Тіс құрылысы

Тіс ауыз қуысындағы үстіңгі және астыңғы жақсүйектердің иектеріндегі тіс ұяларында орналасады. Тіс эмбрионының дамуы кезінде 7-аптадан бастап ауыз қуысының эпителий және дәнекер ұлпаларынан пайда болады. Тістің химиялық құрамы мен физикалық қасиеті сүйекке жақын.Тістің сүйектен айырмашылығы: тіс тозған сайын бірнеше рет ауысады (төменгі сатылы омыртқалы жануарларда-хайуанаттарда өте көп,ал адамдарда екі кейде үш рет алмасады),тіс сүйек тәрізді бұлшықетке жалғаспайды;тіс ұясына қазықша қадалып,қимылсыз орналасады.Тістің негізгі қызыметі:тістеп үзіп алу,қырқу,жырту,шайнау,езу , үгу,кеміру,сондай-ақ сөз сөйлеуге де қатынасады.
Тістердің тарихи даму (эволюция)барысында біртіндеп саны азайып бара жатқаны байқалады . Мысалы,қағанақты жануарлардың жалпы тістер саны -44(3,1.4,3),кеңтанау маймылдарда -36(2,1.3,3),аладамдарда-32(2,1.2,3),кейде 30(2,1.2,2)болып,ең соңғы «ақыл тістің»шықпай қалуы да мүмкін.Сондықтан қазақта «Отыз тістен шыққан сөз отыз рулы елге тарайды»деген мәтел жиі қолданылған.
        
        Қазақстан   Республикасы
Білім және ғылым министрлігі
Қазақтың спорт және ... ... : ... ... : ... : ...... 2005.
Тіс құрылысы
Тіс ауыз қуысындағы үстіңгі және ... ... ... ... ... Тіс ... дамуы кезінде 7-аптадан бастап
ауыз қуысының эпителий және дәнекер ұлпаларынан пайда болады. Тістің
химиялық ... мен ... ... ... жақын.Тістің сүйектен
айырмашылығы: тіс тозған сайын бірнеше рет ауысады (төменгі сатылы
омыртқалы жануарларда-хайуанаттарда өте көп,ал адамдарда екі кейде үш ... ... ... ... ... ... ... орналасады.Тістің негізгі қызыметі:тістеп үзіп
алу,қырқу,жырту,шайнау,езу , үгу,кеміру,сондай-ақ сөз ... ... ... даму ... ... ... бара жатқаны байқалады . Мысалы,қағанақты жануарлардың жалпы тістер
саны ... ... ... ... ... ... ... қалуы да
мүмкін.Сондықтан қазақта «Отыз тістен шыққан сөз отыз рулы ... ... жиі ... сүт тісі және ... тіс ... ... бөлінеді.Тұрақты тіс (dentes
permanents)-32,бұлардың жоғарғы жақсүйекте -16,төменгі жақсүйекте -16 тіс
орналасады.
Тіс қатарында өздерінің аттарына қарай 8 тіс орна-ласады,олардың 2-і
–күрек тіс ,1-і-сүйір тіс ,2-і кіші азу тіс ... азу тіс ... ... мынандай болады:
Тұрақты 32 тістердің тізбегі деп жазылады.
Оларды тұтас қарағанда 8 күрек тістер, 4 сүйір ... 8 кіші азу ... ... азу ... деп оқу ... азу ... үшіншісін «ақыл тіс» (dens serotinus) дейді. Ол ... ең ... ғана 12-26 жас ... ... ... азу тістер өте
тез жетіліп кетеді. Кейде «ақыл тістің» мүлде шықпай қалуы да мүмкін. ... ... ... ... бара ... аңғартады. Шындығында да
солай. Өйткені адам өз өмірінде алдын-ала ұқсатылып, майдаланған,
пісірілген тамақтарды пайдаланады ғой. Бала тіссіз туады. Бала 6 ... тіс жара ... Ал 2 ... ... ... толық шығып бітеді.
Сүт тістерінің жарып шығу мерзімдері көрсетілген. Бірінші шыққан 26 тіс
сүт тістер деп аталады. Оның 2-і күрек тіс, 1-і ... тіс және 2-і азу ... ... сүт ... ... ... ... Бұл тізбектен сүт
тстерінде кіші азу тіс және ақыл ... ... ... Баланың 6
жастан 12-13 жас аралығында сүт тістері біртіндеп түседі де, олардың орнына
тұрақты тістері өсіп шығады.
|Тістер ... ... ... шығу ... |
| | |Сүт ... ... ... | | ... ... ... ... ... |7-8 |7-8 |
| ... |6-7 |6-7 ... ... ... |Үстіңгі |8-9 |8-9 |
| ... |7-8 |7-8 ... ... ... ... |18-20 |11-12 |
| ... |16-18 |9-10 ... кіші азу |Үстіңгі |- |10-11 |
| ... |- |10-12 ... кіші азу тіс ... |- |10-12 |
| ... |- |11-12 ... ... азу тіс |Үстіңгі |14-15 |6-7 |
| ... |12-13 |6-7 ... ... азу тіс ... |23-24 |12-13 |
| ... |20-22 |11-13 ... үлкен азу тіс ( |Үстіңгі |- |17-21 ... тіс.) ... |- |12-26 ... ... ... ... ... тіс сауытынан ( corona
dentis), тіс мойнынан және тіс түбірінен құралады астыңғы түбір тістің 3
түбірі болады, қалғандарында бір ғана ... бар. ... ... қуыс болады. Тіс қуысы кеуекті дәнекер ұлпаға толып тұрады. Ол
ұлпада тарамдалған қан тамыры мен жүйкелер ... Олар тіс ... ... қуыс ... ... ... жетеді.
Тіс сауыты-тістің қызыл иектен шығып тұратын ең жуан бөлігі. Әрбір ... ... 5 бет ... І Тіл беті-тілге қараған беті; 2. кіре
беріс беті – ауыздың кіре беріс немесе ерінге қараған беті; 3-4. Жанасу
беттері-тістің бір-бірімен беттесетін ... ... ... ... қарай әртүрлі аталады. Алдыңғы тістердің аралық беттерін
ортаңғы артқы тістердің аралығын алдыңғы беттері дейді. Тіс ... ... ... ... ... ... беттерін аралық
бет, оған қарама-қарсы беттерін қашықтағы бет дейді. 5. Тістенетін немесе
шайнайтын беттер-үстіңгі және ... ... ... ... ... емдеу тәжірбиесінде тістің тіл бетін ауыз беті және ... ... беті жеке ... мойны Тіс сауытынан төмен қызыл иек тұсындағы шамалы жіңішкерген,
яғни тіс сауыты мен тіс түбірінің ... ... Бұл ... ... ... қабаты оралады.
Тістің түбірі Тіс ұясына қазықша сүйірленіп қадалып орналасқан. Тіс түбірі
1-ден 3-ке ... ... ... ұшы, оның ... ... ... ... Тіс түбірі тіс ұясындағы тамырлы сүйек қабығымен бірігіп кетеді.
Тістердің ... қуыс бар, оның тіс ... ... ... ал ... қарай кеткен қуысты түбір өзегі дейді. Ол қуыстар
жұмсақ, борпылдақ дәнекер ұлпаға толы.
Эмаль-тіс сауыты бөлігін қаптап ... Ол ақ ... ... ... ... зат -3,5%, ... зат 96,5% . ... құралған. Эмаль-энимелобластан түзілетін қатты тірі зат. Эмальдың
сыртқы кутикула ... ... ... талшықтардан түзіледі.
Эмальда желініп, ыстық-суықтан бұзылатын зат болады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіс құрылысы жайлы7 бет
Асинхронды электрқозғалтқыш27 бет
Асқорыту жүйесінің филогенезі28 бет
Зоология сабағында жергілікті жердегі кейбір төменгі сатыдағы жануарларды оқушыларға таныстыру70 бет
Механикалық приводты жобалау53 бет
Жануарлардың тістеуі5 бет
Жануарлардың тістеуі, жылан, жәндіктердің шағуы18 бет
Жануарлардың тістеуі, жылан, жәндіктердің шағуы. бөгде заттың түсуі. жасанды тыныс алдыру – жалпы ережелер. инъекция – жалпы ережелері, түрлері14 бет
Жылдық бағдарламасы 50000 дана тісті дөңгелек бөлшегін өндіретін дайындама-жылумен өңдеу телімі55 бет
Рычагы-тісті механизмін құрастыру4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь