Ауаның радиактивті ластануы

Адам іс-әрекеті нәтижесінде биосфераның радиациялық ластануы өте үлкен қауіп тудырып отыр. Қазіргі кезде радиактивті заттар өте кең қолданылуда. Осы элементтерді тасымалдауға болатыннемқұрайдылықтың нәтижесінде өте күшті радиациялық ластану болады. Мысалы атом қаруын сынақтан өткізу биосфераның радиациялық ластануына әкеліп соғады. Жиырмасыншы ғасырдың екінші жартысынан бастап, түрлі атом станциялары, мұз жарғыш кемелер, ядролық қондырғылары бар сүңгуір қайықтарды кең түрде пайдалана бастады. Өнеркәсіп пен атом энергиясын пайдаланатын мекемелер дұрыс жұмыс істегенде қоршаған ор таның радиактивті нуклеудтермен ластануы өте аз мөлшерде боолады. Осы атомдық энергияны пайдаланатын мекемелерде апат болғанда жағадай өзгеше болады. Радиациялық ластану нәтижесінде түскен радиактивті шөгінділердің өзі бірнеше мыңдаған километрге дейін таралады. Қазіргі кезеңде әскери өнеркәсіптің радиактивтік қалдықтарын сақтау мен жою мәселесі тұр. Ол қалдықтар жыл санап қоршағаш орта үшін аса қауіпті болып түсуде.
Радиактивті ластану өткен ғасырдың 40-шы жылдары уранның ыдырау реакциасы ашылғаннан бастап пайда болды. Атом энергиясын американдықтар соғыс мақсатында, ал 1945 жылдан бұрын Кеңес дәуірінде оны бейбіт мақсаттарда пайдалана бастады. Атом энергиясын сақтандыру кезінде сақтандыру шаралары қоса жүргізіледі. Өйткені атом қондырғылары жұмыс істеу кезінде, адам өміріне қауіпті шлак түзіледі. Радиактивті қалдықтарды теңізге, мұхитқа тастауға рұқсат етілмейді.
1.Атамекен 2005, 1 бет
2.Атамекен 2003, 5 бет
3.С.Қ.Әбубәкіров “Экологиятану” Алматы, 1998
        
        Ауаның радиактивті ластануы
Адам іс-әрекеті нәтижесінде биосфераның радиациялық ластануы өте үлкен
қауіп тудырып отыр. Қазіргі кезде радиактивті ... өте кең ... ... ... ... ... өте ... ластану болады. Мысалы атом қаруын сынақтан өткізу биосфераның
радиациялық ластануына әкеліп соғады. Жиырмасыншы ғасырдың екінші
жартысынан бастап, түрлі атом ... мұз ... ... ... бар ... ... кең түрде пайдалана бастады. Өнеркәсіп
пен атом энергиясын пайдаланатын мекемелер ... ... ... ... ... ... ... ластануы өте аз мөлшерде боолады. Осы
атомдық энергияны пайдаланатын мекемелерде апат болғанда жағадай өзгеше
болады. Радиациялық ластану нәтижесінде ... ... ... бірнеше мыңдаған километрге дейін таралады. Қазіргі кезеңде әскери
өнеркәсіптің радиактивтік қалдықтарын сақтау мен жою ... тұр. ... жыл ... ... орта үшін аса қауіпті болып түсуде.
Радиактивті ластану өткен ғасырдың 40-шы жылдары ... ... ... ... ... ... Атом ... американдықтар
соғыс мақсатында, ал 1945 жылдан бұрын Кеңес дәуірінде оны бейбіт
мақсаттарда пайдалана бастады. Атом ... ... ... ... қоса ... ... атом қондырғылары жұмыс істеу
кезінде, адам өміріне қауіпті шлак түзіледі. Радиактивті қалдықтарды
теңізге, мұхитқа тастауға рұқсат етілмейді. Әрине бұл жағдай ... ... ... ... ... жағалауы қазір ядролық
үйіндіге айналған. Жыл сайын мұхит түбіне радиактивті заттар тасталып
жатыр. Көптеген дамыған елдерде атом өнеркәсібі кәсіпорындарында
белгіленген санитарлық нормаға ... ... ... ... ... ... салынған. Қалдықтар болондарға салынып
цементтеледі де, арнаулы жерлерге тасталады. Атом энергиясының мәселелері
миллиондаған адамдарды ... Атом ... ... ... ... ... ойламаған жерден апатқа ұшыратуы
мүмкін. Солардың бірі – Чернобыль ядролық апаты айналадағы орта мен
халықтың денсаулығына қатты әсер еткен, атом ... еш ... ... ... апты кезінде атмосфераға 50 МК радиактивті заттар
шығарылған және ауданы 3000 км болатын жерге таралған.
Біздің республикамыздағы Семей ... ... ... ... ... ... 40 ... астам уақыт ішінде 500-ден астам жер асты және жер
бетінде түрлі ... ... ... ... ... ... апаты
кезіндегі жарылғыш заттардың қуатынан бір неше мың есе асып ... ... 27-сі ... 113-і жер ... ал ... жер ... ... радиактивті қалдықтары жарты миллион адамға зиянын
тигізгені белгілі болып отыр. Семей полигонынан басқа Қазақстан жерінде 27
әр түрлі термоядролық ... ... ... ... болғанын
жасыруға болмйды. Оларға батыс Қазақстандағы Азғыр, Тайсойған, Нарын
полигондарын жатқызуға болады. Адам күнделікті тұрмыста да түрлі тұрмыстық
техникалардан, компьютерлерден, рентген ... да ... ... адам ... ... ... бір ... 0,5 мбэр сәуле алса,
компьютер мен рентген аппараттарынан бір жылда 370 мбэр сәуле алады.
Атмосфераның озон қабатының жұқаруы күн радиациясы сәулесінің ... өту ... ... ... осы кезде ядролық энергияны пайдалану
адамзат алдында көптеген мәселелерді шешуді талап етуде.
Радиактивті ... ... ... ... елеулі
нақтылы қатер төндіреді, олардың көздері мынадай төрт түрге бөлінеді:
жұмыс істемей тұрған уран өндіруші және уран өңдеуші ... ... кен ... ... төгілетін ұңғымалар,
қалдық қоймалары, технологиялық желілердің бөлшектелген жабдығы);
ядролық қаруды сынау нәтижесінде ластанған аумақтар;
мұнай өндіру өнеркәсібіөнеркәсібі мен ... ... ... ... ... істеуі нәтижесінде пайда болған қалдықтар
мен радиоизотоптық өнім.
Қазақстанда табиғи радиактивтіліктің жоғары ... ... ... алты ірі ... көптеген шағын кен орындары мен уран байқалатын
кеніштер, уран өндіруші кәсіпорындар мен ядролық жарылыстар жаса ... ... ... ... ... ... адам денсаулығына айтарлықтай қауіп
төндіретін табиғи радиактивті газ-радонның жоғары бөлінуінің ықтимал
мүмкіндігі орын алған. Радионуклидтермен ластанған суды ауыз су ... ... үшін ... ... болып табылады.
Қазақстанның кәсіпорындарында иондаушы сәулелердің пайдаланудан қалған
5о мыңнан ... ... бар және ... ... ... 16-сы адам
үшін аса қауіпті болған 700-ден астам бақылаусыз көздер анықталып, жойылды.
Халықтың радиактивті улануын және қоршаған ортаның ластану ... алу ... ... ... ... ... жөніндегі жұмыста
аяқтау және 2005 жылға дейін табиғи радиактивтіліктің ... ... ... ... ... ... әзірлеу, сондай-ақ
құрылысқаарналған алаңдарды таңдау мен табиғи құрылыс материалдарын
пайдалану кезінде шектеу ... ... ауыз ... ... ... ластануына бақылау жүргізу және мұнай ұғымдары мен өздігінен
төгілетін және өздігінен ағатын гидрогеологиялық ұңғымдарды жою және
консервациялау бағдарламасының шеңберінде радионуклидтердің ... ... ... ... жою, ... ... ... алу қаупі
туралы халықты уақытында хабардар ету жөнінде шаралар әзірлеу.
Поблеманың кешенді шешілуі радиактивті қалдықтарды ұстату мен көму жөнінде
мамандандырылған құруды ... ... іс ... ... ... ... ... алуы мен
қаршаған ортаның радиактивті ластануын төмен дету болмақ.
Бактериологиялық және ... ... ... ... жұқтырудың ықтимал қаупін
Арал теңізіндегі Возрождение аралығындағы биологиялық полигонныың қызметі
төндіреді. Кейбір биологиялық агенттердің ... орта ... ... ... ұзақ ... ... ескере отырып,
олардың республика мен басқа да шектес мемелекеттер аумағында таралу қатері
бар. Возрождение аралында оба, күйік және туляремия сияқты өте ... ... ... ошақ ... болуы мүмкін.
Бактериологиялық ластанудың алдын алу үшін Возрождение аралының
аумағындағы қоршаған орта объектілері мен ... ... және ... ... ... ... мақсатта 2004 жылы жұқпалы ауруларды қоздырғыштардың ұзақ сақталуы
мүмкін тұрғысынан Возрождение аралының әртүрлі бөлігіне бағалау жүргізуді,
арал аумағының Қазақстандық бөлігін ... оң ... ... ... ... ... ... қызметінің зардаптарын жоюды
аяқтау қажет.
Санитарлық-эпидемиологиялық қызмет және обаға қарсы мемлекеттік ұйымдар
республика аумағындағы аса қауіпті жұқпалы ... ... ... ... ... моноторинг жүргізеді. Барлық
облыстардан бөлінген барлық штаммдар аса қауіпті жұқпалы аурулар
қоздырғыштарының депозитарийі болыптабылатын Қазақ карантиндік және
зооноздық жұқпалы аурулар ғылыми ... ғана ... ... онда ... алу ... етілген және режим бойынша барлық алаптар ... ... ... ... аса ... ... ... халықты қорғау және едлің биологиялық қаупсіздігін құру
болып тпбылатын "Қазақстан Республикасындағы белсенді ... ... ... ... ... ... жұмыстар
басталды.
Химиялық ластану. Химялық заттар арсында Қазақстанда ерекше қауіпті
органикалық ластағыштар тудырады. 2001жылдың мамырында Қазақстан
Республикасының Үкіметі Тұрақты органикалық ластағыштар ... ... қол ... ... ... ... ие, ... танытатын, биожинақтағышымен сипатталатын химиялық заттардың
әртүрлі тобы. Бұл топтың химиялық ... мен ... ... сумен және
көшетін түрлері бойынша трансшекаралық объектісі болып табылады, құрылық
экожүйелері мен су экожүйелерінде жинақталып, ... ... алыс ... ... бір ... ... ... қарағанда, бұл заттар ішкі
реттеу жүйесін бұзады. Аз мөлшерінің өзінде ТОЛ қалыпты биологиялық
функцияларды бұзуы, кейінгі ұрпаққа берілуі және адам денсаулығы мен
қоршаған ... ... ... ... ... едәуір бөлігін пестицидтер құрайды. Өсімдіктерді
қорғаудың жаңа құралдардың сан түрлілігіне қарамастан әлі күнге талдау
жасалатын үлгілерде ... ... ... ... ... ... мұнай өңдеу және химия өнерркәсібі
кәсіпорындарда құралады және пайдаланылады.
ТОЛ-табиғи ортаны ластауының объективті бағалауы жоқ, өйткені
мониторингтің қазаргі жүйесі топырақтағы және ... ... ... ... ғана ... ортаның биологиялық ласатнуы
Табиғи ортада химялық және радиациялық ластаушылардың ... ... ... ауру ... биологиялық ластаушылар да кездеседі. Биологиялық
ластаушыға ауру туғызатын микроорганизмдер, вирустар құрттар, қарапайымдар
жатады. Олар ... ... ... тірі ... және ... ... бетіндегі 1500000 жануарлардың 50000 жуығы ... ... ... ... 50-дей түрі адам паразиті болып есептелінеді. ... ... ауру ... ... ... ... тіршілік
етуіне қарай паразиттер уақытша және тұрақты болып бөлінеді. Уақытша
паразиттер иесінің ... ... ... ... ғана пайда болады.
Оларға: сүліктер, кенелер, ... ... ... Ал ... иесі тек азық үшін ғана ... ... тіршілік ететін ортасы
болып табылады. Оларға безгек плазмодиі, аскаридалар, ... ... ауру ... ... ... бір ... организмінің
әлсіреуі, оның қорғансыз қалуы. Дені сау организмдерге түскен микробтарға
өсіп-өнуге айрықша ... ... ... ... ... ... ... де белгілі клеткаларда бейімделіп өсіп-өне береді. Сол
сияқты тек ішек-қарынның ... ... ... өсіп-өнуге бейімделген,
тек тырысқақ, қантышқақ, іш сүзегі микробтары ... ... ол ... алмайды.
Тіршілік етуге бейімделген клетқаларға ... ... ... ... ... ... бірнеше түрге бөлінеді.
Бірінші аудағы тамшалар арқылы тарау, яғни жұқпалы аурулардың ... ... ... ал ... ... жөтелгнде, сөйлегенде ауру
қоздырғыш имкробтар шашырап, ... ... өзі ... ... ... ... қабығына жетеді.
Екінші ауыз арқылы тарау, яғни микробтардың ішек-қарын жолдарына ... ... ... ... ... ... ... және кіші дәрет арқылы
шығады. Бұл ... ... ... ... ... тарайды. Бұл аурулар
сондай-ақ жуылмаған лас қол мен ... ... да ... және тұрмыстық қалдықтар
Қазіргі кезде өнеркәсіп өндірістері ... газ ... және ... ... жылу ... ... өрістермен,
ультракүлгін, инфрақызыл, жарық және радиактивті ... ... ... ... факторлармен ластайды.
Республикада өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтардың мониторингін,
оларды сақтауды, ұқсатуды және ... ... ... ... ... ... ... аумағында өндіріс пен тұтыну қалдықтардың 20 ... ... оның ... 6.7 ... т. ... жинақталған, әрі олардың
ұлғаюы үрдісі байқалуда.
Бұл ескірген технологияларды қолданумен, ... ... ... кәсіпорындардың өндіріс қалдықтарын кәдеге ... ... ... салуға құлақсыздығымен түсіндіріледі.
Уытты қалдықтарды қоса алғанда, өндіріс қалдықтары әлі ... ... ... ... ... ... ... жинақтағыштарда
қойылып, сақталады. Осының нәтижесінде көптеген ... ... ... және жер үсті ... ... ластануға ұшыраған.
Қатты тұрмыстық қалдықтардың негізгі массасық ... ... ашық ... ... және ... ... Қазақстанның табиғат және заңнамасы талаптарына сай емес.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Атамекен 2005, 1 бет
2.Атамекен 2003, 5 бет
3.С.Қ.Әбубәкіров “Экологиятану” Алматы, 1998

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өндірістік экологияның болашағы6 бет
Алматы қаласына физикалық-географиялық сипаттама58 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Атмосфераның ластануы мен ластаушы көздер7 бет
Балқаш қалалық әкімшілік сайтына қоршаған ортаны қорғау туралы дерек8 бет
Маңғышлақ мұнай-газ аймағы47 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
Экология қазақтың қорымы болып шықпасын4 бет
Қоныс және бектас кен орнындағы өндірістік мониторинг (атмосфералық ауаның ластану мониторингі мысалында)30 бет
Өкпенің қатерлі ісігі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь