Абылай хан және оның хандығы


Абылай - мемлекет қайраткері, қол бастаған батыр, шебер дипломат, Қазақхандығының аумағын қалпына келтірген, үш жүзді біріктіруге көп еңбек сіңірген саясаткер.
1711 жылы туған.
Шын аты - Әбілмансұр.
Абылайдын, ата тегі:
Шыңғыс хан,
Жошы хан,
Тоқайтемір,
Өзтемір,
Қожа,
Бәдіғұл,
Орыс,
Құйыршық,
Барақ,
Әз-Жәнібек,
Жәдік,
Шығай,
Еңсегей бойлы ер Есім,
Уөлибақы,
Қанішер Абылай,
Көркем Уәли,
Әбілмансұр.
Абылай хан атасының аты да Абылай. Ол қаталдығымен, қанқұ-марлығымен белгілі болғандықтан, Қанішер Абылай атанған. Абылай (Әбілмансұр) ІЗжасындажетімқалады. Әкесі Көркем Уәли қалмақтармен болған шайқаста өледі. Күтушісі Ораз аталық Абылайды аман алып қалып, Түркістан жеріне ертіп әкеледі.
Абылай біраз уақытТөле бидің жылқысын бағады. Сыртқы келбетіне қарап Төле би оған «Сабалақ» деген ат қояды. Бұл жайында атақты Бұхар жырау Қалқаманұлының жырында былай айтылады:
Ей, Абылай, Абылай, Сені мен алғаш көргенде, Тұрымтайдай ұл едің Үйсін Төле бидің. Түйесін баққан кул едің Абылай атыцжоқ еді «Сабалак,» атпенжүр едің.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Абылай хан және оның хандығы

Абылай ханның өмірбаяны
Абылай - мемлекет қайраткері, қол бастаған батыр, шебер дипломат,
Қазақхандығының аумағын қалпына келтірген, үш жүзді біріктіруге көп еңбек
сіңірген саясаткер.
1711 жылы туған.
Шын аты - Әбілмансұр.
Абылайдын, ата тегі:
Шыңғыс хан,
Жошы хан,
Тоқайтемір,
Өзтемір,
Қожа,
Бәдіғұл,
Орыс,
Құйыршық,
Барақ,
Әз-Жәнібек,
Жәдік,
Шығай,
Еңсегей бойлы ер Есім,
Уөлибақы,
Қанішер Абылай,
Көркем Уәли,
Әбілмансұр.
Абылай хан атасының аты да Абылай. Ол қаталдығымен, қанқұ-марлығымен
белгілі болғандықтан, Қанішер Абылай атанған. Абылай (Әбілмансұр)
ІЗжасындажетімқалады. Әкесі Көркем Уәли қалмақтармен болған шайқаста өледі.
Күтушісі Ораз аталық Абылайды аман алып қалып, Түркістан жеріне ертіп
әкеледі.
Абылай біраз уақытТөле бидің жылқысын бағады. Сыртқы келбетіне қарап Төле
би оған Сабалақ деген ат қояды. Бұл жайында атақты Бұхар жырау
Қалқаманұлының жырында былай айтылады:

Ей, Абылай, Абылай, Сені мен алғаш көргенде, Тұрымтайдай
ұл едің Үйсін Төле бидің. Түйесін баққан кул едің Абылай
атыцжоқ еді Сабалак, атпенжүр едің.

Абылай – саяси қайраткер
Әбілмәмбет ханның ордасына келген Абылай Жоңғар басқын-шыларына қарсы
күреске 15 жасынан қатыса бастайды.
Әбілмансұрдын, калмак, батыры Шарышты (Сары Манжы) жекпе-жекте жеңуі,
қазақ қолын соғысқа бастап кіруі хан, сұлтандардьщ арасында оның беделін
көтереді. Осы жекпе-жекте оның Абылай! деп ұран шақыруы кейіннен Абылай
атануына себеп болады
Абылайдың негізгі мақсаты қазақжерін жоңғарлардан босату болады.
1740. жылы Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан Ресей империясына
адал болуға ант береді. Бұл тек қауіпсіздік үшін жүргізілген саясат еді.
1741. жылы Абылай хан ан, аулап жүрген кезінде жоңғарлардың.
тұтқынына түседі.
1742. жылы Абылай хан жоңғарлардыңтұтқынынан босайды.
1743 жылы Абылай жоңғарларға қарсы күресті қайта бастайды.
1745 жылы қоңтайшы Қалдан Церен қайтыс болып, билік үшін болған
тартыстар нәтижесінде Жонғар мемлекеті әлсірейді. Билікке таласқан
ақсүйектердід бірі Әмірсана Кдзақхандығына қашьщ келіп, Абылайды паналайды.
1752. жылы Әмірсананы куғындаган жоңғарлар қазақ жеріне кіреді. Жоңғарлар
жеңіліс табады.
1753. жылы Абылай үш жүздің әскерін басқарып, жоңғарларға қарсы шешуші
шайқаска шығады.
1755 жылы Давациге кдрсы шыққан Әмірсана Цинь империясының өскерлерімен
жоңғарларға шабуыл жасайды. Осы жолы Цинь қарулы^ күштері Жоңғарияны басып
алады.
Цинь империясыньщтүпкі мақсатын сезген Әмірсана енді Манчьжур әскерлеріне
қарсы шығады. Маньчжур қолынан жеңілген Әмірсана тағы да Абылайды
паналайды.
Цинь империясының Әмірсананы үстап беру туралы қойған талабын Абылай
орындамағандықтан, 1757 жылы Фу Де, Ужао Хой басқарған Маньчжур қарулы
күштері Қазақстан жеріне басып кіреді. Мықты қаруы бар, саны жағынан өте
көп Цинь әскеріне қарсы тұру мүмкін емес еді. Ал Абылайдың макеаты ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Түркістан қаласының қазақ хандығы тарихында алатын орнын зерттеу және қала тарихын көрсету
Қазақ хандары жайында мәліметтер
Қазақ хандығының құрылуы және нығаюы (15-16 ғғ.)
Ежен ханның елшілері
Қазақ хандығының құрылуы туралы
Қазақ хандығы
Қасым ханның тұсындағы Қазақ хандығы
Қазақ хандығындағы діни-идеологиялық ахуал
Қазақ хандығының этномемлекеттік шекараларының өсуі
Қазақ хандығы жөнінде
Пәндер