, ауқымды ұғым ... ... ... ... бойынша 40 - 50 мың жыл бұрынғы палеолит (тас
дәуірі), яғни алғашқы қауымдық қоғамның ... ... ... даму ... жатқызылып отыр. Аталмыш кезеңнің мәдениет
ескерткіштері жан-жануарлар культі мен аңшылықта ... ... ... ... діни ... ... сол
ежелгі дәуірлердегі өлген адамды еңбек құ-ралдары және әшекей бұйымдармен
бірге жерлеу дәстүрінің белгілері де дәлелдейді. ... ... адам ... ... ... және ... ... өмірден ажырау мүмкіндігінің пайда
болуы деңгейімен де (Діннің ... ... ... ... ұғым өзі ... нәрседен бөлініп, өзінше дербес өмір сүре
бастайды, сондық-тан нақтылы бар нәрселердің адам санасында ... ... ... де ... ... Бұл мүмкіндіктер адамның
тек қана нақтылы іс-әрекеттерінің тұтас ... ... ... ... ... байланыста ғана іске асады.
Адамзат тарихының өн бойында Дін адам сенімінің сипатына және ... ... сан ... ... ... ... ... қатысты оның
тотемизм, анимизм, натуризм, шаманизм, фетишизм, политеизм (көп-тәңірлі),
монотеизм (біртәңірлі), деизм (әлемді жаратқан соң, оның одан әрі ... ... бір ... ... емес әлдебір бастапқы себепті
мойындайтын ілім), т.б. түрлері пайда болды. Соның ішіндегі тарихи ... ... ... ең ... көріністері — сиқыршылық, тотемизм,
ғұрыптық жерлеу культі және шамандық болып ... ... ... ... мойындау барлық Діндерге тән ... ... ... ... ислам, христиан, иуда Діндеріне тән, ал ... ... тән ... ... ... ... Діннің тайпалық-халықтық
(мыс., иудаизм) және ұлтаралық немесе әлемдік (будда Діні, ... ... ... ... ... әрқайсысы түрлі ағымдар мен
конфессияларға бөлінеді. Мыс., ислам Дінінің ... ... ... ... ... ... және ... конфессиялары,
т.б. Діннің екі сипаты бар. Төменгісі — сыртқы, гибадат ету, ал ... ... ... ... ... ... ... Діннің ішкі мәнін
білдіреді, сондай-ақ, ғибадатты да қамтиды, адамның сыртқы және ... ... ... ... ... ... ... бол-
мыстың себебінің, заңдылықтарының бар екенін толық түсініп, оларды танып-
біліп, бойына сіңіріп және бұлжытпай орындауға ... ... ... және ... ... — бір ... ... сүйіспеншілікке жету
және оның мейірімі мен кешіріміне ие болу, рухани тазарып, жетілу. Олардың
ішкі мәнінде ғана емес, ... де ... ... ... ... ... ... қасиетті есімдерін қайталау; ән айтып,
билеп, зікір салып Құдайды мадақтау, ғибадат ету, дұға оқу, т.б. ... ... ... ... ... үш ... ... христиандық, будда)
ұстанады. Сонымен қатар, диалекткалық және ... ... ... ... ... ... және ... Дін атаулыны
теріске шығаратын басқа да ... ... ... ... ... түрде
теріс таңбалы діндер деп аталынады. Атеизм, әсіресе, ... ... ... ... ... соның ішінде Қазақстанда да мей-лінше
күшейген еді. Ол ... ... ... ұшыратты. Қазақстан өз
егемендігін ... ... ... ... Республикасының
Конституциясында азаматтардың діни сеніміне еркіндік берілген. 1991 ж. ... және діни ... ... ... Заң ... республика халқының басым көпшілігі ұстанатын басты Діндер —
ислам және христиан Діндері ... ... Бұл ... ... ... қойылып, мешіт, шіркеулер және діни оқу орындары, т.б.
діни бірлестіктер жұмыс істеуде.
Ислам ... мен ... ... ме?
Ислам – рахымдылық, мейірімділік және кешірілімділік діні. Ислам әділдік
пен ... ... адам ... бас ... мен ар-ожданын
қорғайды. Бұл жалаң ұрандар арқылы көпшілікті алдап, дінге еліктіру саясаты
емес, керісінше ... ... ... ... құрайтын табанды негіздері.
Құран Кәрімде айтылғандай, Аллаһ тағала Мұхаммедті (с.ғ.с.): "Жер жүзіне
тек ... етіп ... ... ... 107 аят). Пайғамбар
(с.ғ.с.) өзінің Хақ ... ... елші ... жіберілуіне қатысты: "Мен
игі және өнегелі істерді істеу үшін ... ... имам ... ... атты ... риуаят еткен). "Ислам" және
"бейбітшілік" сөздерінің арасын-да ... ... бар. ... бұл сөз ... яғни ... түбірінен туындайды. Аллаһ тағала да Өзін
Бейбітшілікті сыйлаушы ... ... ... ... ... ... ... тілеуі мұсылмандардың өмірдегі негізгі мақсатын
бейнелейді, мұсылмандардың ... ... ... жөн. Әр ... ... намазында да мұсылман оң жағындағы жарты ... ... соң ... ... ... әлемге тыныштық тілейді. Осы айтылғанның барлығы да,
Исламның бейбітшілік діні екеніне ... ... ... ... ... мен ... және қан төгіске, адамдарды қорқыту,
олардың өмірі мен дәулетіне зиян келтіруге жол берілмейді. ... ... ... ... - адам баласының құқығын сақтау, оның өмірін,
дінін, отбасы мен дүние-мүлкін ... ... ... Осы ... ... ... дәрежеде және қай түріне болмасын қарсы
екендігін аңғартады. Исламның басқыншылыкқа қатаң көзқараспен ... бір ғана ... ... қауіп тудырудың бүкіл адамзатка қарсы
жасалған қыстығы деп есептеледі.
"Бұрын өзі адам ... жер ... ... ... ... ... адам - барлық адам баласын өлтіргенмен тең (кунәһар) болады. Ал
егер біреу бір адамды ... ... ... ол - барлық адамды
тірілткенмен бірдей болады ".
Мәида сүресі, 32 аят.
Әрбір адам ... ... ... ... ... ... ... бүкіл адамзат өмірін қорғауға тырысып, адамдар арасында сыйластық
болуын, олардың бас ... ... және ... ... ... ... ... бірінде: "Мусылман үшін ... ... қаны ... малы және ... қасиетті '-десе (хадисті имам Муслим (Әл-Бирру)
кітабында риуаят еткен), екінші бір ... "бір ... ... ... ... ... (хадисті ,имам Әбу Дауд "Әдеп
кітабында" риуаят еткен).
Құран Кәрімде айтылғандай. Ислам барлық халықтармен достық, қарым-қатынаста
болып, мұсылман еместермен әділ ... ... ... ... ... ... ... сендерді мекендеріңнен
шықпағандарға келсек, оларға жақсылық жасаудан, олар туралы әділ болудан
Аллаһ сендердің ... ... ... ... әділ ... ... даусыз"
Мумтахина сүресі, 8 аят.
Отандастарының қауіпсіздігі мен тыныштығын сақтау жауапкершілігі-барлық
тұрғындар үшін ... ... ... әрі қауіпсіздік кепілі
және азғындық пен жауыздықты тыю жолы. Хадис-шарифте ... ... ... ... бір ... ... ... Олардың бір
бөлігі кеменің астында болса, екінші бөлігі ... ... Су ... ... астыңғы бөлігіндегілер кеменің үстіңгі бөлігіндегілердің
үстерінен өтіп: "Егер үстіміздегілерге зиянымызды ... ... ... Егер олар ойлағанын жасаса, бәрі де өлер еді, ал егер
жоғарыдағылар оларды тоқтатса, бәрі де аман ... ... ... ... ... ... ... еткен).
4. Исламның фанатизм мен терроризмге көзқарасы қандай?
Ислам фанатизмге оң көзбен қарамайды да мұсылмандарды оған ... ... ... ... ... ... мен ... мұндай жат нәрсе
қамтылмаған. Исламға шақыру ісі Құран Кәрімде көрсетілгендей, даналық ... ... әрі ... ... ... ... ... барлығы
фанатизмнің маңына да жоламайды. ... ... Оның ... мойындамай, Исламға үндеуінен теріс ... ... ... ... ... менің дінім өзіме тән, "-дегені
тарихтан мәлім (Кәфирун суресі, 6 аят).
Ал Исламнан бұрын болған діндер ... ... ... ... Мұхаммедтен
(с.ғ.с.) бұрын Аллаһ тағала тарапынан жіберілген Елшілердін ... иман ... ... ... ... деп ... барлық пайғамбарларға бірдей иман келтіруді талап етеді. Бұл-басқа
діндерде кездеспейтін, тек Исламға тән ... діни ... ... ... ... ... діни сенімге еріктілік қасиетімен ерекшеленген
Ислам ... ... бар деп ... бола ... ... ... қарамастан, барлық адамды тығыз қатынаста
болып, ... ... ... ... ... Сендерді Біз әуелде бір еркек, бір әйелден ... мен ... ата, бір ... ... ... ... ... жасауларың
үшін көптеген ұлт, ұлыс етіп көбейттік".
"Қазіргі кезде ... ... мен ... ... ... ... отырғанын атамай өтуге болмайды. Дей тұрғанмен, Исламның өз
болмысында ешқандай да ... ... ... ... аян ауқымы адам қабілеті қорыта алар мүмкіндіктен
анағұрлым асып кеткен тұста, қауіп-қатердің жаңа түрі бой ... ... ... ... ... ... ... көпшілігі бір қалыпта
ойлаудың әлдиіне бөленуді әлдеқайда қолайлы ... ... ... жеке
адамдардың батыл да қалыпқа сыймас ой өресі бірте-бірте тобырлық ... ... ... тізгін беруде, ондай ойлау жүйесі бойынша тұтас
адамдар қауымы өздерінің өмір салттары мен әрекет-тірліктерін шектеулі ... мен ... ... Сөз жоқ, ... мен ... бола
кұдірет болып көрінетін қайдағы бір идеяға өз әлсіздігіңді бағынышты ... ... ... адам әрине, біздің ата-бабаларымызға қарағанда
анағұрлым білімді, алайда сонымен бірге ... ... ... ... мен ... аясында ойлауға бейім...
"Исламдық кауіп-катер" деген ұғымды еріннің ... айта салу ... оның ... қанатының кеңге жайылып бара жатқаны соншалық, енді
ислам ... ... ... ... ... ... Исламның өзін
ңақтылы қорғаудың қажеттігін сөз ететін кез келді.
Мұндайда барлық халықтар үшін дін ... ... мен ... ... ... тәсілі мен тәпсірі болғанын еске сактаудың ... жоқ. ... ... ... ... ... тұтастық идеясы дағдарысқа
үшыраған шақта, елдің қоғамдық және саяси өмірінің ... ... ... ... ... дін ... Көп ... сенімнің біртұтастығы тарихтың
тайғақ кешулерінде халық ... ... ... ... дегеніміз мінез-құлық пен өмір салт кодексін белгілеп ... қана ... ... ... ... ... ... калыпты орнықтырып отыратын тұтас жүйе.
Ислам монотеистік дін, яғни ... ... мен ... ... ... Мұсылмандық дүние жаралымының негізінде - ... ... ... бұл ... бір ... ... ... басқа да конфессияларына тән.
Біздің Орталық-Азиялық аймақта әсіресе Қазақстанда діни экстремизмнің болу
мүмкіндігіне қатысты ахуалды алаулатып-жалаулатқым келмейді. ... ... діни ... мен ... ... ... ... жаңғыруы
тұрғысынан келгенде, өңірде қалыптасып отырған ... ... ... ... да ... ... түп ... тарих төрінен іздеудің
кажеті жоқ. Қалай дегенмен де, ... ... ... мен діннің ондаған
жылдар бойы тұншықтырылуы із-түзсіз кетпегенін және ... ... ... ... жағымсыз салдары бүгінгі күні де белгі беріп отырғанын
атап өткен ... ... ... ... ... үшін ... ... Азия мен Қазақстан
халықтары өздерінің діни негізде қалыптасқан ұлттық мәдениетіне, дәстүрі
мен ... қол сұғу ... ... ... өзі ... одан әрі ұшыктыра
түсті..,.
Сол себептен де, біз бүгінгі таңда Ислам саясаттануының ұшқыр ... ... оның ... ... жоқ. ... ... таңда дін ретінде
жаңғыру жағдайын бастан кешіп, тек аға ... көз ... ғана ... ... ... алып отырған жоқ, сонымен бірге жеткіншек ұрпақтың
да зердесіне орныға түсуде.
Рухани дәстүрді Мәдени Қайта ... және ... ... ... ... ... ... сөз жоқ жағымды да жақсы процес. Сөз жоқ,
мәдени мұраның мәнді ... бірі ... ... ... келуі, қазақ
халқының рухани жаңғыруына тегеурінді ... ... ... ... үшін
Ислам - ең алдымен, бір ... ... ұмыт ... ... ... рухы мен аса бай ... ... лайықты бағасын беруге
мүмкіндік тудыратын, біздің дүниетанымымызды анықтап беруші биік идеал ... ... ... ... бұрын, біз үшін Ислам - өзімізді-өзіміз таныта алудың мүмкіндігі.
Қазақ халқының ... да діни ... ... ... ... олар үшін
діни экстремизмді жүзеге асыру былай тұрсын, ол тұралы жұрт көзінше ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан - Ислам мәдениеті тараған байтақ әлемнің бір бөлігі. Өткен
ғасырдың өн ... ... ... ... ... әрекеттеніп бақты.
Алайда ілгерідегі ұрпақтың шариғатқа беріктігі мен рухани табандьшығының
арқасында мұндай әрекеттен ... ... ... ... адамдардың өз рухани бастауларына ден қоюлары,
шын мәнінде олардың табиғи қалаулары болатын. Бұл ... діни ... ... ... ... ... Ел ... жүздеген мешіт бой көтерді.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... Исламның гуманитарлық және парасаттылық ұлы рөлі бүгінгі
Қазақстанда айрықша айқын байқалып отыр.
Біздің елдің мұсылман ... мен дін ... ... ... ... және ... ... көпшілігі суннит жолын ұстанушылар.
Қазақстан жеріне радикалды таным-түсініктерді сырттан алып келу әрекеттері
бұқара жұртшылық ... ... ... ... ... ... бейбітшілік пен адалдықтың бастау көзі
ретінде үғым ... діни ... ... өз ... ... ... ... тұралы "агрессивті" дін дейтін мифті сейілтуге ... ... ... ету ... әл-Фараби, Ибн Сина, Ибн Рушди және
Фирдоуси сияқты, Ислам өркениетінің әйгілі тұлғаларының интеллектуалды және
рухани мұраларын кеңінен ... ... ... жерде, әрине діни мекемелердегі медреселер мен діни ... ... жаңа ... ... ... мәселені мүлде айналып өтуге
болмайды. Әрине Құранда жазылған Ислам ілімі мен негізгі ... ... ... және оны дінге сенушілердің ... ... ... жеткізу тек қана Қазақстанның дін басылары мен діндарларының қолынан
келеді десек, еш күпірлік ... Сөз жоқ, ... ... міндетті
Исламның өзі және оның тарихы туралы түсінігі бар шығармашыл зиялылар мен
дін басылары жүзеге асыруға тиіс.
Осылайша ... ... және ... ... Исламның жан-жақты
тәпсірленуі ұдайы болып отырған процесс, мұның Құран рухы мен әріпіне ... да ... ... ... ... ... мүмкін ештеңесі жоқ. Бұл
тұрғыдан келгенде, ... ... ... ... ... дін ... ... одан әрі идеологиялық тұрғыда дамытып, біздің
теологтар тарапынан исламдық мұраларды жаңғыртуға, ... ... ... ... ... ... жол ... болмайды.
Ислам уммасының болашағы зор
Биыл біздің қасиетті дініміздің ... ... ... өзінің жеңісті
шеруін бастағанына 1424 жыл болыпты. Осы бір жарым мың ... жуық ... ол ... талай сынына, ислам ... ... ... ... ... 1 ... 200 миллионнан астам мұсылмандардың
басын біріктіретін ұлы ... - ... ... айналды. Әр кезеңдерде
адамзат тарихының аса көрнекті ғалымдары өлемдегі өркениет саны мен ... ... алар орны ... әр ... пікір айтысып келеді. Егер аса
көрнекті ағылшын тарихшысы ... ... 23 ... бар деп есептесе,
француз ойшылы Фернанд Бродель оны 9-ға, ал ... ... ... ... оның ... 8-ге ... ... Осы заманғы американ социологы
Самюэль Хантингтон ... ... 5 ... ... ашып айтқанда: ислам,
батыс, ... ... және ... ... ... ... ... латынамерикалық және африкалық өркениеттер барын келтіреді.
Бұл ... нені ... ... ... ... ... ... өлшеусіз үлес қосқан араб, парсы, түрік, Пакистан, Оңтүстік
Шьіғыс Азия мұсылмандары өркениеттерін жеке-жеке қарастырмай, бір ... яғни ... ... ... ... Және ... ... бен дәстүріміздің, мемлекеттік құрылымымыздың,
экономикалық даму дәрежеміздің әр ... ... ... бір
қауымдастыққа — уммаға біріктіретін ұлы күш ... ... ... ... Бүгінде жер бетіндегі 1 миллиардтан астам адам "Сен кімсің?"
деген сұрақка "Әлхамду лиллаһи ... деп ... ... ... ... ... ... ислам елдері әлемдегі ең үлкен өркениеттің
біріне ғана емес, адамзат дамуының тарихына зор әсер ... ... ... Енді осы тезисті нақты фактілермен дәлелдейік:
Бірінші территория жағынан "Британика" энциклопедиясының деректеріне сәйкес
1900 жьшы әлем ... ... 3.5 ... шаршы милі ислам
елдерінің үлесіне тисе, ғасыр соңына бұл көрсеткіш үш есеге ... ... ... ... ... ... Салыстыру үшін 1900 жылы Батыс
христиандығының үлесіндегі жер көлемі 20 ... ... ... ... ... ол 12.7 ... ... дейін азайған. Бұдан шығар қорытынды — Ислам
уақыт алға жылжыған сайын неғұрлым үлкен территорияға өз ... ... ... саны ... Егер 1900 жьшы ... ... ... халқының 30 пайызын құраса, ғасыр соңында бұл көрсеткіш 11 пайызға
дейін ... Ал ... ... ... әлем ... 22 пайызын құрайды. .
Әрине, бұл тек сандық көрсеткіштер. ... ... ... ... мен орны оның территориясының көлемі мен халқының
саны арқылы емес, экономикалық күш-қуаты арқылы ... ... ... ... бұл мәселедегі көрсеткіштері де әрбір ... ... ... ... ұялататындай. Бүкіләлемдік Даму
банкісінің деректері бойынша кейінгі 50 жыл ішінде ... ... ... ішкі ... үлес ... 2.9 ... 11 ... дейін өскен. Бұл
біздің сан жағынан ғана емес, сапа жағынан да ... ... ... ғасырдың 50-жылдарынан бастап, Ислам өзінің дәуірлеу кезеңін бастан
кешіруде. Исламның дәуірлеуі әлемдегі ... ... ... ... ... камтуда. Батыс философы Джон Эспозито бұл туралы "Исламның
қайта дөуірлеуі — кең көлемді жаңару. Ол ... ... ... ... ... Исламға бет бұрған үкіметтерді, заңдарды, ... ... ... ... және ... беру ... қатарын
көбейте түсіп отыр", — деп жазды.
Шындығында Исламның дәуірлеуі қасиетті дінімізді оның жауларынан қорғаудан,
діни жәңе ұлттық ... ... мен жас ... ... ... ... ... заман талабына сай халықтың тұрмыс
дәрежесін көтеруден туындады.
Бұл ... ... ... социологы Самюэль Хантингтон: "Ислам дәуірлеуі
- мұсылмандардың өз ... кол ... ... Бұл ... ... етек жайған кең көлемді иптеллектуалдық мәдеи, әлеуметтік және
саяси козғалыс. Исламның дәуірлеуі - экстремизм емес, негізгі ... - ... ... айтқанда, Ислам дәуірлеуінің экстремизммен ешқандай
байланысы жоқ, ол аса ... ... ... экономикалық және
саяси-модернизациялық қозғалыс. Бірақ ол батыс құндылықтарын түгел қабылдай
қоймайды. Бұл ... ... ... бин ... ... таймс"
газетінде: "Біз, саудиялықтар, модернизациялауды қалаймыз, алайда бұл үшін
вестернизациялану/батысқа ұқсау/шарт емес", — деп жазды.
Ислам қоғамы ... ... ... нәтижесінде бүгін Каир
мен Тегеранның, Эр-Рияд пен Абу Дабидің, Куала-Лумпур мен ... мен ... ... ... ... ... сипат
басым болғанымен, Еуропа мен ... ... ... барған сайын азая түсуде. Мұсылман ... ... мен ... сай ... ... мен ... жаңа ... дамытып,
батыс елдері жеткен биіктерге көтерілуде. Мұның бәрі ... ... ... ... ... ... ... дәлелдей түсуде.
XX ғасыр әлемдегі отарлық жүйенің біржолата ... мен ... ... ... ... даму ... бар жаңа ... шығуымен
ерекшеленеді. Осылайша өткен ғасыр ұлттық мәдениет пен өркениеттердің, тіл
және ұлттық бостандықтар дамуының ғасыры ... ... ... ... ерекше
қарқынмен дамыған жаһандану процесі туыс ... мен ... ... ... мол мүмкіндіктер туғызды. Оксфорд
энциклопедиясының деректерінде бүгінде дүние жүзі бойынша 45 мемлекеттің
ресми діні Ислам ... ... ... ... ... ... даму болашығының ажырамас бөлігі ретінде карастырған жөн.
Кеңес Одағы ыдырағалы бері Орталык Азия ... өз ... ... ... ... ... Осы орайда кейінгі 11 жыл ішінде
Казақстанның саяси, экономикалық, рухани ... мен ... де ... діні, ұлттық мәдениет, халық дәстүрі, қазақ тілі кайта өрледі. ... жуық ... ... 70 ... жуығын мұсылмандар құрайды.
Егер Кеңес заманында Қазақстанда небәрі 30 шақты ғана ... ... ... ... оның саны ... ... Егер ... заманында республикада
бір де бір діни медресе болмаса, ... ... діни ... ... ... "Нұр-Мүбәрәк" университеті жұмыс
істейді, араб тілін оқып үйрететін мектептер мен ... ...... ... солтүстігінде Ресеймен ... 5 ... ... ... үлкен мемлекет. Тәуелсіздік алған
жыддарда Қазакстан экономикасы да қарыштап ... ... төрт жыл ... ... ... жьш ... өсуі 10-13 ... құрауда. Бұл - әлемдегі ең
үздік көрсеткіштің бірі.
Казақстанда ашылған аса бай мұнай көздері оны ... ... қоры ... ... алғашқы 10 мемлекеттің қатарына шығарды. Қазір ... 800 мың ... ... ... ... 98 ... жаппай сауатты. Бұл Ислам еддері ғана емес,
Еуропаның ең ... ... ... ... үздік
көрсеткіштердің бірі. Елімізде 9 мыңға жуық ... ... ... бар. Ислам мен білім — егіз ұғым. Аллаһ Тағаланың 99 есімінің
бірі — ... ... ... білімді адамның жүрегіне тсзірек жол табады.
Конституциясында "зайырлы мемлекет" деп жазылған. Казақстанда Исламның
еркін ... да ... ... ... Сондықтан Қазақстан
Республикасының Президснті Нұрсұлтан Назарбаев ... ғана ... он жыл" атты ... қасиетті дінімізді "ислам радикализмі",
"ислам ... ... ... атты ... ... ... ... қорғап: "Исламдық кауіп-қатер" деген ұғымды
еріннің ұшымен айта салу оп-оңай болғанмен, оның ... ... ... бара ... соншалық, енді Ислам тарапынан болатын қауіп-катер
туралы емес, Исламның өзін ... ... ... сөз ... ... - деп жазды. Касиетті дінімізді қорғауда, Ислам уммасының ... ... ... ... бас ... да мәні мен ... зор деп
есептеймін.
5. Қорытынды
Соңғы кездерi әлем халқының назары Ирак мәселесiне ... ... ... және ... жағдайын жақсарту үшiн АҚШ үкiметi Ирак мемлекетiн
зұлымдық ошағы ретiнде ... ... оның ... ... қорын
иеленiп қалуға, сөйтiп әлемдiк мұнай бағасын реттеудi өз қолына алуға және
бәсекелес Ресей, Европа, ... ... ... ... ... ... отыр. Аталмыш елдердiң экономикалық және басқа тұрғыдан iлгерiлеуi,
евроның өсiп, доллардың тұрақсыздануы ... ... ... ... ... ... ... Оның үстiне жақындап келе ... ... тағы да ... ... ... ­ үмiт ... ... әрекеттерден болса да бас тартпауға итермелеп ... ... ... дәметкен есек дәме мемлекеттер болмаса (олардың қатарында
Өзбекстан да бар) әлемнiң көптеген мемлекеттерi соғысқа қарсылық ... және ... ... Ирак ... басқа бiр мұсылман елi емес, нақ сол
АҚШ-тың өзi екенi белгiлi болып қалды.
Әрине, бiз ... ... ... ... ... бiрақ, өкiнiшке орай
мұсылмандар туралы ... ... ... ... ... ... ... табылатын қасиеттi дiнiмiз - Исламды
жамандаудан ... ... ... Ал ... ... дiндi ... ... ғана сөз етедi. Мұның бәрi көп жағдайда бiлiмсiз
адамдарды дiннен ... ... ... ... ... ... ... ойшылдарына таңдай қақтырған дiнiмiздi оқып бiлуге, Аллаһ нәсiп
еткен ата ... ... ... ағайын.
6. Қолданылған әдебиеттер
1. “Ислам әлемі” №4 шілде-тамыз, 2003ж
2. “Алдаспан” №3-4, 2003ж
3. “Қазақстан” ұлттық энцклопедия , 3 том, 321 ... ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоғамның рухани дамуындағы ислам дінінің орны мен ролі. Христиан және будда діндеріне сипаттама14 бет
Қазақстанның халықаралық экономикада қатысуы28 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Б. Эльконин бойынша тұлға дамуы18 бет
Мінез – құлық функциялары мен мінез – құлық дамуындағы үш саты15 бет
Мектеп психологының іс-қағаздары3 бет
Мектепке дейінгі мекемелердегі психолог қызметі5 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь