Экологиялық факторлар туралы

Кез келген тiрi организм өзiн айнала қоршаған табиғи орта мен тығыз байланысты ғана өмiр сүре алады. Олар – топырақ,су, минералды заттар, жер бедерi жәнә атмасфералық әр түрлi құбылыстар. Табиғи ортаның компаненттерi (iрi немесе ұсақ бөлiктерi) тiрi организмдерге оң немесе терiс әсер етуi мүмкiн.
Сондықтан әрбiр организмнiң өзiне ғана қолайлы ортаснем немесе мекенi болуы тиiс. Мәселен, көлбақа үшiн қалыпты өсiп­көбеюiне қолайлы орта ылғалы мол көл жағасы. Ал, қуаң дала немесе шөлейтті жерлер ол үшін қолайсыз, өмір сүре алмайтын орта болп табылады. Бірақ та организм үшін таиғаттың барлық элементтері белгілім өлшерде қажет және жиынтық күйінде әсер етді.Oлардың біреуі өте қажет, екіншілері орташа, ал үшіншілері мүлдем қажет емес зиянды болуы мүмкін. Cонымен орта дегенміз -организмнің өсіп-көбеюіне, тіршілігіне, дамуымен таралуына, тікелей жанма әсер ететін айнала қоршаған орта компоненттерің жиынтығы.
        
        Экологиялық  факторлар
Кез келген тiрi организм өзiн айнала қоршаған табиғи орта мен тығыз
байланысты ғана өмiр сүре ... Олар – ... ... ... ... жәнә ... әр ... құбылыстар. Табиғи ортаның
компаненттерi (iрi немесе ұсақ бөлiктерi) тiрi организмдерге оң немесе
терiс әсер етуi ... ... ... өзiне ғана қолайлы ортаснем немесе мекенi болуы
тиiс. Мәселен, көлбақа үшiн қалыпты өсiп­көбеюiне қолайлы орта ылғалы ... ... Ал, қуаң дала ... ... ... ол үшін ... өмір
сүре алмайтын орта болп табылады. Бірақ та ... үшін ... ... белгілім өлшерде қажет және жиынтық күйінде әсер ... өте ... ... орташа, ал үшіншілері мүлдем қажет емес зиянды
болуы мүмкін. Cонымен орта дегенміз -организмнің өсіп-көбеюіне,
тіршілігіне, дамуымен таралуына, тікелей жанма әсер ... ... ... ... ... Aл, ... ... жағдайлар деп - тек
сол организм үшін алмаструға келмейтін табиғи ортаның элменттерін айтамыз.
Экологиялық факторлар дегеніміз – организм үшін ... ... ... ... ортаның элементтерін айтамыз табиғатта эќколгиялық
факторлар жиынтық күйінде әсер етеді организмдер болса фактрлардың әсеріне
әр түрлі реакция(жауап) береді.Мәселен, ащы суда ... ... үшін тұз және ... ... ... роль ... тұщы су
оргнизмдері үшін қажеті шамалы.
Шөл - шөлейтті жерлердегі өсімдіктері үшін жоғары температура, ылғалдың
аздығы қолайлы фаќторлар болса, ал орман ... бұл ... ... ... ... ... осы жағдайлар мен факторлар оларға
организмдердің бейімделуі ұзақ жылдар бойы қалыптасқан тарихи дамудың
жемісі деп білеміз нәтижесінде өсімдіктр мен жануарлардың түбегейлі
қалыптасқан геогрфиялық ... ... үш ... топқа жіктеледі абиотикалық, биотикалық және
антропикалық.
Абиотикалық факторлар дегеніміз - организмдерге әсер ететін
бейорганиҝалық ортаның җиынтығы. Олар химиялық(атмосфераның ... ... және тұщы ... ... т.б.) және ... ... қысымы
ылғал жел радиацият.б.) деп бөлінеді.Сол сияқты жердің рельефі геологиялық
және геоморфологиялық құрылымы ортаның сілтілік немесе ... ... т. б. ... организм үшін әртүрлі деңгейде әсер етеді.
Биотикалық факторлар дегенміз - тірі организмдерің бір-біріне және
ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер ... Бұл өте ... ... тірі ... ... ... бәсекеге
,парзиттік,жыртқыштық, селбесіп тіршілік ету арқылы алуан түрлі қарым
–қатнаста болады. Аталған қарым – қатнастар өсімдік жануар мен ... ... мен ... ... ... ... факторлар дегеніміз – айнала қоршаған ортаға тигізетін адам
баласы іс- әрекетінің тікелей немесе жанама әсері. Адам ... ... ... үшін табиғат байлықтарын игеруге мжбүр болады.
Нәтижесінде ірі кешендер, өнеркәсіп, зауыт, Кен байыту, автокөліктер, ауыл
шаруашылығы ... дами ... Ал ... ... әр түрлері газдар,
қалдқтар, лас сулар, химиялық зиянды ... ... ... қоршаған
ортаға түседі.Зиянды заттардың көршілігі табиғатта айналымға түспей,
жинақталып бүкіл тіршілік кері ... ... Яғни ... ... ... ... жердің құнарсыздануы, қуаңшылық өзен
-көлдердің таралуы, өсімдіктер мен жануарлардың сиреп немесе құрып кетуі
Адам баласының денсаулығының бұзлуы және жалпы биосфера шегіндегі бұрын ... ... ... ... құбылыстары үдей түседі. Сңғы жылдары
антропикалық факторлардың өзгеру құбылстары үдей түседі. Соңғы жылдары
антропикалық факторлардың табиғи ортаға және жалпы биосфераға ... ... ... ... орай адам ... ... бақлауға алынып
табиғат тепе – теңдінің бұзылмауына жол бермеу жолдарға ... ... ... ... ... факторлардың организмге әсер етуі мен оған организмнің
реакциясы бірдей болмайды. Сондықтан организм үшін факторлардың бұрыннан
қалыптасқан жиынтығы ғана ... Ал, ... ... оның ... кері ... ... Яғни ... организімге әсер ететін
фактордың төмегі және жоғары шегі болады және бір фктор шеуші роль
атқарады. Бұл заңдылықты неміс химигі Ю.Либих (1948жылы) ... ... ... ... ... ... ... маңызы зор.Өйткені,
организмдердің ең қажетті шектеуші фак – торларын біле отырып мол өнім
алуға немесе табиғат ... ... ... жол ашады.
Шешуші факторлармен жиынтығына деген ең жоғарғы төзімділік қасиетті
болады. Төзімділік ... ... ... ... организмдердің факторларға деген талғамның шектеулі. Кез келген
организмнің төзімділік шегі болады.Егер төзімділік шегінен ... ... ... ... Мәселен қатты қуаңшылық жылдары өсімдіктердің
құрып кетпеуі ал су қоймаларының пестицидтермен ... ... әкеп ... ... ... ... ... практикалық
маңызы бар.Әсіресе, жабайы аңдар мен құстарды өсімдіктерді жерсіндіру
жұмыстарында төзімділік заңының негізігі тәртіптері ескеріледі.
Табиғатта организмдердің көптеген түрлері экологиялық ... оның ... ... мен ... ... ... ... қолайсыз экологиялық орталарда қалыпты тіршілігін жалғастыра
береді. Организмдердің бұл тобы ... ... ... Мысалы:
Қзақстанға жерсіндірілен ондатра, акөглдір түлкі, бұлғынды, ал кездейсоқ
жолдарм ененген ... ... ақ ... ... ... ... арам ... келтіруге болады.
Кейбір организмдер орта мен факторларға талғамы жоғары болады.Оларды
біз степбионтты организмдер дейміз.Стебионтты организмдердің таралу ... ... ... ... ... биотикалық болуы
мүмкін.
Экологиялық факторлардың организмдерге тікелей немесе жанама әсер етуі
олардың белгілі бір ... ... ... ... және ... ... ... факторлар
Орындаған: Мешитбаева А.
Тексерген: Конафеева ... 2006

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағза және орта. Экологиялық факторлар және олардың тірі ағзаларға әсері1 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері39 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері туралы53 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері туралы ақпарат38 бет
Жылжымайтын мүлік құнына әсер ететін негізгі экологиялық факторлар және олардың экспертизасы18 бет
Организмдердің тіршілігі үшін негізгі экологиялық факторлардың экологиялық мәні7 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь