Қабылдау

Түйсіктердің арқасында үлкен ми сыңарларынан заттардың жеке сапалары (түс, дыбыс,қаттылығы т.б) бейнеленеді. Бірақ адам айналасындағы дүниедегі әрбір затта немесе құбылыста әр түрлі сапалар мен қасиеттердің тұтас комплексі болады. Оларды дұрыс бейнелеу үшін анализаторлар беретін жеке түйсіктер ми қыртысында бірігеді, сөйтіп адамда заттың немесе құбылыстың тұтас бір бейнесі жасалады.
Белгілі бір кезде сезім органдарына әсер ететін заттар мен құбылыстардың бейнеленүіндегі псхикалық процесс қабылдау деп аталады. Түйсікке қарағанда қабылдау – шындықты бейнелеудің неғұрлым жоғары формасы.
Қабылдаудың физиологиялық негізі – үлкен ми сынарлары қыртысындағы күрделі шартты рефлекторлық байланыстар, мұнда сыртқы тітіркендіргіштерден келетін қозулардын синтезі (бірігуі) жүзеге асады. Қабылдауда бірнеше анализаторлардың келісімді іс-әрекетіб,организімнің тітркендіргіштердін тұтас комплексіне жауап риакциясы жүзеге асады. Мысалы біз раушан гүлін қабылдағанда сонымен қатар онын әдемі формасы, тамаша түсін көреміз, гүлдің сүйкімді исін иіскеп кеүдемізге жұтамыз, абайлап гүлге қол тигізіп, оның жапырақтарының т.б нәзік жұмсақ екенін сипап сезінеміз.
        
        Қабылдау
1. Қабылдау туралы ұғым.
Түйсіктердің арқасында үлкен ми сыңарларынан заттардың жеке сапалары
(түс, ... т.б) ... ... адам ... ... затта немесе құбылыста әр түрлі сапалар мен ... ... ... ... ... бейнелеу үшін анализаторлар беретін жеке
түйсіктер ми ... ... ... ... ... немесе құбылыстың
тұтас бір бейнесі жасалады.
Белгілі бір кезде сезім органдарына әсер ... ... ... бейнеленүіндегі псхикалық процесс қабылдау деп ... ... ...... ... ... ... формасы.
Қабылдаудың физиологиялық негізі – үлкен ми сынарлары қыртысындағы
күрделі шартты рефлекторлық байланыстар, ... ... ... ... ... (бірігуі) жүзеге асады. Қабылдауда бірнеше
анализаторлардың ... ... ... ... ... ... ... асады. Мысалы біз раушан гүлін
қабылдағанда сонымен қатар онын әдемі формасы, тамаша түсін көреміз, гүлдің
сүйкімді исін иіскеп ... ... ... гүлге қол тигізіп, оның
жапырақтарының т.б ... ... ... ... ... Міне осы жеке
түйсіктердің бәрі мидың ... ... ... ... болып
бірігеді. Оның үстіне біз бұл заттың ... гүлі ... ... яғни мұнда
ес процестері де орын алады. Гүлдің иісі бізді рақатандырады, ... ... ... ... ... ойлау да кіреді: біз мұның
раушан гүлінің қай сортына жататына ойланамыз, бастапқы қарапайым қорытынды
жасалады.
Қабылдауда қай ... ... ... ... сезу және ... ... ... айрылады.
2. Қабылдаудың кейбір ерекшелектері.
Қабылдау – адамның іс - әрекетіне тығыз байланысты активті процесс.
Егер біз ... ... ... ... ... ... оны ... те, бәрібір қандай да бір оймен шұғылданамыз, әйтпесе ешнәрсе
біле алмас едік, қарап ... ... ... көре де ... ... ... санаулы қабылдауымыз пассифты сырттай қарау емес, нақты
танымдық сипаты бар міндетті шешу болу ... Мұны ... ... - әрекет деуге болады.
Кез келген обьектіні қабылдау ... оны ... ... ... ... ... мұғалім бүкіл классқа, парталарда отырған көп балаларға
қарайды делік. ... ... ... ол бұл ... ... ... ... бөліп алып соны қадағалап қарайды. Бұл ... ... ... ... да, ... бүкіл класс сол обьектінің фоны ... ... ... міне ... ... біздің анализаторымызға
келіп түсетін көпдеген қоздырғыштардың ішінен бұл ретте біз ... ... ғаны ... Зейін әдетте өзімізге қандайда болса бір
маңызы ... ... ... ... және адамның психикалық өмірінің
жалпы мазмұнына, оның ішіне өткендегі тәжірибеге байланысты болады.
Қабылдаудың өткендегі ... ... ... ... ... Әр түрлі мамандықтағы адамдар бір заттың өзін әр түрлі қабылдайды.
Мысалы, даладан ... ... ... ... ... ... бойяулардың
түрлеріне көңіл аударады: ботаник гүлге өсімдіктердің бір классының өкілі
ретінде қарайды: агронном оған жем – ... ... ... ... процесіде біз әдетте заттың элементтерін біртұтастыққа
біріктіреміз. Мұнда көбінесе ... ... ... ... алмайды, белгілі бір затқа қатысы маныз алады. Біз ... ... ... екі ... ... ... екен ... ол екеуі де бір
материалдан жасалған және бір ... ... ... та біз оларды
біртұтастыққа біріктірмейміз, ... ... ... ... аяғы екіншісі
оның қасында тұрған столдың аяғы деп ойша айырам. ... ... ... – бұл заттарды білеміз және оларды қабылдауға ойланып қараймыз.
Егер бізтерезеден алыстан ... ... ... бағаналарына
қарасақ,олардың біздің көз торымызда бейнеленуі кіш кентай, ... ... ... ... ... едәуір кіші. Бағана
мен қарындашты қандай қашықтықтан көрсек те біз ... ... да ... ... ... етіп ... Біздің қабылдауымыздың
салыстырмалы түрде константтылығы яғни тұрақтылығы міне осында көрінеді.
3. Бақылау
Жоспарлы түрде жүйелі, белгілі бір ... ... ... деп ... Мұның адам өмірінде зор маңызы бар. Бақылай білу жақсы
хабардар болуға, заттарды неғұрлым дәл ... ... ... және ішкі ... ... ... ... оларды жақсы
түсінуге мүмкіндік береді. Мұның бәрі қоршаған дүниенің бізге ... ... ... дұрыс іс - әрикет жасауға жағдай туғызады.
Кез ... адам ... біле ... Мына ... ... ... ... ұйымдастыруға болады.
а) бақылаудың міндеттерін түсіну қажет. Егер бір адамға нені бақылу
керек екенін түсіндірместен ... десе ол ... ... ... бақылаушыға бақыланатын зат туралы алдын ала білу керек болады.
Ешбір хабарымыз жоқ нәрсені бақылау өте қиынға ... ... ... ... ... керек етеді. Бақыланатын обьектіні
қалай болса солай ... ... ... ... ... ... бақылауды жеткілікті түрде терең, толық етіп ... ... ... ... ... бар нәрселерді байқай білу керек, оны
дурыс түсіну маңызы бар екжей – текжейлеріне назар аудара ... ... ... және ... ... айналамыздағы материалдық дүниенің барлық заттары кеңістікте
болады, онда белгілі орын ... ... ... ... және ... олар ... және басқа заттардың азды - көпті ... ... бұл ... ... ... ... ... қабылдау деп атаймыз.
Оның үстіне материалдық дүниенің заттары ... ... ... ... ... бір ... ... болады. Заттардың қозғалысының
ұзақтылығы мен дәйектілігінін және ... адам ... ... ... деп ... ... осыдан тұрады, әр қашанда кеңістікте, уақыт ішінде
болады, немесе философтар айтатындай, кеңістік пен ... ... ... ... ... табылады.
Кеңістікті және уақытты қабылдаудың физиологиялық негізі – бір ... ... мен ... мый ... ... бірігіп әрекет жасауы.
Заттардың кеңістік қасиеттерін біз ... ... Ең алды мен ... біз ... ... әңгіме тек қана көруге емес ... ... шар ... ... ... ал куб – шаршы формасында көрінеді: бұл
көрүні олрадың көлемділінгінің қабылдауын тұрғызбйды. Нақ сол ... ... ... ... ... ... көз торымын да бірдей болып
бейнелеуіні мүмкін. Бұл олардың көлемі туралы дәлме – дәл ұғым ... ... ... туралы не ғұрлым дұрыс мәлиметтерді біз көру
және бұлшық ет қозғалыс түйсіктерін біріктіру арқасын,да ... ... ... ... ... ... жоқ жас баланың дұрыс кеңістік
жайлы ұғымдары жоқ екендігі міне ... ... Ол ... әлде ... алыс
тұрған затты аламын деп ұмутылады. Апперация жасаған кейін көретін болған,
туғанда соқыр болып туған ... ... ... көру ... ... айралмайды тек заттарды қолмен сипап қарағаннан кейін ғана
олардың кеңістік ... ... ... ... көлемділігін қабылдау үшін адамның бинокулярлық күруінің
үлкен манызы бар. Бинокулярлық көруде біздің көз ... ... ... екі бейнесі көрінеді. Он жақ көзімізде заттын оң жағы ... ... ... санамызда бұл бейнелер бірігіп қосылады, сөйтіп
заттын көлемділігі туралы әсер ... ... ... стереоскоп біздің
көруіміздің осы негізіне сүйеніліп жасалған, ... екі рет әрі ... ... ... бір ... түрінде, бірақ айқын бейнеленген сурет
түрінде көрінеді.
Қашықтықты қабылдауға да біздің көруіміздің бинокулярлығы көмектеседі.
Заттардың ... ... үшін ... деп аталатыннан туатын
түйсіктердің, яғни екі көздің көру ... ... ... үлкен.
Жақындағы заттарға қарағанда біз көздерімізді бір – ... ... ... ... ... біз оларды айырамыз ... тура ... ... ... ... Көздің бұл қозғалысы
тіпті де ерікзіс болмайды. Бірақ көз ... ... ... ... ... – ақ басқа белгілері (бейне дәлдігінің үлкеюі,
кішіреюі,деталдары айыру ... т.б ) ... ... ... қабылдау бізге дүние құбылыстарының ұзақтығы,
шапшандығы және дәйектілігі туралы ұғым береді. Табиғаттағы ... ... ... ... ... тұратын өзгерістер (жердің айналауы,
күн мен түннің алмасуы, жыл маусымдары) уақытты дәл ... ( жыл, ... ... ... Аз ... өтуін (сағат, минут, секунд )
белгілеу үшін біз приборды (сағатты) ... ... ... бір ... өлшемі ішінде сол бір жолдан өтіп отырады. Бұл –
уақытты обьективтік түрде бағалау, ол ... тыс ... ... ... ... көмегімен жүзеге асырылады.
Бірақ уақытты бағала скбьективтік түрде де болады, яғни бізде белгілі
бір белгіленген уақыт ішінде болатын ... ... ... Егер бұл ұғым және ... ... аз ... ... уақыт баяу
өтіп жатқан сияқты болады. Жалғыз болғанда адамның істейтін ісі жоқ кезде,
уақыт өтпейді, ұзара ... ... ... жол ... ... экскурсия
жасап, көп әсерге бөлініп жүрсек, онда біз уақыт өте тез өтіп ... ... оның ... ... процессінен тыс, ол туралы еске түсірген
кезде басқаша бағаланады. Алынған әсерлер көп болған кезінде ... ... ... енді бізге өте ұзақ сияқты болып көрінеді: бір сарынды
ұзаққа созылған сияқты болы ... ... еске ... ... аз уақытта
өтіп кеткен сияақты болып көрінеді. Уақытқа субьективтеік баға берудің
ерекшеліктері міне ... пен ... ... ... үшін тек табиғат мәліметтерінің
ғана үлкен маңызы болып қоймайды, сонымен қатар адамнын оқу және еңбек іс-
әрекетінің де, онын ... да ... ... бар. Жұмыстын кейбір
түрлері үшін кеңістік жөнінде жақсы хабардар болу ... ... ... ... мен аңшыларға бұл өте керек. Басқа ... ... мен ... созылуына дәл баға беруді керек етеді.
«Уақытты сезінуі күшті ... ... ... ... әскери адамдардың,
теміржолшылардың, лекторлардың, мұғалімдердің ішінен көп кездеседі.
5 Жеке адамның қасиеттері ретіндегі қабылдаудың ерекшеліктері.
Адамдардың қоршаған дүниені қабылдау қабілеті ... ... бар. ... жақсы бақылай біледі, оларда бақылағыштық деп
аталатын қасиет бар, екінші біреулерде бұл ... ... ... әдетте бақылағыш келеді. Бұл адам бір нәрсені
бақылау жөнінде арнаулы мақсат қойған кезде ғана ... ... ... ... ... ... әдеттегі жағдайларда да пайда болады.
Бақылағыштық ерекшелігі жоқ, көп ... ... ... ... қате жіберетін адамға қарағанда бақылағыш адам ... ... Жеке ... ... ретінде бақылағыштық жұмыстың ... ... да ... И. П. ... бақылағыштыққа үлкенмаңыз берді.
Ленинград түбіндегі лабораторияларының бірінің ... тағы да ... деп ... ... ... ... ... жемісті болуы жеке адамның бұл қасиетіне өте
байланысты, олар өздерінің творчествалық ... үшін ... ... ... жинап қорландыра береді.
Кейбір адамдар материалдық заттарға қатысы бар нәрселерді жақсы
аңғарады. Олар ... ... ол ... материалға, оның жақсы
жақтарына, кемшіліктеріне көңіл бөледі. Бұл затты байқағыштық деп атавлады.
Екінші біреулер жеке адамдардың ... ... ... келеді,
адамның ішкі – дүниесін жақсы ... Бұл ... ... екі түрі де ... процессінде біреу фактілерге зейін аударады, оларды жақсылап
жазады, ал түсіндірмелерге онша көңіл ... ... ... ... немесе құбылыстрардағы анау – мынауды байқамайды, сосын олардан
біртұтас ... ... ... ... ... ең ... затты
түгелімен қамтиды, ал сосын ожеке элементтерін қабылдайды.
Қабылдағанда айырмашылық тағы мына ... ... ... ... ... ... ... қабылдағандарына бейтараптық
жасауға тырысады. Олар шындыққа сәйкес дәл қабылдайды, өзінен еешнәрсе
қоспайды. Екінші ... ... ... т.с.с. ықпалымен өзінің
қабылдаған.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Түйсік пен қабылдаудың патологиясы."3 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауды дамытуға арналған психологиялық әдістеме қолдану мүмкіндіктері»32 бет
«Қабылдау комиссиясы жұмысын автоматтандыру»63 бет
Астықты қабылдау технологиясы7 бет
Атқару құжаттарын қабылдау бойынша талаптар11 бет
Аурухананың қабылдау бөлшшесі10 бет
Білімді қабылдау тәсілдері және мәселелері5 бет
Балалар қабылдауы мен ерекшеліктері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь