Баланың жүйке жүйесінің даму ерекшеліктері

Жаңа туған бала (туған сәттен бір-екі айға дейін). Бала көптеген жануарлардың төліне қарағанда дәрменсіз болып туылады. Оның шартсыз рефлекстік мінез-құлық формаларының қоры, сыртқы ортаға бейімделулері біршама шағын мөлшерде болады. Олар түрлі физиологиялық функциялардың өтуін реттеуші: сору рефлексі, қорғану және бағдарлау рефлекстері, сондай-ақ бірқатар арнайы қозғалыс рефлекстері, жармасу және сүйену рефлекстері, аттап басу рефлекстері және т. б. жатады. Олардың бәрі баланың сезім мүшелері сияқты туылатын сәтке қарай тиісті мөлшерде дамып жетілетін жүйке және ми қабығы асты нерв орталықтарымен реттеліп отырады. Сыртқы,әсерлердің көпшілігіне нәресте қолдары мен аяқтарының жалпы, жіктелмеген қимылдарымен жауап қайтарады. Үлкен ми сыңарларының қабығы әлі толық қалыптасып болмаған: нерв клеткаларының тармақтануы жок, дерлік, өткізгіш жолдар сақтағыш миелин қабықтарымен қапталмаған. Бұл қозудың кең жайылып кетуіне және шартты рефлекстердің пайда болуының қиындауына жеткізеді. Туа біткен мінез-құлықтың көптеген түрлерінің болмауы баланың әлсіздігін емес, қайта күштілігін білдіреді, өйткені ол адамға тән жаңа тәжірибені игерудін, мінез-құлықтың жаңа формаларын шексіз игерудің мүмкіндігіне ие болады. Жаңа туған кезеңдегі мидың қалыпты жетілуінің қажетті шарты — анализаторлардың белсенді қызмет атқаруы. Егер бала сенсорлық оқшаулану жағдайына түссе (тиісті мөлшердегі сырт әсерлердің болмауы), оның дамуы күрт баяулайды.
1. Алдамұратов Ә.Қызықты психология. А, «Қазақ университеті», 1992 ж
2. Алдамұратов Ә., М. Мұқанов. Психология пәнінен лабораториялық практикалык сабақтар. Бірінші бөлім. А, 1978; Екінші бөлім.1979 ж
3. Әбдірахманов А., Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша-қазақша
сөздік. Алматы, «Мектеп», 1976 ж
4. Жарықбаев «Жантану негіздері» Алматы, 2002 жыл.
5. Мухина В.З. «Детская психология» М. 1976г.
6. Мұқанов М. Жан жүйесінің сыры. ҚМБ. Алматы, 1964.
7. Мұқанов М. Ақыл-ой өрісі. Алматы, «Қазақстан» баспасы.1980.
8. Люблинская «Детская психология» М. 1996г.
9. Линден Ю. «Обезьяны, человек и язык» Москва 1981год.
10. Обухова «Этап развития» детского мышленения» М.1992г.
        
        Баланың жүйке жүйесінің даму ерекшеліктері.
Жаңа туған бала (туған сәттен бір-екі айға дейін). Бала ... ... ... ... ... ... Оның ... мінез-құлық формаларының қоры, сыртқы ортаға бейімделулері
біршама шағын мөлшерде болады. Олар ... ... ... ... сору ... қорғану және бағдарлау рефлекстері, сондай-ақ
бірқатар арнайы қозғалыс рефлекстері, жармасу және ... ... басу ... және т. б. ... ... бәрі баланың сезім
мүшелері сияқты туылатын сәтке қарай тиісті ... ... ... ... ми қабығы асты нерв орталықтарымен реттеліп отырады. Сыртқы,әсерлердің
көпшілігіне нәресте қолдары мен аяқтарының ... ... ... ... Үлкен ми сыңарларының қабығы әлі ... ... нерв ... ... жок, дерлік, өткізгіш жолдар
сақтағыш миелин қабықтарымен қапталмаған. Бұл ... кең ... ... ... рефлекстердің пайда болуының қиындауына жеткізеді. Туа біткен
мінез-құлықтың көптеген түрлерінің ... ... ... емес, қайта
күштілігін білдіреді, өйткені ол адамға тән жаңа ... ... ... жаңа ... ... игерудің мүмкіндігіне ие болады. Жаңа туған
кезеңдегі мидың қалыпты жетілуінің ... ...... ... ... Егер бала сенсорлық оқшаулану жағдайына ... ... сырт ... ... оның ... күрт ... ... баланың дамуының айрықша ерекшелігі сол, оның соматикалық (дене)
кимылдарынан гөрі анализаторлар ... ... ... ... ... ... есту ... жоғары анализаторлардың іс-әрекеттері
қарқынды қалыптасады. Осының негізінде бағдарлау рефлексі дамиды және ... ... ... ... жасала бастайды. Көптеген жаңа туған
балаларда алғашқы он күн ... ... ... ... ... ... ... Алғашкы екі айда барлық анализаторлардан шартты рефлекстер
жасалады.
Бағдарлау рефлексінің дамуы көру мен есту ... ... бұл ... ырықсыз, шашыранды қимылдар тежеледі. Егер ... ... ... баланың ұйқысы және сергектік күйлері әлі нашар
ажыратылатын болса, ал туған ... ... ... олар бөлініп, сергектік
неғұрлым мазмұнды, белсенді сипат алады.
Пайда болған психикалық белсенділік ырықсыз қимыл ... ... ... Екі-үш айға қарай балада үлкендерге көңіл аударудың
ерекше ... ... ... ... ... ... қоршаған дүниемен
жанасудың қажетті дәнекершісі кажеттерін қанағаттандырудың қайнар көзі
ретінде ... ... ... ... ... ... көрінуіне
байланысты жадырау комплексі деп аталатын, арнайы эмоциялы-қимыл реакциясы
қалыптасады. ... ... кол мен ... ... ... Бала ... ... адамның бетіне тесіле қарап, оған жымиятын
болады.
2. Мидың ана құрсағында дамуы.
Сезім міүшелерінің даму ... ... ... ... ... ... төліне қарағанда, әлдеқайда әлжуаз болып туа-
ды. Жаңа ... ... ... - ... ... ... мен ... - жосықсыз қимылдатып, қозғалтумен жауап береді. Алайда туа біткен
мінез-құлық формаларының ... ... ... ... ... ... күштілігі болып табылады.
Нәрестенің негізгі ерекшелігі —- жаңа тәжірибелерді игеру, адамға тән
мінез-құлық формаларына ие болу ... ... Егер ... ... ... онда олар ... өздерінің
жетекшілік мәнін жояды және дұрыс режим мен ... ... ... ... алу, ... ... ... қажеттіліктері)
қалыптасады: солардың негізінде психикалық даму жүзеге асырылады.
Әсерленуге ұмтылу өзінің негізінде бағдарлау рефлексімен байланысты ... ... ... ... ... қарай дамиды. Жаңа туған
баланың көру аппараты мен есту аппараты өмірінің бірінші ... ... ... ... ... әлі де ... Көру реакциясы жақын
маңдағы жарықты ғана, есту реакциясы тек анық дыбысты ғана сезеді. ... ... мен ... көру мен есту тез ... Бала ... ... бақылап, одан соң тұрған нәрсеге көз тоқтатып қарайды.
Ол жай дыбысқа, атап айтқанда ... ... ... ... ... есту тітіркендіргіштерге жауап ретінде бала әзірге сәл уқытқа ғана аяқ-
қолының, басының ... ... ... ... көру және ... туады.
Жаңа туған баланың маңызды ерекшелігі мынады: оның көруі мен естуі дене
қозғалысынан жылдамырақ дамиды. ... ... ... жетілетін
хайуанаттар тәнінен осы ерекшеліктері ажыратады.
Көру және есту аппараттары жұмысының дамуы, ... ... ... ... нерв ... ең алдымен оның миының пісіп
жетілуі нәтижесінде жүзеге асады. Жаңа туған нәресте миының салмағы ... ... ... болады. Баладары нерв клеткаларының саны ... ... ... ол ... ... дамыған.. Осыған
қарамастан туған ... ... шала ... да) шартты рефлекстердің пайда
болуына толық мүмкіндік бар. Мұның өзі баланың сыртқы ... ... ... жоғары бөлігі үлкен ми сыңарларының қыртысы, ... Бала ... ... ... ... ... ... салмағы тез
артып, нерв талшықтары өседі және миелиндік қорғаныш қабыққа оранады. Мұның
өзінде әсіресе сыртқы әсерге байланысты ... тез ... ... ми
сыңарлары қыртысының көру аясының көлемі екі апта ішінде бір ... ... ... ... жаңа ... ... ... мүшелерінің
дамуын өз-өзінен қамтамасыз етуі мүмкін деп ойлау дұрыс болмас еді. Бұл
даму баланың сырттан алатын ... ... ... Оның ... мұндай
әсерсіз жетілуінің өзі мүмкін емес. Жаңа туған кезеңдегі ... ... ... ... ... (анализаторларды) жаттықтыру,
соның көмегімен сыртқы әлемнен алынатын әр ... ... миға ... бала ... ... ... оқшаулау жағдайына тап болса
(сыртқы әсердің жеткілікті мөлшерде ... оның ... ... ... егер сәби жеткілікті дәрежеде әсерленсе, онда ... тез ... ... және ... ... ... ... болуынан
көрінеді) пайда болады, кенінгі қнмылдарды! ... және ... мен ... ... ... қаланады. Баланың нерв жүйесі
мен сезім мүшелерінің дұрыс: дамуына ... көру және есту ... ... және бұл өте ... ... ықпалды ұйымдсатыушы болуы тиіс.
Үлкендер бір нәрсені баланың бетіне ... ... ... ... иіп, ... сөйтіп сәбидің бағдарлау реакциясын белсенді ете түседі.
Эмоциялық өрісті дамыту. Жандану комплексі. Жаңа туған нәресте өмірге
алғашқы қадамын ... ... ... бұл ... ... рефлекторлы
сипатта болады. Алғашқы айқай-дауыс саңылауының тарылуының нәтижесі. Тарылу
алғашқы тыныс рефлекстерін шығарады. Кейбір ғалымдар ... ... ... ... алғашқы көрінісі деп есептейді: тарылу ... ... Осы ... ... да ... ет ... мен
эмоциялық көзқарасты ажырату ммаңызды емес, өйткені жаңа туған нәрестенің
өмірлік тәжірибесі әлі жоқ. Алайда сәби ... ... ... ... ... ... ... күннен бастап-ақ шыңғырып жылаумен
жауап береді деп сендіруге әбден ... ... ... оның ... ашуымен,
жаялығының сулануымен т. б. негізделеді. Дұрыс тәрбие жағдайында нәрестенің
құлақ тұндырарлық «іңгәсі» қарсылық сезімін күштірек ... ... ... әр ... ... ... ... ма немесе жан қайғысы ма
(әрине кейінірек) ... ... ... көңіл күйді білдіретін жымиып күлу жылаудан кейін пайда болады.
Жағымды сезімнің алғашқы белгілері ... күлу сәби ... ... ... айдың соңы мен екінші айдың басында, оның өзінде ол ... көзі бір ... ... немесе үлкендердің жылы сөз айтып, еркелете
шақырғанына жауап ретінде ... ... ... ... шығаруға
болады: жағымды сезімнің пайда болуы үшін тек ... ... ... ... Ол ... ... ғана ... бала
қуанышты әсерге бөленетіндей жағдай жасайды. Бірақ мұндай қуаныш әлдебір
әсер алудан, әсіресе ... ... ... ... ... үлкендерге бағытталған жандану комплексі деп
аталатын ерекше ... ... ... пайда болады. Жандану комплексі
дегеніміз баланың өзіне қарап еңкейген адамға, көз ... оған ... ... мен ... ... жай дыбыстар шығаруы. Үлкендермен
қарым-қатынас жасау ... ... бұл ...... ... ... ... комплексінің пайда болуы жаңа туған кезең
мен нәрестелік кезең арасындағы ... ... ... ... ... ... ... психология. А, «Қазақ университеті», 1992 ж
2. Алдамұратов Ә., М. ... ... ... ... ... Бірінші бөлім. А, 1978; Екінші бөлім.1979 ж
3. Әбдірахманов А., Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша-қазақша
сөздік. Алматы, «Мектеп», 1976 ... ... ... ... Алматы, 2002 жыл.
5. Мухина В.З. «Детская психология» М. 1976г.
6. Мұқанов М. Жан ... ... ҚМБ. ... 1964.
7. Мұқанов М. Ақыл-ой өрісі. Алматы, «Қазақстан» ... ... ... психология» М. 1996г.
9. Линден Ю. «Обезьяны, человек и язык» Москва 1981год.
10. Обухова «Этап развития» детского мышленения» ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы жүйке жүйесінің құрылымы туралы жалпы ұғым20 бет
Жоғары дәрежелі нерв қызметі туралы жалпы түсінік8 бет
Қиын немесе дағдарыс кезеңдердегі психофизиологиялық даму5 бет
«омыртқалылардың эндокриндік және жүйке жүйесінің эволюциясы» тақырыбы бойынша тесттік бақылау3 бет
Балалардың дене жүйке сана-сезімдік тәрбиесі4 бет
Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік8 бет
Вегетативтік жүйке жүйесі5 бет
Есірткі және жүйкеге әсер ететін заттармен заңсыз айналысу қылмысын тергеу48 бет
Жоғары жүйке әрекеті және оның жасқа сай ерекшеліктері3 бет
Жүйке жүйе физиологиясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь