Жердің құрылысы

Жердің ішкі құрылысы. Жердің ішкі құрылысы туралы мәліметтер әлі жете зерттелмеген аса күрделі ғылыми мәселе болып табылады. Өйткені зерттеу барысында жер қыртысының бар болғаны 15 км-ге дейінгі тереңдікте ғана бұрғыланып (Қола түбегіндегі ұңғыма), оны құрайтын жыныстардың нақты үлгілері алынған. Жердің бұдан тереңде жатқан бөліктері, оны құрайтын жыныстардың құрамы мен қасиеттері жайлы түсінік, негізінен, жер сілкіну кезінде пайда болатын толқындардың қозғалу жылдамдығын, арнайы геофизикалық және сейсмикалық барлау нәтижелерін саралау мен талдау негізінде қалыптасады.
Жердін ең беткі жұқа қатты қабығы — жер қыртысы. Оның орташа қалыңдығы мұхиттар астында 5 — 10 км, материктерде 35 — 40 км, ал биік таулы аудандарда 70 км-ге дейін жетеді.
        
        Жердің құрылысы
Жердің ішкі құрылысы. Жердің ішкі құрылысы туралы ... әлі ... аса ... ... ... ... ... Өйткені зерттеу
барысында жер қыртысының бар болғаны 15 ... ... ... ... ... ... ұңғыма), оны құрайтын ... ... ... ... ... ... жатқан бөліктері, оны ... ... мен ... ... ... ... жер сілкіну
кезінде пайда болатын толқындардың қозғалу жылдамдығын, арнайы геофизикалық
және сейсмикалық ... ... ... мен ... негізінде
қалыптасады.
Жердін ең беткі жұқа қатты қабығы — жер қыртысы. Оның орташа қалыңдығы
мұхиттар астында 5 — 10 км, ... 35 — 40 км, ал биік ... 70 ... дейін жетеді.
Кейбір ғылыми болжамдар бойынша, материктердегі жер қыртысының болғандығы
250 км-ге дейін ... ... ... ... қабаты—мантия (грекше тапtіоп —
жамылғы) 2900 км-ге ... ... ... Ол жер ... жұқа
Мохоровичич қабаты арқылы бөлініп жатыр, оны 1909 жылы ... ... ... Бұл ... тығыздық 2,9-дан 3,5 т/м3-ге
дейін жоғарылап, ал сейсмикалық толқындардың өту жылдамдығы 6,7-ден ... ... күрт ... ... Жер ... 83%-ын, жалпы салмағының
67%-ын кұрайды.
Мантия ... — 4,5 т/м3, ... 220°С ... ... ... ... — 5,7 т/м3, температурасы 3600°С-қа жететін төменгі мантияға
жіктеледі. 900 км-ге дейін созылып жатқан жоғарғы мантияның ... ... ... мен ... төмендеу, тұтқыр қабат орналасқан, оны
астеносфера деп атайды. Астеносфераны құрайтын жыныстар онша ... ... әрі ... ... ... сол себепті жер қыртысында болатын
қозғалыстарды және ... мен ... ... ... жоғары орналасқан жоғарғы мантия мен жер қыртысы литосфераны
құрайды. Литосфера қабығы жекелеген литосфералық тақталар ... ... ... Олар ... геофизигі А.Вегенердің литосфералық
тақталар теориясына сәйкес, үнемі ... ... бұл ... ... бетіңде сырғу нәтижесінде жүзеге асады. Мантияның 900-
ден 2900 км-ге дейінгі аралығын төменгі ... алып ... ... ... ... ... ... қысымның әсерінен мантия ... ... ... ... болады.
Мантиядан төмендегі, 2900-ден 6370 км аралығында орналасқан Жердің ... ядро деп ... ... ... ядро ... ... орналасқан
екі бөліктен тұрады. Сұйық металдардың (темір, никель және т.б.) қоспасынан
тұратын, 2900-ден 5000 ... ... ... алып ... ... ядро ... қозғалмалы болып келеді. Оның тығыздығы орташа есеппен 10 — 15 т/м3,
температурасы 4000°С шамасында ... Ал ішкі ... ... ... ... жетеді, тығыздығы 15 — 20 т/м3-ге артады. Күшті жер
сілкінулер нәтижесінде Жердің ішкі ... ... ... сейсмикалық
толқындардың таралу сипатын зерттеген америкалық геофизиктер Р.Кохе ... ішкі ... ... ... темір шар екендігі туралы ... ... ... ... ... ... ... әсерінен сыртқы ядроны да жылдам айналымға ... ... ... ... ... ... ... Бұл магниттік өріс Жер шары
шеңберінен шығып, ғарыш кеңістігіне де таралады, тіпті Күннен ... ... кері ... мең ... ... ... Жер ... жіктелуі —
бастапқы «салқын» заттың ұзақ геологиялық уақыт аралығында біртіндеп күшті
қызуы мен балқуы нәтижесінде ... Яғни ... ауыр ... (темір,
никель және т.б.) төмен шөгіп, ядроны құрады, ал салыстырмалы ... ... ... ... қалқып шығып, жер қыртысын ... ... ... ... ... мен су булары атмосфера мен гидросфераның
негізін құрады.
Тау жыныстары және минералдар. Жер қыртысын кұрайтын әр түрлі агрегаттың
күндегі минералдар жиынтығының ... ... тау ... деп ... минералдардың 3000-нан астам түрі ... ... ...... ... мен сулы ... ... фосфаттар
және карбонаттар (олардың қалай түзілетінін химия пәні бойынша ... Шығу тегі мен ... ... ... ... және метаморфтық тау жыныстарына ажыратылады. ... ... ... ... ... ... ... көтеріліп, қатуынан
пайда болады. Оның жер қыртысының белгілі бір ... ... ... ... ... ал лава ... жер бетіне шыққан,
құрамындағы бу мен ... ... ... ... ... ... ... гранит, габбро жатады. Жер қыртысындағы ... ... ... ... ... ерекшелшне байланысты түрліше
пішінге ие болады. Пішіні ... ... ... келетін интрузивті
жыныстардың ауданы 200 км2-ден асатын ірі ... ... ... ... ... деп ... ... жыныстардың біртіңдеп
үгілуі мен шайылуы нәтижесіяде жаланаштанған интрузивті түзінділер таңға-
жайып мүсіндерге айналады. Осындай айрықша ... ... бірі ... ... ... ... ... кейде жанартаулық жыныстар деп те атайды. Олардың
қатарына: базальт, жанартаулық туфтар мен шынылар, пемза жатады. ... ... жер ... 60%-ға ... ... ... кен орындарының
көпшілігі магмалық жыныстармен байланысты ... ... ... аса ірі кен ... ... ... ... жолмен пайда
болған. Сол сиякты, алтын мен ... ... де ... ... ... таралады.
Тау жыныстарының екінші бір үлкен тобын шөгінді жыныстар ... ... ... ... 10%-ға ... ... жер ... 75%-ын жауып жатыр.
Қалыптасқан орнына қарай оларды: континенттік және теңіздік деп ... ... ... ... ... және биологиялық үгілу
нәтижесінде пайда болады. Шөгінді жыныстардың ең көп таралғандары — ... ... және ... жыныстар (45%). Жер шарындағы пайдалы
қазбалардың 3/4 бөлігінің қалыптасуы шөгінді жыныстармен байланысты. ... газ, ... ... кен ... ... жыныстар таралған
аудандарға ғана тән. Сол ... ... ... ... ... ... алтын, платина және алмаста үгілу нәтижесінде шөгінді
жыныстар арасында жинақталады.
Жоғары температуралар мен қысым ... ... және ... ... ... мен құрылымы елеулі өзгеріске түсіп, олардан
метаморфтық жыныстар қалыптасады. Метаморфизм деп ... бұл ... ... ... торы ... қайта құрылады: гранит
қайта кристалданып—гнейске, ...... ... немесе доломит —
мәрмәрға айналады. Сондай-ақ өздеріңе таныс тас көмір де ағаш ... ... ... өзгеруінен пайда болады. Бұл ... ... ... ... және ... кездесетін металл
кеңдерінің, алтын, уран, графиттің, құрылыс материалдарының, ... ... кен ... ... ... негіз болады. Ресей жеріндегі Орал
тауында ... ... ... ... ... кеңінен
таралған.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жердін құрылысы және физикалық қасиеттері8 бет
Абай үшкілі12 бет
Аралық станса34 бет
Жалпы жер туралы түсінік45 бет
Жер сілкінуінің себептері мен түрлері6 бет
Жер төсемесі5 бет
Органикалық дүниенің даму тарихы6 бет
Протозоа дүние тармағы19 бет
Судың физикалық және химиялық қасиеттері7 бет
Тамырлардың мамандануы және түрлене өзгеруі (метаморфозы)4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь