Ұрпаққа ұлағат


Ұрпаққа ұлағат
Мазмұны
Менің елім . . . 5
Алаштың тілі, анамның тілі . . . 22
Атамнан қалған сан мұра . . . 27
Қасиеті жерімнің . . . 59
Қадірлісі елімнің . . . 66
Мақтанышым - Астанам . . . 80
Үйренеміз, ойнаймыз, ойлаймыз . . . 86
Ән шырқайық . . . 101
Әңгімелер . . . 112
«Ұрпаққа ұлағат». Балаларға арналған өлеңдер, жаңылтпаштар, жұмбақтар, әндер т. б.
Ұсынылып отырған жинаққа қазақ халқының болмысын көрсете алатын мағлұматтар және балаларды отансүйгіштікке баулитын әдеби, танымдық үлгілер енгізілді.
Жинақтың мақсаты - жас ұрпаққа туған елі мен жерінің қадір-қасиетін таныту.
МЕНІҢ ЕЛІМ
Түркі
Ерте ғасырларда қалыптасқан түркі тектес халықтардың ортақ атауы. Түркі халықтарына қазақ, қырғыз, өзбек, қарақалпақ, түркімен, ұйғыр, ноғай, татар, чуваш, башқұрт, алтай, тува, саха т. б. жатады. Дүние жүзі бойынша 180 миллиондай адам бар. Түркі халықтары Жерорта теңізінен бастап Солтүстік мұзды мұхитқа дейінгі аса үлкен аумақты алып жатыр. 40-қа жуық түркі халықтарының ішінде Түркия, Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан, Азербайжан сияқты дербес мемлекеттер бар.
Түркі халықтарының мәдени мұрасы өте бай. Алғашқы жазба үлгілері Орхон-Енисей ескерткіштерінен басталады. Түркі тілінде сөйлейтін халықтардың тарихын, этнографиясын, тілін, әдебиетін, мәдениетін зерттейтін «Түркітану» ғылымы қалыптасқан. Қазіргі кезде түркі халықтарының арасында тығыз саяси, әлеуметтік, мәдени байланыстар орын алған.
Алаш
Алаш - қазақ халқының байырғы сөзі. Мағынасы - елдік, тұтастық, бірлік, айбарлық деген бірнеше ұғымдарды жинақтайды. Қазақ ішінде «алаш алаш болып, Алаша хан болғанда», «алты алаш», «алты сан алаш», «алаш мыңы» секілді тұрақты тіркестер ежелден айтылады. Сондай-ақ «Керегеміз - ағаш, ұранымыз - Алаш» деген нақыл-ұстаным да бар. Бұдан шығатын қорытынды, алаш - қазақ ұлтының өте бір аяулы сөзі. Мұны қазақ этнонимінің синонимі десек те болады.
Жалпы тілдік негізі тұрғысынан келсек, алаштың түбіріндегі «ал» - от, қызыл, арай дегенді білдіретін ежелгі түркі сөзі. Мысалы, Алтай, алау, алқызыл, албырт, аластау, албар, аламан, алөкпе, алаң, алқап т. б. сөздердің арғы түбі «от» ұғымына (қуат, күш, жігер, шапшаңдық, қызбалық, тегеурін, зор деген мағынадағы) барып тіреледі. Отандық зерттеушілер ішінде Шоқан Уәлиханнан бастап Алаш ұғымын зерделегенін байқаймыз. Ол қазақ пен алаш ұғымдарын қатар қоя отырып
(«начало народа казахов или алач . . . »), былай деп жазады: «У киргиз
Ана тілінен артық қазақ үшін бұл дүниеде қымбат не бар екен!
Н. Назарбаев
роды имеют свою тамгу и уран. Уран у всех киргиз есть алач». Бұдан Алаштың - елдік-мемлекеттік рәмізге айналған ұғым екені көрінеді. ХХ ғасырдың басында Ә. Бөкейхан бастаған ұлт қайраткерлері Алаш атын партияға да, үкіметке (ұлт кеңесі) де бергенде осы ұстанымды басшылыққа алғаны анық. Азаматтық тарихымыз үшін аса маңызды Алаш қозғалысы кезеңінде Алаш идеясы - қазақтың ұлттық идеясының темірқазығы болды. Зиялылардың Алаш атауын таңдауы да жайдан-жай емес еді. «Керегеміз - ағаш, ұранымыз - Алаш». Кереге - мемлекет құрылысы, Алаш - идеология. Тоқтам осындай болатын. Алаш - жаңа түрдегі елдігіміздің, байырғы айбарымыздың рәмізі еді.
Д. Қамзабекұлы
Қазақ
«Қазақ» сөзінің шығуы жөнінде көптеген пікірлер бар. Ғалымдар бұл атауды көбінесе «еркін» сөзімен байланыстырады. «Қазақ» сөзі тарихи жазбаларда алғаш рет ХІІІ ғасырда қолданылған. Қазақ атауымен мемлекет ретінде белгілі болуы ХҮ ғасырға келеді. 1456 жылы Керей хан мен Жәнібек хан қазіргі Шу өңіріндегі Қозыбасы деген жерде Қазақ хандығын құрды. Қазақ халқының хандық жүйеде мемлекет ретінде өмір сүруі ХІХ ғасырдың І жартысына дейін жалғасты. Осы кезеңнен бастап тәуелсіздік алған 1991 жылға дейін Қазақстан Ресей мен Кеңес одағының құрамында болып келді. Қазіргі кезде қазақ халқы Қазақстан Республикасының 60 пайыздан астамын құрайды. Қазақтар, сонымен қатар, Қытайда, Өзбекстанда, Ресейде үлкен диаспора болса, Азия, Еуропа елдерінде де бар.
Қазақстан Республикасы
Қазақстан Республикасы - Евразия деп аталатын құрлықтар кеңістігінің дәл ортаңғы бөлігінде орналасқан ел. Оның батыс аймақтары Европа құрлығының жерінде жатыр. Қазақтар Жайық деп атайтын Орал өзені - Европа мен Азияны бөліп тұратын шекара. Ал еліміздің солтүстігі, шығысы мен оңтүстігі Азия құрлығында орналасқан. Қазақстан Республикасының аумағы - 2 миллион 724 мың шаршы километрді құ -
Адам мақсатқа өзін-өзі жетілдіру арқылы жетеді.
Әбу Наср әл-Фараби
райды. Жерінің аумағы жөнінен ол бүкіл дүниежүзінде 9-орында тұр. Мұндай жерге Франция сияқты 5 мемлекетті сыйғызып жіберуге болады. 1999 жылғы ресми санақ бойынша Қазақстанда 15 миллион шамасында халық тұрады. Жыл өткен сайын бұл цифр ұлғая түсуде. Елімізде халықтың 53, 4 пайызын құрайтын байырғы халық қазақтардан басқа ұлттардың да өкілдері тұрады. Шамамен алғанда, орыстар - 30, украиндар - 3, 7, өзбектер - 2, 5 пайызды құрайды. Сондай - ақ елімізде немістер, ұйғырлар, кәрістер, дұнғандар, түріктер және басқа халықтардың өкілдері бар.
Елдің мемлекеттік тілі - қазақ тілі болып табылады. Қазақстан Республикасының астанасы 1998 жылы Алматы қаласынан Астана қаласына көшірілген. Ел басшысы - Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 1999 жылы бүкілхалықтық сайлау нәтижесінде сайланған Президент.
Қазақстан Республикасында 14 облыс, 159 аудан, 85 қала, 195 кент, 2150 ауылдық және селолық округтер бар. Еліміздің Еділ өзенінің төменгі ағысынан Алтай тауына дейінгі ұзындығы 3000 километрдей болса, Батыс Сібір жазығынан Іле Алатауына дейінгі аралығы мың жарым километрден астам. Ал Қазақстан шекарасының жалпы ұзындығы 15 мың километрге жетеді. Еліміз батысы мен солтүстігінде Ресей Федерациясымен, оңтүстігінде Түркіменстан, Өзбекстан және және Қырғызстан республикаларымен, ал шығысында Қытай Халық Республикасымен шекаралас. Азаттық үшін болған екі жарым ғасырдан астам уақыт күрестен кейін қазақ халқы тәуелсіздікке 1991 жылдың 16 желтоқсанында қол жеткізді. Сондықтан да жыл сайын 16 желтоқсан Қазақстан Республикасының тәуелсіздік мерекесі ретінде ресми аталып өтеді. Қазақстан - Біріккен Ұлттар Ұйымының тең құқықты мүшесі.
Қазақстанның табиғаты мейлінше алуан түрлі. Оның байтақ жерінде тау да, төбелер мен жазықтар да бар. Қазақстан жерінің ең биік нүктесі - Хан Тәңірі шыңы теңіз деңгейінен 6995м жоғары, ал ең төменгі нүктесі - Қарақия ойпаты теңіз деңгейінен 132 м төмен жатыр.
Қазақстандағы өсімдіктердің жалпы түрлері 6 мыңнан астам. Олар -
Әр халықтың ана тілі - білімнің кілті . . . Біздің жастарымыз ана тіліне жетік, білімді, мәдениетті болсын.
Ахмет Жұбанов
дың ішінде емдік қасиеті барлары, сирек кездесетін түрлері де аз емес. Ал құстардың түрі 500-ден астам. Өзен-көлдерде балықтың 107 түрі өсіп-өніп жатса, далалар мен ормандардағы жабайы аңдардың түрі 178-ге жетеді екен. Атырау теңізінің ең терең жері 600 м-ге жетеді. Ел аумағының 10-нан бір бөлігін таулар алып жатыр.
Қазақстан тілі XV ғасырдағы қазақ хандығы тұсында әбден қалыптасып болған еді. Ол 1989 жылдан бастап Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі мәртебесіне ие болды. Қазақ тілі осы мемлекеттің түпкілікті тұрғындары қазақтардан басқа Қытай Халық Республикасы, Монғолия, Иран, Ауғанстан, Түркия мемлекеттері мен ТМД-ның Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан сияқты республикаларында тұратын қазақтардың да ана тілі. Қазақ тілі батыс түркі тілінің қыпшақ тармағына жатады. Бұл тармаққа кіретін тілдер - қарақалпақ, ноғай, татар, башқұрт, қырғыз, Қырым татары, қарашай, балқар, құмық және т. б. тілдері.
Елбасы Н. Ә. Назарбаев «Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін», «Қазақстанның болашағы - қазақ тілінде» деген тұжырымдаманы үнемі айтып келеді. Қазақ тілі мәселесі мемлекеттік деңгейде көтерілген кейінгі жылдары бұқара жұртшылық та ана тілі үшін белсенділік танытуда. Бірақ әлі шешілмей жатқан түйінді мәселелер де баршылық. Ең бастысы - өз ұлтымыздың ана тілінде, халықтық тамаша салт - дәстүрлеріне деген енжарлығынан әлі арыла алмай келе жатқандығында. Ал отбасында, ата-ана мен балалардың орыс тілінде сөйлей салуы жазылмаған әдетке айналып кеткен. Отаршылдық, империялық дәуірдегі орыс тіліне басымдықпен қарау көзқарасынан әлі құтыла алмай келе жатқанымыз жасырын емес. Сонымен бірге қазақ тілінің мүмкіндігі шектеулі, болашағы жоқ деген жалған түсінікпен үйренуге жалқауланып жүрген шектеулі жандар өз ұлтымыздың арасында да кездеседі. Олар бұл күнде күн сайын сөйлескілері келмейді. Бұның өзі басқа ұлттардың біздің тілімізге деген ықыласын төмендететіні сөзсіз. Бірақ бұндай кері кеткен көзқарасты, төзімділікпен өркениетті түрде жеңе білуге тура келеді. Ондаған жылдар бойы халық ағзасына еніп, дамып кеткен дертті бірнеше жылда емдеп тастау мүмкін де емес қой. Ауру «батпандап кіріп, мысқалдап шығады» деген мақалды ескере отырып, кәсіпқойлық пен төзімділікті ұмытпауға тиіспіз. Бәрінен бұрын әрқайсымыз ана тілімізді сүйіп, білуге ұмтылып, үйреніп, ол тілде оқып әрі жаза білуіміз қажет.
Сәлем - сөздің анасы.
Бұқар Қалқаманұлы
Тәуелсіз елім бар
Көк айна көлім бар,
Кең жайлау жерім бар.
Еңбегі еленген
Атақты ерім бар.
Жемісті бауым бар,
Шың-құзды тауым бар.
Еңісті өр еткен,
Жеңісті қауым бар.
Жайдарлы желім бар,
Өрісті белім бар.
Ерлікке баулитын
Егемен елім бар!
Тарих боп кешегім,
Көп жұмбақ шешемін.
Егемен еліме,
Еге боп өсемін!
Б. Исаев
Мен неге қазақтықтан сақтанамын
Мен - қазақ, қазақпын деп мақтанамын,
Ұранға Алаш деген атты аламын.
Сүйгенім қазақ өмірі, өзім қазақ,
Мен неге қазақтықтан сақтанамын?
Алтай, Ертіс, Сырдария, Есіл, Жайық,
Арасан қоныс қылдым ірге жайып.
Елім, жерім қорғайтын ерім болып,
Біз тілімізді қанша сақтасақ, ұлтымызды да сонша сақтаған боламыз.
Ғұмар Қараш
Ер жеттім ен далада лықа тойып.
Ер Түрік ұрпағымын даңқы кеткен,
Бір кезде Еуропаны тітіркенткен.
Кіргені есік, шыққаны тесік болып,
Күнбағыс, Күншығысқа әмірі жеткен.
Кешегі хан Шыңғыстың ұрпағына,
Талай царь, талай князь тәжім еткен.
Мен қазақ, қазақпын деп мақтанмын,
Ұранға Алаш деген атты аламын.
Сүйдіріп жүрегімді тартқан менің,
Сарыарқа, Сарыдала туған жерім.
Көк күмбездің астында көк масаты,
Сәулемен алтындаған сары белім.
Кең дала, шаңсыз ауа, таза қоныс,
Иісі аңқып бетім сүйген самал желім.
Кіндік болып малменен жанды өсірген,
Жаз жайлау, күзгі күзек қысқы тебін.
Даламның мен сағынам бек пен ханын,
Ел үшін аямайтын шыбын жанын.
«Қайғысыз ұйқы ұйықтатып»
Қайғырусыз жылқы бақтырып,
Қалыңсыз қатын құштырып,
Алашты «алаш» қылған сабаздарым.
Біздің заманымыз - өткен заманның баласы, келер заманның атасы!
Ахмет Байтұрсынұлы
«Топтан торай шалдырмасқа,
Қазақтың бір тайын кәпірге алдырмасқа.
Бір түнде тоқсан ойланып,
Тоғыз төңкерілетін . . . »
Ел қорғаны ерімнің сүйем бәрін.
Мен - қазақ, қазақпын деп мақтанамын,
Ұранға Алаш деген атты аламын.
Сүйгенім қазақ өмірі, өзім қазақ,
Мен неге қазақтықтан сақтанамын?
С. Торайғыров
Мен қазақ боп туғаныма мақтанамын
Қарсы тұрып қас жауына қаптаған,
Ешбіріне ар-ожданын сатпаған.
Бағы тайып бодандықтан жүрсе де,
Дархан пейіл, жомарттығын сақтаған.
Мен қазақ боп туғаныма мақтанам.
Бір ғасырда мың жығылып, мың тұрған,
Желтоқсанда қанатынан қырқылған.
Бірақ талмай азаттыққа ұмтылған,
Абай, Мұхтар Қаныштардай ұл туған.
Мен қазақпын деп әлемге мақтанам.
Желбіреген аспан түсті байрағы,
Батыр елмін барыс сынды айбары.
Түрлі-түрлі байлық бар. Солардың таңдауын берсе, мен тіл байлығын таңдар едім. Өйткені тіл байлығы - бәрінен де сенімді байлық
Ғабиден Мұстафин
Мен қазақпын деп айтуға мақтанам,
Ынтымақты бұзылмаған қаймағы.
М. Жақсылықұлы
Отан
Көп аузынан түспейтін
Отан деген немене?
Оның тұлға түс кейпін,
Достым, білгің келе ме?
Отан - сенің ата-анаң,
Отан - досың, бауырың,
Отан - өлкең, астанаң
Отан - аудан ауылың.
Отан - тарих, Отан - тіл,
Жазған елің, ер халқың,
Отан - өлең, Отан - жыр,
Көтерген көкке ел даңқын.
Туған өлкем
Елінде күн нұрын төккен,
Жерінде гүл жұпар сепкен,
Неткен сұлу, неткен көркем
Осы менің туған өлкем?
Алтын дәнді даласы бар,
Ақ күмістей қаласы бар,
Неткен сұлу, неткен көркем
Осы менің туған өлкем?
Көңіл - терең теңіз, білім - тереңінде жасқан інжу-маржан.
Жүсіп Баласағұн
Отан
Отанды біз атамекен
Деп аялап атаймыз,
Өйткені оны мекен еткен,
Бабамыз бен атамыз.
Отанды
Жас, кәріміз де,
Туған жер деп сүйеміз.
Өйткені, онда бәріміз де
Туып, өмір сүреміз.
Отанды әркім анасындай
Қастерлейді, бағалап.
Өйткені Отан баласындай
Бізді өсірер аялап.
Отан деген - атамекен.
Отан деген туған жер.
Отан - ана,
Отан - үлкен
Қазақстан - туған ел.
Е. Өтетілеуов
Қазақстан
Жақсы аттанды демессің сүйем десең,
Табынатын тәңірім, ием де -сен.
Адам болып күн кешу қиын маған,
Арқа тұтып өзіңе сүйенбесем.
Сен менің сүйегім мен қанымдасың,
Жанымдасың, ұятым, арымдасың.
Саған деген махаббат дамылдасын,
Тіл - халықтың мәдениеті мен қуатының көрінісі.
Мұхтар Мағауин
Тек сенің топырағыңды жамылғасын.
Өзіңше түсің де ерек, ісің де ерек,
(Сырым бар саған айтар ішімде көп) .
Қомағай көзімді бір тойдыра алмай,
Қорқамын бәрі осының түсім бе деп.
Қазақстан!
Пай, пай, пай!
Ардағым-ай!
Сен менің Шолпанымсың, жанған ұдай,
Өзіңде өмір сүрген қандай бақыт,
Өлмейтін махаббатым, арманым-ай!
М. Мақатаев
Қазақстан
Арыстандай айбаттым,
Жолбарыстай қайраттым.
Аспандаған байрақтым,
Қанша жұлдыз жайнаттың,
Қанша бұлбұл сайраттың.
Қазақстан, ардақтым!
Тұлпарыңның шабысын,
Домбыраңның қағысын.
Күңіренткен тау ішін,
Дарияңның ағысын
«Сүйем!» десем -бәрі шын,
Қазақстан - намысым!
Әрбір тасы - киелім,
Әр уығы - жүйелім.
Ұстазыңа бар ықылас-ниетіңмен қызмет қыл.
Қожа Ахмет Иассауи
Ән кернеген жүрегін
Күй кернеген тиегін,
Сары алтыннан сүйегің,
Қазақстан - жыр елім!
Шаңырағым - шырағым,
Топырағың - тұмарым,
Ғаламда жоқ сыңарың,
Ғажайыбым, жұмағым,
Басы таза бұлағым,
Басылмайтын құмарым,
Қазақстан - қыраным!
Айың тусын оңыңнан,
Күнің тусын солыңнан.
Жұлдыз жансын жолыңнан,
Басыңа бақ орнасын,
Қыдыр болсын жолдасың,
Құдай сені қолдасын,
Қазақстан - көз жасым! . . .
Ұ. Есдәулет
Қазақия
Қазақиям - азат ұям,
Қоңыр жұртым
Ұлы елім,
Қаңқылдаған қаз атынан
Сөз саптаған сүлейім.
- Қанға - қан! - деп,
- Жанға - жан! - деп
Атам қазақ үйреткен,
Нағыз түрік затты халық тілі - біздің қазақта.
Әлихан Бөкейхан
Өтті ғасыр сандаған көп,
Ақ сойылын сүйреткен.
Шыңбысың сен -
Хан-тәңірім,
Әлде Бетпақ -шөлмісің,
Қаңсыса да қан тамырың,
Қыңқ етпейтін көнбісім.
Тасыдың да,
Жаусыдың да,
Түпсіз арнаң толсашы,
Дүниенің күнәсінің,
Жуылатын моншасы.
Аялаған азаттығым
Бұл-бұл ұшса басымнан, -
Кімге керек қазақтығым
Мақтан еткен жасымнан?
Төбеңдегі Айды мына
Тұмарыңдай көремін
Қапалы да
Қайғылы да
Қоңыр елім,
Өр елім.
Топырақтың табын сездім,
Жүгірдім де жығылдым.
Отан деген назым сөздің
Мәнін сенен ұғындым.
Ең берік Ат, ең биік Ат, ең баянды Ат - Азамат.
Әбіш Кекілбайұлы
Аспандай кең атамекен,
Иі қанбас көн дала,
Сені сүю -
Қате ме екен?
Сүйіп өтем сонда да!
Ұ. Есдәулетов
Біздің жер
Көлдеріміз - Марқакөл,
Шөлдеріміз - Мырзашөл.
Тауларымыз - Теміртау,
Жолдарымыз - Жібек жол.
Шыңдарымыз - Оқжетпес,
Баркөрнеулер сол тектес.
Барса Баянауылдан
Адам түгілі бұлт кетпес.
Далаларым - Сарыарқа,
Қалаларым - Астана.
Қасқабұлақ, Қарасаз,
Ұлыларға баспана.
Атырау, Жайық, Өр Алтай,
Аттарына заты сай,
Ордабасын күзетіп,
Қазығұрттың жатысы-ай.
Жайлауларым - Сұлутөр,
Белестерім - Бақырбел.
Өз тілін сезбеген бала - ана сүтін татпаған жетіммен тең.
Бауыржан Момышұлы
Жоталарым - Қыземшек,
Осы біздің өскен жер.
О. Асқар
Ата Заңды ардақта!
Ғұрпымыз бар ел сенген,
Дәстүрлері - ең ізгі.
Әділдікпен өлшенген
Заңымыз бар Негізгі.
Бас иетін бар адам,
Әрбір сөзі салмақты,
Қорғар бәле-жаладан -
Ата Заң бұл ардақты.
Ата Заңға, қарағым,
Шексіз болсын құрметің.
Туған елдің талабын,
Заңды орындау - міндетің.
Бақытты өмір сүргенің,
Бақ-дәулетің баршасы,
Күліп-ойнап жүргенің -
Ата Заңның арқасы!
К. Құныпияұлы
Қазақстан жалауы
Аспан түстес көгілдір
Тік бұрышты матаның
Ортасында төгіп нұр,
Күн жаяды шапағын.
Еске белгі-ұрандар
Сары алтындай сақталған,
Рухани әлемі кең, рухы биік ел - қайсар ел. Ондай елді ешкім жеңе алмайды. Рухы сынған, рухани жүдеген елді жеңу де - жеңіл.
Шерхан Мұртаза
Күн, шұғыла, қыран да
Алтын түспен апталған.
Астында оның қалқыған
Қыран құстың бейнесін
Азат елдің шалқыған
Көңілі деп білерсің.
Сол жағында матаның
Қызыл түсті жолақ тік:
Мұратындай атаның
Әсем өрнек ол ұлттық.
Көк байрағы бабаның -
Бүгінгі ұрпақ алауы,
Мияты әке баланың -
Қазақстан Жалауы!
Е. Өтетілеуұлы
Біздің Елтаңба
Алтын қанат көмкерген
Шаңырақ бар, уық бар -
Әсем бейне сен көрген
Жай бейне емес, ұғып ал!
Сүйсіндірген өзіңді
Түсіне біл таңбаны:
Аңызда ұшқыр, төзімді
Пырақ - халық арманы.
Көгілдір түс аясы -
Бейбіт дала елесі.
Шаңырақ - жұрт панасы,
Уықтар - күн сәулесі.
Кімде-кім ана тілін, әдебиетін сыйламаса, бағаламаса, оны сауатты, мәдениетті адам деп санауға болмайды.
Мұхтар Әуезов
Жоғарыда түсер көз
Бес тармақты жұлдызға
Ал «Қазақстан» деген сөз
Таныс барлық ұл-қызға.
Мағыналы, сымбатты
Бар осындай белгіміз -
Маған, саған қымбатты
Елтаңбасы ол - еліміз!
Ошақ басын ұмытпа
Дүниеден дүбірлетіп өтерсің,
Саспашы тек, мақсатыңа жетерсің.
Өмір - теңіз, желкеніңді көтеріп,
Әлі ертең-ақ өрге жүзіп кетерсің.
Тек бір сылтау іздей көрме сыныққа,
Өзің өскен Ошақ басын ұмытпа!
Жылжи берші, кезең емес жасқанар,
Бөгей алмас білім атты тас қамал.
Отаныңның аяулысы боларсың,
Отан деген отбасынан басталар.
Қадыры жоқ құр қызыққа құнықпа,
Қайткенде де Ошақ басын ұмытпа!
Жолың жарқын, жүгініп сен намысқа
Самғарсың-ай алыстардан алысқа.
Ұшқан ұяң сонда да ыстық көрінер,
Оған деген жүрек сыйын тауыспа.
Оған деген көңіліңді суытпа,
Ешқашанда Ошақ басын ұмытпа!
А. Шамкенов
Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озады. Одан басқа нәрсемен оздым ғой демектің бәрі де - ақымақшылық.
Абай
Қос палаталы Парламент - Заңорда
Сүріндің бе?
Түрегел,
Әділ заң бар сүйенер!
Заңорданы - жұрт тегі:
«Қос өркешті түйе. . » - дер.
Тыным көрмес жазы-қыс,
Іс істемес жаңылыс:
Бір өркеші - Сенат та,
Бір өркеші - Мәжіліс.
Әділ заңдар - елге нұр,
Шашар,
Бастар төрге бұл.
Әділдіктің - бұл қос үй,
Қос қанаты бейне бір . . .
Ө. Ақыпбекұлы
АЛАШТЫҢ ТІЛІ, АНАМНЫҢ ТІЛІ
Қазақ тілі
Күш кеміді, айбынды ту құлады,
Кеше батыр - бүгін қорқақ, бұғады.
Ерікке ұмтылған ұшқыр жаны кісенде,
Қан суынған, жүрек солғын соғады.
Қыран құстың қос қанаты қырқылды,
Күндей күшті күркіреген ел тынды.
Асқар Алтай - алтын ана есте жоқ,
Батыр, хандар - асқан жандар ұмытылды!
Ерлік, елдік, бірлік, қайрат, бақ, ардың
Жауыз тағдыр жойды бәрін не бардың . . .
Алтын күннен бағасыз бір белгі боп,
Нұрлы жұлдыз, бабам тілі, сен қалдың!
Жарық көрмей жатсаң да ұзақ, кен-тілім,
Таза, терең, өткір, күшті, кең тілім.
Тарап кеткен балаларыңды бауырыңа
Ақ қолыңмен тарта аларсың сен тілім!
М. Жұмабаев
Үш бақытым
Ең бірінші бақытым - Халқым менің,
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz