Антика философтары

Жоспар:

1. Фалес

2. Анаксимандр

3. Анаксимен

4. Гераклит

5. Парменид

6. Зедон

7. Эмпедокл

8. Анаксагор
Антика философтары

Көне Греция философиясының бірінші кезеңі табиғат философиясы (натурфилософия) кезеңі – Милет мектебі. Бұл мектептің негізін қалаушы – Фалес Милетский болған. Милет мектебінің өкілдеріне тоқталып өтейік.

Фалес б. з. б. 625-547 жылдарда сауда адамы болған. Ол кезінде Вавилон, Египет елдерін талай аралаған. Көп нәрсе үйренген. Оның даңқы б. з. б. 585 жылы 28 мамырда Грекияда Күн тұтылатынын есептеп болжағаны үшін барлық жерге таралды. Сол үшін Египет абыздарынан ол оракул (көреген) деген атақ алған. Фалестің пікірінше, әлемде барлық заттар судан пайда болған. Бәрі содан туындаған. Суды салқындатып, мұздатсаң қатты денеге, жылытып, ысытсаң буға айналады. Сузыс тіршілік жоқ. Дүние негізі су деген. Тіпті Жердің өзі де су бетінде қалқып жүрген жалпақ дөңгелек дене. Фалестің айтуы бойынша, дүние – жаеды құбылыс. Оның дәлелін магниттің тарту күшінен көрген. Фалестің бірнеше даналық ойлары тарихқа енген. Мәселен, «Дүниеде ең жүйрік не?» - деген сұрауға: «Ой. Ол бәрінен жүйрік», - деп жауап қайтарған. «Дүниеде ең ақылды не?» - деген сұрауға: «Уақыт – деп жауап қайтарған, - өйткені ол бәрінің де сырын ашады». «Бәрінен күшті не?» - деген сұрауға: «Өзіңді-өзің тану», - депті. «Ең жеңіл не?» - дегенге: «Басқаларға кеңес айту», - деген көрінеді.
Дәл осыған ұқсас сауал-жауапты көшпелі скифтер өкілі Анахарсис гректерге айтқан, одан соң қазақ шешен билері айтқандарынан жиі кездестіруге болады.

Анаксимандр (б. з. б. 610-547 жж.). Оның пікірінше, дүние негізі – су немесе басқа бір зат емес, белгісіз, байыпталмайтын бастама – апейрон. Дүние пайда болып, жойылып жатады. Мәңгі, өзгермейтін жойылмайтын – апейрон. Анаксимандр әлемнің түрлері көп болатынын болжамдады. Ол Элладада ең алғаш әлім картасын сызды, глобус жасап, күн сағатын ойлап шығарды. Оны жерге қаққан қазықтан түскен көлеңке арқылы шамалады. Ол «заң» деген терминді табиғатқа ендіріп, әлемде белгілі тәртіп барын айтады. Анаксимандрдың апейрон туралы пікірі материяны философиялық тұрғыдан қазіргі пайымдауға жақын келеді.

Анаксимен (585-525) дүниенің негізі – ауа деп есептеді. Ауаның қоюлануы мен сұйықталуынан су, жер, тас, от пайда болады деп топшылады Анаксимен. Ол ауасыз тіршілік жоқ, жан дегеніміз – ауа десе керек. Бірде көлеңкелі бақ арасында серуендеп жүргенде шәкірті: «Анаксимен, айтыңызшы, неге күдіктене бересіз? Сіз ұзақ өмір сүрдіңіз, тәжірибелі данасыз», - депті. Сонда Анаксимен асасымен бірі кіші, бірі үлкен екі дөңгелек сызып, кішісінің іші – сенің білгенің, үлкеннің іші – менің білгенім, ал дөңгелектің сырты – бізге беймәлім, депті.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Философия» оқулық, Д. Кішібеков, Ұ. Сыдықов, 2008 жыл;

2. «Философия тарихы», Нұрышева Г. Ж., 2005 жыл.
        
        Жоспар:
1. Фалес
2. Анаксимандр
3. Анаксимен
4. Гераклит
5. Парменид
6. Зедон
7. Эмпедокл
8. Анаксагор
Антика философтары
Көне Греция философиясының бірінші кезеңі ... ... ...... мектебі. Бұл мектептің негізін қалаушы –
Фалес Милетский болған. ... ... ... ... ... б. з. б. 625-547 ... ... адамы болған. Ол кезінде
Вавилон, Египет елдерін талай аралаған. Көп ... ... Оның ... ... б. 585 жылы 28 мамырда Грекияда Күн тұтылатынын есептеп болжағаны үшін
барлық жерге таралды. Сол үшін ... ... ол ... ... деген
атақ алған. Фалестің пікірінше, әлемде барлық заттар ... ... ... ... туындаған. Суды салқындатып, мұздатсаң қатты ... ... буға ... Сузыс тіршілік жоқ. Дүние негізі су деген. ... өзі де су ... ... ... ... ... ... Фалестің айтуы
бойынша, дүние – жаеды құбылыс. Оның дәлелін магниттің тарту күшінен
көрген. ... ... ... ... ... енген. Мәселен, «Дүниеде ең
жүйрік не?» - деген сұрауға: «Ой. Ол бәрінен ... - деп ... ... ең ақылды не?» - деген сұрауға: «Уақыт – деп ... - ... ол ... де ... ... «Бәрінен күшті не?» -
деген ... ... ... - депті. «Ең жеңіл не?» - дегенге:
«Басқаларға кеңес айту», - деген ... ... ... ... көшпелі скифтер өкілі Анахарсис
гректерге айтқан, одан соң қазақ ... ... ... жиі
кездестіруге болады.
Анаксимандр (б. з. б. 610-547 жж.). Оның ... ... ...... ... бір зат емес, белгісіз, байыпталмайтын бастама – апейрон.
Дүние пайда болып, ... ... ... өзгермейтін жойылмайтын –
апейрон. Анаксимандр әлемнің түрлері көп ... ... Ол ... алғаш әлім картасын сызды, глобус жасап, күн ... ... ... ... қаққан қазықтан түскен көлеңке арқылы шамалады. Ол «заң» деген
терминді ... ... ... белгілі тәртіп ... ... ... ... ... материяны философиялық тұрғыдан
қазіргі пайымдауға жақын келеді.
Анаксимен (585-525) ... ... – ауа деп ... ... мен ... су, жер, тас, от ... ... деп топшылады
Анаксимен. Ол ауасыз тіршілік жоқ, жан дегеніміз – ауа десе ... ... бақ ... ... ... ... ... айтыңызшы,
неге күдіктене бересіз? Сіз ұзақ өмір ... ... ... ... ... Анаксимен асасымен бірі кіші, бірі үлкен екі дөңгелек ... іші – ... ... ... іші – ... ... ... сырты – бізге беймәлім, депті.
Гераклит (535-475 жж. шамасы). Ол Эфес қаласынан шықты. Оның пікірі
бойынша, дүниеде ... ... еш ... жоқ. Бәрі ... бәрі
өзгерісте. Қозғалыс мәңгі. «Мына космос барлық тіршілікке бірдей, оны ешбір
Құдай, ешбір адам жасаған жоқ, мәңгі ... ... ... ... ... ол солай болып қала бермек». Гераклиттің ойынша, «дүниедегі барлық
құбылыс оттан жаралған, олай болса, жан да ... ... ... ол ... Әлемді билейтін күш – «Логос». Тіпті Күн де одан ... ... ... зат өзінің қарама-қарсысына айналады, мәселен, суық – жылыға, жылы –
суыққа, ылғал – құрғаққа, құрғақ – ... ... Бір суға екі ... ... ... суы әрі ... әрі лас. Балықтарға қолайлы,
адамдарға қолайсыз, зиян. Олай болса, қарама – қарсылық – ... де ... ... - депті.
Ал диалектика туған жерде оған керісінше ұғым да дүниеге келеді. Ондай
ұғым өкілдерінің бірі – Парменид (VI-V ғғ. шамасы). Оның ... бәрі ... ... – от пен жерден тұрады. Онда бос кеңістік жоқ. Олай ... ... ... жоқтан пайда болмайды, әрі жойылмайды. Ол философияға
«болмыс» ұғымын ендірді. Болмысты, Парменидтің пікірінше, көзбен көруге,
сезім мүшелері ... ... ... Оны тек ... ... білу ... ... сөзі: «Болмыс бар, бейболмыс жоқ».
Парменидтің шәкірті болған Зенон (490-430) бірнеше ғажап ... ... бірі – оның ... ... ... ... қуып жете ... оғы ешқашан нысанаға жетпейді дегені. Ол, әрине, өмірде олай емес
екенін біледі. Бірақ теория тұрғысынан қозғалысты дәлелдей алмаған. ... ... ... ... ... ... дейінгі аралығын Зенон
алдымен теңдей етіп екіге бөледі, ... ... тағы да ... ... да, садақ оғы да әр уақытта сол бөлінген нүктелерде болуы тиіс. Ал
бөліну шексіз болғандықтан, оның ... ... жету ... ... ... теория жүзінде Ахилл тасбақаны қуып жете ... ал ... ... ... ... Бірақ Зенон қозғалыс пен жүру қашанда үздік пен
үздіксіздіктің диалектикалық бірлікте екенін ... Ол ... ... беретінін мойындай келіп, бірлік пен көптіктің ... ... ... көп ... ол ... Егер бірлік бөлінетін болса,
ол – ... ... ... - ... (490-430 жж. ... ... ... бар жерде
антидиалектика, метафизика да бар, ... бар ... ... ... – ертедегі гректердің ішінен шыққан материалист. ... ... ол төрт ... шығарады. Олар: от, ауа, су, жер. ... осы ... ... ... ... ыдырауынан жойылады.
Бұлардан басқа тағы зат емес екі ... ... бар: ... ... Эмпедоклдың айтқан екі болжамы таң қалдырады. Бірі – ... Жер мен ... ... ... тура келіп, қаббатасуы. Екіншісі –
сәуленің әлемде тарауы үшін уақыттың керектігі. Олай болса, сәуленің ... ... ... Күн – материалдық дене, құдай емес, жұлдыздар –
қыздырылған тас. Оны ... ... ... ... Сол үшін ... ... деп ... Ертедегі гректер арасынан софистер де
шықты. Солардың бірі – Протагор (480-410). Ол «барлық ... ... ... - ... ... – Горгий (483-375), т. б. Олар шындықты дәлелдеп,
нақтылап білудің ... ... құр ... ... алмастырмақ болды.
Мәселен, Горгий былай дейді: 1) дүниеде еш нәрсе жоқ; 2) егер ол бар ... тану ... ... 3) егер оны таун ... болса, оны пайымдау,
түсіндіру мүмкін емес. ... ... ... ... бір ... ... ... өйткені ол біздің қолымыздан келмейді. Оның ... ... ... ... бәрі соған байланысты, дейді. Әрине, диалектика
– икемді ойлау әдісі. Икемді ... екі түрі бар: ... ... ... ... біріншісі диалектикаға, екіншісі софистикаға
жатады. Софистер формальдық логика заңдарын әдейі бұрмалайды. Мәселен,
кейбір адамдар суда ... ... ...... Олай ... барлық
ғалымдар – суда малтығыш. Олардың мақсаты – мәселенің ... жету ... ... ... ... бетін шындықтан аударып, өмірден
алшақтату. Бірақ адам санасын оятып, жүйелі ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. «Философия» оқулық, Д. Кішібеков, Ұ. Сыдықов, 2008 жыл;
2. ... ... ... Г. Ж., 2005 жыл.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Әл-Ғазалидің діни философиялық көзқарастары»90 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы4 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет
Адамзат қоғамының эволюциясы32 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Ежелгі Грециядағы білім беру ісінің дамуы30 бет
Ежелгі ғасырлардағы қазақ ғұламалары6 бет
Жер асты суларының геологиялық әрекеті3 бет
Ислам мәдениеті9 бет
Ислам философиясы және Әл-Ғазали51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь