Махамбет Өтемісұлы өмірбаяны

Махамбет Өтемісұлы (1803-1846) - Исатай Тайманұлы бастаған көтерілістің көсемі әрі жалынды жыршысы, халқының азаттығын көксеген күрескер, ел бастаған батыр, қазақтың өр рухты ақыны.
Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауданында туған. Бала кезінен мұсылманша, орысша білім алды. Әкесі Өтеміс елге ықпалды би болған. 1824-1828 жылдары Орынбор қаласында Жәңгір ханның ұлы Зұлқарнайынның қасында болды. 1829 жылы Махамбет Ішкі Ордаға Жайықтан жасырын өтті деген айыппен ұсталып, Калмыков бекетіндегі абақтыға 2 жылдай қамалды. 1831 жылы түрмеден қашып шықты, бірақ артынша ақталды. 1834 жылы Исатай батырмен бірікті. Осы жылы маусымның 9-ында Жәңгір хан Махамбетті өз жағына тарту мақсатында старшын лауазымын ұсынды
        
        Махамбет Өтемісұлы
Махамбет Өтемісұлы (1803-1846) - Исатай Тайманұлы бастаған
көтерілістің көсемі әрі жалынды жыршысы, халқының азаттығын көксеген
күрескер, ел бастаған батыр, қазақтың өр рухты ... ... ... ... ... ... Бала ... мұсылманша,
орысша білім алды. Әкесі Өтеміс елге ықпалды би ... ... ... ... ... ... ұлы Зұлқарнайынның қасында болды. 1829 жылы
Махамбет Ішкі Ордаға Жайықтан жасырын өтті деген ... ... ... ... 2 ... ... 1831 жылы түрмеден қашып шықты,
бірақ артынша ақталды. 1834 жылы Исатай батырмен бірікті. Осы ... ... ... хан ... өз жағына тарту мақсатында старшын
лауазымын ұсынды.
Жер мәселесі, жайылымның тарлығы, орыс империясының ... ... ... ... ... ... ... жерді туған-туыстарына
бөліп беруі мен ел билігінде қайын атасы Қарауылқожаға үстемдік берген
астамшылық әрекеттері көтерілістің ... ... ... ... ... арасындағы тартыс өршіп, наразылық үлкен қозғалысқа
айналды. Исатай атынан ... «Әй, ... ... атты ... ондағы «Хан баласы жылады-ай, Жанымды қи деп сұрады-ай» деген
жолдар хан ордасын қоршауға алған ... ... ... ... ... ... ... көтерілісшілер Бекетай құмында өздерінен күші
әлдеқайда басым Гекке әскерімен соғысып, жеңіліс тапты. Бұл оқиғалар
ақынның «Соғыс» жырында бейнеленсе, «Жабығу», «Ереулі атқа ер ... ... ... күйі ... жылы ... ... ... бойындағы шайқаста Исатай қазаға ұшырап,
Махамбет Хиуа жақта 2 жылдай жасақ жинауға әрекет жасады. Бұл ниетінен
нәтиже шықпаған соң Бөкей ордасына жасырын ... ел ішін ... ... ауыр да ... ... ... 1841 жылы ... 4-інде
белгісіз біреулердің көрсетуімен Тілеков деген қазақтың үйінде отырған
жерінде қолға түсті. Орал әскерінің 40 адамнан ... ... үй иесі ... тұтқындап, Калмыков бекетінде 2 апта түрмеде ұстады, кейін
Орынборға айдады. Орынбор генерал-губернаторы ... ісін ... ... тапсырды. Сот 1841 жылы шілденің 7-інде «бүліншілікке» тағы
араласса, ... ... ... үкіммен тұтқыннан босатып, шекарадан
өтпеуді қатаң ескертті.
1841-1845 жылдар аралығындағы Махамбет өмірі туралы деректер тым аз. 1845
жылы ол баласы Нұрсұлтанды оқуға ... ... ... ... ... байланысты генерал-губернатор істі қайта қозғаса, Кіші
жүздің батыс ... ... ... та ... ... қоймады. Ол
ақынның басына 1000 сом тігіп, оны ұстау үшін арнайы адамдардан құралған
қарулы жасақ жіберді. Махамбет хорунжий Тұрымұлының қолынан қаза тапты.
Махамбет ... - ... ... рухани-поэтикалық шежіресі, шаруалар
қозғалысының шынайы бейнесі. Ол жыраулық ... ... ... шығармаларында ұлт-азаттық идеяларын көтерді, елдікті сақтап
қалуға шақырды. «Мұнар күн» жырында ел басына түскен ауыртпалықты ... «Ұлы ... ... бойы көк ... ... ... ... ер»
жырларында ақын алдағы күндеріне үмітпен, зор сеніммен қарады. «Біртіндеп
садақ асынбай», «Арғымақтың баласы», «Қара нар керек ... бұл ... түбі - сары ... ... ... «Еріскедей ер болса», т.б.
шығармаларында ұлт-азаттық қозғалыс рухы, ел тағдыры мен ... әрі ... ... ... қозғалса, хан тұрмайды тағында» дейді
ол отты жырларында.
Ақын өлеңдерінің басты қаһарманы - ... ... ... ... ағам
бар», «Исатай сөзі», «Арғымаққа оқ тиді», «Тарланым», т.б. өлеңдерінде
Исатай батырдың көркем ... ... ... ... ... сипатталды.
Оның «Жәңгірге», «Баймағамбет сұлтанға» арналған өлеңдері патшаның
жергілікті ... ... - ... ... ... ... ... ашатын жырлар болды.
Ақын өлеңдерін дәстүрлі үлгіге негіздей отырып, түр, ... ... ... түсті. Лирикалық өлеңдері көбіне толғау, жыр, терме
түрінде жазылды. ... ... ... ... сарыны басым. Оның
шығармалары қазақ поэзиясының сатира, элегия, монолог, арнау жанрларының
қалыптасуына, стилінің дараланып, ... тіл ... ... ... ... үлес қосты. Халық нақылына құрылған
философиялық толғаулары мен жігерге толы ерлік жырлары, ... ... ... оның ... жоғары деңгейге көтерді. Махамбет жырлары
дәуір шындығын бейнелеп, көтеріліс айнасы болып қана қойған жоқ, асқақ рух
пен болашаққа деген сенімнің ерекше үлгісін ... Ақын ... ... ... сөздерінің көп кездесіп, шағатай тілінде жазылуымен
ерекшеленеді. Ол жыраулық поэзия дәстүрін шебер  ... ... ... ... ... ақындығына қатар шебер күйші болды. Оның 11 күйі 1982 жылы
«Шашақты найза, шалқар күй» деген ... ... ... ... ... ... ... Ш.Жарылғапұлы, Қуан ақын, кішкене
Қобыланды, Қубала, Лұқпан, Мұрат, Ығылмандар көп ... ... ... ... Қазан қаласында жарық көрген «Мұрат ақынның Ғұмар қажы ... ... ... ... 100 ... ... 2 толғауы басылды. Ғ.Мұштақ
құрастырған «Шайыр яки қазақ ақындарының басты шығармалары» жинағында
Махамбет толғауынан үзінділер берілді. 1939 жылы Қ.Жұмалиев ақын
өлеңдерінің ... ... 2003 жылы ... ... 200 ... ... ... кең түрде аталып өтіліп, 4 томдық жинағы
жарыққа шықты. ... ... ... ашылды. Астана қаласындағы
оқушылар сарайына ақын есімі берілді. Ресейдің «Выборг кеме ... ... ... ... ... ... атты мұнай құю танкерін жасап
шығарып, суға түсірді. Атырау ... ... ... ... ... көше
бар. Ақын қайтыс болған Атырау облысының Индер ауылынан 40 шақырым жерде
кесенесі тұрғызылды. ... ... ... ... Махамбеттің бет-
бейнесін жасап шығарды.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Махамбет Өтемісұлының өмірбаяны7 бет
18-19 ғғ. Қазақстан территориясындағы ұлт-азаттық қозғалыс14 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
Ата Заң - Тәуелсіздігімнің айғағы (эссе)6 бет
Ағатай батыр8 бет
Ақтабан шұбырынды40 бет
Ақтан батыр12 бет
Домбырашының концерттік орындаушылық репертуары10 бет
Исатай Тайманұлы және Махамбет Өтемісұлы бастаған ішкі (бөкей) ордадағы ұлт-азаттық көтеріліс17 бет
Исатай Тайманұлы мен Махамбет Әтемісұлы бастаған көтеріліс19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь