Қазастан мен Туркия арасындағы қарым-қатынастың даму кезеңдері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ Негізгі бөлім.
І. Қазастан мен Туркия арасындағы қарым.қатынастың даму кезеңдері ... ... ..4
ІІ. Туркия еліне эконом.георафияллық сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
ІІІ.Екі ел арасындағы экономикалық қатынастардың дамуындағы басты бағыттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
ІV.Қазақстан мен Туркия арасындағы экономикалық қатынастардың перспективасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
Кіріспе
Қазақстан 1991 жылы тәуелсіздігін алған кезде нарықтық экономикаға көшу, сыртқы сауданы дамыту, шетелдік капитал, технология және ноу-хауды тарту арқылы нарықтық ашық экономикан ыжүзеге асыру үшін, әрине әріптестерге мұқтаж болды. Осы кезде Қазақстанмен халықаралық қатынастарды бастаған бірінші мемлекет Туркия болды, сонымен қатар Туркия Қазақстанды егемен ел ретінде алғаш тапныған мемлекет. Қазақстан Республикасы өзінің тұңғыш елшілігін Туркия мемлекетінің көмегімен 1992 жылы 29 қазанда Анкарада ашты. Екі жақты қатынастарды одан әрі дамыту үшін, екі елдің елбасылары әсіресе Қазақстанның тәуелсіздігінің алғашқы уақыттарында бір-бірімен тығыз байланыста болды.
Елбасылары, Премьерлер және Министрлердің 1992 жылдан кейінгі өзара сапарлары Туркия мен Қазақстан арасындағы қатынастардың және ынтымақтастықтың сапасын көрсетеді.
1991 жылдан бастап Түрік қазақтары мен Қазақстан Республикасы арасында тығыз жан-жақты байланыстар дамып келеді.
Туркияда тұратын қазақтар үшін соңғы кездегі маңызды оқиғалардың бірі 1997 жылғы 28-29 наурызда өткен Кіші Құрылтай болды. Туркияда тұратын қазақтардың саны туралы мәліметтерде әр алуан, сай айырмашылығы өте үнемелі 1900-нан 25000-ға дейін Қазақстан тәуелсіздігін алғалы бері, халықаралық қатынастарын күшті, заңды және мемкемелік өзек үстінде дамыту үшін Туркиямен 80-нен астам келісім шарттар мен хаттамаларға қол қойды. Осы құжаттар экономика, сауда, сыртқы саясат, денсаулық сақтау, ғылыми-білім және қорғаныс салаларындағы қатынастарды қамтиды. Кез келген екі мемлекеттің билігі тауар өндіру мен қызмет көрсетілуінде бір-бірінен салыстырмалы артықшылқтары болуы мүмкін. Дегенмен қатынастарды күшті негізге орналастырмай, экономикалық қатынастардан түсетін барлық табыстарға қол жеткізе алмайды. Елдер арасында қол қойған келісім-шартар, хаттамалар және басқа да құжаттар әр түрлі қаныстастарды дамыту үшін заңды өзен туғызады.

Бүгінгі тауда Қазақстан мен Туркия арасындағы қарым-қаныастар анағұрлым ұстамды түрде және практикалық деңгейде жүзеге асырылып отыр. Жұртқа мәлім, Туркия дамушы елдер тобына кіреді. Халқының 65 проценті ауыл шаруашылығы мен айналысады, аграрлық қаныастар ірі полицистер және фермерлік жер шешумен сипатталады. Өндірістің анағұрлым ірі, әсіресе инфрақұрылымдық пәм шикізаттың салалары (эпеитростамциялар, кей және пайдалы қазбалар, шахталар темір жол, байланыс), сонымен қатар қорғаныс өнеркәсібі мемлекеттін меншікте. Осындай жоғары қарқында дамыған мемлекетпен экономика.
1991 жылдың желоқсан айының 16-сы күні Қазақстан Республикасы өз Тәуелсіздігін жарияласымен-ақ, араға бар жоғы 30 минут уақыт салып, қазақ халықмен ортақ тарихи және этноленглистикалық терең тамырлы бауырластығы бар Түрік елінің бірінші болып әлемге жар салып Қазақстаның егемендігін, танығандығын мақтаныш сезіммен еске аламыз. Ол-ма, Қазақстанда өз елшілігін ашқан алғашқы елде Туркия Республикасы болды. Қазақстан өзін елегменді ел ретінде жариялаған күннен бар жоғы 4 ай өткенде, яғни 1992 жылдың сәуір айының 21 күні Туркия Республикасының Қазақстандағы елшісі Аргун Өзпай елбасшысы Н.Ә.Назарбаевқа сенім граматасын тапсырды. Ал, осы салтанатты сәттен бар жоғы 26 күн өткенде яғни 1992 жлдың мамыр айының 16 күні Қазақстан Респубикасының Н.Назарбаевтің жарлығымен Қазақстанның шет елдердегі бірінші елшілігі Туркия Республикасыдағы салтанатты жағдайда ашылды.
Бұдан екі ай бұрын аталған мерекені өткізуге байланысты Нигде провинциясы губернаторлығы мен қала әкімдігі арнайы шешім қабылдап, іс-шараны өткізуге байланысты ұйымдастыру комитетін құрған екен. Оның жоғарғы деңгейде өтуіне Туркияның Сыртқы істер, Мәдениет және туризм министрліктері, сондай-ақ осы ел Премьер-Министріне қарасты Түрік ынтамақтастық және даму әкімшлігі төрағалығы қолдану көрсетті.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.Н.Қ. Мамыров, Д. М. Мадиярова, А.Е. Қалдыбаева «Халықаралық экономикалық қатынастар» А. 1998 ж
2.Ғ.Н. Набиев «Халықаралық экономикалық қатынастар» Астана 2001 ж
3.Байгісиев М.Р «Халықаралық –экономикалық қатынастар» А. «Санат» 1998 ж
4.Ахметов Е, Карменова Н, «Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік геогафиялық» Алматы. Мектеп 2000ж
5.Егемен Қазақстан -2006 ж. 18 қараша 1-бер. «Түгел бол, түрік тілдес туыста»
6Егемен Қазақстан-2006 ж. 22 қыркүйек 1-бет. «Дәсүрлі достық діңгегі»
7.Алматы-ақшалы-2006 жылы 28 қазан «Біз Ататүріктің аманатын орындаумыз»
8.Ақиқат -2003 ж. №6 -11 бет. «Қазақстан Туркия ынтымақтастығы»
9.География және табиғат журналы-2005 ж. №4. «Туркия мен Қазақстанның жаңа экономикалық қатынастары» 28-30 беттер
10.Саясат –журналы февраль-март 2000 ж. «Қазақ –түрік қатынастары» 58-59 бет.
11.Егемен Қазақстан -2000 жыл. 14-наурыз «Бауырлық қатынастар дау үстінде»
12.Егемен Қазақстан-2000 жыл. 13-маусымда «Қарым-қатынас қалыпты деңгейде».
        
        Мазмұны
Кіріспе....................................................................
................................................3
ІІ Негізгі бөлім.
І. Қазастан мен ... ... ... даму
кезеңдері..........4
ІІ. ... ... ... ел ... ... ... дамуындағы басты
бағыттар..................................................................
...........................................11
ІV.Қазақстан мен Туркия ... ... ... 1991 жылы ... алған кезде нарықтық экономикаға
көшу, сыртқы сауданы дамыту, шетелдік капитал, технология және ... ... ... ашық ... ... ... ... әрине
әріптестерге мұқтаж болды. Осы кезде Қазақстанмен халықаралық қатынастарды
бастаған бірінші мемлекет ... ... ... ... ... ... ел ... алғаш тапныған мемлекет. Қазақстан Республикасы ... ... ... мемлекетінің көмегімен 1992 жылы 29 қазанда
Анкарада ашты. Екі жақты қатынастарды одан әрі ... ... екі ... ... ... тәуелсіздігінің алғашқы уақыттарында бір-
бірімен тығыз байланыста болды.
Елбасылары, Премьерлер және ... 1992 ... ... ... ... мен Қазақстан арасындағы қатынастардың және
ынтымақтастықтың ... ... ... ... ... ... мен ... Республикасы арасында
тығыз жан-жақты байланыстар дамып келеді.
Туркияда тұратын қазақтар үшін соңғы кездегі маңызды ... ... ... 28-29 ... ... Кіші ... болды. Туркияда тұратын
қазақтардың саны туралы мәліметтерде әр алуан, сай айырмашылығы өте үнемелі
1900-нан 25000-ға дейін ... ... ... ... ... ... ... және мемкемелік өзек үстінде ... ... ... ... келісім шарттар мен хаттамаларға қол қойды. Осы
құжаттар экономика, сауда, сыртқы саясат, денсаулық сақтау, ... ... ... ... ... Кез ... екі
мемлекеттің билігі тауар өндіру мен қызмет көрсетілуінде бір-бірінен
салыстырмалы ... ... ... ... қатынастарды күшті
негізге орналастырмай, экономикалық қатынастардан түсетін барлық табыстарға
қол жеткізе алмайды. Елдер арасында қол қойған келісім-шартар, ... ... да ... әр түрлі қаныстастарды дамыту үшін ... ... ... ... мен ... ... қарым-қаныастар анағұрлым
ұстамды түрде және практикалық деңгейде жүзеге асырылып ... ... ... ... елдер тобына кіреді. Халқының 65 ... ... мен ... аграрлық қаныастар ірі полицистер және
фермерлік жер ... ... ... ... ірі, ... пәм ... ... (эпеитростамциялар, кей және
пайдалы қазбалар, шахталар темір жол, байланыс), сонымен ... ... ... ... ... ... қарқында дамыған
мемлекетпен экономика.
1991 жылдың желоқсан ... 16-сы күні ... ... ... ... ... бар жоғы 30 минут уақыт салып, қазақ
халықмен ортақ ... және ... ... ... бауырластығы
бар Түрік елінің бірінші болып әлемге жар салып Қазақстаның егемендігін,
танығандығын мақтаныш сезіммен еске ... ... ... өз ... ... елде ... Республикасы болды. Қазақстан өзін елегменді ел
ретінде жариялаған күннен бар жоғы 4 ай ... яғни 1992 ... ... 21 күні Туркия Республикасының Қазақстандағы елшісі Аргун Өзпай
елбасшысы Н.Ә.Назарбаевқа сенім ... ... Ал, осы ... бар жоғы 26 күн өткенде яғни 1992 ... ... ... 16 күні
Қазақстан Респубикасының Н.Назарбаевтің жарлығымен Қазақстанның шет
елдердегі бірінші ... ... ... ... ... екі ай бұрын аталған мерекені өткізуге ... ... ... мен қала ... ... ... ... іс-
шараны өткізуге байланысты ұйымдастыру комитетін құрған екен. Оның ... ... ... ... ... ... және туризм
министрліктері, сондай-ақ осы ел Премьер-Министріне ... ... және даму ... төрағалығы қолдану көрсетті.
І. Қазақстан мен Туркия арасындағы қарым-қатынастың даму кезеңдері.
Туркия мен ... ... ... даму ... тәуелсіздігін бірінші болып табылған Туркия республикасы. Дәл
сол кездегі бастап-ақ екі ел ... ... ... ... ... ... сипат алып, ынтымақтастығы нығая түсті.Әрине
байырғы бабалары ортақ тілі мен діні бір қос ... ... бұл істе ... ... ... ... бәрімізге де айқын.
Осыған орай берік ынтымақтастықтың қалыптасуында заңды ... ... ... және орта ... өңіріндегі Туркия сияқты байырғы әрі
тұрақты серіктерінен Қазақстан оаулақ тұра алмайды. Біздің мемлекеттеріміз
арасындағы қарым-қатынастардың тарымыры тереңге ... ... иесі ... ... ... ... ... деп қарастыру
мүлдем дұрыс емес. Жалпы Туркияда қазақ диопорасы қалыптасқан ... ... ... 50-ші ... қалыптасқан.Туркияда тұратын қазақтардың
саны туралы мәліметерде әр алуан, сан ... өте ... ... дейінгі салдар аталады. Сайлау Батырмаұлының мәліметі ... ... ... өкілдерінің саны 2003 жылы 19 мың адам
болған.2005 жылғы мәліметтер Туркиядағы қазақ ... ... 1970 ... ... аға ... қалап кеткен, өазіргі ... ... ... ... ... сақтау процесіндегі мынадай
өзінде-ал, Туркия Республикасының қазіргі прзезиденті ... ... Орта Азия ... жас аған ... ... ... бұл жөнінде
өзінің көзқарасын ашық айтқан еді. Біздің мақсатымыз-пантуркизм емесБіз бұл
Республикада тұрып жатқан түрік емес халықтардың мүддесіне нұқсан келтіруді
мүлде ... ... ... ... ... ... тарихымыз,
мәдениетіміз де осы жерден бастау алады.
Бүгінде Қазақстан мен Туркия арасындағы қарым-қатынастар анағұрлым
ұстамды түрде және практикалық деңгейінде ... ... ... ... ... ... елдер тобына кіреді. Халықтың 65 ... ... мен ... ... ... ірі ... және
фермерлік жер иеленумен сипатталады. 1991 жылдан бастап түрік қазақтары мен
Қазақстан Республикасы арасында ... ... ... ... ... ... ... үшін соңғы кездегі маңызды оқиғалардың бірі ... 28-29 ... ... кіші ... болды. Сонымен қатар, Туркияның
қазақ қауымдастығында сепаратизм жоқ, елдегі ... ... ... әкімшілікпен қарым-қатынас жақсы.
Жоғарыда біз екшелеген жағдайларда, ... екі ел ... ... рухнаи, саяси және экономикалық мүдделердің ауқымды оын алып
отырғандығына орай ... ... ... ... әлі
де қарқынды дамып келеді.
Туркиямен ынтымақтастық Қазақстанның Азиялық ... ... ... ... ... ... ... түрік өркениетін
қайта жаңғыртуына жәрдемдесті. Туркияның, Қазақстанның және басқа ... ... ... ... ... дамыту аймақтағы
күштердің ара салмағына елеулі ықпал ... ... бәрі және ... ... ... Туркия қатынастарының тарихи бастауларын, негізгі
кеңзеңдерін зерттеген тұста болашақ ... ... ... көрсетіп берді.
Қазанның 29-ы –Түрік Республикасының құрылған күні. Туркия халқы бұл
күнді ... ... ... жыл ... ... атап өтеді.Туркия песпубликасы
күні алдымен Парламентте аталып өтеді. Одан кейін әскери құрылымдардың
шеруімен жалғасады. ... ... ... ... ... ... беру саласына екі жақта байланыс құрылған. ... ... ... ... алуда. Олардың түрік тіліне деген
құрташлық айрықша.
Біздің елеміз ... ... ... ... бағдарламасы бойынша
қазақстандық жастары оқытуға ... ... Бұл ... жаұында
Қазақстан Республикасының білім және ғылым минстрлігін хатын алдық.
Түрік жастарының да Қазақстандық білім ... ... жол ... ... ... білім аламын десе де барлық мәселесі шешілген. Жаһанда
заманында жастарды оқу, ... ... әрі ... ... ... мен ... қалаларының арасында ежелден ... ... ... ең әдемі қаласында түрік кәсіпкерлерінің
қатысуымен 548 кәсіпорын жұыс істейді. Олардың өз қызметтерін атқаруына
қалалық әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... көптеп инвестиция салу жағын ойластарудамыз. Бүгінгі күні Алматыда
6 мыңға жуық ... ... ... ... ... ... ... ассоциациясы және «Түрік Хава Йоллары» әуе жолы
өызмет желісі жеткізді.
Түрік дүниесіндегі бірлік өте күшті, оған ешбір қам ... ... де ... қарсылық білдіре алмайды.
ІІ. Туркия еліне эконом-географиялық сипаттама.
Туркия еліне ... ... ... Республикасы-батыс
Азия мен оңтүстік-Шығыс Еуропада, яғни Еуропа мен Азияның ... ... ... ... 779,452 ... шақырым, оның 97 проценті жуығы
(шамамен 755,688 шаршы шақырым) кіші Азияда орналсқан, ал 3 проценті ... ... ... ... ... Туркия жер көлемі жағынан дүние
жүзі бойынша 36 орында тұрады. ... ... ... ... ... ... Иранмен Оңтүстік-Шығысында Иран
және Сиренмен, ... ... және ... ... ... ... ... қарай 1600 шақырымға, солтүстіктен
оңтүстікке қарай 650 шақырымға созылып жатыр.
Туркияда қазір 650 млн 800 мың ... бар. ... 90 ... ... Олардан басқа күрдтер, арабтар, гректер. Лаздар, еврейлер тағы
басқа ұлттар тұрады. Олардың ішінде 15 мыңнан ... ... да ... ... ... тілі, үнемі қолданыста болатын шет
тілдерінен ағыммын, француз, неміс тілдерін атауға болады. Мемлекет діні-
ислам (суннизм ... оған ... 99 ... сенеді.
Туркия-индустриалды-аграрлы етл. Өнеркәсіп өнім құнының 82 пайыздан
астамы өңдеу ... 10 ... ... ... 7-8 ... ... еншісінде өнеркәсіп орындары негізінен елдің батыс
және орталық ... ... ... ... материалдары химия
өнеркәсіптері болып табылады. Трукияның ауыл ... ... ... ... ... ... ... тілдес елдер ішінде бірінші, ал Азия ... ... ... ... сондай-ақ қант қызылшасы, арпа, сұлы,
күнбағыс
өсірудегі де Азия ... ... ... орында. Ел аумағының 25,5 млн-ға
бөлігін бүкіл территорияның 33 пайызын егістен алқаптары алып жатыр.
Туркия темекі өнімін ... және оны ... ... ... ең ... тұратын елдің бірі Туркия республикасы өндірістен тыс
салаларда басты инверстор ... ... ... халықаралық туризм өте
жақсы дамыған, шетел туристерін Туркиядағы ерте дүние ескерткіштерінің
молдығы, жұмсақ, ... ... ... жер орта ... мен Қара теңіз
жағалауында орналасқан әсем табиғаты мен ... ... ... табысы 15-
20 млрд АҚШ доллары көлемінде.
Қазірде Туркиядағы жағдай ... ... ... ... ... маңызды саяси мақсаттың бірі-Еуропалық одаққа мүше болу. Бірақ
бұл міндетті жүзеге асырылуы тек ... ғана ... ... Оған тең
дәренелі мүше болуы үшін Еуропалық парламент түрік саясаткерлерінің ойынша,
Еуропалық парламаенттің ол ... ... ... ... ... демократиялаушы да белгілі бір қиыншлықтарды басынан
өткізуде. ... атап ... ... ... тым ... еркіндік
әкелуі мүмкін. «Бұрыннан бірге тұрған топтар ... тұра ... ... ... ... қиынға түседі»-деді ол. Ендеше түрік қоғамын
демократияландыру турасында қойған Еуропалық парламент шарттары тез ... деп ... мен ... ... ... ... және бір мәселе-күрдтер тұратын оңтүстік шығыс ауландағы көп ... ... ... Ал бұл ... ... ... тигізео слқыны ерекше,оның үстіне, Туркия қоғамныда «исламдану»
процесінің жүріп жатқанын да ұштыуға болмайды. Егер Еуропалық одаққа ... ... ... ... ... ... ішкі жағдайы шиеленісіп,
саяси күштердің конфронтациясы орын алуы ... ... ... ... ... сипат иеленіп, бірде
қалыптасқан тепе-теңдік бұзылуда. Бұндай тұрақсыздық ... ... ... өсуі орын ... ... ауыртпалығын ең алдымен халық тартады.
Өмір сүру деңгейі төмендеп, қоғамды ... ... ... ... ... ... одан әрі сайы өрше ... кең етек жйаып,
мемлекеттік ішкі қайшылықтары тереңдей береді. Туркия қазір ... ... ... Туркия ремпубликасы мен арадағы ғана емес, ... ... ... ... түсу үшін оған тән ... де ... бағдарлау қажет. Қазақстанның өзіндік бір
ерекшелігі оның дамыған, ... ... ... ... ... ... дамыған елдер қатанырда қосатын факторлар ... ... ... ғылым зерттеу мекемелерінің кең жүйесі,
ғарыштар ... ... ... жатады.
Қазақстан респуликасы экономикасының шикізаттық бағыты, шетел
инвестициялары мен жаңа технологияларға ... ... ... ... оның ... ... ... жататынын
дәлелдеді.
Ал, дамушы елдердің өз экспортының диверсификациялауға, шаруашылық
қызметіне жаңа өріс табуға ... ... ... ... ... ... ... қарсылықта, көптеген кедергілерге тап болуда. Мысалы,
дамыған елдер атап айтсақ, АҚШ ... ... ... ... ... ... елдерге» / қарсы станциялар/ жазалау шаралары/
ретінде қолданылады.
Таргетинг-экспорттық әулетті, негізінен бір мақсатты ғана көздеп, өсіре
беру.
Дей тұрғанымен, кейбір «жаңа индустриялы ... оның ... ... да бар/ өз ... ... мен ... ... жетістіктерге жетті. Олардың экспортында дайын өнімнің,
өнеркәсіп бұйымдарының, соның ... ... мен ... ... ... ... ... тауар экспорттаудың озық
тәжірибесін қабылдап үйренудің ешқандайда әбестігі жоқ.
Маман сарапшылардың анықтауы бойынша ... ... ... дамып, жан-жақты өркендеген дүние жүзілік жетекші мемлекеттің/ Г-20
тобы қатарында /нақ ... нық ... тұр. Олай ... ... мемлекет құруды көдейтін Қазақстан үшін өзіне ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі нұсқалулық үлгі.
Сондықтан да бұлар, осыны терең түсінген Қазақстна басшылығы нарықтық қоғам
құрудағы «Түрік үлгісіне» ... ... ... Дегенмен, шаруашылық
жүргізудің ұлттық түруден қатысты, ... ... ... және көршілес елдердің шаруашылығы мен тығыз болуы себепті
Қазақстан ... ... ... қатынастар жүйесіне өту процесінің
өзіндік өргенін болатындығы ... Оның ... ... 40 ... ... ... емес ... құрайтындықтан Қазақстан демографиялық
жағдайларды да ескере отырып, этностық және діни ... аса ... ... ... ... ... жүргізуге мөлделі. Өз кезегінде мұндай
әлеуметтік –этностық факторлар басқа елдермен, соның ішінде ... ... де ... саяси, әскери және ... ... ... ... жоқ. Қазіргі халықаралық жағдайда кез келген мемлекеттің
әлеумметік – экономикалық тұрғыдан өркендеп, дамуы үшін ... ғана арқа ... қол ... ... өзінен-өзі
түсінікті.
Қазақстан мен Туркияның екі жақты сауда, экономика және ... ... ... әсіресе, көлік
қатынастарының ортақ жүйесін дамыту мәселелеріне айрықша назар аударылды.
Мұның ... екі ... ... іргелес емес, ендеше сауданың өркендету
мен салынып жатқан кәсіпорындарға тұрғын үй ... ... ... уақытылы жеткізіліп орыт үшін қатынастың сенімді жолдарын
іздестіру қажеттігінде жатыр.
Атырау мұнайының өз ... ... ... ... ... , оны
тасылмалдауда біраз қаражат түсіруге дәмелене ... ... ... ... жайындағы мәселе Қазақстан мен Әзірбайжанның тайдасына
шешілуге тиіс тек, екеуінің бағытына қолдау көрсетуге күш салды. ... бұл ... ... әуел ... ... ... Өйткені,
Американдықтардың о бастан–ақ, бұл мұнай құбыры Иран арқылы тасымалданса,
оның аймақтығы экономикалық және саяси ықпалы ... ... өзіп ... қауіпі болатын.
ІІІ. Екі ел арасындағы экономикалық қатынастардың ... ... 1991 жылы ... ... ... нарықтық экономикаға
көшу, сытрқы сауданы дамыту, шетелдік капитал, технология және ноу-хауды
тарту арқылы нарықтық ашық экономиканы ... ... үшін ... ... мен ... арасындағы алғашқы экономикалық келісімге 1992
жылы 1 мамырда қол қойылды. Бұл ... ... екі ... ... ... деп ... 1993 жылы 2 қыркүйекте Анкарада қол қойылған
хаттама бойынша қазақ-түрік аралас экономикалық комитеті ... ... ... ... ... ... ... Қожа
Ахмет Иассауи отындағы ортақ мемлекетін университет құру үшін 1991 жылы
келісім-шарты ... ... 1 ... ... мен ... ... ... ынтымақтастық шартына қол қойылды.
Міне, осыдан кейін Қазақстан мен ... ... ... ... салаларындағы қарым-қатынастар кең әрі ауқымды түрінде өріс ... ... ... ... ... айналымының үлес салмағы екі
еседен ... ... ... ... 1,4 есе ... 2,8 есеге артты.
Импорт 1994 жылы 3561 миллион АҚШ доллорының 2002 жылы 6490 ... ... ... ... одан ... гөрі ... яғни ... түрде дамыған.
Осы мерзім ішінде 3230 ... 9709 ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастардың Қазақстанның
сыртуы саудасының дамуына аса үлкен оң дәрежеде жер ... ... ... ... ... мен Туркия арасында сауда дамып, 303,5 миллион
АҚШ доллорының аса, ал 2002 жылы 265 ... АҚШ ... ... ең ірі ... ... ішінде Туркия 1994 жылы 10-шы
орында, 1997 жылы 2,6 пайыздың үлеспен 9-шы және 1998 жылы 3,1 ... ... 10 ... ... Туркияға табиғи рерсустарды, яғни мыс, мырыш, қара ... ... май ... жүн ... ... Туркиядан
ядролық –реакторлар, қазандықтар мен жабдықтар кондитер тағамдарын, көлік
құрамына, электр машиналарын, мыс пен адам ... ... май, ... кофе және ... ... мен ... халықаралық экономикалық қатынастының ... ... ... ... (ШТИ).Соңғы 3-4 жылда Қазақстан
айтарлықтай ШТИ, тартқан түрін мемлекетінің инвестициялық көмегі еліміздің
экономикалық дамуында қазіргі заманғы озық техникамен, ... ... ... ... салт өнім ... кәсіпорындардың
қалыптасуына өз сілтігін тигізуде. ... ... ... ... ... 536 млн АҚШ доллорына жетіп, жалпы сыртқы инвестицияның
3,3 пайызын құрады.
Қазақстанға ... ... ... 2001 жылдың өзінде эома 2,5 млрд
АҚШ доллорынан ашты.
1999 жылы Қазақстанға Туркия ... ... ... ... ... 96 миллион АҚШ доллорын құраған болса, 2000 жылы
бұл көрсеткіш 116 миллион АҚШ доллоры болған. Ал, Қазақстаннан 1999 ... ... ... тауарлар экспортының жалпы сомасы 296 млн,. АҚШ
доллорын құраған болса, 2000 жылы бұл ... 346 млн. АҚШ ... ... тек ... ... ғана ... ... басқа
елдермен арадағы сауда-сатықта саудалау заты негізінен ... ... ... де жасырын емес. Сондықтан, ел ... ... ... тап, ... ... келе ... Қазақстан өндірісі
шикізатты неғұрлым терең өңдеуге, қосымша құнды көтеруге бастыназар ударуы
керек. Қазақстанның сыртқы ... ... ... ... ... мейлінше арттыру бағытында қолға ... ... Бұл ... ... ... ... ... шикізат бағытын жену үшін сыртқы экономикалық байланыс саласын
республика экономикасын құрылымдық қайта құру бағдарламасына ... Бұл ... ... өнім ... ... технологиялық кешендер құрып,
өндіру салаларын эксптенсивті дамуданинтенсивті ... ... ... жаңа технологияларды пайдалануды бұлжымас мұрат дер
білу керек.
IV. Қазақстан мен Туркия арасындағы ... ... мен ... ... ... ... тағы бір
маңызды аспект-мұнай мен газ ... мен ... ... ... ... 18 млн ... ... мұнай сатып алады, Туркиянң өзінде газ ... жоқ. ... ... ... ... ... ... «Каз
фен» бірілескен кәсіпорынына –Туркиялық «Тек фен» компониясы мен «Қазақ
мқнай газ құрылысы» арасындағы ... ... Бұл ... бірі ... ... ... ... қосылып отыр.
Ресми мағлұмттарға қарғанда трукия мұнай ... 286 млн АҚШ ... ... ... Қалған Туркия ... ... ... ұн, ... ... терезелері мен есіктер жоқ,
сау т.б. »Сондай –ақ телекомунация, қонақ үйлер және ... ... ... ... ... ... Туркия компониялары 1000
саны көбеюде.
1997 жылы Қазақстанда 228 Туркия фирмасы болса, 2001 жылдың ... ... ... фирмаларының 18 пайызы өндіріс саласында жұмыс істейді.
Қазіргі кезде Қазақстанда 660 астам ... ... мен ... ... ... ... істеуде. Осыған орай Қазақстнад жұмыс істеп
жатқан «Энко», «Окан холдни», ... ... ... іі ... ... ... жұмыстарын ерекше адам өтуге болады.
Туркияның Қазақстандағы келесі мауызды қарым-қатынасы банк жүйесінде.
Қазіргі кезде ... ... 4 ... бар. ... ... ... жекеменшік және барлығ 100 пайыз Туркия иелігінде. ... 7 ... бар. 4 ... ... ... 30 млн ... ... Қазақстанда жандандырылып нәтижесімен көзге түсіп жатқан
істерінің бірі-құрылыс жұмыстары. ... ... ... ... ... «Еуразия» т.б. мамандаған фирмалары Қазақстанда
тұрғын үй, банк, кеңсе ғимартардың салынуымен айналасуда.
Қазақстанның әлемдік экономикаға ... ... ... ... ... тегі ... сектрының үлгісі зор.Осы
тұрғыдан телекомуникация саласындағы Туркия инвестициясының Қазақстан
экономикалық ... ... ... ... болуда. 1998 жылы Қазақстаның
ұлы телефон саласына Туркияның екі жеке компаниясы кірді. Ұялы ... 88 ... ... ... олар ... 110 ... ... Әрбірі осы уақытқа дейін 100 млн АҚШ
доллорынан астам салық түлеуде.
Туркияның нақты секторларда да ... ... ... ... үкіметіндегі бірлескен бір жеке ... ... ... мен ... ... ... Бұл ... мемлекетке
технология трансферті үшін Қазақстан және Туркия президенттері Назарбаевпен
бірлескен шешімімен 1992 жылы ... 1995 жылы ... ел ... ... ... ... дейін 10,1 млн доллор
инвестиция, оның 52 пайызы ... 48 ... ... ... ... қарым-қатынас пен байланыстарға ресейдің де мүдделерін
есскеруі қажет болды. Оның ... ... ... 40 пайызға
жуығын славян тектес халқытар құрйатындықтан, Ресеймен ... ... ... үйлесімдік пен икемділік керек.
Каспий аймағы ... ... оған ... ... екі ... ғана ... емес, тұтастай алғанда аймақтағы экономикалық
және ... ... ... да ... ... ... саналады.
Сондықтан да, бұл мәселе байыпты ойластырылып, шешілуді талап етеді.
Сондықтан олар Қазақстан Республикасының Презиенті ... ... ... ... жолдарын жан-жақты ойластырып, Атырау мұнайын
тасымалдау жобаларының ... ең ... ... ... Таңдап алынған
жобалардң ішінде Туркия, Әзірбайжан, Грузия, АҚШ
мемлекеттері басшыларның өзара келісімімен жасақталған «Баку-Тбилиси-
Жейхан» ... ... құру ... да бар ... ... ... ... Президенті а.Н.Сезер 2000 жылдың қазан айында ресми іс
сапармен Қазақстанда болғанда Н.Назараев онымен «Баку-Тбилиси-Жейхан» мұнай
құбыры жобасын ... ... ... Қазақстан үшін де саяси және
экономикалық ... ... ... атап ... ... іс ... ... негізлері мен қаржыландыру көздері туралы өз пікірін
білдірді, ... ... ... өзгертіп, оны жаңадан ақтау- «Баку-Тбилиси-
Жейхан» мұнай тасымалдау құбыры жобасы деп атауды ұсынады.
Бұл мұнай құбырының жалпы құны 2400 млн АҚШ ... ... ... ... 1800 км. ... ... келісімнің Қазақстан үшін
маңыздылығы негізінен екі жақты.Бауырлас Түрік мемлекетін үлгі алған
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... «Ғасырлар тоғысында» атты еңбегінде былай деді.
«Қазақстан-түрік қатынастары динамикалық дамуда Бүгінде бірлескен жобаларды
жүзеге ... ... ... ... беру ... қамтиды. Біздің
халықтарымыз тек тең құқылы ... ғана ... ... рухани,
этникалық тарымлары бір. Олардың арасындағы –үлкен достық, қазақстандықтар
оны мақтан тұтады».
Сондықтан ... ... ... ... Туркия
Республикасымен берік ынтымақтасты дамыту, барлық салдағы ... ... ... ... ... ... қауымдастықта
қалыптасқан тепе-теңдікті еншәрсе отырып, сыртқы саясатты байыптылықпен
жүргізу ... осы ... ... ... орын ... жол
ашады.
Жылдан-жылға Қазақстан мен Туркия байлансытары тбауырлас екі ... өе ... ... ... ... ... ... бір бауырлас
Туркиямен саяси-экономикалық және мәдени байланыстарымыз күн сайын арта
түсуде.
90-жылдың ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынасты жаңа сатыға көтереді. Қазақстан-Туркия қатынастары түбі бір түрін
халықтарының тамаша үлгісі болып табылады. Қазіргі кещзде ... ... ... алмасу, біріккен өндіріс ... ... жаңа ... енгізу, мамандандрларды дайындау, өзара
информация алмасу, жәрмеңке, көрме, мәдени-әлеуметтік ... ... ... мен ... арасындағы өзара қарсы міндеттемелер реттелген,
бірлескен ... ... ... ... экономикалық
ынтымақтастықты жүзеге асыруға жұмыс ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жүйе ойдағыдай
құрылды. Нәтижені жүргізілген реформалар ... ... әрі ... ... еіп, ... ... беруде.
Болашақта Қазақстан-туркия қатынастары жақсы жалғасын тауып, бірлесіп
атқарып жұмыстар алдыңғы істердей нәтижелі болатына сеніміміз мол.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.Н.Қ. Мамыров, Д. М. ... А.Е. ... ... ... А. 1998 ж
2.Ғ.Н. Набиев «Халықаралық экономикалық қатынастар» Астана 2001 ж
3.Байгісиев М.Р «Халықаралық –экономикалық қатынастар» А. «Санат» 1998 ж
4.Ахметов Е, Карменова Н, ... ... және ... ... ... ... ... -2006 ж. 18 қараша 1-бер. «Түгел бол, ... ... ... ж. 22 ... ... ... ... діңгегі»
7.Алматы-ақшалы-2006 жылы 28 қазан «Біз Ататүріктің аманатын орындаумыз»
8.Ақиқат -2003 ж. №6 -11 бет. «Қазақстан Туркия ынтымақтастығы»
9.География және ... ... ж. №4. ... мен ... ... ... 28-30 беттер
10.Саясат –журналы февраль-март 2000 ж. «Қазақ –түрік қатынастары» 58-59
бет.
11.Егемен Қазақстан -2000 жыл. 14-наурыз ... ... ... ... жыл. ... ... қалыпты
деңгейде».

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орыс жылнамаларындағы түркі текті есімдердің әлеуметтік мәні мен тарихи-этимологиялық сипаты3 бет
XVI – XVII ғасырлардағы осман империясы12 бет
«шығыс мәселесі»18 бет
Ататүрік23 бет
Ататүріктің өмірі мен саяси қызметі19 бет
Ахысқа түріктері8 бет
Бірінші дүниежүзілік соғыстың шығу себепіері және оның сипаты6 бет
Бухарест келiсiм-шарты3 бет
Кейінгі орта ғасырдағы Осман империясы21 бет
Күрдістан және күрдтер мәселесі (хіх ғ. 90 ж.– 1917)52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь