Жердің пішіні және жер беті бейнесінің проекциясы

Жердің пішіні мен көлемін дәл білу ғылым мен техниканың көп саласына керек (жер серігі және ғарышқа ракета ұшырғанда, авиацияда, теңізде жүзуде, радиобайланыста және т.б.), соның ішінде ең алдымен жер бетін картада дұрыс бейнелеу үшін геодезия саласына өте қажет.
Жалпы ауданы 510 млн.кв.кмге тең Жердің беті мұхит әлемінен (71%) және құрылықтан немесе материктен (29%) тұрады. Мұхит әлемінің орта тереңцігі - 3800 м болса, құрлықтың мұхит суларының орташа деңгейінен орта биіктігі -875 м жуық. Жоғарыда көрсетілген шамалар құрлық бетінің аумағы жалпы жер бетінің аумағынан, ал оның биіктігі мұхиттың тереңдігінен біршама аз екенін көрсетеді. Сондықтан Жердің пішіні ретінде материктің астынан ойша жүргізілген мухит суларының тыныш күйіндегі беттің тұйық сызығын алады. Бұндай тұйық бет өзінің әр нүктесіндегі тіктеуіш сызыққа, яғни айтқанда ауырлық күшінің бағытына перпендикуляр болады. Оны деңгейлік бет деп атайды. Жерді айнала орайтын осындай деңгейлік беттердің саны көп болуы мүмкін. Соның ішінде мұхиттың тыныш күйіндегі орта деңгеймен бірдей келетін деңгейлік бетпен құрайтын пішінді геодезияда Жердің жалпы пішіні немесе геоид деп атайды.
        
        ЖЕРДІҢ ПІШІНІ ЖӘНЕ ЖЕР БЕТІ БЕЙНЕСІНІҢ ПРОЕКЦИЯСЫ
1. Жердің пішіні және ... ... мен ... дәл білу ... мен ... көп саласына
керек (жер серігі және ғарышқа ракета ұшырғанда, ... ... ... және т.б.), соның ішінде ең алдымен жер бетін картада дұрыс
бейнелеу үшін ... ... өте ... ... 510 млн.кв.кмге тең Жердің беті мұхит әлемінен (71%) және
құрылықтан ... ... (29%) ... ... ... орта ... -
3800 м болса, құрлықтың мұхит суларының орташа деңгейінен орта биіктігі
-875 м жуық. Жоғарыда ... ... ... ... ... ... жер
бетінің аумағынан, ал оның биіктігі мұхиттың тереңдігінен біршама аз екенін
көрсетеді. ... ... ... ретінде материктің астынан ... ... ... ... күйіндегі беттің тұйық сызығын ... ... бет ... әр ... ... ... ... ауырлық күшінің ... ... ... Оны
деңгейлік бет деп атайды. Жерді айнала орайтын осындай деңгейлік беттердің
саны көп болуы мүмкін. Соның ішінде мұхиттың тыныш ... орта ... ... ... ... ... ... геодезияда Жердің жалпы
пішіні немесе геоид деп атайды. Жердің ... ... ... ... ... ... дұрыс геометриямен сызылмайды, оның
беті сол себептен математикалық жүйеге келмейді. Сондықтан да ... ... ... математикалық бір жүйеге келетін немесе ... ... ... ... ... беттерді екі түрге бөлуге болады.
Жердің деңгейлік бетін жуықтап белгілі радиусы бар сфера деп алуға
болады. Бұған ... ... ... ... ... ... дәл өлшемдер арқылы геоид бетінің
пішінін эллипсоид айналуынан пайда болған математикалық ... ... ... ... және олардың дәлдігі
Қағазға жердің бетін бейнелеу үшін ... ... ... ... есе етіп ... ... ... қағазға түсіргендегі
кішірейту дәрежесін масштаб ... яғни ... план мен ... деп ... ... сызықтың ұзындығының (/) оған сәйкес жер
бетіндегі горизонталь ұзындыққа ( /.) қатынасын айтамыз, //L. - ... ... ... және ... ... ... масштаб.Сандық масштаб дегеніміз бөлшекті ... оның ... ... ... ... ... ... планда немесе картада
қанша есе кішірейткенін көрсетеді.
Сандық масштабтың бөлімі кіші болған сайын, соғұрлым план мен картаның
масштабы ірі болады және керісінше, ... ... ... карта мен планның
масштабы ұсақ болып келеді.
Геодезияда келесі масштабтар жиі ... 1:500, I ... 1:5000 - план үшін және 1:10000, 1:25000, ... ... ... 1:500000, 1:1000000-Ірта үшін. ... ... ... 500, 1000, 2000 және т.т есе ... көрсетеді,
яғни айтқанда пландағы 1см кесіндіге жердің бетінде 500 см немөсе 5 ... см ... 10 м, 2000 см ... 20 м ... және ... ... ... сандық масштабты қолдану ыңғайсыз
болады, себебі әрқашанда есептеуге тура іөді. Сондықтан карта ... ... ... ... ... ... ... масштаб. Сызықтық масштаб түзу
сызықтан ... ... ... бар ... ... ... сызықтық масштабтың негізі деп атайды.
Масштабтың негізін 2 см ... ... ... сол
жақтағы кесіндіні қосымша он бөлікке (яғни 2 мм ... де, ... оң ... ... ... деп ... ... оң жағындағы бөлікті 2 см кесіндіге бөледі
де,әр бөлік сызығына карта мен ... ... ... ... ... ... масштабы
1 :2000 картаның сызықтық масштабы және ... ... ... 140 м ... ... Сызықтық масштабта кесіндінің оннан бір бөлігі
Кбөн жуықтап алады, сондықтан масштабтың дәлдігі қажетті
дәлдікпен сәйкес келмейді.
План мен картада өлшеу жұмысының ... ... үшін ... ... ... ... масштаб сызықтық масштабтың түрлеріне жатады. Ол
келесі түрде салынады. Түзу горизонталь сызықтың ... ... ... ... ... 2 см ... салады. Әрбір салынған
кесіндінің шетінен кез-келген ұзындықпен перпендикуляр сызық ... ... ... он бөлікке бөліп, әр бөлігінен негізге параллель сызықтар
жүргізеді. Нөлдік штрихтың сол жағында жатқан бөліктің жоғарғы және ... ... онға ... (әр ... 2 мм), ... қиғаш сызықпен
қосады. 5.2-суретте көлденең масштабтың түрі көрсетілген. ... ... ... 2 мм бөліктердің шамасы негіздің 1/10 болса, төменнен ... ... ... ... 1/100 ... ... ... 2 см көлденең
масштабты жүздік немесе жәй көлденең масштаб дейді. Көлденең ... ... ... оны ... ... деп атайды
Масштабтың дәлдігіне көзбен қарағанда 0, 1 мм кесіндінің ... ... ... мен ... масштабына байланысты өзгереді. Мысалы, ... 0, 1 м, 1:2000 - 0, 2 м, 1:5000 - 0, 5 м, 1:10000 -1, 0 м және ... мен ... ... ... 10 км ... жер бетінің кішігірім учаскесінің бейнесін ... ... ... ... Бұнда Жердің қисықтығынан пайда
болған қателер өте дөлдікпен өлшенген сызықтық ... ... ... да, ... ... оның әсері болмайды. Сонымен,
кішірейтіп, дәлдеп салынған ... жер ... ... ... деп ... ... ... проекциясын бейнелегенде, олардың
проекциясы алғаш ... ... ... де, одан ... ... ... ... жер бетінің бейнесінде бүрыстық пайда
болады. Бейнені кішірейту мен ... ... үшін ... деп ... ... әдісті қолданады. Бүл проекцияға
математикалық ... ... мен ... ... ... ... Сол ... I Ішіне жер беттерінің элементтерін:
рельеф пен контурларды
көрсетеді.
Жердің бетін ... ... ... ... | ... шығатын сызбаны
карта деп атайды. Сонымен, Ікарта ... ... ... өзара
заңдылықпен I салынған ... Жер ... ... Картада Жердің
Іқисықтығы есептеледі. План мен картаның айырмашылықтары I ... ... ... өз ... 11) ... жердің
бейнесі көрсетіледі, сол бөлікте Жердің
қисықтығы есептелмейді; [ 2) ... ... ... план ... ... ... өз ... і 1) жердің дөңестігі есептеледі; I 2) жер
бетіндегі ... ... ... ... ... жер беті картада меридиан мен параллелдерден тұратын
картографиялық тор арқылы бейнеленеді.
Егер де план мен картада тек қана ... ... план мен ... ситуациялық (контурлық) деп
атайды. Ал, егер ... ... ... бейнесі
көрсетілген план мен карта топографиялық деп аталады.
айналу осі мен жазықтықтың сфероид бетімен құрайтын қима ... ... ... оның ... ... ... Ал ... осіне перпендикуляр
жазықтықтың сфероид бетімен құрайтын қима сызығын ... деп ... ... ... ... болады. Егер параллель сфероидтың центріндегі
жазықтықтың бетімен өтсе, оны ... ... деп ... ... ... үшін ... шамалас келетін, жерге дұрыс
бағытталған эллипсоидтың жарты өстерінің және оның ... ... ... ... ... деп ... Оның а, Ь шамаларын
меридианның 1 тағы доғасын ұзындығын ... ... ... Әр ... доғаларының ұзындықтарын білу арқылы Жердің ... ... ... болады.
1940 жылы проф.Ф.А.Красовский мен А.А.Изотовтың басқарумен ғалымдар біздің
территорияда қолдануға жарайтын эллипсоидтың ... ... ... (а =
6378245 м , Ь = 6356863 м, ос= 1:298, 3), оны ... ... ... деп ... ... ... әдістерімен алынған
нәтижелері Красовскийдің есептеулерінің дұрыс екенін, әсіресе жердің
полярльщ ... ... ... ... дәлелдеді. Жердің пішіні
туралы қазіргі теориялар ҒА корр.-мүшесі М.С.Молоденскийдің жұмыстарында
дамуда.
Жердің сығылу ... аз ... а- 1:300), көп ... ... ... ретінде практикалық мақсаттағы дәлдікпен шамасы жер
эллипсоидының көлеміне тең сфераны алуға болады. ... ... ... ... R= 6371, 11 км болады.
2.2. Геодезиядағы проекция әдісі
Жердің физикалық беті ... ... ... ... ... ой, сай, жота және ... ... нүктелердің жазықтықтағы жәйін анықтау үшін геодезияда
проекция әдісі қолданады. Жердің ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Жер бетінің едәуір территориясын бейнелеу.
Жер бетінің үлкен территориясын бейнелегенде, жердің деңгейлі ... ... ... ... ... ... Р беті (2.2-сурет) Жердің деңгейлі ... бір ... ... жер ... бір-бірінен алыс жатқан А, В, С, О нүктелері
тіктеуіш ... ... Р ... ... проекцияланады. А, В, С, О
нүктелерінен ... ... ... ... ... ... жері
осы нүктелердің а, Ь, с, сі проекциясын береді. Сонда физикалық ... ... ... ... ... белгілі координаталар жүйесінде нүктелердің Р ... ... ... ... Р ... ... ... бетіндегі нүктеге дейінгі биіктікті
анықтау (Аа, ВЬ,...);
3) сфералық ... ... ... ... ... Жер ... А, В, С, Ь ... орнын тиісті
географиялық ... ... ... ... анықталады.
Ал Аа, ВЬ, ... тіктеуіш ... ... ... ... ... жүйесінде анықгайды.
Биіктік жүйесі.
Биіктіктің шамасы Р деңгейлі бетінен басталып ... ... ... деп атайды. Ал егер биіктіктің шамасы Р деңгейлі бетке параллель
Р1 кез-келген беттен саналатын ... ... ... шартты (салыстырмалы)
биіктікдейді.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Магнетизм3 бет
Топографиялық карталар және пландар масштабтар және олардың дәлдігі10 бет
Галактика7 бет
Сызуды оқытудың құралдары мен көрнекіліктері8 бет
Ұлы математиктер8 бет
Түр-түстердің қалыптасуының архетиптік бейнесі8 бет
XX-XXI ғасырдың суда, әуеде, жер бетінде болған ірі зілзалалары14 бет
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Айырылымды дислокациялар және олардың жер бетінде көрінісі беруі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь