Балалардың шартты рефлекстері

Балалардың шартты рефлекстерінің маңызы және олардың шартсыз рефлекстерден айырмашылығы. И.П.Павлов барлық рефлекстерді екі топқа шартты және шартсыз рефлекстер деп бөлгені айтылған. Шартсыз рефлекстер алғашқы кезде организмнің тірлігін сақтау үшін қажет. Балалардың шартсыз рефлекстерін туысыменен тексеру арқылы олардың жүйке жүйесінің дамуын анықтайды. Шартсыз рефлекстер туа пайда болып, өздерінің орындалуы үшін ешқандай қосымша жағдайларды қажет етпейді. Тітіркендіргіш әсер етісімен шартсыз жауап пайда болады. Олар тұқым қуалайды, сондықтан организмнің әр түріне тән өздерінің шартсыз рефлекстері болады. Бұл рефлекстердің рефлекторлы доғасы жүйке жүйесінің төменгі дәрежедегі жұлын, сопақша ми секілді бөлімдері арқылы қалыптасады да ми сыңарларының қыртыстары қатыспай – ақ іске аса береді. Шартсыз рефлекстер негізінен ұрықтық кезеңде де, бала туғаннан кейін де қалыптаса береді. Айталық, қорғаныс рефлекстері туғанан – ақ болады, ал жыныс рефлекстері жыныстық жетілу мерзімінде пайда болады. Олардың рефлекторлы доғасы өзгермейді.
        
        Балалардың шартты рефлекстері.
Балалардың шартты рефлекстерінің маңызы және олардың ... ... ... ... ... екі ... шартты
және шартсыз рефлекстер деп бөлгені айтылған. Шартсыз рефлекстер алғашқы
кезде организмнің тірлігін сақтау үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің дамуын
анықтайды. Шартсыз рефлекстер туа пайда болып, өздерінің орындалуы үшін
ешқандай қосымша жағдайларды қажет етпейді. Тітіркендіргіш әсер ... ... ... ... Олар ... ... сондықтан организмнің әр
түріне тән өздерінің шартсыз рефлекстері болады. Бұл рефлекстердің
рефлекторлы доғасы жүйке жүйесінің төменгі дәрежедегі жұлын, сопақша ми
секілді бөлімдері ... ... да ми ... ... ... ақ іске аса береді. Шартсыз рефлекстер негізінен ... ... ... ... ... де ... береді. Айталық, қорғаныс рефлекстері
туғанан – ақ болады, ал жыныс рефлекстері жыныстық жетілу мерзімінде пайда
болады. Олардың рефлекторлы доғасы өзгермейді.
Шартты ... ... ... Тек өмір ... ... ... байланыстың арқасында пайда болып отырады. әр
кімнің өзінің тұрмыс жағдайына қарай әр түрлі шартты рефлекстері болады.
Олардың рефлекторлы доғасы ми сыңарларының ... ... ми ... қыртысы болмаса, шартты рефлекстердің кейбіреуі
пайда болғанымен, олардың тіршілікке маңызы онша емес. ... ... ... сыртқы ортаның жағдайы өзгергенде ол рефлекстер жойылады ... ... жаңа ... ... яғни олар ... емес өзгеріп
отырады. Бұған қоса, қандай да болмасын шартты рефлекс пайда болуы үшін
сыртқы ортаның қосымша бір тұрақты белгілі жағдайлары болуы қажет.
Шартты ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы үшін сыртқы ортаның қосымша белгілі бір
жағдайларын тудыру керек.
- әсер етуші шартты және шартсыз тітіркендігіштердің болуы.
- шартты тітіркендіргіштердің әсері шартсыз ... сәл ... ... олар ... ... ... әсер ... тітіркендіргіштердің тұрақты ретпен әсер етуі.
- аталған жағдайлардың ұзақ уақыт көп қайталануы.
- шартты ... ... ... ... болуы.
- жүйке жүйесінің маңызды бөлімі – ми қыртысының қызмет қабілетінің
дұрыс қалыпта ... ... ... ... сыртқы ортаның белгілі бір
жағдайы шартты тітіркендіргіш ретінде пайдалана береді. Ал шартсыз
тітіркендіргіш ... үшін ... әсер ... керек. Ол шартты
тітіркендіргіштің әсерін бекітетен болғандықтан көбінесе тамақты ... ... ... әсерді пайдаланады.
Балаларда шартты рефлекстерді тудыру үшін үш жасқа дейін шартты
әсер ретінде баланың ұнататын тамағын немесе ойыншықты қолданады.
Бала өсе келе оның ... ... ... ... ... ... ... сөздің әсері пайдаланылады. Сөз әсеріне шартты
рефлексті тудыру үшін үш жасқа дейінгі ... ... үш ... ... ... керек. Сонда бала тез, уақаытында сөйлеп отырады.
Шартты рефлекстердің түрлері. Шартты рефлекстер рецепторлардың
тітіркенуіне және пайда болатын қызметіне байланысты, қозу мен ... ... ... ... болу механизміне байланысты көптеген
түрлерге бөлінеді.
Экстерорецепті шартты рефлекстер шартты тітіркендіргіштер
сыртқы ... ... әсер ... ... ... ... құлаққа, иіс
мүшесіне, дәм сезу мүшесіне, тері рецепторларына.
Проприорецепті шартты рефлекстер ... ... ... яғни оның ... әсер ... ... ... шартты рефлекстер ішкі мүшелерді тітіркендіргенде
олардың рецепторларына әсер ету арқылы пайда болады. Бұл топқа қанға
түрлі химиялық ... ... ... автоматты шартты рефлекстер де
жатады.
Шартты рефлекстердің тежілуі және жас ерекшеліктері. Мидағы қозу
мен тежелу бір – бірімен ... ... ... ... ... ... тоқтату қажеттілігі жиі кездеседі. Мұндайда мидағы
тежелудің маңызы алға шығады. Қалыпты жағдайда мидағы қозу мен ... ... ... ... ... не ... не баяулатып отырады.
Балалардың шартты рефлекстері ересне адаммен салыстырғанда
анағұрлым ... және ... ... ... ... жойылуына ұзақ
мерзім қажет. Адамның миы өте ұқсас тітіркендіргіштердің әсерін ажырата
алады. Адам баласы өте ұқсас дыбыстарды бір – бірінен ажырата ... ... да ... ... ... ... балаларда кешікпе шартты
тежелуде тудыру үшін көп еңбек сіңіріп, ... ... ... ... сынып оқушыларында қиындықпен пайда болады, көп және
ұзақ жаттықтыруды талап етеді.
Оқыту, ... ... ... ішкі және ... пайда болу ерекшеліктерін жақсы білген жөн. Сыртқы тежелу 3 –
4 ... ... ... ... Сондықтан баланың ойын жағымды әсермен оп –
оңай бөліп жіберуге болады.
Шартты рефлекстердің пайда болуы мен ... жас ... ... сәбидің біраз ғана шартсыз рефлекстері болады.Олардың көбі
қорғаныс және тамақтану рефлекстері.Баланың алғашқы апталық өмірінен
бастап оның шартты рефлекстері пайда бола бастайды.Алғашқы шартты
рефлекстер өте баяу ... ... ... ... ... – 4 айлық жасында, кей кезде одан да ертерек, баланың
ажырату шартты рефлекстері туа ... 5 ... ... ... орын ... ... қарағанда алдымен дыбысқа байланысты
шартты рефлекстер тезірек пайда болады. 4 – ші айда ... ... ... ... қолын созып гу – гулей бастайды.Содан кейін вестибулярлық
шартты рефлекстер, содан соң ғана жарыққа ... ... ... ... ... рефлекстерінің маңызы зор.Соның
негізінде балада сырқы орта жайында алғашқы танымдар пайда болады. 3 –
4 айда оның бағдарлау рефлекстері қалыптасып, әрі ... жасы ... ... – 5 жас арасында шартты оң рефлекстердің бекуі қиындау,
себебі бұл мерзімде баланың қорғану рефлекстері және ... ... ... ... ... ми қыртысында тез жойылады да,
шартты оң рефлекстердің пайда болуына кедергі жасайды.Мектепке ... ... ... ... ... пайда болуы қиындай
түседі, негізінен олар комплексті тітіркендіргіштің жеке әсеріне ғана
туады.Сыртқы ортаның әсерлеріне ... ... ... ... ... ... тез жайылады,шартты тежелуі байқалады.Бұл
мектепке дейінгі жастағы балалардың қозуы мен тежелуінің әлсіз екенін
көрсетеді.
5 – 7 жас ... қозу мен ... ... ... Сондықтан бұл
кезде, әсіресе 6 жаста, ішкі тежелуі жақсарады,ми қыртысының жұмысы
артады. Бала 16 – 20 ... бір ... ... ... ... ... төмендейді. Сондықтан 15 – 20 минуттай баланы оқытуға
мүмкіндік пайда болады.
Баланың шартты рефлекстері тек ғана ... ... ғана ... Біртіндеп екінші сигнал жүйесінің дамуына қарай
шартты әсер ретінде сөздің маңызы артады. 6 жасқа жақындағанда бала
сыртқы ортаның жағдайын ... ... ... ... байланысы санасы 5
– 7 ... ... ... ... оқушыларында шартты рефлекстердің тууы
жеңілденеді,ішкі тежелудің маңызы арттады, ... ... ... ... ... рефлекстері пайда бола бастайды.Бұл кездегі
нервтік ... ... ... ... баяу ... ... ... қасиеті өзгереді,ересек адамның сөздік
шартты рефлекстеріне ... ... оң ... ... ... ... ... жүйесіндегі қозуы мен тежелуі
күшейіп,ми қыртысындағы қозудың маңызы артады.
Мектеп ... ... ... ... ... дамып еңбек
етуіне қажетті сыртқы ортаның қолайлыжағдайлары- оқушылардың денсаулығын
сақтауға,күшейтуге арналған ... ... ... ... ортаның көптеген жағдайлары әсер етеді.
Олардың қалыпты шамада өзгеруі денсаулықты бұзбайды,себебі әрбір организм
сол өзгерістерге ... және ... ... ... бейімделіп
отырады.Сыртқы ортаның әсерлерін дұрыс пайдалана отырып адамның
денсаулығын жақсартып, оның қорғаныс және еңбек қаблеттерін күшейтуге
болады. Мысалы ... ... ... ... ... шынықтырып,
оның салқынға төзімділігін арттыруға болады.Шынықпаған жағдайда сырқы
ортаның жағымсыз ... ... ... ... болуы мүмкін.
Сыртқы ортаның әсерлерін химиялық, физикалық, биологиялық,
психогендік, әлеуметтік әсерлер деп бірнеше топтарға бөледі.
Мектеп кешені мен жеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
Мектептің ... жер ... ... ... байланысты 0,8
гектарға дейін болады.Мектеп кешенінің құрылысы, жері қалалық және
ауылдық әкімшілік үкімімен бекітіледі де, мектепке арналған жерді босату
мерзімі ... ... ... ... ... ... ... 1 – 2 км,
ауылда 3км-ден аспауы керек.
Мектеп ғимараты ... ... ... шетінде 15м
қашықтықта салынады.Мектеп пен оның ауласы екпе ағаштармен
қоршалады.Мектеп ауласы бірнеше аймаққа бөлінеді: қорғаныс,демалыс, оқу-
тәжірибе, спорт және шаруашылық зоналары.
Мектеп ғимаратындағы оқу ... ... ... ... кең коридор арқылы бір-бірімен және оқушылардың демалыс
бөлмелерімен жалғасады.Бастауыш сыныптар мектептің жеке қанатында, ондағы
бірінші, екінші сынып бөлмелері төменгі қабатта орналасқаны жөн. ... мен ... ... 50 – 60 м ... әр ... ... ... анықталады.Оқушылардың денсаулығын сақтау үшін және
қажетті еңбек жағдайларын тудыру үшін сынып бөлмесінің маңызы
зор.Сыныптағы терезелер оқушылардың сол жағында ... ... күн ... мол ... ашық әрі ... ... біртегіс жұқа болу
керек.Терезелердің алдына ұзын сабақты үй өсімдіктерін қоюға
болмайды.Олар жарықты көлеңкелеп мөлшерін азайтады.
Мектепті жабдықтау.Сыныптағы жабдықтар оқушылардың бойы мен
жасына сәйкес ... ... ... ... болу ... ... түсі ... ұнамды бөлшектері тазалауға қолайлы, балалардың
денесіне зиян келтірмейтіндей болып,сыныпта дұрыс орналасуы қажет.
Жабдықтардың бояуының түсі оқушылардың көңілін ... ... ... ... ... ... болуы тиіс.
Партада отыру ережесі. Оқушының партада отыру ережесі бойынша оқу
жылының басында сынып ... ... дене ... ... ... балалар мен нашар еститін оқушылар алдыңғы
қатарда,көзі нашар көретіндері терезеге жақын, ұзын бойлыларды соңғы
қатарға отырғызады.Әр бір тоқсан сайын ... дене ... ... ... мен ... ... алдыңғы парталар мен
соңғы парталардағы балалардың орнын ауыстырып отырған жөн.Бұл талаптар
орындалған жағдайда оқушылардың денесі қисаймай ... ... ... ... көру ... ... болуына кедергі болады,яғни
оқушылардың дұрыс өсіп жетілуіне қолайлы жағдай жасалынады.Партада дұрыс
отырып үйренген жағдайда оқушылар сабақ кезінде ... ... ... зейіні сабақта болады.Егер дұрыс
отырмаса,арқа, аяқ-қол еттері тез шаршап баланың сабаққа зейіні
төмендеп,қозғалақтай береді.
Мектептегі оқу-тәрбие жұмыстарына қойылатын талаптар.
Мектептегі оқу- тәрбие ... ... ...... ... дамыту, сабақ үлгеріміне қажетті жағдай тудыру, денсаулығын
сақтап,денесін шынықтыру. Ол үшін мектептегі барлық жұмыстар ... ... ... ... сай ... Оқу – ... ... ауырлығы оқушылардың жұмыс қабілетіне, жыл
маусымдарының организмге ... ... ... ... оқу жылы ... сыныптарға қарағанда қысқа,жазғы
демалыстары ұзақ болады.
Оқу бағдарламасы балалардың жасына қарай жылдан жылға
күрделеніп отырады.оқу жылы ішінде әр ... ... ... демалыс
беріп тынықтырады.жазғы демалыстан соң еңбекке біртіндеп үйрене бастайды.
Бірінші тоқсанның басында оқушылардың сабаққа зейіні төмен ... ... ... апталары өткен тақырыптарды қайталап, бекітуге
арналады да, жаңа тақырыптарды өте бастайды. Оқу жылының барысында барлық
пәндерден ... ... ... ... жыл ... ... кезде қайта жеңілденеді. Оқу жоспары балалардың жыл бойындағы
еңбек қабілетін де ескереді. Қыркүйек айында және сәуір мен ... ... ... ... Яғни қыркүйекайында өткен оқу
жылындағы, сәуір мен мамыр айларында жыл бойында оқыған материалдарды
қайталайды. Қазан – ... ... ... ... ... ... негізгі матриалдарды, жаңа тақырыптарды өтеді.
Мектептегі сабақ кестесі. ... ... ... ... ... ... ... және оқу жылындағы еңбек қабілетіне
сай жасалады. Ол аптаның дүйсенбі – сәрсенбі күндері ... ... ... ... ... ... пайда бола бастайды. Жұма, сенбі
кендері апталық шаршау белгілері айқындала түседі, жұмыс қабілеті
төмендейді. Осыған ... ... ... күні ... ... ... ... қиын тапсырма бермейді. Демалыстан соң дүйсенбі күні
оқушының сабаққа зейіні төмен болады. Осыны ескеріп мектептегі оқу
бөлімінің ... бұл күні ... ... қиын ... санын
азайтып, сейсенбі – бейсенбі күндері оларды көбірек қояды. Жұма – сенбі
күндері сабақ санын және қиын пәндердің мөлшерін азайтқан жөн. Бұл
күндері ... ... ... ... ... ... ... тарих, ән –
күй, дене шынықтыру, сурет сызу пәндері жатады. Қиын сабақтардың алдында
дене шынықтыру пәнін қоюға ... ... дене ... ... ... ... ... жүйкелері қозады, да келесі сабаққа зейіні
төмен болады. Мектептегі қиын ... ... ... граматика,
химия пәндері жатады. Денге еңбегі пәндеріне дене шынықтыру, еңбек
сабақтары жатады. Әдебиет, ... ... ... ... пәндерін
ауызша пәндерге жатқызады. Мұндай бөлу шамамен жасалған. Әрбір оқу
күнінің 2 – 3 сабақтары балалар үшін ... ... 5 – 6 ... ... үдей ... Бастауыш сыныптарда шаршау белгілері 3 – ші
сабақтың соңында басталып, 4 – ші сабақта анық білінеді. Жоғарғы сынып
оқушыларында шаршау белгілері 4 – ші ... ... ... ... ... тез ... ... шаршатады, сондықтан оқушылардың еңбегін
жеңілдету үшін ауызша пәндер мен жазбаша, қиын ... мен ... ... ... дене ... мен ... отыру керек. Еңбектің
түрлері ауысып отырғанда, балалардың шаршауы азаяды. Сабақ кестесін дұрыс
ұйымдастыру оқушылардың шаошауын азайтып, қалжыратпай оқыту мүмкіндігін
тудырады. ... ... ... ... 1 – 4 – ші сыныптарда күніне
4 сабақтан,
5 – 7 - ші ... 5 – 6, ... ... 6 ... ... тыс ... ... факультативтік сабақтар
апталық 36 сағат қалыпқа сыймаса, мектептегі мұғалімдер кеңесінің шешімі
бойынша арнайы күндері ғана жоғары сыныптарға 7 сабақ қоюға болады.
Бақылау жұмыстарын ... ... ... қиын тақырыптарды баланың тың
кезінде өтеді, қосарланған сабақты күнде қоюға болмайды. Себебі баланың
ми ... нерв ... ... ұзақ ... соң тез шаршайды.
Оқушылардың шаршапуын азайту үшін ән – күй, дене шыныңқтыру пәндерінің
маңызы зор. Бұл ... ... ... миы ... 1 – ші ... ... ... келген кезде ұзақ уақыт еңбек ете алмайды.
Олардың организмі тез шаршайды. Сондықтан толық ... ... ... ... ... 1 – 2 – ші ... ... ұзақтығы 20 – 25 минуттан
басталып біраздан соң 30 – 35 минут, содан кейін 45 минутқа созуға
болады. ... ... үшін ... ... ... ала ... қойған жөн. Дегенмен сабақ ішінде физкультүзілістер жасап
оқушыларды демалдырып отыру мұғалімнің міндеті. Мұғалімдер мен
ата – аналар ... ... ... ... ... ... заттарды салмауын қадағалап отыру керек.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бала тілінің дамуы4 бет
Жоғары дәрежелі нерв қызметі туралы жалпы түсінік8 бет
Жоғары жүйке әрекеті және оның жасқа сай ерекшеліктері3 бет
Шартты және шартсыз рефлекстер28 бет
Шартты рефлекс6 бет
Шартты рефлекс туралы9 бет
Қиын немесе дағдарыс кезеңдердегі психофизиологиялық даму5 бет
Балалар неврологиясын зерттеудің негізгі әдістері6 бет
Нәрестелік шақтағы психикалық дамудың алғы шарттары мен ерекшеліктері3 бет
Рефлекс және оның түрлері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь