Ағзалардың көбеюі және дамуы

Дүние жүзіндегі ағзалар минут сайын әр түрлі себептерге баиЛанысты тіршілігін жойып отырады, бірақ осыған қарамастан, Жер шарындағы тіршілік түрақты болады. Осы түрақтылықтың қамтамасыз етілуі тірі ағзалардың көбею қарқыньгаа байланысты. Ағзалардың көбеюі алуан түрлі болып келеді, бірақ оларды топтастырып жыныссыз және жынысты жолмен көбею деп екіге бөлеміз. Жынысты жолмен көбею аналық және аталық гаметалардың қосылып, зигота түзілуіне байланысты, яғни ағза үрықтанған бір жасушадан дамиды.
Ағзалардың көбеюі мен жеке дамуы жасушаның бөліну барысына негізделген.
ЖАСУШАНЫҢ БӨЛІНУІ. МИТОЗ
Жасушаның негізгі қасиеттерінің бірі — оның бөлінуге қабілеттілігі. Жасушаның бөлінуінің үш жолы бар:
1. Амитозды немесе тікелей бөліну — мүнда ядро екіге бөлінеді (кдрапайым жасушалардың бөлінуі); 2. Мейозды бөліну — оның нәтижесінде жынңс жасушалары пайда болады; 3. Митоз немесе күрделі бөлінуі 40. Сома (дене) жасушалары осы жолмен бөлінеді.
Митоз. Мүндай жасушаның бөліну жолдары көбею барысының маңызды кезеңі болып табылады. Түқымқуалаушылықтың негізгі қызметін ядро жиынтыгы атқаратын болгандықтан митоздық бөлінуге кеңінен тоқталамыз. Митоз (грекше. "митос — жіп) деген мағынаны білдіреді.
        
        АҒЗАЛАРДЫҢ КӨБЕЮІ ЖӘНЕ ДАМУЫ
Дүние жүзіндегі ағзалар минут сайын әр түрлі себептерге баиЛанысты
тіршілігін ... ... ... ... қарамастан, Жер шарындағы тіршілік
түрақты болады. Осы түрақтылықтың ... ... тірі ... көбею
қарқыньгаа байланысты. Ағзалардың көбеюі алуан түрлі болып ... ... ... жыныссыз және жынысты жолмен көбею деп екіге бөлеміз.
Жынысты жолмен ... ... және ... гаметалардың қосылып, зигота
түзілуіне байланысты, яғни ағза үрықтанған бір жасушадан ... ... мен жеке ... ... ... ... негізделген.
ЖАСУШАНЫҢ БӨЛІНУІ. МИТОЗ
Жасушаның негізгі қасиеттерінің бірі — оның ... ... ... үш жолы ... ... ... ... бөліну — мүнда ядро екіге бөлінеді
(кдрапайым жасушалардың бөлінуі); 2. ... ... — оның ... ... пайда болады; 3. Митоз немесе күрделі бөлінуі 40. ... ... осы ... бөлінеді.
Митоз. Мүндай жасушаның бөліну жолдары көбею барысының ... ... ... ... ... ... ядро жиынтыгы атқаратын
болгандықтан митоздық бөлінуге кеңінен тоқталамыз. ... ... ... ... деген мағынаны білдіреді.
Митоздың бөлінуі кезінде жасушалардың ... ... ... өзгеріс болады. Митоз екі ... ... ... ... ... кезеңі — оны интерфаза деп атайды және 2) бөліну
кезеңі (митоз).
Интерфаза кезеңінде митоз әрекетіне қажетті ... ... да, оны ... ... деп атайды. Интерфазада түқым
қуалаушылықпен тыгыз байланысты мынадай дайындықтар жүреді:
1. Бұл ... ... ... ... ... т. б. жинақталады. Хромосомалар екі еселенеді. Екі ... ... екі ... ... ... — хроматидтер деп
атайды. Әрбір хроматиттердің қүрамыңда ДНҚ ... ... ... ... мен ... ... 2. АТФ синтезделеді, ол энергия ... ... ... 3. ... ... және әр түрлі маңызды
органоидтар синтезделіп, олар бөліну ... ... ... аяқталысымен жасуша бөліне бастайды.
Жасуша ядросының бөлінуі митоз төрт фазадан түрады: профаза, ... және ... 40. ...... бірінші фазасы. Мүвда ядроның
торлы қүрылысы хромосома жіпшелеріне айналады. Осы кезде ядро ... ... ... ... ... ... бірнеше есе
қысқарады және жуандайды, оны жарықтың көмегімен көрсететін микроскоппен ... ... ... ... еселенген хромосомалардың мөлшерін, пішінін,
қүрылысын жәяе ... ... ... ... ...... ... Олар үзбелене бөлінген бірнеше бөліктерден түрады
Алғашқы бөлік (керме грекше — "мерос"— бөлік) және екінші ... ... ... ... ... екі ... түрады, оларды
хроматидтер немесе жас хромосомалар деп ... ... ... ... екіге бөлінеді де, экватордын қарсы ... ... және ... ... бөліну шүйкесі байланыстырады. Бөліну шүйкесі
негізінен ақуыздан түрады. Прометафазада ядро қабықшасы еріп, ядрошықтар
жойылады да, ... ... ... Бұл әрекет метафазаның
басталганын білдіреді.
Метафазада хромосома қабығы — түпнегізді байқауға болады. Ол профазада
пайда болып, ... ... ... ... нәтижесі хромосома
қабықшасы ядрошық заттарынан пайда болатынын дәлелдеді. ... ... ... ... ... ... ... жинақталған хромосомалардың ... ... ... ... ... ... ... шүйкесіне бекінген
хроматидтер жасушаның екі жақ полюсіне жылжиды. Бүл ... ... ... хромосомалардың орталық бөліктерінін бөлінуі нәтижесінде
хроматид жіпшеяері бір-бірінен ажырап, жеке хромосомаларға айналады. Бөліну
шүйкесі жіпшелерінің ... ... ... ... ... екі жақ полюсіне тез жылжиды. Бөліну шүйкесі қысқарады. Осы ... ... АТФ ... ... ... аяғында
хромосомалардың шиыршығы жазылады. Осыган байланысты хромосомалар біртіндеп
үзарады және ... Бүл ... ... ... профаза
сатысының барысына қарама-қарсы әрекеттер жүреді. Жасушаның ... ... ... ... жогалтып, ширатылады да үзын
жіпшелерге айналады.
Әрбір полюсіндегі ... ... ... ... ... ... тең ... Телофазада адро қабықшасы мен ядрошықтар пайда
болады. Ядрошықтар хромосомалардың екінші буынында синтезделеді. Цитоплазма
жарғақшасы екіге бөлініп, ... ... екі ... пайда болады.
Цитоплазманың бөлінуіне байланысты жасушаның барлық ... ... ... ... ... т. б. тең ... ... ... ... ...... аяқталады
Табиғатта көбеюдін кеңінен таралған екі жолы бар: ... ... ... ... көбеюге бір ғана дара қатысса, жынысты көбеюге екі
дара ... ... ... мына ... ... ... ... Жыныссыз көбею — жануарлар мен өсімдіктерге тән
қасиет. ... ... ... ... кестеден көріп отырғандай,
өсімдіктер әлемінде кеңінен таралған. Жыныссыз көбеюде мейоз ... ... ... 1. ... ... ... споровиктер, т. б.) біржасушалы жасыл ... ... ... одан да көп ... ... ... ... де, одан бірдей екі
дара түзіледі, бүлардың әрқайсысынан екі дербес агза ... ... ... ... ... дара ... ... жасушалар бөлініп
шығады да, бүршік пайда болады. Ол бүршіктеніп өседі де, жаңа ... ... ... түрі ... ағзалар, гидралар, гидройдты және
маржан полип-тері, т. б. омыртқасыз жәндіктерге тән қасиет 3. ... ... ... таралған. Мысалы, қүрлық өсімдіктерінде сырты қалың қабықпен
қапталып, қолайсыз ортаның әсеріне төзімді гаплоидты ... ... ... ... ... сумен, желмен және жануарлар арқылы
таралады.
Ал, балдырлар мен суда ... ... ... тал-шықтарымен суда
еркін жүзетін зооспоралары ... ... ... ... ... ... ... таралған.
Жынысты көбею. Жынысты жолмен көбею деп ... пен ... ... ... цосылу барысын айтады. Аталық және аналық
жыныс бездерінде гаметалар дамиды. Аналық дара ...... , ал ... дара ... ... ... . Омыртқалы
жануарлардың жыныс жасушалары пішіні және мөлшері жөнінен әрқилы болады.
Мысалы, ... ... ... ... ... ірі, деңгелек пішінді болып келеді, әсіресе қүстардың жүмыртқа
жасушасының ... ... ... және ... зат қоры сарыуыздан түрады.
Жүмыртқажасуша қозғалмайды, ал аталық гаметалар, сперматозоидтар мөлшерінің
кішілігі және қозғалғыштығымен ерекшеленеді.
Аналық және ... ... ... ... ... жасушаларды зигота" деп атайды. Осы зиготада ата-енеден алынган
түқым ... ... ... да ... ... ... ... кебеюдің эволюциялық дамудағы маңызы өте зор. Оның
жыныссыз көбеюден негізгі артықшылығы екі дараның ... ... ... ... ... ағза ... да, ... сыртқы ортаға
төзімділігін атгыра түседі. Сонымен, жынысты жолмен көбею әсіресе омыртқалы
жануарлар мен жоғары сатылы өсімдіктерде кеңінен ... ... ... ... жынысты көбеюдің ерекше түр
өзгерісі кездеседі, оны ... деп ... ... ... қыз, ... туу). Оның мәні ... жүмыртқажасушадан
жана аналық ағзаның дамуы. Бүл әрекет табиғатта өсімдіктер мен жануарлардың
кептеген түрлерівде кездеседі.
Мысалы, ... және ... ... жаз, күздің басында) ұрықтанбаган
жүмыртқа жасушаларында партеногенетикалық ... ... ... ... шығып, көктемде партеногенез жолымен кебейе алатьш
аналықтар ... ... ... ... пайда болады. Бүл ... ... ... ...... т. б. ... ... басқаша жүреді, үрықтанбаған жүмыртқалардан тек
аталықтар (трутендер), ал үрықтанғандарынан аналықтар (аналык, ара) мен
жетілмеген аналықтар ... ... ... ... және ... әсер ету ... ... жолмен үрықтанбаган жасушалардан
жаңа агзалар дамитыны дәлелденді, бірақ өте ... ... ... ... ... 6°С ... ... отырып, инемен
шүқығанда, сол жүмыртқажасушадан аналық қасиеттері бар ... бақа ... орыс ... Б. Л. ... ... ... жолмен
көбею қабілеті бар жібек қүртын алды. Жогары температурамен әсер еткевде
жібек ... ... ... ... жүрмей, диплоидты хромосома
жиынтығы бар жүмыртқа жасушасы пайда болған. Осы ... ... ... ... ... ... ... жолымен дамыған.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Биопрепараттар."6 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Психогинэтиканың гинэтикалық негізі4 бет
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.7 бет
Ауданымызда жиі кездесетін паразит құрттар23 бет
Аурудың алдын алу8 бет
Биологиялық белсенді заттардың шикі сүт секрециясының фракциялау және сүт өнімдері өндірісінде оларды пайдалану4 бет
Биологиялық мембраналардың қызметі10 бет
Биопрепараттар. Олардың түрлеріне сипаттама4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь