Діннің жастар психологиясына әсері

Қазақ халқының дін туралы танымы,сенімі ерекше.Дінді жаратылыстан тыс құдіретті құбылыс,тылсым ретінде танымайды,ойсыз бас қойып,көзсіз құлдай жығылып,табынған да емес. Діннің адам мен қоғам арасын жалғастырушы, жарастырушы және үйлестіруші қасиетін жете түсініп,оны жан мен тән тазалығын сақтайтын,парасат тағылымдарын демеуші,адамға өнеге тәлім берер,пейілге мейірім ұялатар рухани күшке бағалаған.Атақты ағартушы Ыбырай Алтынсарин өз заманында исламға ден қоя отырып, мұсылманшылықтың тұтқасы – сенім,иман,имандылық деп дәйектесе,ұлы ақын Мағжан Жұмабаев дін рәсімдерінің тұрмыс дағдыларымен астарластығын «Ораза деген қазаққа құлшылық емес,әдеп қой», - деп бір ауыз өлеңмен сипаттаған.Ойшыл жазушы Ғ.Мүсірепов дін жөнінде: «Адам баласы бірдемеге сенбей,арқа сүйемей тұра алмайды,сол сенімнің аты - дін.Ең арғысы саяси сенім дегеннің өзі халықтың басым көпшілігі үшін дін»,- деп оның адам өміріндегі рухани күшін жоғары бағалағаны белгілі. Дін – ең алғашқы адамдармен бірге пайда болған өшпес шындық. Мәдениет пен өркениеттің түрлі институттары түгел дерлік діни нанымнан кейін пайда болған.Демек,діннің адамзат тарихында алатын орны ерекше.Өз тарихында діни санасы болмаған халық жоқ.Сонымен бірге дінге деген көзқарастар да әр дәуірде әр түрлі болып келген.Сондықтан дін туралы білу - әрбір саналы адамға мәдени қажеттілік болып табылады.
1. Ислам әлемі. №4, 2003
2. Жас Алаш. №40 2002, 4 сәуір
3. Ислам әлемі №3 , 2003
4. Бұлұтай М. Мұсылман қазақ еліміз . - Алматы: Арыс, - 2001
5. Есім Ғ. , Артемьев А., Қанаев С., Біләлова Г. Дінтану негіздері . – Алматы : Білім ,- 2003
6. Қазақ әдебиеті . - 9.08..2002
7. Қазақ әдебиеті . - 25.10..2002
8. Ақиқат . - №5 , 2004
        
        ДІННІҢ ЖАСТАР ПСИХОЛОГИЯСЫНА ӘСЕРІ
Қазақ халқының дін туралы танымы,сенімі ерекше.Дінді ... ... ... ... ... бас қойып,көзсіз
құлдай жығылып,табынған да емес. Діннің адам мен қоғам арасын жалғастырушы,
жарастырушы және ... ... жете ... жан мен ... ... тағылымдарын демеуші,адамға өнеге тәлім
берер,пейілге мейірім ұялатар рухани күшке бағалаған.Атақты ... ... өз ... исламға ден қоя отырып, мұсылманшылықтың тұтқасы –
сенім,иман,имандылық деп дәйектесе,ұлы ақын ... ... ... тұрмыс дағдыларымен астарластығын ... ... ... емес,әдеп қой», - деп бір ауыз өлеңмен сипаттаған.Ойшыл жазушы
Ғ.Мүсірепов дін жөнінде: ... ... ... сенбей,арқа сүйемей тұра
алмайды,сол сенімнің аты - дін.Ең арғысы саяси сенім дегеннің өзі халықтың
басым көпшілігі үшін ... деп оның адам ... ... ... жоғары
бағалағаны белгілі. Дін – ең ... ... ... ... ... ... ... пен өркениеттің түрлі институттары түгел
дерлік діни нанымнан кейін пайда болған.Демек,діннің ... ... орны ... тарихында діни санасы болмаған халық ... ... ... ... да әр ... әр ... ... келген.Сондықтан
дін туралы білу -  әрбір саналы адамға мәдени қажеттілік болып табылады.
Күллі ... дін ... да ... да ... ... философ Генри
Бергсон : «Өткен тарихта және заманымызда ғылымды, ... ... ... адам ... кездестіруге болады.Бірақ дінсіз ешбір қоғам
болмайды»,-деген.Осы пікірге үндес пікірді батыстық философ ... ... ... адам ... ең соңғы күнге дейін құлшылығын жалғастырмақ»
дейді. Бұл айтылғандар діннің кез келген ... ... рөлі ... білдіреді. «Дін – ... ... ... ... ... ... шын мәнінде үгіт - ... ... ... ... ... түгілі мешітке де ойлана
баратын ... ... ... қан ... ... де ... тақырта қаралап,бірнеше дінсіз ... ... ... ... ... ... бері ... нағыз демократшыл ел
екендігін және де ... ... ... ... ... ... рухани өмірінде ірі өзгерістер болып жатыр. ... бірі - ... ... ... ... ... та,
қанша дарынды болғанымен бір ... ... ... ... ... ... жақсы жаққа өзгеруге өзі ұмтылу керек.Біз көп ... ... ... ... ... ... ... заманда ғана әр халықтың рухани және ... ... ... ... ... ... ... істер,түрлі аурулар – барлығы да
қоғамдық,экономикалық ... ... және ... ... ... деп ... ... да оысншалықты жайсыздықтың барлығы ... ... ... ... ... ... үшін біз
алдымен өзімізді өзгертуіміз керек.Мұны біз Мұхаммед пайғамбарымыздың мына
сөзінен ... ... ... ... түсіну – ол  Аллаһ тағаланы түсіну деген ... ... ... ол ... ... ... түбірі дұрыс
емес көзқарастан,сөзден,қимылдан және де сол ... ... ... ... алып ... Ал ... ... ... психологиясына әсері қандай?» деген
сұрақтарға жауап іздейтін болсақ, алдымен «дін» ... не ... ... Дін - ... ... барлық қоғамдық құрылыстарға
тән ... ... ... және ... ... ... Демек, дін дегеніміздің өзі – адамның саяси - әлеуметтік,
дүниетанымдық, психологиялық жағдайына ... ... күш – ... ... «Жастар – қоғамның тұтқасы» дейміз. Сондықтан дін жастарға ... ... ... дін ... ... ... әсер ... дін
арқылы ғана біз мәдениетке,өркениетке,білімге, ... ... ... ірі үш дін ... -  бар ... болсақ, соның ішінде ислам діні – жаңа,
хақ дін ... ... ... ... ... әсері қай
жағынан болмасын өте күшті.Себебі, ислам – рақымдылық,мейірімділік және
кешірімділік діні.Ислам әділдік пен ... ... ... ... мен ар – ... қорғайды. Ислам тіпті адамның діни сенімін де
өз ықтиярында қалдырады: «Қалаған адам исламға келсін,қалағаны – кәпір ... ... ... аят) деп, ... ... жоқ ... ... сонымен қатар үндеудің өзі де зорлау,жәбірлеу түрінде ... ... ... сабырлы сұхбат пен сендіру арқылы жүзеге асады. Ислам қайырымды
істер жасауға нұсқайды, әдепсіздік істерден және ... ... ... ... да, ... ... әділ болуға, жақсылық жасауға, ағайынға ... ... тоң ... ... тағылым тыңдасын деп насихат
береді, мүмкін сіздер ес ... ... ... ... жақсылықпен
жауап беруді бұйырады: «Жақсылық пен жамандық тең болмайды.Жаман қылықтарға
жақсы ниетпен қара.Сонда саған өшпенділігі бар ... өзі ... ... ... ... делінген «Фуссилат» сүресінің ... ... ... ... керектігі баса
айтылады.Егер біздің ... ... ... ... ... қандай болар еді?! ... ... ... ... ... ... ... сүрелер  өте
көп. Мысалы, Пайғамбарымыз Меккеге кіргеннен кейін мекккеліктердің өзіне
және ... ... ... әділетсіздіктері мен қысымдарын,
қалаулары мен зорлық-зомбылықтарын кешіріп: «Сендер ... ... кете ... - деп ... ... ... ... біз
адам  адамға кешірімді, мейірімді болу ... ... және ... ... ... ... үйлесімдік
бар.Себебі,бұл сөз бір түбірден, яғни «ассәләм» түбірінен ... ... да өзін ... ... ... сипаттаған. Мұсылмандардың
«ас-сәләм» деп сәлем берумен амандық тілеуі мұсылмандардың өміріндегі
негізгі мақсатын бейнелейді.Әр ... 5 ... ... да ... оң
жағындағы жарты әлемге,сонан соң сол жағына қарап жарты әлемге ... ... ... ... дін ... дәлел бола алады деп ойлаймын.
Исламда басқыншылық пен экстремизмге, фанатизм мен ... және ... ... өмірі мен дәулетіне зиян келтіруге жол
берілмейді.Себебі,ислам  шариғатының негізгі мақсаты – адам ... ... ... мен ... ... ... ... басқыншылықтың қандай дәрежеде және қай түріне
болмасын қарсы екендігін аңғартады.Исламның басқыншылыққа қатаң ... ... ғана ... ... ... тудырудың бүкіл адамзатқа
қарсы жасалған қыспағы деп есептейді.Мысалы: «бұрын өзі адам өлтірмеген,жер
бетінде бұзақылық ... ... ... ... адам – ... ... өлтіргенмен тең (күнәһар) болады.Ал егер біреу бір адамды ... ... ...... ... тірілткенмен бірдей болады» (Мәндә
сүресі,32 аят) ... ... ... бүкіл адамзаттың өмірінің құндылығымен тең.Ислам бүкіл
адамзат өмірін қорғауға  тырысып, адамдар арасында сыйластық ... ... ... және ... ... құқықтың құрметтелуін талап
етеді. Хадис-шарифтің бірінде: «Мұсылман үшін ... ... ... және ... ... - десе,екінші бір хадисте: ... ... ... ... ... ... ... Құран Кәрімде айтылғандай,ислам барлық халықтармен достық қарым-
қатынаста болып,мұсылман ... әділ ... ... ... мен ... ... жауапкершілігі – барлық тұрғындар үшін
ортақ     жауапкершілік болып табылады. Бұл – ... әрі ... және ... пен ... тыю, жою ... негізгі
идеясы да осында жатыр.Ислам барлық адамдар тығыз ... ... ... ... үндейді. ... ... ... ... биік ... ... ... жағдайдың жақсаруымен
қатар,моральдық, рухани биіктіктерді заңдастырады.Әр адамның ... ... ... ... тұрмай оның ойшыл, рухани, моральды жағынан да
биік көрсеткіштер болуы тиіс,өйткені олар қоғам ... әр адам ... сүру ... ... жазушы Бернард Шоу өзінің «Мұхаммед
Аллаһтың елшісі» атты кітабында былай деген: «Мен ылғи ... ... күші мен ... үшін сыйлаймын. Менің ойымша біздің
тағдырымыздың сан алуан кедергілерін шешуде,мәдениетті ... ... ең ... деп шешетін осы бір ғана ислам діні деп ойлаймын және де
Еуропалықтар бірінен кейін бірі келіп осы Ислам ... ... деп ... ... біз шет ел ... өзі де ... дінін қастерлеп,
Мұхаммед пайғамбарымызды пір тұтып,дінге деген көзқарасы ерекше екендігін
байқаймыз.
Дүние –бір қисық жол бұраңдаған,
Бақ тайса ... ... ... ... ... ... бәле,
Сонда да күдер үзбе бір Алладан

деп, кезінде ата-бабамыз жырлағандай,дініміз руханияттың алтын ... ... тиіс деп ... – ең алдымен ілім мен
ғылымға да үндейтiн дін.Сол себепті де Қасиетті Құранда білім және ... 719 рет ... ... ... де: ... –ғылым
өскен сайын дамиды» дейді.Бүкіл әлемдік жұмбақтар мен алуан ... ... ... ... ... ... мен ... де
біздің хақ дінімізде. Соны аша түсу, халық санасына құю, исламның інжу-
маржандарын ... ... - алға ... ... ... ... жоғарыда айтылғандар
тұлғаны, адамды жан-жақты қалыптастыруда дін айрықша орын алатындығын
байқатады.Сондықтан дін ... ғана ... ... те, ... сана ... ... қасиеттер, т.б. ... ... ... дін ... ... ... ... берік
болуға үйретсе,ол баладан ертеңгі күні үлкен үміт ... ... ... пайғамбарымыздың хадистерінен ғылымға, бiлiмге үндейтiн
сөздердi кездестіруге болады.Мысалы: «Адамның адамгершілігі ... ... ... өлiмi – ... қирауы», «Надан тiрiсiнде
де өлiммен тең, ал ғалым өлгеннен ... де өмiр ... «Өз ... ... ... асты тiршiлiкте ешкiм iшiп көрген емес », ... ... ең ... – бiлiм ... ... ... ... көрiнедi.Адамның ақыл-парасаты мәдениетi мен мiнез – құлқынан 
байқалмақ» деген ... ... ... еңбекке
тәрбиелейтiн ... ... ... ... ... дiни ... бiздiң жастарымыздың  кiруi -
өкiнiштi жағдай. Бұл бiздiң жастарымыздың кiруiне ... бiр ... ... ... олардың ... 2 ... ... ... ... ... түсiнбеуi және
бiлмеуiнен; 2.Экономикалық қиыншылық, яғни ... ... ... заттай жәрдемдерiне қызығу.
     Мiне,осы сияқты себептердiң әсерiнен жастар өзге дiни ... ... ... ... ... ... ойластыру керек.Бұл
жолдан құтылудың жолын iздестiрер болсақ, бiрiншiден, дiни ... ... заң ... ... ... дiндi, яғни ислам ... ... оның ... ... ... ... отбасынан бастап, мектепте, жоғары ... ... ... ... пән ... оқу бағдарламасына
енгiзiлiп, оның негiзгi өзегiне ислам дiнi айналса нұр үстiне нұр ... ... ... тас жарады» демекшi, шариғат жолын айтып, елдi ... ... көп ... ... берiк, халқымыз тыныш болар едi әр
мұсылман және елiн сүйетiн адамдар күнiне бiр адамға,туысы, ... ... ... үйретсе, айына 30, жылына 360 адам үйренедi
екен.Сонда мұсылмандар саны арта ... ... нық ... ... болашақ ұрпақ иманды болса, болашағымыз да жарқын болмақ.
Әрбiр жас ұрпақ Мұқағали ... мына бiр ... ... өссе,  онда дiнiмiз берiк ... ... ... ... мен,
Өлмейтұғын, өшпейтұғын күнiм ... есiмi – ... ... ... бiлiп ... ...... ... ... күн ... тағалам, ант
етем, ант етемiн    Алла ... ... ... ... тәрбиелейтiн – дiн. Демек, жастарға олардың
психологиясына әсер ету арқылы ғана имандылыққа, ... ... ... ... ел де иманды болады.Ал иманды ел – инабатты
ел.Сонда иманды елде қылмыс кемiп, ар мен ұят ... ... ... түпкi мақсаты – соған бiртiндеп жол салып, жету болып табылады. 
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi: 
1.   Ислам әлемі.  №4, 2003
2.   Жас Алаш.  №40 2002, 4 ... ... ... №3 , 2003
4.  Бұлұтай М.  Мұсылман қазақ еліміз . -   Алматы: Арыс,  -  2001
5.  Есім Ғ. , ... А., ... С., ... Г. ... ... . –
Алматы : Білім ,- 2003
6.  Қазақ ... . -  ... ... ... . -  ... ... . -  №5 , 2004
 
 

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ислам дін негіздері, иманның шарттарына жалпы түсінік және ислам психологиясы58 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлының өмірі9 бет
Дін және жастар тәрбиесі51 бет
Діннің социологиялық құрылымы мен қызметтері24 бет
Қазақстан Республикасының діни проблемалары мен ұлт дүниетанымына әсері74 бет
Шудың оқушы психологиясына әсері4 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
«Астана: жас қала - жастар қаласы»42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь