Қазақтың ұлттық ойындары туралы

Жаяу көкпар
Ойын күні бұрын белгіленген орында өткізіледі.ойынға қатысушылардың санына шек қойылмайды. Ойнаушылар көмбеде бір сызықтың бойында қатарға тұрады. Ойын жүргізушінің берілге белгісі бойынша көмбеден 10 адымдай жерде жатқан көкпарды (түйілген орамалды) екі жүз, төрт жүз, әрі кеткенде бір шқырымдай жердегі екінші көмбеге кім бұрын жеткізсе, сол ұтқан болып есептеледі. Егерде бір ойыншы көкпарды алып бара жатқан баланы орта жолда қуып жетіп , басып озатындай шамасы болса, көкпар оған ешбір қарсылықсыз беріледі.қуып жеткен бала ілгері оза береді. Көкпарды кім мәреге бұрын жеткізсе, сол жеңімпаз аталады.
        
        Қазақтың ұлттық ойындары
Жаяу көкпар
Ойын күні бұрын белгіленген орында өткізіледі.ойынға қатысушылардың
санына шек қойылмайды. Ойнаушылар көмбеде бір ... ... ... Ойын жүргізушінің берілге белгісі бойынша көмбеден 10 адымдай ... ... ... ... екі жүз, төрт жүз, әрі ... ... ... екінші көмбеге кім бұрын жеткізсе, сол ... ... ... бір ... ... алып бара жатқан баланы орта жолда
қуып жетіп , басып озатындай шамасы болса, көкпар оған ... ... ... бала ... оза ... ... кім мәреге бұрын
жеткізсе, сол жеңімпаз аталады.
Жаяу көкпар (II-түрі)
Бұл ойын жаз не қыс ... ... не ... ... болады. өтетін жер
көлемі 50-60м көлденеңі 25-30м болыуы ... ... ... ... алаңы болады. Алаңның екі шетіне варата қойылады. Ойынға басқарушы
тағайындалады. әр камандада 7-8 адам болыуы ... ... ... ... қолданылса болады. Басқарушының берген белгісінен кейін ойын
басталады. әр команданың ойыншысы допты қолмен ... алып ... ... жақтың варатарына доп кіргізіу. Бірақ белгіленген алаңнан шығып
кетпеуі тиіс. Қай ... көп ұпай ... сол ... ... ... ойын ... дене күшін жетілдіруге, көбінде тринропкідан
бұрынғы дене ... ... ... ... тастау
Орамал тастау ойынына қатынасушылар араласа шеңбер құрып отырады. Ойын
бастаушының қолындағы орамал шиыршықталған, ұрыуға ... ... ән ... ... ... ... ол олардың сырттарынан айналып,
біреуді белгілеп қолындағы орамалын тастап кетеді. Егер қайта айналып
келгенде егер әлгі адам ... ... ... ... орамалды байқамаса,
басқарыушы оны орамалмен ұрғылайды. Ал егер ... адам ... ... ... ... ... ... тиіс. Ойыншдан қашып жұрген
бастаушы босап ... ... ... отырады. Бұл жастарды сақтыққа, қырағы
болуға тәрбиелейді.
Орамал тастау (II-түрі)
Ойынға 15-20 адамдай қатыссада болады. Ойыншылар шеңбер жасап отырады.
Бір ойын ... ... ... ... ән ... отырады. Ойын
бастаушы орамалды (түйшлген шытты) өзінің оң жағында отырған адамға береді,
ол ойыншыда жанында отырған ... ... ... ... ... кенеттен
ойын басқарыушы әнді не муызканы тоқтатқанда. ... ... ... ... ... ... Ортаға шығып көптің ұйғарыуы бойынша ән не тағы ... ... ... кішкентай доп не басқа нәрселер ... ... ... орынына думбақ қолдануға болады.
Аңшылар
Бұл ойын екі топтық командалардың жрысы ... де ... ... топ ... ұтылған болады (жалғыз қалған ойыншыға силық беріуге
болады). Ойын жүргізіуші күні ... ... ... ... үш ... ... ... оларға бір-бірден доп беріледі , ... ... ...... – шеңбердің ішіне ... ... ... кезде, “үйректердің” бәрі орындарында қозғалмай тұра қалады.
Осы ... ... ... доптармен “нйректерді”көздеп ұра бастайды.
“үйректер” доптан бұлтара қашып, оны өздеріне тигізбеуге тырысады. Ойыр
“үйректердің” бәрі ... ... ... ... ... ... мен
“аңшылар” орын ... ... екі ... тең ... тобы ... ... ... «аңшылар» шеңбердің бойымен қатарға тұрады. әр адамға бірден фотбол
керек. Мақсат үйректерге доп тигізіп, ойыннан ... ... ... ... теуіп үйректерге тигізіуі тиіс. ойын бастаушы ... ... ... ... атып ала бастайды. Доп тиген үйрек ойыннан
шығады. Ойынды белгіленген уақыт мөлшерінде ... ... ... екі ... ... ... уақыт біткеннен кейін аңшылар үйректермен
ауысады. Ойын соңында белгіленген ... ... ... көп атып ... тобы ... ... есептелінеді.
Допты аяқпен тебуге болмаса қолмен лақтырып ойнаса ... киіп ... ашық ... немесе спорт залда өткізіледі, ойын ашық алаңда
өткізілсе , оған қатысушылардан 50 ... ... мәре ... ал ... ... болса, мәре бар мүмкіндікке қарай жасалады. Жарысатын
қашықтықтың ені 1,5 метірдей ... және ол ... ... ... ... ... сол ... қақ ортасына жарысатын адамдардың санына
сәйкес етіп ... ... ашып қою ... басқарушының командасы бойынша жүгіру сызығына келіп қатарласып
тұрған ойыншалар жүгіре жөнеледі, әр ... ... ... ... ... екі ... қапқа тез кигізіп, екі қолмен ... ... ... ... секіректей жүгіреді.
Осы ретпен ойын қайталана береді, оған барлық талапкерлер кезектесіп
қатысады. ... ... ... ... ... ... ... арыттыру.
Қап киіп жарысу(II-түрі)
Бұл ойында бір командада он дай адам және 3-4 ... ... ... ... бір қапта болады, аралығы 10-20метір жерге екі жалау шаншылады,
талап:ойыншылар көнбеден шығып ... ... ... келеді, сосын екінші
ойыншылар бастайды, ойыншылар ... ... ... келесі ойыншылар
жүгіруге болмайды, ойын төреші ... ... ... ... ... ... Ойында ең алдымен аяқтаған команда жеңімпаз аталады.
Бұл ойын балаларды бірігіп жумыс жасауға, ... ... ... ... қол ... ... ... тұрады, қолында таяғы бар ойын
жүргізуші шеңбердің ортасына шығады да ... ... ... түгел
нөмірлеп шығады, сонан соң ойынның ережесін түсіндіреді, ойынның шарты
бойынша ойын ... ... ... ... ... тік ... да , бір ... атап , таяқты жібере салады, ал аталған нөмерлі
бала ... ... ... қалуы керек, ойынды одан ары жалғастыру немесе
жалғастырмау ойыншылардың еркінде. Ойыншылардың саны көп ... ... ... таяқ ... доп (II-түрі)
Ойыншылар қол ұстаса шеңбер жасап тұрады , қолында добы бар ойын
жүргізуші ... ... ... да ойыншыларды нөмерлеп шығады, ойынның
шарты бойынша ойын ... ... ... ... тұрып бір нөмерді атап
допты мәлім мөлшерде жоғары қарай лақтырады, ал ... ... бала ... ... ... алуы ... егер ... алмай қалса, көптің талабын
орындайды ән немесе басқа өнер көрсетеді . ... өзі ойын ... ... осылай жалғаса береді.
Бұл ойын балаларды ептілікке, жылдам қимыл жасауға, ... көне ... ... Шилі, тырбық қарағанды, жыралы
жерлерде ойналатын болған, жиналған ойыншылар екі топқа бөлінеді, бір тобы
'қойлар' екінші ... тобы ... ... ... ... аңдиды,
ал қойлар, қасқырлардың көзіне түспеуге, ... ... ... ... ... ... аяқталып, қайта жалғасып отырады.
Ойыншылар орын алмастырады.
Дүмпілдек (II-түрі)
Жиналған ... екі ... ... бір тобы ... екінші тобы
қойлар болады, қойлар көп қасқырлар аз болуы керек, бұл ойын көп ... ... ойын ... ... ... әр ... ... қасқырлар,
қойларды іздейді, жасырынған қойлар, қасқырларға білдірмей орындарын
ауыстыруға ... Ойын ... ... ... ... Ойын ... жалғасып отырады.
Бұл ойын балаларды қырағылыққа, сезгірлікке баулиды.
Қыз қуу
Қыз қуу ойыны бір тегіс , ... ... ... ... ... қашықтығы 300-400 метірдей , ені 30-40 метірдей жер болуы шарт.
Ойын өтетн алаңның қарама-қарсы ... ... ... ... ... болады. Қыздар мен жігіттерден екі-екіден жүптар ... ... қыз ... ... алда түрады. Төрешінің белгісі бойынша
ойыншылар бір ... ... шаба ... ... ... ... қыз
бұрылысқа бірінші болып жетуі керек. Егер ... ... ... қызды қуып
жетсе, жеңімпаз ретінде қызды құшақтап ... ... Егер ... ... ... ... ... шапқанда қыз көрермендердің гүлеп қостауы
үстінде шабандоз ... ... ... ... ... осы жарыс үстінде
өздерінің тапқырлығын, сынаптай сырғыған ептілігін, шабандоздық шеберлікті
таныта білулері керек.
Қыз қуу (II-түрі)
Қыз қуу ... ... не ... ... болады, мәренің қашықтығы 30-40
метірдей болуы керек, ені 10-15 метір ... Ойын ... ... ... ... ... онда ... болады. Ойынға үш жігіт бір қыз
қатысады. Екі жігіт бір ... ... ... ал ... бір жігіт қызда
арқасына мінгізеді де бес метірдей алда тұрады. Төрешінің белгісінен кейін
ойыншылар жүгіре жөнеледі, ойын ... ... қыз ... ... ... Егер ... ... дейін қызды қуып жетсе бетінен сүюге міндетті.
Егер жігіт оған ... ... ... ... ... қыз
көрермендердің қостауы үстінде жігітті қамшысының астынан алады. Екеуіде
жарыста өздерінің ... ... ... ... ... ... ... көп аздығына қарамай жиналғандардың қатысуымен ойнала
береді. Балалар жиналып болғансоң, бір бала тас не ... ... ... ... ... ... дәл басу үшін балалардың көзін кезекпен
байлап, 15-20 ... ... ... ... ... байлаған бала қадамдап
келіп, тігулі тұрған нәрсені дәл төбесінен басуы керек. Баса ... ... Кім дәл ... сол бала ... ... ... ... алаңда, тегіс аулада өткізіледі. Ойын бағдарлай
білуге, сезімталдыққа үйретеді.
Дәл басу немесе сызу ... екі үш ... ... Бұл ойын ... ... ... ... ойын бастаушының берген белгісінен кейін докаға барып мысалы:
адамның басы ... ... ... ... ... көз, ... сызуы
керек. Доскамен ойыншы ара қашықтығы он метірдей болуы керек. Кім ... сол ... ... Ойын ... жалғаса береді.
Бұл ойын балаларды сезгірлікке, ептілікке, аңғарымпаздыққа тәрбиелейді .
бүғнай
ойын жүргізуші ойынға ... ... ... ... ... ... ... бүғнай, үшінші бүғнай, т.б. деп бас-басына ... атап ... да. ... ... ... онжетінші бүғнайды
дауыстап шақырады. Аты аталған бүғнай орынынан үшып тұрып, келесі біреуін
шақыруы керек, әдетте малдас құрып не ... ... ... ... ... алмай қалады, ал кейбір сасқалақ ойыншы аты аталмасада, орынынан атып
тұрады. Мұндай ойншылар айыпты саналып, көпшіліктің ... мен ... өнер ... ... ... ... шеңбер формасын жасап отырады. Ойын ... ... ... ... басқалай ат қойып шығады. Сосын ойын
бастаушы бірінші доп екінші ... ... ... ал аты ... ... ... кез ... санды айтады . мысалы: екінші доп оншы допты соқты
дейді, ойын осылай ... ... Кім ... қате ... сол ... ... ... ұйғарымы бойынша өнер көрсетеді .
Бұл ойын балаларды сезгірлікке, ... ... ... ... ... жиналып, алқа- қотан тұрғаннан кейін, бір қыздың не
бір баланың көзін байлап ... бір ... жас ... ... ... Ол ... ... жоқ,
Тиіп кетсе сөзім жоқ.
Қайда кеттің, қалқа жан,
Жетектейтін өзің жоқ.
Қолға түскен құтылмас,
Қала бермек көзім боп, деп ... ... ... тиіп қашып жүреді. Осылай
ойнап жүргенде соқыр текенің ... ... ... ұтылады да , екеуі орын
ауыстырады.
Соқыр ... оны ... ... ... өрісін мөлшерлеп сызып
қояды .
Соқыр теке (II-түрі)
Ойыншыларды шеңбер бойына тұрғызамыз, бір баланы не ... ... ... ... алып ... екі үш рет ... ... болғаннан
кейін, ол өзі таңдаған бағытта ... бір ... ... да, оның ... ... егер ... айтса екеуі орын ауыстырады. Дүрыс айта алмаса
ол өзі ойынды қайта бастайды , ... ... ... ... ... ... . ... ойынды ары қарай жалғастырады , шеңбер бойындағы адамдар
қозғалыста болғаны дүрыс .
Қырықаяқтар
Балалар бір бірінің ... ... ... жүгіріп үйренеді. өзінің қимыл
қозғалысын басқа ойыншылар қимылымен үйлестіріп, дүрыс нәтижеге ... . ... ... ... төрт топқа бөлінеді, әр топ өзіне
басқарушы сайлап алады. Басқарушы топты бастайды, ... ... ... ... бірі ... тізбек жасап тұрады. Осы тізбек қырықаяқ
деп аталады. Олардан 15-20 м ... мәре ... ... ... ... ... ... адымдап алға қарай
жылжиды. Аяқ алыстары шатаспауы үшін олар оң аяқ, сол аяқ деп ... ... ... ... ... , бір бірінен озуға тырысады.
Ойынның ережесі . егер қырықаяқтың тізбегі жолда ... ... ... ... дүрыстағаннан кейін ғана жүрістерін жалғастырады.
Қырықаяқтар (II-түрі)
Бұл ойынды екіден көп команда ойнаса болады. Бір командада ... ... ... ойын ... ... Ойыншылар бірінің артына бірі отырады , әр
команданың ең ... ... ... доп ... ... ... бірінші ойыншы допты басынан асырып екінші ойыншыға береді, екінші
ойыншы үшіншіге солай жалғаса береді , ең ... ... ... алдыға
қарай береді, қай команда допты тұсірмей тез аяқтаса сол команда ... ... ойын ... ... ... ... ... жылдам қимыл жасауға
тәрбиелейді .

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дене тәрбиесі жүйесіндегі қазақтың ұлттық ойындарының орны10 бет
Қазақтың ұлттық ойындары6 бет
Қазақтың ұлттық ойындары жайлы3 бет
Қазақтың ұлттық ойындары Халқымыздың мәдени асыл мұрасы4 бет
Қазақтың ұлттық ойындары-халқымыздың мәдени асыл мұрасы10 бет
Қазақтың ұлттық ойындарын оқу-тәрбие процесінде қолдану әдістемесі28 бет
Қазақтың ұлттық ойындарының бес түрі14 бет
Қазақтың ұлттық ойындарының зерттелуі11 бет
Қазақтың ұлттық ойындарының зерттелуі туралы46 бет
Қазақтың ұлттық спорт ойындары27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь