Неміс және қазақ тілдердегі сан есімге (3;7) қатысты фразеологиялық сөз тіркестері

Фразеологизмдер-тіліміздің бөлінбес бөлшегі. Оның өзінің көнелену жағынан да,тұлға жағынан да, стиль жағынан да өзіне тән ерекшеліктері
көп.
Тілімізде көкейге қонымды, тілге орамды алуан түрлі тұрақты сөз
тіркестері кездеседі. Тіл қазынасына жататын қат-қабат тізбектері халық
мақсатты пайдалана білген. Мақал -мәтелдермен тең бағалап, оларды
қастерлей сақтап келеді.
Тұрақты сөз тізбектерінің біраз бөлігі үш, жеті, тоғыз т.б. сан есімдерінің
төңірегіне жиналған.
Мен неміс тілінде «3»сөзіне қатысты 33,ал ''7'' cөзіне байланысты 5фразеологизм мен мақал-мәтел таптым.Оның ішінде жылдамдық пен шапшаңдыққа қатысты -2,мінез-құлыққа байланысты -2,көңіл-күйге байланысты -6және т.б.кездеседі.Жылдамдық пен шапшаңдыққа байланысты –ehe man bis drei zahlen konnteжәне eins,zwei,drei,көңіл-күйге байланысты drei Kreuze hinter j-m machen,am siebenten Himmel sein,Blieb mir drei Schritte vom Leibe!j-d sieht aus wie drei Tage Regenwetter,wenn zwei sich streiten,freut sich der Dritte ,drei Meilen hinter dem Mond leben,ал мінез-құлыққа байланысты nicht bis drei zahlen konnen,eine bose Sieben және басқа да тақырыпта айтылған.Оларға келетін болсақ,мәселен адамның дене бітіміне байланысты drei Kase hoch ,fur drei,Hunger fur drei haben деген сияқты т.б.фразеологизмдер кездеседі.
        
        Неміс және қазақ тілдердегі сан есімге
(3;7) қатысты фразеологиялық
сөз тіркестері.
Фразеологизмдер-тіліміздің бөлінбес бөлшегі. Оның өзінің көнелену
жағынан да,тұлға ... да, ... ... да ... тән ... ... ... тілге орамды алуан түрлі тұрақты сөз
тіркестері кездеседі. Тіл қазынасына ... ... ... ... пайдалана білген. Мақал -мәтелдермен тең бағалап, оларды
қастерлей сақтап ... сөз ... ... ... үш, ... ... т.б. сан
есімдерінің
төңірегіне жиналған.
Мен неміс тілінде ... ... 33,ал ''7'' ... ... мен ... таптым.Оның ішінде жылдамдық пен шапшаңдыққа
қатысты -2,мінез-құлыққа байланысты ... ... ... пен ... ... –ehe man bis drei zahlen
konnteжәне eins,zwei,drei,көңіл-күйге байланысты drei Kreuze hinter j-m
machen,am siebenten Himmel sein,Blieb mir drei Schritte vom ... ... wie drei Tage ... zwei sich streiten,freut sich der Dritte
,drei Meilen hinter dem Mond ... ... ... nicht ... zahlen konnen,eine bose Sieben және басқа да тақырыпта айтылған.Оларға
келетін болсақ,мәселен адамның дене бітіміне байланысты drei Kase hoch ... fur drei haben ... ... ... фразеологизм мен мақал-мәтелдердің қазақша баламасына
сай келетін кездері болады.Мысалы,was drei wissen,erfahren bald ... ... ... ... сөз отыз ... елге ... қоса,in
drei Worten sagen-тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні ,ehe man bis ... konnte ... ... және ... ... ... ... тіліне қарағанда «3»және
«7»сандарына көптеген фразеологизм мен мақал-мәтелдерді атауымызға
болады.Мысалы,қазақта «жеті ғылым тілін біледі»деп айтады.Бұл ... ... ... ... ... ұғымды білдіреді.
Cондай-ақ,ит сөзінің алыстыққа тікелей қатысы болмаса да,ит арқасы
қиянда дегеннің алыстық ұғым баламасы сияқты,жеті атасынан түк ... жеті сөзі де ... ... айналған.Немесе жет3
басты жалмауыз,жұт жеті ағайынды дегендегі жеті сөзі де жалпы ... ... ... негізінде жасалған нақыл сөз,тақпақ,мақал т.б.фразеологизм
көп.Бұларда көне заман салт-сананың ізі сақталған.
Қай елдің болса да,өмірінде,ескі салтында ... ... ... ұғым ... да ... ... ашқанда
«жетіскенге беретін жеті әліп» деп келеді.Құмалақ аша білетін адамның
сөзіне қарағанда,құмалақтың жеті әліп болып келуі «маңдайы ашылған»,бақыт
қонған» кісінің белгісі болады ... ... ... ... ... жер,жеті қабат көк дегенді шығарып алуына да таң қалуға
болмайды.Жерді ... ... «көк ... ... деп ... ... өзінің
жетімен байланыстыруы-бұл сан есімнің халықтың атам заманғы өмірінен,
идеологиясынан аздап болса да мазмұн бола алатындығынкөрсетеді.
«Әлмисақтан бері мұсылманбыз» ... ... ... үшін ... ... ... чудес света» талай пайғамбардың белінен басып
өткен,талай ... ... ... туғызған.Ол аты шулы жеті әлемет
мыналар;Египет пирамидасы, Вавилондағы Семирамида бақшасы, Эфестегі
Артемида храмы, Зевс статуиясы, ... ... ... ... жеті ... жеті ұғымымен ұласып жатуы да-осы санның ел-елде
үлкен мәнге ие болғандығының дәлелі сияқты.
Жеті ... ... ... орын ... сондай, кез келген нәрсені
шығаннан шыққан күш деп білсе,адам түңілерлік етіп,жеті санын қосып,қазақ
ат қойып, айдар тағып алады,жалмауыздың,айдаһардың ең ... ... ... ... ... ... ... байланысты көзқарас халық арасында қалыптасып,салт,заң
болып кеткен.Оған мысал;жеті атадан кейін ғана қыз ... ... ... ... құда түсу ... ... заманнан бері сақталып келеді.Алыс-
жақындықтың өлшемі де осы жетімен өлшеніп,ең болмағанда адамның өз жеті
атасын ... ... ... ... ... ... сөз ... келе жатқан байлық,батырлық,ақындықты қазақ:’’жеті
атасынан бері негізі тойған,батырлық,байлық-жеті атасынан келген’’деп
келеді.
Көп тіл білетін,көп халықтың әдет-ғұрпын білетін ... ... ... тілін біледі деп айтады.Тілімізде жеті атамнан мұндай бәлені
көргенім жоқ ... сөз ... ... ... қалдырмай,жеті
атасынан сыбап,балағаттағысы келсе, қазақ «жеті ата», «жеті мұстыдан»
немесе «жетпіс жеті атадан» келеді.
Жеті сөзі бір топ мақал-мәтелдермен де ұласуда:Жетіге
келгенше,жерден таяқ ... ... жеті жеп ... ... қабат,т.б.
Жеті бағзы уақыт өмірдің басқа салаларынан да орын
тепкен.Аңшылық,ит ... ... ... ... бірі ... жеті ... мыналар:1)жүйрік тазы;2) қыран бүркіт;3)берен
мылтық;4) сұлу әйел;5) жүйрік ат;6) ер жігіт;7) ілім-білім;
Жеті,бір жағынан,жақсылық затқа,өмірге ... ... ... ие болып жатса,екінші жағынан шаруаны күйзелтіп,елдің
дамылын алып, кей кезде аласапыран бүліншілікке әкеп соқтыратын жұтқа да
байланысты.Қазақ жұт жеті ... ... ... ... ... ... шықпай қалса,малға індет келсе –жұт.Ол жұттың
қай-қайсысы болса да ... ... ... ... ... ... жеті ... кейін құран оқытып,жетісін
беру,жеті тамұқ, жеті мыстан дегенді былай қойғанда,ертегілерде, өлеңдерде
жетіге ... ... ... ... ... ... ... ханның[1680-1718] қазақтың сол
кездегі ескі әдет,кәдесін мемлекет кәдесіне сай етіп,шаруашылық пен
саясаттың жаңа ... ... ... заңы-Тәукенің «Жеті Жарғысы» деп
аталады.Біздің пікірімізше,Тәуке хан мен оның ... Төле би, ... ... келе ... ... ... жинай келіп,соның
ішіндегі ең маңыздысын,басты-бастысын,ел билеуге қажетін алып,өзінің жаңа
заңын «Жеті Жарғы»деп атауы да ... бұл ... ... өз ... тұрған жоқ.’’Киелі’’сан есебінде қолданылып,’’негізгі’’,’’басты-
басты’’деген ұғымды білдіреді.Түркі тілдерінің біразында жеті сөзі
«апта»дегеннің орнына жүреді.Қазақтың өзінде де жеті сайын жетісін беру
сияқты оның ... ... ... ... ... аптаның жеті күнін атайды.
Аптпаның жеті күні болатыны сияқты,кемпірқосақтың жеті
түсі,сондай-ақ, музыкада да жеті нота бар.
Үш санымен келетін ... де ескі ... ... ... ... ... сорпасы қосылмайды”,’’ешбір
ойына кіріп-шықпаған”деген мағынада “үш ұйықтаса түсіне енбеген”деп
келеміз.”Ер ... үшке ... ... де ... ... ... ... болсақ,мен «7»сөзіне байланысты
35,ал «3»сөзіне 12мақал-мәтел мен фразеологизмдер таптым.7»санына
байланысты мұнша көп болуы «7»саны қазақ халқы үшін киелі және қасиетті
сан.Қазақ халқы өзі ... ... ... ... болсын «7» немесе
«3»санымен байланыстырған.Ол кезде халқымыздың басым көпшілігі ... ... ... да ... ... сан. ... қарапайым сандарға үлкен мән бергендігін байқаймыз.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сөздердің аналитикалық тәсілдер арқылы байланысы32 бет
Тілдік санадағы мәдениет ұғымы64 бет
Сын есім және оны мектепте оқыту26 бет
Сын есімнің семантикалық мағынасы11 бет
«Ойлау» фразеосемантикалық өрісіндегі тіларалық фразеологиялық баламалар типологиясы62 бет
«Қазақ тіліндегі терминдік атаулар мен ұғымдарды білдіретін лингвостатистикалық сөздер мен сөз тіркестері»29 бет
Іс қағаздардың түрлері. Еңбекке қатысты құжаттар7 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абай өлеңдері мен қара сөздерінің өзге тілдердегі тәржімасы42 бет
Адам құқықтары мен бостандықтарына қатысты мәселе34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь