Кейбiр омыртқалы жануарлардың және адамның дамуы туралы


Ұрықтану және майдалану. Ланцетниктің эмбриологиясын толық зерттеген орыстың ұлы ғалымы А.О.Кавалевский болды. Ланцетниктерде ұрықтану сыртқы ортада өтеді. Жыныс продуктыларын суға шашу тәуліктің белгілі бір мерзімінде (кешке қарай) болады. Жұмыртқасы гомолецитальды типке жатады. Сперматозоид жұмыртқаға пісу дәуіріндегі бірінші бөлінудің соңында енеді. Жұмыртқаның екінші бөлінуі сперматозоидтың ядросы жұмыртқаның протоидазмасында орнын ауыстырған кезінде өтеді. Ұрықтың толық және біркелкі майдалану қуысы ортасына орналасқан қабырғасы бір қабатты, биіктігі бірдей пластинкалардан тұратын целлобластула түзілуімен аяқталды.
Сегізінші бөлінуге өтерде (128 бластомералы кезеңнен соң) майдалану толық емес түрге ауысады. Соның, нәтижесінде мөлшері біркелкі емес клеткалар түзіледі. Бластуланың қабырғасынан майда және ірі клеткалардан тұратын әртүрлі екі бөлім пайда болады. Сонымен қатар вегетативтік жартылай шеңбер қабысып, шарт тәрізді бластула күмбез түріне айналдырады. Нығыздалған вегетативтік бөлімі бластуланың түбін, ал жоғарғы анимальды бөлімі қақпағын құрайды.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспары

Тақырыбы: КЕЙБIР 0МЫРТҚАЛЫ ЖАНУАРЛАРДЫҢ ЖӘНЕ АДАМНЫҢ ДАМУЫ
1. Ұрықтану және майдалану
2. Гаструляция
3. Білікті органдардың қалыптасуы
4. Ланцетниктегі сомиттердің ерекшелінуі

КЕЙБIР 0МЫРТҚАЛЫ ЖАНУАРЛАРДЫҢ ЖӘНЕ АДАМНЫҢ ДАМУЫ

Ұрықтану және майдалану. Ланцетниктің эмбриологиясын толық зерттеген
орыстың ұлы ғалымы А.О.Кавалевский болды. Ланцетниктерде ұрықтану сыртқы
ортада өтеді. Жыныс продуктыларын суға шашу тәуліктің белгілі бір
мерзімінде (кешке қарай) болады. Жұмыртқасы гомолецитальды типке жатады.
Сперматозоид жұмыртқаға пісу дәуіріндегі бірінші бөлінудің соңында енеді.
Жұмыртқаның екінші бөлінуі сперматозоидтың ядросы жұмыртқаның
протоидазмасында орнын ауыстырған кезінде өтеді. Ұрықтың толық және
біркелкі майдалану қуысы ортасына орналасқан қабырғасы бір қабатты,
биіктігі бірдей пластинкалардан тұратын целлобластула түзілуімен аяқталды.
Сегізінші бөлінуге өтерде (128 бластомералы кезеңнен соң) майдалану
толық емес түрге ауысады. Соның, нәтижесінде мөлшері біркелкі емес
клеткалар түзіледі. Бластуланың қабырғасынан майда және ірі клеткалардан
тұратын әртүрлі екі бөлім пайда болады. Сонымен қатар вегетативтік жартылай
шеңбер қабысып, шарт тәрізді бластула күмбез түріне айналдырады.
Нығыздалған вегетативтік бөлімі бластуланың түбін, ал жоғарғы анимальды
бөлімі қақпағын құрайды. Бластуланың түбі келешекте шектің, энтодермасын
түзетін ірі клеткалардан құралады. Ал бластуланың қақпағын
келешекте эктодерма түзетін ұсақ клеткалар құралды. Түбі мен қақпақшасының
аралығында мезодермаға дамыйтын клеткалар жартылай шеңберлі орналасады.
Келешек мезодерманың клеткалары тез қарқынмен бөлініп, өзінің майда
мөлшерімен, қасындағы майдаланудың баяулығын сақтаушы энтодермалық ірі
клеткалардан тез ерекшеленеді. Егер бластулаға вегетативтік жартылай шеңбер
жағынан қарасақ, түбіне жақын энтодерманың үстінде хорда және нерв жүйесі
дамитын клеткалардың бірнеше қатарын көреміз. Бластуланың қалған басым
көпшілігін жануарлардың келешек жамылғысын дамытатын клеткалар құрайды.
Бластула кезеңінде-ақ клеткалар бір-бірінен осылай ерекшелене бастайды.
Гаструлядия. Ланцетниктің гаструляциясы ішке қарай ұзарып өсу әдісі
арқылы өтеді (16-сурет), Бластуланың вегетативтік бөлігі бластоцельге
активті түрде ауысып, ланцетниктің екі қабатты ұрығы гаструлаға айналады.
Бластуланың вегетативтік бөліміндегі клеткалардың бластоцельге ауысуы хорда
материалының аймағында күштірек өтеді. Хорда материалының маңайында ішке
қарап ұзарып өсуде шектелуін жұлға пайда болады. Бластуланың түбі
бластоцель ішіне еңген сайын шектеуіш жұлға да ұлғая береді, ақыр соңында
бластоиора тесігіне тіреліп бітеледі.
Бластуланың вегативтік бөліміндегі клеткалардың ауысуы.Бластоцельді
біртіндеп ығыстырады. Бластоцель сыртқы жапырақшаның иіліп, ішке өткен
жерінде саңылау түрінде ғана калады. Осы кезде ұрықтың екі қабаты болады,
олар эктодерма және энтодерма. Бластула гаструлаға айналады. Ұрық бұдан
былайғы кезде сыртқы ортамен бластонор арқылы байланыс жасайды. Ұрық ішінде
алғашқы шек қуысы немесе гастроцель түзіледі. Алғашқы шектің қабырғасы ішкі
ұрық жапырақшасы — энтодермадан түзілген. Бірақ бұл эптодерма өзінің нағыз
энтодерма деп аталатын түзілістері және шек материалы сияқты "біртекті
емес, онда хорда және мезодерма материалдары да болады. Ланцетниктердің
хордасы гаструляцияның басында энтодермамен біртұтас болады. Хорда
материалдары мұнда кейінірек бөлініп, өз алдына қалыптаса бастайды.
Беткі клеткалардың, ұрықтың ішіне ауысуымен бір кезде хорда созылып,
келешек нерв жүйесін құрайтын материалдардың астына, алғашқы шек
қабырғаларының жоғарғы бөліміндегі арқалық линияның ортасына орналасады.
(17-сурет). Хорданың созылуымен қатар мезодерма да арқалық жаққа тартынады.
Мезодерма жоғары және алдына қарай жылжып, гаструляцияның соңында хорданың
екі бүйіріне орналасады. Сонымен ұрықтың ішінде хорданың, мезодерманың және
энтодерманың бір-тұтас бастамасы түзіледі.
Бастамалардың соңғы гаструляциясының орналасуы ұрықтың көлденең
кесіндісінде айқын көрінеді. Оның сыртқы қабырғасының құрылымы біркелкі
эктодерма түзеді. Ол эктодерма арқалық (дорзальді) бөлімінде жуандау болып,
келешек ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Кейбiр омыртқалы жануарлардың және адамның дамуы
Омыртқалы жануарлардың жалпы сипаттамасы
Омыртқалы жануарлардың биоалуандығы пәнінен
Жануарлардың кейбір биологиялық ерекшеліктері. Комменсализм, симбиоз, паразитизм
Омыртқалы жануарлар
Адамның психикалық дамуы
Жеке адамның дамуы және қалыптасуы
Жеке адамның психикалық дамуы
Адамның және жануарлардың тірек қимыл аппаратының ерекше қасиеттері. Тұлға сүйектері
Адамның сезімдік сферасының дамуы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь