Цитология негіздері

Цитология — жасуша туралы ғылым. Жасушаны зерттейтін ғылымды цитология деп атайды (грекше «цитос» — жасуша, «логос» — ғылым). Цитология ғылымы бір жасушалы, көпжасушалы ағзалар жасушасының құрылысын, құрамын және қызметін зерттейді. Ал жасуша бүкіл тірі денелердің ең қарапайым құрылысын, қызметін және дамуын сипаттайды. Сондықтан да цитологияньщ зерттейтін кұбылыстары мен заңдылықтары цитология, тәнтану, эмбриология, физиология, генетика, биохимия, молекулалық биология және т.б. ғылым негіздерінің қалануына жол ашты.
Цитология бөлімі — цитохимия пәні жасушаның химиялық құрамының құрылысын, олардың түзілуін, жасушадағы таралуы мен белсенділігін жөне оның қызметінің өзгеруіне байланысты химиялық қосылыстардың өзгеріп отыруын зерттейді. Цитохимияның негізгі жетістіктерінің бірі — нуклеин қышқылдарының ақуыз молекуласын синтездеудегі генетикалық рөлін анықтау. Жасушаның белсенді қызметіне байланысты ақуыздың өзгеріске ұшырау себептерін және олардың зат айналымындағы рөлін зерттеу де цитохимияның үлесіне тиеді.
        
        Конец формы
Цитология негіздері
Цитология — жасуша туралы ғылым. Жасушаны зерттейтін ғылымды ... ... ... ...... ... — ғылым). Цитология ғылымы бір
жасушалы, көпжасушалы ағзалар жасушасының құрылысын, ... және ... Ал ... ... тірі денелердің ең қарапайым құрылысын, қызметін
және дамуын сипаттайды. Сондықтан да цитологияньщ зерттейтін кұбылыстары
мен заңдылықтары ... ... ... ... ... молекулалық биология және т.б. ғылым негіздерінің қалануына жол
ашты.
Цитология бөлімі — ... пәні ... ... ... ... ... ... таралуы мен белсенділігін жөне оның
қызметінің өзгеруіне ... ... ... өзгеріп отыруын
зерттейді. Цитохимияның негізгі жетістіктерінің бірі — ... ... ... синтездеудегі генетикалық рөлін анықтау.
Жасушаның ... ... ... ... ... ... және ... зат айналымындағы рөлін зерттеу де ... ... біз ... ... көп ... ... ... Өзінің
даму бағытында цитология тек биологиямен ғана емес, сонымен қатар медицина,
ауылшаруашылық, химия, физика, ... және т. б. ... де ... Бұл ... ... мен ... ... кең көлемде қолданылады. Сондай-ақ цитологияның жетістіктері
көптеген ғылымның негізін салуда маңызды рөл атқарады.
Ч. ... ... ... ... ... ағзаның жасушалы
құрылысты екендігі туралы өте маңызды жаңалық ашылған болатын. Осы ... ... ... бірлігінің өте нанымды дәлелінің бірі ... ... ... мен ... жасуша құрылымының
ұқсастықтарынан да көруге болады.
Жасуша теориясының ашылуы.
Жасуша теориясы дегеніміз — тіршіліктің негізін ... ... ... және ... ... ... ... туралы
жинақталған ұғым. Жасуша теориясының даму тарихы 300 ... ... ... әр ... ... әдістердің дамуы микроскоптың жетілдірілуіне
негізделді. Алғашқы микроскопты XVII ғасырда ағылшын физигі ... ... ... Ол микроскоппен 1662 ... ... ... ... ... ... қымыздық, қамыс және
басқалардың ішкі қуыстарын көрді.
Гуктің микроскопы қаралатын затты жүз ... ... ғана ... болған. Роберт Гук өсімдіктерді микроскоп арқылы ... ... ... ара ұясы ... ... ... Ол осы ұяларды
грек сөзімен «целлюлла» — «жасуша» деп ... ... ... ... ... жасушалардың ұяшығын ғана көрген еді.
XVII ғасырдың 70-жылдарынан бастап голландық Антони Ван ... ... есе ... ... ... оның көмегімен судағы бір жасушалы ... ... ... ... рет ... ... ... рет 1839 жылы чех  ғалымы Ян Пуркинье керген еді.
Ол  жасушаның ... ... ... немесе алғашқы плазма деп атады.
Қазір протоплазма тек тарихи дерек ... ғана ... оны ... ... ... ... дегеніміз — жасуша ішіндегі сұйықтық
пен ядро. Роберт Броун жасуша протоплазмасының тұрақты ...... XIX ... басында жануарлар мен өсімдіктердің жасушалары кеңінен
зерттеліп, олардан алынған мағлұматтар 1838—1939 жж. ... ... мен ... ... Шваннға жасушалардың құрылысы туралы ортақ
қорытынды жасауға ... ... ... ... ... өсімдіктер
мен жануарлар жасушаларының құрылыстары өте ұқсас және тіршіліктің дербес
иесі екендігі, тірі ... ең ұсақ ... ... ... ... ... туралы ғылымға дұрыс түсінік ... ... ... ... үшін маңыздылығы терең және жан-жақты зертгеле бастады.
Мәселен, 1858 жылы Рудольф Вирхов әрбір жасуша ... ... ... ... ... ... Карл Бэр сүтқоректілердің жұмыртқа
жасушасын ашып, көп ... ... бір ... ... ... сперматозоид пен аналық жұмыртқа қосылғанда, зигота ... К. ... бұл ... ... ағза дамуындағы маңызын
дәлелдеді. Тірі ағзалар жасушаларының химиялық құрамы мен зат алмасуының
ұқсастығының ашылуы жасуша ... ... ... ... ... тегі мен ... дамуының бірыңғай екенін дәлелдей түсті.
Сонымен жасуша теориясының негізгі қағидалары ... 1) ... ... тірі ... ең кіші ... өлшемі; 2) әр ... ... ... химиялық құрамы, зат алмасуы және негізгі тіршілік
әрекеттері ұқсас; 3) жасушалар бастапқы ... ... ... ... ... Атқаратын қызметі мен құрылысына қарай жасушалардың
пішіні алуан түрлі болып келеді.
Ағзалар жасушаларының ... ... екі ... ... Оның ... құрылысы ете карапайым болып келетін ... мен ... ... ... ... ... ... болмайды, бұларды
прокариоттар деп атайды. Ағзалардың екінші тобыңца ядро және арнаулы ... ... ... ... ... эукариоттар деп атайды.
Эукариоттарға бір жасушалы жасыл балдырлар, қарапайымдар, жоғары дәрежелі
гүлді өсімдіктер және ... ... т. б. ... ... — тіршіліктің жасушасыз ерекше пішіні. Қорыта келгенде, жасуша
теориясы ... ... тірі ... ... ... ... мен ... жасушаларының өзара ұқсас екенін толық дәлелдейді.
Бұл ұқсастық бүкіл тірі ағзалардың шығу тегінің бір ... ... ... ... ... материалистік тұрғыдан түсіңдіруге, ағзалар
арасыңдағы эволюциялық байланысты ашуға негіз болды.
Микроскоп. Жасушалардың мембранасына, ... және ... ... ... мен органоидтарды жарық немесе ... ... ... ... ... арқылы көрсететін ... ... 100 — 3000 ... дейін үлкейтіп керсетеді, ал
жетілдірілген окулярды қолданып, зерттелетін объектіні экранға ... 100 мың ... ... ... болады.
Жарық арқылы көрсететін микроскоп. Жарық сәулесін ... ... нм ... ... ал ... ... пайдаланып, оның
үлкейту мүмкіндігін 130—140 нм-ге дейін жеткізуге болады. ... ... тән ... ... микроскоп арқылы жақсы, анық көрінеді.
Электрондық микроскоптың шығуы жасушаның қүрылысын молекулалық деңгейде
зерттеудің жаңа дәуірін бастады.
Электрондық ... ... ... тез ... ... ағыны
пайдаланылып, жарық арқылы көрсететін микроскоптағы шыны ... ... ... Өте тез қозғалатын электрондар
әуелі зерттелетін затқа шоғырланып, одан кейін оны экранда бейнелейд.Осы
әдіспен ... ... ... ... ... түсіріп алуға болады.
Электрондық микроскоппен зерттелетін биологиялық объектілер ... ... ... ... — биохимия жасушаның ... ... ... ... үшін ... деп ... күрделі құралды
пайдаланады. Ол өте жылдам (минутына бірнеше мыңдаған айналым ... ... ... ... ... ... алады, себебі
оның беліктерінің тығыздықтары әр тұрлі болады. Жасушаның аса ... мен ... ... тек ... ... ... мен ... күш-жігерін ұштастырудың
нәтижесінде ғана мүмкін екені өзінен-өзі түсінікті. Жасуша ... ... және ... ... құралдардың шығуы жасушаның
құрылысы мен химиялық құрамын, атқаратын қызметін зерттеуге кең жол ашты.
 

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биология сабақтарында цитологиялық білімдерді қолдану әдістемесі64 бет
Дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздері2 бет
Цитология15 бет
Цитология және гистология66 бет
Цитология және оның органоидтары5 бет
Цитология лекция тест және бақылау сұрақтары глоссарий оқу құралы46 бет
Цитология негіздері. Жасушаның химиялық құрылысы26 бет
Бейіндік оқыту5 бет
Генетика15 бет
Генетика және селекция негіздері лекциялар60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь