Адамның сана сезімінің қалыптасуы

I. Кіріспе
Адамның сана сезімінің қалыптасуы
II. Негізгі бөлім:
а) Сана . психика дамуының жоғарғы сатысы
б) Адам санасының пайда болу тарихы

III. Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Жер бетіндегі тіршілік эвалюциясының қолы жеткен ең жоғарғы жетістігі- ойлай білетін адамның дүниеге келуі. Адамның еңбек етуі, еңбек құралдарын жасап, оны пайдалануы оның санасының дамуына зор ықпал жасады. Адамды жаратқан да осы өндіруші еңбек. Еңбек ету арқылы ол өзінің түрлі тіршілік қажеттерін қанағаттандырып қоймай, айналасындағы дүниені тани түсуге де мүмкіндік алды. Еңбек ету арқылы адам тек материалдық игіліктерді өндіріп қана қоймай, өзінің ой - санасын, психологиясын да қалыптастырады.
Ф.Энгельс «Маймылдан адамға айналу процесіндегі еңбектің рөлі» (1875) деп аталатын кітапшасында адамның дүниеге келуі жолын сөз етеді. Ағылшынның ұлы ғалымы Ч.Дарвин (1809-1889) біздің арғы тегіміз адам тектес маймылдардан пайда болғанын дәлелдегенімен, мұндағы еңбек процесінің шешуші ролін көрсете алмады. Энгельстің айтуынша, адамның дене және ойлау қабілеттерін жетілдіруге, оның миын дамытуда еңбек пен дыбысты тіл зор роль атқарған.
1) Жарықбаев «Психология оқулық құралы » Алматы 1993ж
2) Ж.Аймауытов « Психология » Алматы 1995 ж
3) Алдамұратов, Рақымбетов « Жалпы психология » Алматы 1996ж
4) В.В.Гогеловский « Психология оқу құралы » Алматы 1979ж
5) Темірбеков, Балаубаев « Психология » Алматы 1966ж
6) С.Мұханов « Ақыл- ой өрісі » Алматы 1980ж
7) Озғанбаев « Жалпы психология »
8) Алдамұратов « Қызықты психология »
9) Жарықпаев « Қазақстан психологиясының тарихы »
10)Ж.И. Намазбаева « Психология » Алматы 2005ж
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
Адамның сана сезімінің қалыптасуы
II. Негізгі бөлім:
а) Сана – психика дамуының жоғарғы сатысы
б) Адам ... ... болу ... ... ... бетіндегі тіршілік эвалюциясының қолы жеткен ең жоғарғы
жетістігі- ойлай ... ... ... ... Адамның еңбек етуі, еңбек
құралдарын жасап, оны пайдалануы оның санасының дамуына зор ықпал ... ... да осы ... ... ... ету арқылы ол өзінің түрлі
тіршілік қажеттерін қанағаттандырып қоймай, айналасындағы дүниені ... де ... ... ... ету ... адам тек материалдық игіліктерді
өндіріп қана қоймай, өзінің ой - санасын, психологиясын да қалыптастырады.
Ф.Энгельс «Маймылдан адамға айналу процесіндегі ... ... деп ... ... адамның дүниеге келуі жолын сөз ... ұлы ... ... ... біздің арғы тегіміз адам тектес
маймылдардан пайда болғанын дәлелдегенімен, мұндағы еңбек ... ... ... алмады. Энгельстің айтуынша, адамның дене және ... ... оның миын ... ... пен ... тіл зор ... ... адамға айналу процесінің өзі де өте ... ... ... олар ... ... ... секіріп жүріп күн көруден
жер ... ... ... ... төрт ... ... ... екі аяқтап
жүруге мәжбүр болған. Мұның бәрі тіршілік талаптарынан туған әрекет еді.
Бұл жөнінде Ф.Энгельс былай ... Ең ... ... бір ... ... шыққанда қолдың аяққа қарағанда
өзге міндеттер атқаруын керек ететін тіршілік қалпының ... ... бұл ... ... ... ... көмегін ұмыта бастап, барған
сайын тік жүруді үйрене бастаған. Осы арқылы маймылдан ... ... ... ... ... ... өмірдің жағдайларын адамның арғы тегін төрт ... ... ... ... екі ... бірте- бірте қолдың
қызметінатқаруына ,өз қолымен қарапайым құралдар жасауға алып ... арғы тегі осы ... күн көру үшін ... ... ... ... шын мәніндегі еңбек ету басталды. Қол еңбек ... ... мүше ғана ... ... ... ... ... Алғашқы
адамдар топтасып өмір сүрді. Кейін келе еңбек құралдарын бірлесіп ... ... ... ... Еңбек адамзат қоғамының тууына, еңбектегі
ұжымдық байланыстың тууына жағдай жасады.
Еңбек құралдарын ... ... ... адам ... ... үлкен өзгерістер жасады. Мысалы, біртіндеп омыртқа
жотасы өзгеріске түсті, ... ... ... ... бас ... мен ... ... ми қабығы клеткаларының ... ... ... – ақ олардың бет әлпеті ( иек, таңдай, көмекей,
тіс, ерін, т.б ) күрделі ... ... ... адам ... ... ... ортамен белсенді қарым – қатынас жасай отырып, бірте –
бірте өз табиғатын да ... ... оның сана ... өсе ... айналысу психиканың материалық негізгі ... ми ... ... ... ... Бұл өз ... сезім мүшелерінің дамуына,
дыбысты тілдің пайда болуына ықпал етті, мұның өзі ... ... ... ... әрекетінсіз адамдардың бірлесіп еңбек етуі мүмкін
болмас еді. Осы айтылғандардың нәтижесінде біртіндеп адамға тән ... ( ... ... ... т.б.) ... ... қалыптаса бастады.
Адамның бес сезім мүшесінің пайда ... ... ... ... дүние
жүзінің жемісі болды. Қоғамдық -тарихи ... ... ... ... ... ... көре білетін көздер, ... және ... ... ... дамып жетілді. Бұл жағдай адамның
өзіне, табиғат және өзін қоршаған басқа ... ... ... ... қоя ... ... жасады. Осы факторлардың бәрі жиналып
келіп мидың онан сайын дамуына әсер ете ... ... ... ... адам ... ... ... ұйымдасқан материяның ( мидың )
ерекше қасиеті, яғни мидың жемісі болып шықты.
Ғылыми психология, сондай - ақ, ... ... ... ... ... ... ... шығармайды. Біз саналы
процестермен ... ... тыс ... ... ... ... амалдар, соқыр сезімдер, ырықсыз қозғалыстар (ұйқысырап сөйлеу,
ұйқы кезінде жүру, гипнозға илану, түс көру т.б.) ... ... тыс ... ... ... негізделген материалистік пікір
айтқан ғалымның бірі – И.М. Сеченов. Осындай кезде ... ... ... ... баяу ... ... И.П. Павлов зерттеулері де
дәлелдеген. Осы құбылыстардың ... ... әлі де жете ... жоқ. ... іске ... ... қатысуы, оның айқын жұмысының қажет
екендігі даусыз.
« Сана дегеніміз, - деп ... ... - ең таяу ... тану ... ... ... ... тыс басқа адамдармен және заттармен арадағы
шектеулі байланысты тану болып табылады ». Сана жеке ... тән ... ... жеке ... ... өмір ... ... байланысты
қалыптасқан қоғамдық сана да болады. Бұл ... бір - ... ... Жеке адам ... мазмұнына қоғамдық сана ықпал ... ... ... ... жеке ... санасы қоғамдық санасының
көрінісі болып табылады. Адам санасының осы екі түрін де қоғамдық ... ... ... ... ілессе, адамның санасы да
өзгереді. Сананың дамуы ... ... ... ... отырады дейтін түсінік
ғылымда детерминистік принцип деп ... ... тек ... ... ... даму ... ғана ... табиғаттағы
заттардың барлығының шығу тегі обьективті себептіліктің заңдылықтарына
бағынады деп үйретеді. Себептілік дүниенің ... мен ... ... ... ... жан - ... ... әрекетін сипаттайды.
Сана - психика дамуының жоғарғы сатысы
Сана – адамның материя дамуының ... бір ... ... болған
қасиет. Ол ең көлемді қалыпқа келген және жоғары ... ... ... қызметі, материялық дүниенің жетілген бейнесі. Ф. ... адам ... ... ... ... әсер ... ... – дыбысты тіл мен еңбек.
Дүние тану теориясының даму ... ... « ... ... ... ... ... тілдің даму тарихы (
«мұны айырықша ескеру керек» дейді де ) бұл салалар бойынша психология ... ... ... қоса ... қажет деген міндеттерді қосу
белгісімен арнайы атап көрсетеді. Сондай- ақ, ол еңбегінде бұл ... ... ... ... оның ... ... мен ... негіз болатындығын жазған.
Жоғарыда айтылған мазмұндармен келтірілген дәйектер психиканың дамуы
мен адам ... ... ... ... ... түсініп, оның мәнін
жете игеруді қажет етеді. Бейнелеу теориясы негізінде адам дүние танымының
пайымдау мен сезіп ... ... ... одан ... ... - ақиқатты, объективті шындықты танып ... ... ... ... ... жолы. Бір сөзбен айтқанда, бейнелеу
теориясы ғылыми психологияның гнесеологиялық ... ... ... ... ... болу тарихы
Адам өте ертеде адам тектес маймылдан шыққан. Адамның ... ... ... ... ... дене ... ұқсауы
сондықтан. Алайда, адам маймылдардың қазіргі типінен тарады деу жансақтық
болар еді. Ғылым осыдан ... 50 ... жыл ... ... ... одан ... ... осыдан 30 миллион жыл бұрын ... ... ...... – адам ... маймылдардың арғы
аталарының пайда болғаннын дәлелдеп отыр. Соңғыларының өзі екі ... бірі – ... ...... мен ... де екіншісі-
жоғары дәрежеде дамыған антропоморфты маймылдар – ... ... Осы ... ... арғы тегі ... ... 1 750 000- 600 000 жыл бұрын өмір сүрген, жер бетінде екі ... ... ... екі аяғымен қозғалатындығы олардың
табанының ... ( 519м ) ... ... ( 498м ) ... үлкен
болған.
Шамамен 400-200 мың жыл бұрын Дюбуа « питекантропус эректус » - ... ... адам деп ... ... адам ... ... ... ұрпақтары ежелдегі адамдар ( палеолиттер), немесе неандертальдар
деп аталатындар. Неандертальдар бұдан 250-400 мың жыл бұрын ... ... ... ... бойынша қайта құрастырған кезде
оның сыртқы түрінің қазіргі адамдарға ұқсас болғандығы байқалған. ... ... ... ... ... аласалау болған, екі аяғын сәл
бүгіп ... Бас ... ... ... ... тек ... ... келген. Палеолиттер ( ертедегі адамдар), ... ... да ... сол ... ... ақ қарадүрсін еңбек
құралдарын жасай білген және қарапайым жұмыстарды ... ... жаңа адам ... енуі ... ... ... ең ... өндірістің дамуымен анықталады. «Адаммен бірге,- деп ... біз ... ... ... табиғат аясында сұрыпталу процесінде өзінің психофизикалық
жағдайлары ... ... ... түр және ... етудің арақасындак адамға
айналған жануарлардың биологиялық тегі пайда болады деу кере.
Адамның қалыптасуында еңбектің ролі. К. ... пен Ф. ... адам ... ... физикалық та, психикалық тұрғыдан ... ... пен ... деп атап ... ... адамның дене
бітімін жетілдіріп қана қойған жоқ, ... ... оның ... ... ... мен дамуының негізгі факторы болып табылады.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... жан иесі ... арқасында адам дәрежесіне көтеріледі.
Марксизм – ленинизм классиктерінің үйреткеніндей, еңбек әуел бастан –
ақ қоғамдық сипат алған, яғни бірлесіп әрекет ... ... ... әр ... ... отырып шешуді және басқаруды қажет қылды. Жануарлар табыны
еңбектің арқасында ғана адам қоғамына ... ... ... ... ... ... ... дейін өсті. Адам еңбек процесінде тек
қана табиғатпен қатынасқа түсіп қоймайды, бір – ... де ... ... ... табиғатпен арадағы қатынасы енді өндірістік мақсаттарға
орай жасалады. Сөйтіп, ... ... әр ... ... ... ... ... пайда болды.
Ең бастысы, өндіріс, ең қарапайым еңбек құралдарын ... ... ... ... ... ... заңдарын
адамның алдына жайып салды. Сонымен, еңбекте сыртқы дүниені тану ... сана ... ... адам өзін – өзі таниды, өзінің табиғи
күшін алдына қойған міндеті мен еңбек материалдарына ... ... ... ... өзіндік сана – сезім қалыптасады.
Адамның сыртқы табиғаты және өзін – өзі тануы ендігі ... адам ... ... және ... түрде жетілдіріп жатқан қоғамдық өндіріске енді өз
тарапынан ықпал жасай бастайды. Еңбек жұмыс атқаратын органдар – бас ... ... ... қолы сан ... әрі өте нәзік еңбек
операцияларының арқасында өз дамуының шыңына жетті. Және тек ... ... ... ... ... таным құралына, ақырында, творчествалық
құралға айналды. Адамның миы ... ... гөрі ... ... ... ... еңбек адамның алдына нақ осы еңбекте шешілуге тиіс
проблемаларды үнемі қойып келді. ... ... ... ал ол ... ... одан әрі ... түсуіне жағдай туғызды.
Сөйтіп, адам еңбектің көмегімен өзін айнала ... ... ... қана ... жоқ, ... бірге өзі де өзгеріп, дами берді. ... ... ... деп ... ... ... ... алдымен адам мен
табиғат арасындағы процесс, мұнда адам өз қызметі арқылы өзі мен ... ... ... ... ... оны реттеп, бақылап отырады.
Табиғат затына адамның өзі ... күші ... ... ... ... затын
өз басының тіршілік етуіне жарамды формада иемдену үшін адам өз ... ... ... мен ... ... ой мен ... ... объективті болмыс жайында қорытылған білімнен ғана емес, сондай-
ақ болмысқа белгілі ... ... да ... ... жерде орын алып отырған қандай да болсын қатынас,- деп жазды. К. Маркс
пен Ф.Энгельс – мен үшін болып жатады; хайуандар ... де ... және ... « ... » ... оның ... ... деген қатынас
болмайды»
Сана адамның творчестволық қабілеттілігінен көрінеді. « Адамның санасы
объективті дүниені ... қана ... ... ... оны ... ... ... саналы түрде өзгертуге талаптанады, оны өз ... ... ... ол ... жеке ... ... жаңа заттар жасайды. Творчество адамның ... ... және ... да жол ... ... ... аса ... қасиеті оның есеп ... ... ... ... ... мен күйзелісі, ойы мен түйсігі туралы өзіне - өзі есеп береді,
сана тек қана сыртқы білімді ғана емес, өзін ... де ... ... ... сана – ... ... де көрініс табады. Адам есеп ... өз ... ... ... өзін ... және дамытып отырады.
Қорытынды
Өзін – өзі тану адамға өз басын жетілдіру ... ... – ақ өмір ... жоспарларына сәйкес өз іс – әрекетінің жолға қойып ... үшін ... өзі ... біле отырып, оны еңбекте біршама тиімді ... Адам ... өзі ... ... іс- ... қателіктерін
байқайды. Өзін – өзі бақылау жедел ... ... және сол ... ... әрекетті ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Демек, ол өз ... мен ... ... сол ... ... өмір жолыңды құруыңа
көмектеседі. Егер ешқандай күш салу әрекеті жақсарта алмаса, онда адам ... ... бір ... қасиетті дамытудың немесе қалыптастырудың ұзақ
мерзімді жоспарын жасайды.
Өзін – өзі тәрбиелеу адам ... жаңа ... жол ... ... айналыса бастаған адам тәрбиелеудің объектісі ғана емес,
сонымен бірге субъектісіне де айналады, яғни оны тек ... ... ... ол өз күш ... та тәрбиеленеді.
С.Торайғыровтың пікірінше, адам табиғаттың туындысы, ондағы себептіліктің
жемісі. Ол дүниенің сырларын біртіндеп ашады, оны шама- шарқынша ... ... ... ... ... ... ... құралы » Алматы 1993ж
2) Ж.Аймауытов « Психология » ... 1995 ... ... Рақымбетов « Жалпы психология » Алматы 1996ж
4) В.В.Гогеловский « Психология оқу құралы » ... ... ... Балаубаев « Психология » Алматы 1966ж
6) С.Мұханов « Ақыл- ой өрісі » Алматы 1980ж
7) Озғанбаев « Жалпы психология ... ... « ... психология »
9) Жарықпаев « Қазақстан психологиясының ... ... ... « ... » ... 2005ж

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның сана сезімінің қалыптасуы туралы10 бет
Адамның этномәдени даму мәселелері29 бет
Өзіндік сананың қалыптасуы мен құқықтық жауапкершілігі7 бет
Балалардың дене жүйке сана-сезімдік тәрбиесі4 бет
Ұлттық сана-сезім – шексіз дүние (Өзбекстандағы қазақтар жайында)4 бет
Ілияс Жансүгіровтың "Күйші" поэмасы7 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Ахмет Байтұрсынұлының шығармалары8 бет
Бала тәрбиесіндегі ислам мен дәстүр5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь