Нұрғиса Тілендиев

Тілендіұлы Нұрғиса (1925-1998) – қазақтың әйгілі күйші композиторы, дирижер, дәулескер домбырашы. Туып өскен жері - Алматы облысының Іле ауданына қарасты Шилікемер ауылы. Топырқ бұйырған жері Жамбыл кесенесінің іргесі. Москваның П.И.Чайковский атындағы консерваторисының дирижерлік факультетін (проф. Н.П. Аносовың класы бойынша) бітірді. Қазақтың Абай атындағы опера және балет театрында (1953-1961), қазақтың Құрманғазы атындағы Мемлекеттік Академиялық халық аспаптар оркестрінде (1961-1964) және тікелей өзінің ұйымдастыруымен дүниеге келген «Отырар сазы» халық аспаптары оркестрінде (1981-1998) бас дирижер қызметін атқарды. Сондай ақ, 1968 жылдың «Қазақфильм» киностудиясы музыка редакциясының бас редакторы болып істеді. Қазақстанның халық әртісі, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының иегері, КСРО ның халық әртісі. Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен Н.Тілендіұлына 1998 жылы «Халық Қаһарманы» атағы берілді.
        
        Нұрғиса Тілендиев
Тілендіұлы Нұрғиса (1925-1998) – қазақтың әйгілі күйші ... ... ... Туып ... жері - ... облысының Іле
ауданына қарасты Шилікемер ауылы. Топырқ ... жері ... ... ... ... атындағы консерваторисының дирижерлік
факультетін (проф. Н.П. Аносовың класы бойынша) бітірді. ... ... ... және ... ... (1953-1961), қазақтың Құрманғазы
атындағы Мемлекеттік ... ... ... ... (1961-1964)
және тікелей өзінің ұйымдастыруымен ... ... ... ... ... ... ... бас дирижер қызметін атқарды. Сондай ақ,
1968 жылдың «Қазақфильм» киностудиясы музыка редакциясының бас ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік
сыйлығының иегері, КСРО ның ... ... ... ... ... ... 1998 жылы ... Қаһарманы» атағы
берілді.
Тілендіұлы Нұрғиса қазақтың музыкалық мәдениетіне композитор, дирижер,
орындаушы ретінде ... із ... ... Ол 500-ден астам муызкалық
төл туындылардың авторы. Осынау мол мұраның жанрлық аясы да ... ән, күй, ... ... ... контата, опера, балет т.б.
Сүйікті шығармаларынан «Достық жолымен» (1958), ... ... (1959), ... ... жазған «Алтын таулар» операсын
(1961), «Ата толғауы» және ... үшін ... ... (1962),
«Халық қуанышы» (1963), «Қайрат» (1964), ... ... (1975) ... ... ... Оның ... ... «Арман», «Ата толғауы»,
«Әлқисса», «Қорқыт туралы аңыз», «Көш ... ... ... ... ... мен ... «Алатау», «Ақжайық», «Ақ құсым», «Өз елім»
сияқты ондаған ... ... бояу ... ... өзіндік
қолтаңбасының айқындығымен жұртшылықтың сүйіп тыңдайтын рухани қазынасын
айналған. ... ... ... ... ... және ... астам
фильмге музыка жазған. Тілендіұлы Нұрғиса музыкасын жазған М.Әуезовтың,
Ш.Аймановтың, Т.Ахтановтың, Ә.Тәжібаевтың пьесалары, сондай ақ «Қыз ... ... ... атым ... «Қарлығаштың құйрығы неге айыр», ... ... ... ... ... мен ... ... классикасына
айналған.
Тілендіұлы Нұрғиса қазақтың музыкалық мәдениетіндегі сал ... ... ... Ол өнер ... ... ... ... ассимиляцияшыл әсіре үрдісіне мүлде мойын ұсынбастан, өзінің
тәңір дарытқан төлтума ... ... ... жүріп, шығармашылық
даралығын сақтап қала алды. Бұл ... ... ... қуат ... ... ... ... жерінің ғасырлардан келе жатқан музыкалық дәстүріне
табанын нық тіреп тұрып, өзінің арман аңсарын еш ... ... ... Ол өз ... ... ... терең игерген кәсіпқой
музыкант бола тұра суырыпсалмалық дәстүрді ұдайы шабыт тұғыры етіп ... ... ... ... естігенді жаттап отыратын оркестрлік
қасаңдыққа Нұрғиса буырқанған шабыт еркіндігін дарыта білді. Бұл ... ... ақ бас ... сияқты, өз үнін көп дауысқа тұншықтырмай,
өз лебізін көп даңғазаға ілестірмей, ... ... ... ... ... ... тәу етіп ... композитор, дирижер, орындаушы ретіндегі ойы көпке ортақ,
тілі көпке ... ... ... ... ... жан жүрегіне
бағытталуымен дараланса, сол ұлы дәстүр Нұрғисаның да барша шығармашылық
болмысында аста төк ... ... ... ... Дәл осы ... ... ... музыкасының әрін тайдырмастан, нәрін жоғалтпастан тек
қана өзіне тән профессионализмді қалыптастыра алды. Тілендиев ... ... ... ...... ... ... домбырашы
1925 жылы сәуір айының 1-жұлдызында Алматы облысы Іле ауданының Шіліккемер
ауылында дүниеге келген. ... ... ... 1998 жылы ... ... ... жерленді. 1949-50 жылдары Алматы мемлекеттік
консерваториясында, ал 1950-52 ... ... ... дирижерлік факультетінде (профессор Н.П.Аносовтың класы
бойынша) оқыды. 1952-61 жылдары Қазақтың мемлекеттік академиялық ... ... ... ... 1960-64 ... ... мемлекеттік академиялық
халық аспаптары оркестрінің бас ... ... ... ... ... ... киностудиясы музыкалық редакциясының бас редакторы
болып, 1981-98 ... өзі ... ... сазы» фольклорлық
этнографиялық ансамблінің көркемдік жағын басқарды. Еркін ... ... ... ... нәзік лиризм, азаматтық пафос пен динамикалық серпін
– композитор шығармаларына тән қасиет.
Тілендиев - «Ортеке» балет-поэмасының және ... ... ... ... ... ... ... операсының,
оркестрге арналған «Поэма», «Ата толғауы», «Ақсақ құлан», «Махамбет», «Көш
керуен» поэмалары мен «Халық қуанышы», ... ... ... ... ... ... ... авторы. Ол 50-ден астам
драмалық спектакльге, 19 ... ... ... ... ... ... «Менің
атым Қожа» т.б.) 17 мультфильмге («Қарлығаштың құйрығы неге ... ... т.б.) 14 ... хроникалық фильмге музыка жазды.
Алматы қаласында композитор есімімен көше (бұрынғы Софья Ковалевская
атындағы), «Отырар сазы» фольклорлық ... ... ... ... және ол тұрған үйге мемориалдық тақта орнатылды
Тілендиев Нұрғиса Атабайұлы (1.4.1925, Алматы облысы, Іле ... ...... ... ... облысы Жамбыл ауданында
жерленген) – композитор, дирижер, домбырашы. Қазақстанның (1975) және КСРО
(1984) халық артисі, ... ... ... (1998). ... ... ... ... 1949-50 жылдарында Алматы консерваториясында
(қазіргі Қазақ ұлттық ... 1950-52 ... ... ... Н.П.Аносовтың класы бойынша) оқыды. 1952-61
жылдары Қазақ академиялық опера және балет театрының ... ... ... ... ... аспаптары оркестрінің бас дирижері ... ... 1968-81 ... «Қазақфильм» киностудиясы ... бас ... 1981-98 ... өзі ұйымдастырған «Отырар
сазы» фольклорлық этнографиялық ансамблінің көркемдік жағын басқарды. Еркін
төгілген әсем әуен, сымбатты ... ... ... ... ... ... серпін – композитор шығармаларына тән ... ... ... ... (1957) және ... ... (1959)
кантаталарының, «Достық жолымен» ... (1958, ... ... ... ... ... ... (1961, С.Қожамияровпен
бірге), оркестрге арналған «Поэма» (1962), «Ата ... (1975), ... ... ... ... «Арман», «Махамбет», «Көш керуен» ... ... ... (1963), ... (1964), «Жеңіс салтанаты» (1975) атты
увертюралардың, 400-ден ... ән мен ... ... Ол ... ... ... 19 ... фильмге («Қыз Жібек», «Қилы кезең»,
«Менің атым – Қожа», т.б.), 17 ... ... ... неге ... ... құлан», т.б.), 14 деректі-хроникалық ... ... ... ... т.б.) ... ... Алматы
консерваториясының құрметті профессоры (1995) болған. ... ... (1978) ... 1999 жылы ... қаласында
композитор есімімен көше (бұрынғы Софья Ковалевская атындағы), «Отырар
сазы» фольклорлық этнографиялық ансамблі (2000) ... және ол ... ... ... ... көшесі, 96-үй) мемориалдық тақта орнатылды. Отан
ордені, 2 рет Еңбек Қызыл Ту ... және ... ... ...... ... фольклорлық-этнографиялық халық
музыкалық аспаптары оркестрі. 1980 жылы Қазақ ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеді; 1982
жылдан оркестр. Мұндағы қос ішекті, үш ішекті домбыралар, ... ... ... жетіген, шаң қобыз, асатаяқ секілді ертеден белгілі музыкалық
аспаптардың орындауындағы шығармалар өзінің ұлттық ... ... ... ... ... кең ... және ... домбыралар,
нар қобыз, жез қобыз, мес қобыз, (сазген), аса ... ... ... ... ... ... Репертуарында халық күйлері
(«Кеңес», «Салкүрең», «Сарыөзен»), халық композиторларының ... ... ... ... ... «Кер ... «Бес жорға»;
Ықыластың «Ерден күйі», ... ... осы ... ... ... ... алу»; Н.Тілендиевтің «Ата толғауы»,
«Аңсау», «Көш керуен»; К.Күмісбековтің «Фараби сазы», «Қорқыт ... бар. ... 1984 жылы ... ... ... ... ... 1985 жылы Мәскеудің П.И.Чайковский атындағы ... ... ... ... ... ... кәсіби орындаушылық
шеберлігін танытты. Оркестр ... ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нұрғиса Тiлендiұлы2 бет
Нұрғиса Тілендиевтің өмірбаяны27 бет
Аққулар3 бет
Әдебиет пен сынның биік белесі17 бет
Қазақстан Реcпубликасының мемлекеттік рәміздері6 бет
Қазақстанның ең ірі жазушыларының шығармасы (шет тілінде)6 бет
Абыл Тілеуұлы8 бет
Бата, тілек, алғысқа байланысты айтылатын фраземалар және олардың мағыналық – тұлғалық ерекшеліктері10 бет
Жұмағали Тілеулин – ХХ ғ көрнекті қайраткері57 бет
Мүдделер мен талап – тілектер9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь