Қартаю


Жекеленген адамдардың өмір ұзақтығы- белгілі бір уақытпен шектеліп, бұл дүниемен қоштасу болып табылады.
Бұл дүниеге келген тіршілік иелерінің барлығы міндетті түрде өмірдің барлық сатыларынан өтіп, соңында қартаяды және көз жұмады.
Қазіргі заманда қартаю мен кәрілік мәселелері үлкен әлеуметтік мәселеге айналып отыр. Жақсы дамыған мемлекеттерде ( Жапония, Америка, т.б.) адам жасының орташа ұзақтығы 76 жылдан асып отыр. Соған байланысты халықтардың 13℅- ына, кейбір мемлекеттерде 20℅- ына дейін қарттардың үлесіне тиеді және олардың саны жылдан жылға көбейіп бара жатыр. Олар жұмысқа жарамайды және жиі сырқаттанады. Қартаюдың заңдылықтарын зерттейтін ілім герантология және жастары ұлғайған адамдар мен кәрі адамдардың ауруларын зерттейтін ілім гериатрия қазір қатты дамып келе жатыр.

Қартаю кезіндегі организімнің өзгерістері.

Тұтас организм деңгейінде кәрілік кезінде, шаш ағарып түсе бастайды, көздің көруі, құлақтың естуі нашарлайды, тіс түседі. Тері жұқарып, құрғайды. Сол себептен ол қатпарланып, бетте әжім пайда болады. Сонымен қатар адамның қол жұмысын атқаруға қабілеті төмендейді. Бұл кезде адамның қоршаған орта жағдайларына бейімделу мүмкіншілігі азаяды. Сондықтан бір себептен болмаса, екінші бір себептен кәрі адамның көз жұмуы даусыз.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қартаю
Жекеленген адамдардың өмір ұзақтығы- белгілі бір уақытпен шектеліп,
бұл дүниемен қоштасу болып табылады.
Бұл дүниеге келген тіршілік иелерінің барлығы міндетті түрде өмірдің
барлық сатыларынан өтіп, соңында қартаяды және көз жұмады.
Қазіргі заманда қартаю мен кәрілік мәселелері үлкен әлеуметтік
мәселеге айналып отыр. Жақсы дамыған мемлекеттерде ( Жапония, Америка,
т.б.) адам жасының орташа ұзақтығы 76 жылдан асып отыр. Соған байланысты
халықтардың 13℅- ына, кейбір мемлекеттерде 20℅- ына дейін қарттардың
үлесіне тиеді және олардың саны жылдан жылға көбейіп бара жатыр. Олар
жұмысқа жарамайды және жиі сырқаттанады. Қартаюдың заңдылықтарын зерттейтін
ілім герантология және жастары ұлғайған адамдар мен кәрі адамдардың
ауруларын зерттейтін ілім гериатрия қазір қатты дамып келе жатыр.

Қартаю кезіндегі организімнің өзгерістері.

Тұтас организм деңгейінде кәрілік кезінде, шаш ағарып түсе бастайды,
көздің көруі, құлақтың естуі нашарлайды, тіс түседі. Тері жұқарып,
құрғайды. Сол себептен ол қатпарланып, бетте әжім пайда болады. Сонымен
қатар адамның қол жұмысын атқаруға қабілеті төмендейді. Бұл кезде адамның
қоршаған орта жағдайларына бейімделу мүмкіншілігі азаяды. Сондықтан бір
себептен болмаса, екінші бір себептен кәрі адамның көз жұмуы даусыз.

Қартаю кездегі жүйелердің өзгерістері.

Қартаю кезінде мидың сыртқы қыртысының кейбір қабаттарында нерв
жасушалары азайып, глия жасушалары көбейеді. Қартаю кезінде жадыда сақтау
қабілеті бұзылады, оқуға құштарлық азаяды. Бірақ бұрында қалыптасқан әдет,
сөз қоры, алынған білім жастық ұлғаюына қарай көп өзгермейді.
Қартаю кезінде қан айналым жүйесінде көрнекті өзгерістер дамиды. Бұл
кезде жүректің жиырылу күші, қанның минутына көлемі азаяды.
Қарттарда басқа жүйелерінде де өзгерістер пайда болады, сүйекте қан
өндірілу азаяды, бүйректің қызметі әлсірейді. Ішек- қарынның сөл шығару
қабілеті төмендейді, бұлшық еттердің күші және талдағыштардың
(анализаторлардың) функциялары әлсірейді.

“Стресс” және оның маңызы.

“Стресс” (ағылш. Stress- зорлану, күштену, қиналу) деп қоршаған
ортаның кез келген қолайсыз әсерлеріне организмнің арнайыланбаған бірбеткей
серпілістермен жауап қайтарумен көрінетін, оның қорғану бейімделу
мүмкіншіліктерін жаңа деңгейде қалыптасуын айтады. Адам үшін жағымсыз
сөздің стресс жағдайын дамытуда маңызы өте үлкен.
“Стресс” атауын медицинаға Канада ғалымы Ганс Селье алғаш XX ғ. 60-
жылдары енгізді. Бұл ғалымның айтуы байқауы бойынша әсер еткен қолайсыз
ықпалдардың (ол жарақатпа, жұқпама, химиялық уланума немесе ауыр қайғы-
қасіретпе) түріне қарамай оларға организм әрқашан бірбеткей жауап
қайтарады.
Стресстің организм тіршілігінде маңызы өте үлкен. Оның әсерінен
организмнің тіршілігінде қажетті барлық мүмкіншіліктерінің жұмылдырылуы
болады. Осыдан ұдайы өзгеріп тұратын қоршаған ортаның жағдайларына
организмнің икемделіп, бейімделу мүмкіншіліктері артады.
Г. Сельенің пікірі бойынша кез келген стрессор алдыңғы гипофизге әсер
етіп, онда кортикотропин түзіліп шығуын күшейтеді. Ол өз алдына бүйрек үсті
бездерінің сыртқы қабатына әсер етіп, глюкокортикоидтық гормондардың
өндірілуін артырады. Мәселен, жануарлардың алдыңғы гипофизін немесе бүйрек
үсті бездерін сылып тастағанда, кез келген ықпалдарға олардың төзімділігі
қатты азайып, бұл жануарлар тез жан тапсырады.

Стресстің адаптациялық маңызы.

Стресстің адаптациялық әсерлері мына жолдармен болуы мүмкін:
1. Жағымсыз ықпалдың әсерлерінен организмде энергиялық және құрылымдық
заттардың жұмылдырылуы болады. Осыдан қанда глюкозаның ,
аминқышқылдарының, май қышқылдарының, нуклейдтердің деңгейі
көтеріледі. Бұл зат алмасу өнімдері жүйелік құрылымдық із
қалыптасатын адаптацияға жауапты функциялық басым жүйеге
бағытталады. Ал, адаптацияға қатыспайтын басқа ағзалар мен тіндерде
нәруыздардың ыдырауы артып, олардың түзілуі азаяды.
2. Стресс кезінде катехоламиндердің әсерінен жасушалардың қабықтарында
фосфолипаза, липаза, май қышқылдарының асқын тотығуы артады. Осыдан
адаптацияның бастапқы сатыларында көрсетілген нәруыздардың әсерленуі
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қартаю процесі
Қартаю – биологиялық процесс
Ағзаның қартаю қүбылыстары
Ағзаның қартаю құбылысы
Халықтың қартаю үдерісі
Ағзаның қартаю құбылыстары және герантология мәселелері
Қартаюдың молекулалық-генетикалық механизмдері. Қартаю процессі.
Қартаюдың молекулярлы-генетикалық механизмі
Қартаюдың генетикалық механизмдері
Қарт және қарттық
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь