Абылай хан және оның хандығы

Абылай - мемлекет қайраткері, қол бастаған батыр, шебер дипломат, Қазақхандығының аумағын қалпына келтірген, үш жүзді біріктіруге көп еңбек сіңірген саясаткер.
1711 жылы туған.
Шын аты - Әбілмансұр.
Абылайдын, ата тегі:
Шыңғыс хан,
Жошы хан,
Тоқайтемір,
Өзтемір,
Қожа,
Бәдіғұл,
Орыс,
Құйыршық,
Барақ,
Әз-Жәнібек,
Жәдік,
Шығай,
Еңсегей бойлы ер Есім,
Уөлибақы,
Қанішер Абылай,
Көркем Уәли,
Әбілмансұр.
Абылай хан атасының аты да Абылай. Ол қаталдығымен, қанқұ-марлығымен белгілі болғандықтан, Қанішер Абылай атанған. Абылай (Әбілмансұр) ІЗжасындажетімқалады. Әкесі Көркем Уәли қалмақтармен болған шайқаста өледі. Күтушісі Ораз аталық Абылайды аман алып қалып, Түркістан жеріне ертіп әкеледі.
Абылай біраз уақытТөле бидің жылқысын бағады. Сыртқы келбетіне қарап Төле би оған «Сабалақ» деген ат қояды. Бұл жайында атақты Бұхар жырау Қалқаманұлының жырында былай айтылады:
Ей, Абылай, Абылай, Сені мен алғаш көргенде, Тұрымтайдай ұл едің Үйсін Төле бидің. Түйесін баққан кул едің Абылай атыцжоқ еді «Сабалак,» атпенжүр едің.
        
        Абылай хан және оның хандығы
Абылай ханның өмірбаяны
Абылай - мемлекет қайраткері, қол бастаған батыр, шебер ... ... ... ... үш ... ... көп еңбек
сіңірген саясаткер.
1711 жылы туған.
Шын аты - Әбілмансұр.
Абылайдын, ата тегі:
Шыңғыс хан,
Жошы хан,
Тоқайтемір,
Өзтемір,
Қожа,
Бәдіғұл,
Орыс,
Құйыршық,
Барақ,
Әз-Жәнібек,
Жәдік,
Шығай,
Еңсегей бойлы ер Есім,
Уөлибақы,
Қанішер Абылай,
Көркем Уәли,
Әбілмансұр.
Абылай хан ... аты да ... Ол ... ... ... ... Абылай атанған. Абылай (Әбілмансұр)
ІЗжасындажетімқалады. Әкесі Көркем Уәли қалмақтармен ... ... ... Ораз ... ... аман алып ... Түркістан жеріне ертіп
әкеледі.
Абылай біраз уақытТөле бидің жылқысын бағады. ... ... ... ... оған ... ... ат қояды. Бұл жайында атақты Бұхар жырау
Қалқаманұлының жырында былай ... ... ... Сені мен алғаш көргенде, Тұрымтайдай
ұл едің Үйсін Төле бидің. Түйесін баққан кул едің ... еді ... ... ...... ... ... ордасына келген Абылай Жоңғар басқын-шыларына қарсы
күреске 15 жасынан қатыса бастайды.
Әбілмансұрдын, ... ... ... ... Манжы) жекпе-жекте жеңуі,
қазақ қолын соғысқа бастап кіруі хан, сұлтандардьщ арасында оның ... Осы ... оның ... деп ұран ... ... Абылай
атануына себеп болады
Абылайдың негізгі мақсаты қазақжерін ... ... ... жылы ... хан мен ... сұлтан Ресей империясына
адал болуға ант береді. Бұл тек ... үшін ... ... ... жылы ... хан ан, аулап жүрген кезінде жоңғарлардың.
тұтқынына түседі.
1742. жылы Абылай хан жоңғарлардыңтұтқынынан босайды.
1743 жылы ... ... ... күресті қайта бастайды.
1745 жылы қоңтайшы Қалдан Церен қайтыс болып, билік үшін болған
тартыстар нәтижесінде Жонғар мемлекеті ... ... ... бірі Әмірсана Кдзақхандығына қашьщ келіп, Абылайды паналайды.
1752. жылы Әмірсананы куғындаган жоңғарлар қазақ жеріне кіреді. Жоңғарлар
жеңіліс ... жылы ... үш ... ... ... жоңғарларға қарсы шешуші
шайқаска шығады.
1755 жылы Давациге кдрсы ... ... Цинь ... ... ... ... Осы жолы Цинь ... күштері Жоңғарияны басып
алады.
Цинь империясыньщтүпкі мақсатын сезген Әмірсана енді Манчьжур әскерлеріне
қарсы шығады. Маньчжур ... ... ... тағы да ... ... Әмірсананы үстап беру туралы ... ... ... 1757 жылы Фу Де, Ужао Хой ... ... ... ... жеріне басып кіреді. Мықты қаруы бар, саны жағынан өте
көп Цинь әскеріне қарсы тұру мүмкін емес еді. Ал ... ... ... қайтарып алумен қатар елдің тыныштығын сақтау еді. Осы орайда
еңаддымен Өмірсана қазақжерінен ... ... ... ... Цинь ... арадағы кикілжіңді Абылай келіссөз арқылы шешті
Абылай кезіндегі Қазақ хандығы
Абылайдың негізгі ... ... ... ... ... нығайту,
үш жүздің басын біріктіру болды.
Бұл саясатын жүзеге ... үшін ... екі алып ... ... (Ресей
патшалығы, Цинь империясы) шебер дипломатиялық қатынас жасай бідці.
Бұрынғы жоңғар еліндегі ... ... ... үшін ... ... ... Себебі 1760 жылы Цинь ... ... ... ... ... кері ... еді.
1770-1771 жылы Абылай Ходжент, Қоқан әміршілеріне, Ташкент билеушісіне,
қырғыз манаптарына ... ... ... ... билігін
мойындатады. Қазақстанның оңтүстігіндегі көптеген қалалар ... ... жылы ... ... ... ... оның орнына үш жүздің
билеушілері Абылайды ақкиізге көтеріп, хан тағына ... ... ... ... ... Ол ел ... ісінде билерге,
сұлтандар мен халық батырларына көбірек арқа сүйеді. ... ... ... Қоқан, Хиуа, Қырғыз манаптарына ... ... ... ... ... ... ... Шапырашты Наурызбай,
Батыр Баян, Ер Жәнібек, Райымбек сияқты батырлардыңқолдауымен жеңіске жетіп
отырды. Билер қызметін шектеген ... ел ... ... Шыңғыс тұқымынан
сұлтандарды тағайындады. Абылай хан әскерлерді заман талабына сай қарулан-
дыруды да естен ... ... ... Абылай хан қазақхалқының шаруашылығына өзгертулер
енгізу үшін біршама ... ... ... ... ... ... мақсатында Ресей мен К,ытай сияқты алып көршілермен үнемі
дипломатиялық байланыс жасап ... ... ... ... ... ықпалы
арқасында қазақтарға арнап сауда орталығы ашылды
Абылай – Қазақ хандығын нығайтқан соңғы хан
Абылай хан 1781 жылы ... ... Оның ... ... ... Ахмет Иассауи мазарына жерленді.
Абылай - үш жүздің басын біріктіріп, қазақ мемлекетінің ... елді ішкі және ... ... ... ... істер ат-қарған
ұлы тұлға.
Абылай қасына Бұхар жырау, Үмбетей ... ... ақын ... ... ... ... ... артында 30 ұл, 40 қыз қалды.
1771 жылы хан тағына отырған Абылайдың ұлы Уәли Кдзақ ... ... ... ... ... ... ... алды.
Абылайдың ұрпақтары арасында қазақтың соңғы ханы Кенесары, сұлтан Шыңғыс,
ғалым Шоқан Уәлиханов сияқты алаштың біртуар тұлғалары бар.
А. Левшин ... ... ... деген: «Абылай (ол) өз заманындағы қазақ
билеушілерімен салыстырғанда жасымен, айлакерлігімен, тәжірибелігімен және
белгілі аідылымен өз ... ... ... ... ... ... патшасымен және Қытай Боғды ханымен қарым-қатынаста ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абылай (Әбілмансұр)16 бет
Жоңғар Шапқыншылығы10 бет
Ресейдің қол астына өткенге дейінгі қазақ елінің жағдайы30 бет
Тарихи әңгімелер арқылы елжандылыққа тәрбиелеу5 бет
Төле би жайлы37 бет
Төле би Әлібекұлы7 бет
Хандықтардың құрылуы және шайқастары18 бет
Қазақ тарихи-этнографиясының экспозицияда алатын орны (тұжырымдама)14 бет
Қазақ хандары9 бет
Қазақ хандығы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь