Қабылдау процесі туралы ұғым

1.Қабылдау процесі туралы ұғым.
2.Қабылдау процесінің негзгі ерекшелігі.
3.Кеңістік пен уақытты қабылдау.
4.Қабылдау процесінің физиологиялық негіздері .
Пайдаланған әдебиеттер
Егер түйсік сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының жеке қасиеттері мен сапаларының миымызда бейнелеуі болса, қабылдау заттар мен құбылыстардың мида тұтастай бейнелеуі болып табылады.
Қабылдау заттар мен құбылыстар- дың түсі, дыбысы, дәмі, иісі, формасы т. б. қасиеттері тұтас күйінде бейнеленеді.
Қабылдау – ми қабығының күрделі анализдік және синтездік қызметінің нәтижесі. Қабылдаудың физиологиялық негізіне бірнеше тітіркендіргіштердің жиынтығы мен олардың қарым-қатынасында пайда болатын уақытша жүйке байланыстары жатады. Мұны И. П. Павлов « қатынас рефлесі» деп атаған. Мысалы, көру анализаторында осындай қатынас рефлексінің жасалуы ( яғни тітіркендіргіштердің бір-бірімен байланысы ) заттың түрі түсі, мөлшеріне қарамай-ақ оның тұлғасын тануға мүмкіндік береді.
1. Ф. Н. Гоноболин:
«Психология»
2. Жарықбаев :
« Жантану негіздері»
Тақырыбы:
« Қабылдау туралы ұғым»
        
        Жоспары :
1.Қабылдау процесі туралы ұғым.
2.Қабылдау процесінің негзгі ерекшелігі.
3.Кеңістік пен ... ... ... ... ... ... түйсік сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының жеке
қасиеттері мен ... ... ... ... ... заттар мен
құбылыстардың мида тұтастай бейнелеуі болып табылады.
Қабылдау заттар мен құбылыстар- дың түсі, дыбысы, дәмі, ... т. б. ... ... ... ... – ми ... ... анализдік және синтездік
қызметінің нәтижесі. Қабылдаудың физиологиялық негізіне бірнеше
тітіркендіргіштердің жиынтығы мен олардың қарым-қатынасында пайда болатын
уақытша жүйке ... ... Мұны И. П. ... « ... рефлесі»
деп атаған. Мысалы, көру анализаторында осындай қатынас рефлексінің жасалуы
( яғни тітіркендіргіштердің бір-бірімен байланысы ) ... түрі ... ... оның ... ... ... ... – түйсіктегідей бір анализатордың ғана қызметі емес,
бірнеше
анализатордың бірлесіп қызмет істеудің нәтижесі.
Қабылдаудың негізгі ерекшелігі мыналар:
1. Қабылдаудың тұтастығы.
2. Қабылдаудың ... ... ... ... ... ... ... иллюзия.
6. Апперцепция.
Қабылдаудың объектісі кейбір жеке қасиеттерден тұрғанымен, біз
оларды бүтіндей, тұтастай қабылдаймыз. Кей ... ... ... объектілердің жеке бөліктері, шет жағасы, үзінділері ғана
қабылданса да, біз бұларды тұтас зат ... ... ... бұл ... ... ... айырмашылығы жақсы көрсетеді. Ол объектілердің мазмұнын дұрыс
жақсылап түсінбейінше, белгілі тұжырымдар мен сөз ... ... ... ... мен құбылыстардың мағынасын түсінудің қарапайым түрі –
тану. Тану жалпылай және даралап тану болып екіге бөлінеді. Жалпылай тану
дегеніміз талғаусыз қалай болса, ... ... ... тануда адам
нәрселердің өзінее тән қасиеттерін біле бермейді.
Толып жатқан объектілердің ішінен біреуін іріктеуіміз( оның
қасиетін сапасын)қабылдаудың таңдамалығы деп аталады. Қабылдаудың
таңдамалығы әр ... ... ... ... – күші,
қозғалысы, қарым-қатынасы т. б.) және субъективтік (адамның қабылданатын
затқа қызығуы, оның ... сол ... ... ... т.
б.)
Қабылдаудың константтылығы деп сыртқы жағдайдың өзгеруіне
қарамастан заттардың кейбір қасиеттерінің бір ... ... ... ... ... ... 2-4 жастың арасында
қалыптасып болады. Қабылдаудың константтылығы адамның өткен тәжірибесіне
де байланысты. Бейнені тұрақты түрге келтіруге оны сол қалыпына ... ... ең ... ... ... – сөз. ... ... сөзбен байланысты, сөз ғана затты бір тұрақты түрге енгізеді.
Түрлі себептерге байланысты шындықтағы объектілерді қате
қабылдауды иллюзия деп ... ... сан ... себептерге
байланысты пайда болады. Иллюзияның түрлері өте көп. Соның ішінде көру
қабылдануында иллюзиялар жиі кездеседі. Жарық пен бояудың иллюзиясы.
Жарық ашық түсті ... ... ... ... ... көп ... ... ал толығырақ адам қара костюм кисе сындарлы болып көрінеді.
Иллюзияның заңдылықтарын білу адам ойлауындағы сыншылдықты
дамыта түседі. Иллюзияларды адамның жүйке жүйесінің ... ... ... ... жалған теріс бейнелері галлюцинациялардан
ажырату қажет. Мұндай науқасқа ұшыраған адамның ұғыну қабілеті кемиді де,
есі кіресілі ... ... ... ... ... ... ... Апперцепция тұрақты және уақытша болып екіге бөлінеді. Тұрақты
апперцепция ... ... мен ... ... мен ... болып отырады. Әр түрлі иллюзиялардың негізінде адам жаңсақ
пікірде болады, мұны ... ... ... ... ... белгілі бір мақсатпен жасалатын
қабылдауды бақылау деп атайды. Мұның адам өміріде зор маңызы бар бақылай
білу ... ... ... ... ... дәл ... ... ерекшеліктерін және ішкі психикалық қасиеттерін байқай отырып,
оларды жақсы түсінуге мүмкіндік береді. Мұның бәрі қоршаған дүниенің бізге
жасайтын ... ... ... ... ... ... ... туғызады.
Кез келген адам бақылай біле бермейді. Мына шарттар орындалса ғана
бақылауды дұрыс ұйымдастыруға ... ... ... түсіну қажет. Егер бір адамға нені бақылау,
неге ... ... ... ... ... десе ол ... ... алмайды;
2. Бақылаушыға бақыланатын зат туралы алдын-ала білу керек болады. Ешбір
хабарымыз жоқ ... ... өте ... соғады;
3. Бақылау жүйелі жоспарлы болуды керек етеді. Бақыланатын объектіні
қалай болса солай қарай беруден көбіне қажетті нәтиже шықпайды;
4. Бақылауды ... ... ... ... етіп жүргізу керек.
Бақыланатын объектіде елеулі маңызы бар нәрселерді байқай білу керек,
оны дұрыс ... ... бар ... назар аудара қарау
қажет.
Байқағыштық - өмірдің әр саласы үшін өте қажетті қасиет.
Байқағыштық, әсіресе, ғылыми жұмыста, мұғалімдік қызметте, ... ... орын ... ... ... ... ... заттары
кеңістікте болады, онда белгілі орын алады, олардың мөлшері ,көлемі және
формасы болады, олар бізден және ... ... ... ... ... бұл ... ... біздің санамызда бейнелеуін
кеңістікті қабылдау деп атаймыз. Оның үстіне материалдық дүниенің заттары
қозғалыста болып тұрады және өзгереді. Бұл қозғалыстар мен ... бір ... ... ... ... ... ... мен
дәйектілігінің және өзгеруінің адам санасында бейнеленуі уақытты қабылдау
деп аталады. Материя, дүние осыдан тұрады, әрқашан да кеңістікте, уақыт
ішінде ... ... ... ... ... пен ... өмір
сүру формасы болып табылады.
Кеңістікті және уақытты қабылдаудың физиологиялық
негізі – бірқатар сезім органдары мен үлкен ми ... ... ... жасауы. ... ... ... неғұрлым дұрыс мәліметтерді біз көру және бұлшық ет – қозғалыс
түйсіктерін біріктіру арқасында аламыз. Мысалы, әлі жеткілікті ... ... жоқ ... ... ... ... ... жоқ
екендігі міне осыны көрсетеді.Заттардың көлемділігін қабылдау үшін
адамның бинокулярлық көруінің үлкен маңызы зор. Бинокулярлық көруде
біздің көз ... ... ... ... екі ... ... оң жақ
көзімізде заттың оң жағы үлкен болып , сол жақ ... оның сол ... ... ... Біздің санамызда бұл бейнелер бірігіп қосылады,
сөйтіп заттың көлемділігі туралы әсер береді.
Заттардың алыстығын қабылдау үшін конвергенция деп
аталатыннан туатын түйсіктердің, яғни екі ... көру ... ... ... ... ... қарағанда біз
көздерімізді бір-біріне аздап түйістіреміз; Көзімізді алысқа тіккенде біз
оларды айырамыз ( көру белдіктері параллельдікке жақындаған ... ... ... ... құбылыстарының ұзақтығы,
шапшаңдығы және дәйектілігі туралы ұғым береді. Табиғаттағы уақыттылы
болып тұратын қозғалыстар, бірқалыпты болып тұратын өзгерістер( ... күн мен ... ... жыл ... ... дәл өлшеуге (
жыл, ай, тәулік) мүмкіндік береді. Бұл – уақытты объективтік түрде
бағалау, ол ... тыс ... ... яғни ... ... жүзеге асырылады.
Бірақ уақытты бағалау субъективтік түрде де болады, яғни бізде
белгілі бір белгіленген уақыт ішінде болатын ұғымымызға, қайғырумызға,
қуануымызға байланысты. Егер бұл ұғым және ... ... аз ... ... баяу өтіп ... ... ... Мысалы, адам жалғыз болғанда
істейтін ісі жоқ кезде, уақыт өтпейді , ... ... ... ... ... ... ... көп әсерге бөлініп жүрсек, онда біз уақыт
өте тез өтіп барады деп есептейміз.
Кеңістік пен уақытты қабылдаудың дамуы үшін тек ... ғана ... ... ... ... ... қатар адамның
оқу және еңбек іс-әрекетінің де , оның мамандығының да үлкен маңызы бар.
Қабылдаудың физиологиялық негізі – ... ми ... ... ... ... байланыстар , мұнда сыртқы
тітіркендіргіштерден келетін қозулардың синтезі( бірігуі) жүзеге асады.
Мысалы, біз раушан гүлін қабылдағанда , ... ... оның ... ... ... ... және иісін сеземіз. Осындай жеке
түйсіктердің бәрі мидың қыртысында қосылып, біртұтас комплекс болып
бірігеді.
Пайдаланған ... ... Ф. Н. ... Жарықбаев :
« Жантану негіздері»
Тақырыбы:
« Қабылдау туралы ұғым»

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Математиканың негізгі ұғымдары65 бет
Бастауыш – сынып оқушыларының психологиялық дамуына арналған сабақтар44 бет
Ғылыми таным3 бет
"Түйсік пен қабылдаудың патологиясы."3 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауды дамытуға арналған психологиялық әдістеме қолдану мүмкіндіктері»32 бет
«Қабылдау комиссиясы жұмысын автоматтандыру»63 бет
Астықты қабылдау технологиясы7 бет
Атқару құжаттарын қабылдау бойынша талаптар11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь