Социология пәні және оның нысаны

Социологияның ғылым ретінде қалыптасуы қоғамды зерттеу барысында қалыптасқан дәстүрлер негізінде өрбіді. Ежелгі грек және ежелгі шығыс ойшылдарының еңбектерінде жалпы философиялық мәселелерімен бірге Қоғамның туы мен мәні, оның ұйымдасуы мен дамуы туралы мәселелер қарастырылады. Ежелгі оқымыстылар шынайы қоғамға тән сипаттамаларды анықтап қана қоймай, әлеуметтік процестерді “үлгілеу” принциптерін қалыптастыруға негіз қалап, жекеленген әлеуметтік фактілер мен процестерге, қоғам құрылысына, адамдар әр түрлі әлеуметтік топтар арасындағы байланыстар мен қатынастарға нақты эмпирикалық талдау жасауға тырысты.
Әрбір дәстүр социологияға қоғам мәселелерінің, социологиялық білімді жетілдірудің, құру және қолданудың, зерттеу пәні мен нысаның анықтаудың өзіндік зерттеу әдістерін әкелді.
        
        Социология пәні және оның нысаны
Социологияның ғылым ретінде қалыптасуы қоғамды зерттеу барысында
қалыптасқан ... ... ... Ежелгі грек және ежелгі шығыс
ойшылдарының еңбектерінде жалпы философиялық ... ... ... мен ... оның ұйымдасуы мен дамуы туралы мәселелер қарастырылады.
Ежелгі оқымыстылар шынайы ... тән ... ... қана ... ... ... ... қалыптастыруға негіз қалап,
жекеленген әлеуметтік фактілер мен процестерге, ... ... ... ... ... топтар арасындағы байланыстар мен қатынастарға нақты
эмпирикалық талдау жасауға ... ... ... ... мәселелерінің, социологиялық білімді
жетілдірудің, құру және қолданудың, зерттеу пәні мен ... ... ... ... әкелді.
Социологияның ғылым ретінде туыы 19 ғасырдың ортасында ... ... конт ... ... байланысты, өйткені ол тұнғыш
рет “социология” терминің енгізген, алайда оның қалыптасуына батыс Европа
(Г. Спенсер,
К№ ... ... М. ... және ... Американың (А. Смолл, Дж.
Винсент,
В. Томас, П. Сорокин және т.б.) ... ... ... ... пәні мен ... негіздей отырып, О. Конт сол кездегі
ғылым жүйесіне иерархиялық ... ... ... ... оның ... білімнің қарапайымнан күрделіге, төменнен жоғарыға жалпыдан ... ... ... ... ... ... ... бере
алады. Білім дамуындағы тарихи процесін логикалық жүйемен бере алады. ... әр ... конт ... ... алғы шарт ... ... тәртіптегі ғылым
болып саналады.
Онда негізгі ғылымдардын иерархиясы ... ... ... ... химия, беология және социология.
Берілген сызбадан көрінетіндей, социология басқа да ғылымдардың
зандарына ... ... ... бұл зандардың түрін
өзгертетіндей және индивидтердің бір-біріне ... ... ... бар екендігіне айрықша мән береді.Бұл өзара әсер адамзат қауымында
әр ұрпақтың келесісіне өтуі ... ... ... ... ... ... ... қортындылай отырып, қай
кезде де өмір сүрген нысандардың ең күрделісін зерттейді.Мұндай ... ... ... ... ... болып табылады.
Қоғам жағдайы лайықты әсер еткенде ғана адам өзін жеке тұлға ретінде
таниды.Адамның қоғомда бірнеше әлеуметтік ұстанымы ... оның ... ... міндеттері болады, ол мәртебе (статус) деп аталады. Қоғамда
алған ... ... ... адам ... ... роль атқарады.
Роль дегеніміз-адам мәртебесімен көрінетін күтілетін мінез-құлық..Әр
мәртебеге бірнеше құлық ... ... ... әсер ... ... ... жиынтығы деп аталады
Белгілі бір әлеуметтік мұқтаждықтарды қанағаттандыруға арналған
рольдер мен ... ірі ... ... ... ... ... беру, экономикалық, саяси жүйелер және т.б.) деп аталады.Арнайы
институттар мен ұйымдар құра отырып, қоғам сол ... ... өмір ... ... мен ... ... өзара қарым-қатынас түрлерін
нақтылап, бекітеді, оны берілген қоғамның әр мүшесі үшін ... ... ... ... ... қоғамда көптеген әр түрлі әлеуметтік
ұйымдар болады: әлеуметтік топтар, этникалық қауымдар, өмір сүрү кезендері
сияқты қауымдар (жыныстық, жас ... ... ... ... ... әлеуметтік қауымдардың, олардың өзара әсерінің, даму
және қызмет ету зандарының барлық жиынтығы социология пәні болып ... ... ... трін ... ... ұйым қоғам деп
аталады және бұл социологияның нысаны болып табылады.
Осылайша, социология дегеніміз – бір тұтас жүйе ... ... мен өмір ... жалпы зандылықтары туралы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... санаттары, қызметті мен тәсілдері
Социологтар қоғамды ғылыми зерттеуді екі деңгейде: ... ... ... адамдардың күнделікті өмірдегі
қатысын, олардың ... ... ... Бұл ... ... ... әлеуметтік құбылыстарды тек адамдар берілген құбылыстарға бір-
бірімен әсер еткенде ... ... ... ... ғана ... ... ... зерттеудің микродеңгейі жеке тұлғалардың мінез-құлқы
мен қатысының, қоғамдағы тұрақтылыққа ... ... әсер ... ... ... ең кіші ... зерттеуге
бағытталады.
Макросоциологтар қоғамның ірі үлгілеріне, құрылымына айрықша назар
аударады. Бұл- отбасы, білім беру ... дін және ... ... дүниеге келген кезден бастап әлеуметтік құрылымның аталған
жүйесіне енеді, оның әсерін сезінеді. ... ... әр ... олардың өзара байланысы мен бұл ... ... ... социология құрылымы батыс социология мектебі
бағыттарының бірі бойынша қалыптасты. ... ... ... ... бойы ... ... ретінде дамыды және негізінен қоғам өміріндегі
жекеленген салаларды нақтылы ... ... ... ... ... социология үш деңгейлі ғылым
ретінде ... ... ... ... ... қолданбалы
социология.
Бүгінгі куні социология туралы қоғамды бүтіндей қарастыратын ... ... ... ... мүддесі әлеуметтік құбылстар мен
процестердегі жалпы ... оны ... ... ... адам ... ол ... ... процестердің нәтижесі және алғы ... ... ... ... ... дамуына айрықша назар аударады.
Социологияның теориялық деңгейі, отандық ... ... ... ... ... жүйелерден тұрады. Көлденең ... ... ... даму ... ... құрылымның әлеуметтік
теориясы және т.б. анықталады. Басқаша айтқанда, бұл- теория туралы теория
немесе іргелі социология.
Социология ... тік ... ... ... ... ... немесе салалық жеке социология ... ... ... ... жеке ... ... ... социологиясы,
отбасы социологиясы, құқық социологиясы, саяси социологиясы және т.б.
жатады.
Социология білімнің келесі деңгейі ... ... ... ол ... ... ... ... және эмпирикалық
социологияның маңызды саласын құрайды. Қоғамды эмпирикалық тану процесіне
сауалнама және интервью ... ... ... мен материалдар жинау бақылау
және контент – талдау және т.б. ... ... ... ... социологиялық білімнің біртұтас
құрылымына түзеді.
Социологияның өзінің категориялық – түсініктік ақпараты болады. Қоғам
әлеуметтік құбылыс, ... ... ... ... әлеуметтік
қарым-қатынас, әлеуметтік топтар және т.б. сияқты шындықтың ... яғни ... ... ... ... ... “халық”,
“ұлт”, “отбасы” сияқты түсініктермен өріледі “әлеуметтік”, “әлеуметтілік”
терминдерінің мәні кен мағнада – ... ... ... ... ... әсері мен ... ... ... ... ... мағынада қатынастың белгілі бір ... ... ... ... ... ... мәні “әлеуметтік
қатынас ” ұғымынан кеңірек екеніне ... мән ... ... оның
мазмұнына сондай-ақ әлеуметтік құрылыс, әлеуметтік институттар, әлеуметтік
нормалар және т.б. кіреді.
Осылайша, социология қоғамдағының ... ... ... тек
әлеуметтік мәні барын ғана зерттейді. ... ... оған ... ... ... ... ... тұтастығы туралы ғылым.
Әлеуметтік өмірдің ортасында адамдар мен олардың бірлестігіне әрекеті
мен өзара әсері болғандықтан ... ең ... ... ... өмір сүретін адамдардың мінез-құлығы туралы ғылым” (П.Сорокин).
Әлеуметтік шындықты зерттеу үшін ... ... ... атты ... мазмұнын да түсіндіру
қажет. Социологияда әлеуметтік процесс әлеуметтік жүйе мен оның құрамындағы
элементердің кез- келген әлеуметтік нысанның ... ... не ... ... ... төиендегідей типтері бар:
- субъектіні сапалы күйге келтіретін, оның негізгі қызметтерінің
орындалуын қамтамасыз ететін функционалды түрі;
- әлеуметтік ... ... ... ... ... дисфункционалды түрі;
- объектінің жаңа сапалық күйге ауысуын білдіретін дамыған түрі.
- Экономика саласында және басқа әлеуметтік – мәдени, ... ... ... ... ... ... ... –экономикалық және жеке әлеуметтік түрі.
Жалпы типология талдаудың әр түрлі деңгейлеріне; адамзат, қоғам,
тап, ұйым, шағын ... ... ... ... әр түрлі мәнге ие, сондықтан көптеген тәсіл
арқылы топтастырылады. Бұл өте кең және ... ... ол ... ... да, ... және ... жүйені де бір
мүддеге біріккен ... да және т.б. ... ... Тар ... қоғам –құрылымдық және генетикалық тұрғыдағы;а) қатынас типі
немесе ә) белгілі бір тұтастықтың салыстырмалы түрде алғандағы дербес
элементі.
Қоғам кез ... ... ... кез ... ... ... немесе
адамдардың кез келген бірлестігіне қатысты. Адамның қоғамда өмір
сүретіндігін сезіну әлеуметтік ғылымдардың ұзақ уақыт ... ... ... адам ... ... ... ... үшін адам дегеніміз-“саяси жануар”,ол ... ... ең ... ... ... ... бсқа да құрылымдарына назар аударады. Мысалы достық
қатынас туралы оның достасқан адамдар ... ... ... ... қатынастың жоғары түрі дейді. Ол достықтың пайдаға
негізделген не ... ... ... ... атап көрсетеді.
Бұдан байқағанымыздай, Аристотель отбасылық және мемлекеттік
байланыстарды достықтың ... түрі деп ... ... ... ... табиғи құқық қалай
жүзеге аспақ, өйткені достық сол заттарға және әділқазылық сияқты сол
адамдардың арасында ... ... ... пен ... ... болады; достық-бірдей еркін және осы мағнада бір-біріне
тең адамдар арасындағы ... ... ... ... ... мемлекетпен
теңестірілді,сондықтан осы уақыт оқымыстылары “табиғи ... ... ... ... ... айтады, одан шығудың жолы – қоғамдық
келісі шарт, ал оны сақтаудың кепілі-мемлекет.
Неміс ... ... ... ... яғни ... адамдарға негізделген әрекеттердің өнімі
болып саналатын адамдардың өзара әрекеті.
Қоғам дамуының заңды және прогрессивті сипаты ... ... ... ... ... қоғам өз дамуында
биологиялық, сондай-ақ астрономиялық заңдарға,яғни космос ... ... мен ... ... ... Ол сондай-ақ қоғам
дамуына климат пен халықтың нәсілдік құрамының ... ... ... конттың пікірінше,қоғам дамуына басты әсер ететін – ... ... ... ... негізін қалаушы
О.Конттың әлеуметтік мәселелерді шешудегі негізгі бабы- ... ... және оның ... ... ... ықпал
жасайтындығы. Мұнда ол интелектуалдыэволюцианың көрінісі ... ... роль ... ... ... ... ... (лат.convergo-
жақындаймын,ұқсаймын) процесін ескереді, адамзат қоғамның дамуы
барысында ... және ... ... ... арта түседі.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Социология ( оқу құралы )501 бет
Құқық социологиясы9 бет
Азаматық іс жүргізу құқығы33 бет
Лизинг қатынастарының пайда болуы мен дамуы17 бет
Менеджменттің мақсаты, міндеті және оның құрылымы14 бет
Менеджменттің мақсаты, міндеті, оның құрылымы9 бет
Рим құқығы19 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
Білім әлеуметтануы7 бет
Дін жайлы жалпы түсінік7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь