Дене сапасының дамуын бақылау


Спортшылардың жылдамдық сапасы қозғалыстарды минималды уақыт аралығында орындауда байқалады.
Жылдамдық сапасының байқалуының элементарлы және комплекстң түрлері бар (М.А. Годик, 1966).
Элементарлы түрлерге келесілер жатады:
а) реакция уақыты;
б) бірлік қозғалыстың уақыты;
в) локальді қозғалыстардың темпі.
Комплексті түрлері спорттық қозғалыстарды орындау жылдамдығымен сипатталады (спринтерлік жүгіру уақыты, футболшы немесе хоккеисттің оқыс алға ұмтылу, боксшы ұрулары және т.б.).

Реакция уақытын бақылау
Кез келген жаттығуды орындау уақыты әдетте 2 ауыспалы уақытпан тұрады: реакция уақыты (РУ) және қозғалыс уақыты (ҚУ). Мысалы, 10,5 секундқа сәйкес келетін 100 метрге жүгіру нәтижесі жүгірушінің мәрелік реакция уақыты (0,15 с) мен арақашықтықты жүгіріп өту уақыттарының (10,35 с) қосындысына тең болады.
Циклді характерлі спорт түрлерінің нәтижесінде реакция уақытының «салымы» жоғары емес. Мысалы, 100 м-ге жүгіруде 2-3%, 1000 м-ге жүгіруде – 0,02%.
1. «Спортивная метрология»: Учеб. для ин-тов физ. культ./ Под ред. В.М. Зациорского. – М.: Физкультура и спорт, 1982. – 256 с.

2. Русско-казахский словарь: 70 000 слов /Под редакцией Н.Т. Сауранбаева, Г.Г. Мусабаева, Ш.Ш. Сарыбаева, третье изд., перераб. и дополн. – Алматы: Дайк-Пресс, 2005. – 1152 с.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Дене сапасының дамуын бақылау

1. Жылдамдық сапасын бақылау

Спортшылардың жылдамдық сапасы қозғалыстарды минималды уақыт
аралығында орындауда байқалады.
Жылдамдық сапасының байқалуының элементарлы және комплекстң түрлері
бар (М.А. Годик, 1966).
Элементарлы түрлерге келесілер жатады:
а) реакция уақыты;
б) бірлік қозғалыстың уақыты;
в) локальді қозғалыстардың темпі.
Комплексті түрлері спорттық қозғалыстарды орындау жылдамдығымен
сипатталады (спринтерлік жүгіру уақыты, футболшы немесе хоккеисттің оқыс
алға ұмтылу, боксшы ұрулары және т.б.).

1. Реакция уақытын бақылау

Кез келген жаттығуды орындау уақыты әдетте 2 ауыспалы уақытпан тұрады:
реакция уақыты (РУ) және қозғалыс уақыты (ҚУ). Мысалы, 10,5 секундқа сәйкес
келетін 100 метрге жүгіру нәтижесі жүгірушінің мәрелік реакция уақыты (0,15
с) мен арақашықтықты жүгіріп өту уақыттарының (10,35 с) қосындысына тең
болады.
Циклді характерлі спорт түрлерінің нәтижесінде реакция уақытының
салымы жоғары емес. Мысалы, 100 м-ге жүгіруде 2-3%, 1000 м-ге жүгіруде –
0,02%.
Реакцияның жай және күрделі түрлері болады. Күрделі реакция түрлері
таңдау реакциясы және жылжымалы объект реакциясы болып екіге бөлінеді.
Жай реакция уақытын сигнал түрі мен жауап әдісі алдын-ала белгілі
болған кезде анықтауға болады (мысалы, лампа күйіп кеткенде кнопканы жібере
салу, стартер атысында жүгіруді бастау). Жай реакцияның уақыты 0,3
секундтен аспайды.

Лабораториялық жағдайда реакция уақытын өлшеу реакциомерлер
(хронорефлексометрлер) көмегімен жүргізіледі. Сигнал (дыбыстық, жарықтық
және тактильдік) стандартты болуы керек. Өлшеу комплексінің кемшілігі
миллисекунд бірлігінен аспауы керек.
Күрделі реакцияда сигнал түрі мен жауап әдісі белгісіз болады (бұл
ойындар мен жекпе-жек күресте кездеседі, себебі мұнда спортшының жауабы
қарсыластың іс-әрекетіне тәуелді болады). Жарыс кезінде осындай реакцияның
уақытын анықтап тіркеу өте қиын.

2. Қимылдардың шапшаңдылығын бақылау

Максималды жылдам қимылдардың (жылдамдық) уақытын өлшеу екі әдіспен
жүзеге асады: қолмен (серіппелі секундомермен) және автоматтық
(электромеханикалық спидограф, Допплердің әсеріне негізделген
фотоэлектронды құрылыс, приборлар, лазерлер және т.б.).
Серіппелі секундомермен уақытты өлшеп тіркеу әдісі ең қарапайым, бірақ
бірқатар кемшіліктері бар: біріншіден, осы кемшіліктің уақыт өлшеу
құрылғысы (УӨҚ) аса маңызды; екіншіден, қорытынды нәтижесі
секундометристтің реакция уақытына тәуелді, бұл аса вариативті; үшіншіден,
өлшеу нәтижесі – реакция уақыты мен қозғалыс уақытының қосындысы
болғандықтан, қозғалыс уақытының тазасын анықтауға болмайды; төртіншіден,
қозғалыстың кез келген нүктесінде жылдамдықты өлшеу мүмкін емес.

2. Күш сапасын бақылау

Ішкі қарсылықты кешіп өте алу қабілеттілігі немесе бұлшық етті кернеу
арқылы қарсылық көрсету күш сапасы деп аталады. Олардың даму деңгейі
спорттың барлық түрінде жетістіктерге жетуін ескертеді. Сондықтан күш
сапасын бақылау мен жетілдіру әдістемелеріне көп көңіл бөлінеді.

Күш сапасын бақылау кезінде үш көрсеткіш топтары есепке алынады (1-
сурет).
Ι. Негізгі:
а) қозғалыс кезіндегі күштің шапшаң маңызы, әсіресе миаксималды
күштің;
б) орташа күштің.
ΙΙ. Интегралды – күш импульсі.
ΙΙΙ. Дифференциалды – күш градиенті және т.б.

2.1. Максималды күшті өлшеу

Максималды күш ұғымы, біріншіден, уақытты есептемейтін кезде
көрсетілетін абсолюттік күшті, екіншіден, қозғалыс шарттарымен шектелген
қимыл іс-әрекеттің уақыты мен күшін сипаттау үшін қолданылады. Мысалы,
жүгіру адымын модельдейтін қозғалыстағы итерілудің максималды күші – 4000
Н; жүгіру кезіндегі итерілудің нақты күші – 2000 Н.
Максималды күш ерекше және ерекше емес тесттермен өлшенеді. Бірінші
жағдайда жарыс жаттығуларындағы немесе қозғалыс сапаларының көрсетілуінің
құрылымына жаттығулардағы күш көрсеткіштерін өлшейді; ал екінші жағдайда
стандартты тапсырмалардағы барлық бұлшық ет топтарының күшін өлшейтін күш
өлшемінің стендін қолданады.
Максималды күшті статикалық және динамикалық тәсілдермен өлшеуге
болады. Бұл жағдайда екі нақты көрсеткіштерді өлшейді: 1) максималды
статикалық күшті және 2) максималды динамикалық күшті.

2.2. Күш импульсін өлшеу

Күштің интегралды көрсеткіші (импульс) орташа күштің көрсетілу
уақытына орташа күштің шығарылуымен немесе динамограммасымен және абсцисс
осімен шектелген аймақпен (по площади) анықталады. Бұл көрсеткіш ұру
әрекеттерінің күш

сапасын сипаттайды (бокстағы ұру, футболдағы допты тебу және т.б.).

3. Төзімділіктің даму деңгейін бақылау

Төзімділік дегеніміз – жаттығуларды олардың тиімділігін төмендетпей
ұзақ уақытта орындау қабілеттелігі. Спорт тәжірибесінде қолданылатын
жаттығулар өте көп және олар алуан түрлі (құрылымы, орындау ұзақтығы мен
қиындығы жағынан және т.б.).

Төзімділік екі тесттер тобының көмегімен өлшенеді: ерекше емес (мұның
нәтижелерімен тиімді жарысу немесе қажуды арттыру кезіндегі тиімді
машықтану үшін спортшының потенциалды мүмкіндіктерін бағалайды) ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ҚР дене тәрбиесі мен спорттың дамуын жоспарлау
Дене шынықтыру сабағында дәрігерлік-педагогикалық бақылау
Дене тәрбиесі сабағын педагогикалық бақылау және бағалау
Аударма сапасының бағалау мәселелері
Мал буаздығына азық сапасының әсері
Білім беру сапасының мониторинг жүйесі
Қазақстандықтардың өмір сүру сапасының өсуі
Білім беру сапасының мониторинг жүйелері
Білім сапасының мониторингі
Дене шынықтыру сабақтарындағы ағзаның жағдайына өзіндік бақылау жасау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь