Амин қышқылдарының алмасуы


Пән: Химия
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   

Жоспар:

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім

а) Амин қышқылдарының алмасуының жалпы жолдары

б) Трансаминдену, дезаминдену,

декарбоксилдену реакциялары

III. Қорытынды

Адам ағзасындағы амин қышқылдарының негізгі көзі-ақуыз. Асқазан-ішек жолдарында ақуыздардың қорытылуы, олардың күрделілігіне және ферментті процесс болып табылады.

Асқазан-ішек жолдарының ферменттері проферменттер түрінде бөлінеді, ақуыздарды қорыту қажет болған кезде олар әр түрлі факторлардың әсерінен белсенді түрге ауысады.

Ағзалар кейбір амин қышқылдары ұлпалық протеолиттік ферменттер катепсиндердің әсерінен ұлпалық ақуыздардың шекті протеолизі есебінен түзіледі. Катепсиндер тобына жататын ферменттер өздерінің әсер ету механизмі жағынан, пепсинге, трипсинге, аминопептидаза және карбоксипептидаза ферменттеріне жақын.

Ал қалыпты жағдайларда, яғни дені сау кісілерде катепсиндер ақуыздардың динамикалық күйін сақтауға олардың жаңаруына қатысады.

Азоттың тепе-теңдік

Ағзаға түскен және шығарылған азоттың тепе-теңдігі. Яғни, азотты баланс организмге тағаммен түскен азотпен организмнен бөлінген азоттың(мочевина, несеп қышқылы, креатинин, аммоний тұздары және т. б) . Осыған байланысты азотты балансты 3- түрге бөлуге болады.

1. Оң азотты баланс:тағам арқылы түскен азоттың бөлінген азоттан көп болуы. Бұл өсіп жетілу сатысындағы жас өспірімдерде, екі қабат әйелдерде, аурудан айығу сатысындағы адамдарда байқалады.

2. Теріс азотты баланс деп организмге тағам арқылы түскен азоттың организмнен бөлінген азоттан аз болуын айтамыз.

Ол көбінесе құрамында белогі аз тағамдармен тамақтанғанда, аштық кезінде, созылмалы ауруларда, қарт адамдарда, стресс кезінде, үлкен аймақты күйікте байқалады.

3. Азотты тепе-теңдік-тағам арқылы түскен азоттың организмнен бөлінген азоттан тең болуы. Бұл дұрыс тамақтанған дені сау ересек адамдарда кездеседі. Кейбір жағдайларда тағам белоктары сандық жағынан жеткілікті болады да сапалық жағынан құнсыз болып, белоктар алмасуы бұзылады. Жануар текті тағамдарда барлық алмастырылмайтын амин қышқылдары болады. Адам организмінде 20- түрлі амин қышқылдарының 10- ғана синтезделеді, оларды алмастырылатын амин қышқылдары деп атайды. Олар көмірсулар мен липидтердің өнімдерінен синтезделуі мүмкін. Бірақ жүкті әйелдер мен бала емізетін әйелдерге ақуыздың көп мөлшері өте қажет. Олардың рационында ақуыздар эмбрион жетілуінде пре және постнатальды ақаулардың дамуын баяулатады.

Амин қышқылдарының атқаратын қызметі.

Егер амин қышқылдары ақуыз синтезіне қажет мөлшерден көп болса, көмірсулар энергия көзі ретінде қолданылмаса, амин қышқылдары энергия көзі ретінде де қолданылады.

Бір ғана амин қышқылының метаболизмінің бұзылуы, сол сияқты тамақпен ақуыздардың аз түсуі, әсіресе балаларда қайтымсыз өзгерістерге әкеледі, жүйке жүйесі зақымданады. Мысалы, фенилаланин, цистеин және т. б кейбір амин қышқылдарының метаболизмінің бұзылуы ақыл-ес дамуын тежейді.

Әр түрлі аурулар кезінде асқазан сөлінің құрамы өзгереді. Бос тұз қышқылының мөлшері, пепсин белсенділігі жоғарылауы немесе төмендеуі мүмкін. Асқазан және он екі елі ішектің жарасы кезінде асқазан сөлінде жоғары қышқылдылық, қан, гликопротеидтердің азаюы байқалады. Қатерлі ісік кезінде қышқылдылық төмен немесе нөлге тең тұз қышқылы болмайды қан, сүт қышқылы байқалады. Квашиоркор-ақуыз жетіспеушілігі салдарынан балаларда дамитын ауру. Ол әсіресе сәбилерде ана сүтімен тамақтанудан аралас тамақтануға көбіне көмірсулы тамақтарға, көшкенде дамиды. Тағамдық ақуыздардың жетіспеушілігі ағзалар өз ақуыздарының синтезінің төмендеуіне әкеледі, осының салдарынан анемия бұлшықеттер дистрофиясы, ісінулер бауырлық май басу және т. б дамиды.

Плазмалық мембрана арқылы бейтарап амин қышқылының тасымалдануы бүйрек каналшаларында, ішектің кілегейлі қабықшалары мен және т. б ұлпаларда белсенді түрде өтеді.

Амин қышқылдар алмасуының жалпы жолдары

Сіңірілген амин қышқылдар қан арқылы ұлпаларға, мүшелерге, клеткаларға түседі. Амин қышқылдарының клетка ішілік алмасуы негізінен 3- жолдан тұрады.

1. Трансаминдену реакиялары

2. Дезаминдену реакциялары

3. Декарбоксилдену реакциялары

Трансаминаза ферменттерінің белсенділігін анықтаудың клиникалық маңызы. Адам ұлпалардың әр түрлі амин қышқылдары тарнсаминдену ферменттерінің біраз мөлшері қатысады. Глутаминаспартат трансаминазаның белсенділігі 5-40 өлшем бірлігіне тең болса, глутаминоаланинат трансаминаза ферментінің белсенділігі 5-35 өлшем бірлігіне тең. Ұлпалардың клеткаларында жоғары белсенділік көрсетеді, ал қанның сары суында белсенділіктері өте төмен. Бірақ та ұлпалардың, мүшелердің клетка мембранасының өткізгіштігі бұзылса, бұл ферменттер мүшеден қанға өтеді. Қанның сары суында белсенділіктері күрт жоғарылайды. Сондықтан да қанның сары суындағы трансаминазаның белсенділігін анықтаудың әсіресе, жүрек, бауыр ауруларына диагноз қоюда ролі зор.

Дезаминдену раекциялары

Трансаминдену реакциясы нәтижесінде, әр түрлі амин қышқылдарынан олардың пирожүзім, қымыздық сірке, альфа кетоглутарь қышқылдарымен әрекеттесуімен аланин, аспарагин және глутамин қышөылы түзіледі. Бұл қышқылдар сонан соң, ақуыздың биосинтезіне немесе дезаминдену реакцияларына қатысады.

Тікелей емес жолмен дезаминденудің биологиялық мәні әрбір амин қышқылы альфа-кетоглутарь қышқылы дезаминдену реакиясына түсе алады. Сонымен, тотығып дезаминдену процесінде глутанатдегидрогеназа ферменті маңызды орын алады.

Сонымен, амин қышқылдарынан амин тобының бөлінуі, барлық амин қышқылдарына бірдей трансаминдену және тотығып дезаминделу реакциялары арқылы жүреді. Бұл реакцияның нәтижесінде түзілген кето қышқылдар үш карбон қышқылдары циклінің метаболизміне айналып CO2, H2O түзілетін реакцияларына қатысады.

Декарбоксилдену реакциялары

Амин қышқылдарының ағзалар өзгеріске ұшырайтын биологиялық реакцияларының бірі декарбоксилдену реакциясы.

Адам ағзасында көбінесе триптофанның өзінің емес, оның туындысы 5-гидрокситриптофанның декарбоксилденуі жүреді.

Моноаминооксидаза ферменті мидың қызметіне үлкен әсерін тигізеді. Оның белсенділігінің артуы медиаторлардың мөлшерін азайтып, орталық жүйке жүйесі қызметінің қалыпты жағдайдан ауытқуын туғызады, кісінің мінезі өзгеріп ашуланшақ келеді.

Ағзадағы аммиакты залалсыздандыру жолдары

Амин қышқылдарының және басқада азоты бар заттардың дезаминделуі нәтижесінде клеткада үздіксіз аммиактың түзілуі жүріп отырады.

Аммиак ағза үшін әсіресе, орталық жүйке жүйесі үшін өте улы зат болып табылады.

Кейбір амин қышқылдарының алмасу ерекшеліктері

Бізге белгілі 20-жуық амин қышқылдары әрқайсысы өздеріне тән 20-ға жақын катаболиттік жолдармен өзгеріске ұшырайды. Ең соңында бұлардың өзгерістері бес метаболиттің түзілуіне әкеледі. Олар пирожүзім қышқылы, альфа кетоглутарь қышқылы, сукцинал SkoA, қымыздық сірке қышқылы, фумар қышқылы. Осы метаболиттер үш карбон қышқылдарының циклінде CO2, H2O дейін ыдырайды. Мұның өзі метаболиттік өзгерістің экономикалық жағынан ұтымды жолдарды қарастыратындығына мысал бола алады.

Гликогендік амин қышқылдарының алмасуы

Тірі клеткаларда екі субстраттың құрамында бір көміртек атомы бар топтарды тасымалдау арқылы жүретін өте маңызды өзгерістер бар. Ондай топтардың қатарына CH-метил, CH2OH-гидроксиметил; формил, форинмин.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Аминқышқылдардың көздері
Амин қышқылдарының алмасуының арнайы жолдары. Жеке амин қышқылдарының алмасуы
Аминқышқылдарының пайдалану жолдары
Майда еритін дәрумендер
Аминақышқылдары – белоктың структуралық элементі
Амин қышқылдарының алмасуы жайлы
Зат пен қуат алмасу физиологиясы
Белок емес азоттық заттардың негізгі өкілдерінің - гемоглобиннің, мочевинаның, аммиактың, қаңқаның бұлшық еттерінің маңызды азоттық заттарының креатинфосфаттың, креатиннің, карнозиннің және анзериннің алмасуы
Органдар биохимиясы
Тәжірибелік сабақтар өткізуге арналған методикалық нұсқау - «Aзық-тулік өнімдерінің биохимиясы» пән бойынша
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz