Халықаралық табиғи ресурстар

Жоспар

1. Кіріспе бөлім

2. Негізгі бөлім
2.1. Әлемдегі жер ресурстарына жалпы сипаттама
2.2. Су ресурстарына жалпы сипаттама
2.2.1. Әлемнің сумен қамтамасыз етілуі
2.2.2. Су қоры
2.2.3. Су ресурстарын пайдалану

3. Қорытынды бөлім

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Адамзаттың күн көрісі мен тіршілік етуіне қажетті заттар және табиғатта кездесетін жаратылыс дүниелері – табиғи ресурстар деп аталады. Су, жер, өсімдік, жан-жануар, тау-тас, қазба-байлық және өзге де тікелей не өңделген күйінде тұрмысқа, өндіріске қажетті дүниеліктердің бәрі де табиғи ресурстарға жатады.
Табиғи ресурстар, олардың қолдану саласына қарай - өндірістік, денсаулық сақтауға қажетті, ғылыми, эстетикалық деп бөлінеді. Жаратылыстың құрамында болуына қарап, олар – жер, су, кен қазбалары деп тағы бөлінеді. Сонымен қатар, мөлшеріне қарай сарқылатын және сарқылмайтын болып та топтасады. Таусылатын қорларды жаңғыратын, салыстырмалы жаңғыратын және жаңғырмайтын деп те жіктеледі.
Жаңғырмайтын ресурстарға, адамзаттың пайдалануы барысында қайта пайда болмайтын және қайта қалпына келуі өте ұзаққа созылатын жаратылыс заттары тән. Бұлардың қатарына пайдалы кен қазбаларын жатқызуға болады.
Салыстырмалы жаңғыратын қорларға - өзінің бастапқы күйін қайта қалпына келтіріп алатын жүйелер жатады. Мысалға, жер бетінің топырақты қыртысын келтіруге болады.
Жаңғыратын қорлар - өсімдіктер және жануарлар дүниесі, кейбір минералды кен көздері.
Сарқылмайтын ресурстарға – ғарыш, ауа райының әсері және су көздері жатады.
Ғарыш қорларына – күн сәулесінің радиациясы, теңіздің тартылуы мен тасуы жатады.
Климаттық қорға – атмосферадағы ауа, жел энергиясы, жауын-шашын жатады.
Жерді пайдаланудың функциялық ерекшелігі оның табиғи ресурстардың арасындағы орнын анықтап береді. Ол қоғам мүшелерінің әл-ауқатының бастапқы материалдық негізі, адамдарды қоныстандырудың және өндірістік күштерді орналастырудың кеңестік базисі әрі барлық экономикалық өсім факторының – еңбек, материалдық-техникалық және табиғи ұдайы өндірістік процестердің қалыпты жүзеге асуының негізі болып табылады. Тарих В.Петти формуласының дұрыстығын көрсетті, оның ойынша: «еңбек – заттай байлықтың атасы, ал жер – анасы».
Құрал ретінде жер өндірісінің, әсіресе, өндірістің қолдан жасалған құралымен салыстырып қарағанда өзіндік ерекшелігі болады.
Біріншіден, жер –табиғаттың өнімі, сондықтан да бастапқы жағдайда оның құны болмайды, өйткені оны жасайтын адам еңбегіне жұмсалатын шығын жоқ. Өндірістің басқа құралдары адам еңбегімен жасалатындықтан, олардың құны болады.
Екіншіден, өндірістің қолдан жасалған құралы физикалық тозуына қарай ұдайы өндірілуі мүмкін. Жердің топырақ жамылғысы да жаңғыртылатын табиғи ресурс болып табылады, алайда оны табиғи жолмен қалпына келтіру үшін жүздеген жылдар қажет. 2,5см қалыңдықтағы топырақ қабатының қалпына келуі үшін 300-1000 жыл керек, ал 18 см егістік қабатының қалпына келуі үшін 2-7 мың жыл қажет болады екен.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Үпішев М. «Табиғатты пайдалану экономикасы»
Алматы, 2005 ж.
2. Молдахметов «Экология»
Қарағанды, 2002ж
3. А.Ж. Ақбасова «Экология»
Алматы, 2002 ж.
4. А.Г. Оспанова «Экология»
Қарағанды, 2002 ж.
5. Қаженбаев С., Махмутов С. «Табиғат қорғау»
Алматы, 1992 ж.
6. Баешов А., «Экология және су проблемалары»
Алматы, 2003 ж
        
        БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ С. АМАНЖОЛОВ АТЫНДАҒЫ
РЕФЕРАТ
ТАҚЫРЫБЫ: Халықаралық табиғи ресурстар
Жоспар
1. Кіріспе бөлім
2. Негізгі бөлім
2.1. Әлемдегі жер ... ... ... Су ... ... ... Әлемнің сумен қамтамасыз етілуі
2.2.2. Су қоры
2.2.3. Су ресурстарын пайдалану
3. Қорытынды бөлім
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Адамзаттың күн көрісі мен тіршілік етуіне ... ... ... ... ... ...... ресурстар деп
аталады. Су, жер, өсімдік, жан-жануар, тау-тас, қазба-байлық және өзге
де тікелей не ... ... ... ... қажетті
дүниеліктердің бәрі де табиғи ресурстарға жатады.
Табиғи ресурстар, олардың қолдану саласына қарай -
өндірістік, ... ... ... ғылыми, эстетикалық деп
бөлінеді. ... ... ... ... олар – жер, су, кен
қазбалары деп тағы бөлінеді. ... ... ... ... сарқылатын
және сарқылмайтын болып та топтасады. Таусылатын қорларды жаңғыратын,
салыстырмалы жаңғыратын және жаңғырмайтын деп те ... ... ... пайдалануы барысында
қайта пайда болмайтын және қайта қалпына келуі өте ұзаққа созылатын
жаратылыс заттары тән. ... ... ... кен ... ... жаңғыратын қорларға - өзінің бастапқы күйін
қайта қалпына келтіріп ... ... ... Мысалға, жер бетінің
топырақты қыртысын келтіруге болады.
Жаңғыратын ... - ... және ... ... ... кен ... ... – ғарыш, ауа райының әсері және
су көздері жатады.
Ғарыш қорларына – күн сәулесінің радиациясы, ... мен ... ... қорға – атмосферадағы ауа, жел энергиясы, жауын-
шашын жатады.
Жерді пайдаланудың функциялық ерекшелігі оның табиғи
ресурстардың арасындағы ... ... ... Ол ... ... әл-
ауқатының бастапқы материалдық негізі, адамдарды қоныстандырудың және
өндірістік күштерді орналастырудың ... ... әрі ... өсім ...... ... және ... өндірістік процестердің қалыпты жүзеге ... ... ... ... ... ... дұрыстығын көрсетті, оның ойынша:
«еңбек – заттай байлықтың атасы, ал жер – анасы».
Құрал ретінде жер ... ... ... ... ... ... қарағанда өзіндік ерекшелігі болады.
Біріншіден, жер –табиғаттың өнімі, сондықтан да ... ... құны ... ... оны ... адам ... жұмсалатын шығын
жоқ. Өндірістің басқа құралдары адам еңбегімен жасалатындықтан, олардың
құны болады.
Екіншіден, өндірістің қолдан жасалған құралы физикалық ... ... ... ... Жердің топырақ жамылғысы да жаңғыртылатын
табиғи ресурс болып табылады, алайда оны табиғи жолмен қалпына келтіру
үшін жүздеген жылдар қажет. 2,5см ... ... ... ... үшін 300-1000 жыл ... ал 18 см егістік қабатының қалпына келуі
үшін 2-7 мың жыл ... ... ... ... жер ресурстарына жалпы сипаттама
Жер ресурстары. Біздің планетамыздың беті – 510 млн км² (51000 млн
га). Оның көп бөлігі – 361 млн км² (36100 млн га), яғни 71%-ін су ... ... ... – 149 млн км² (14900 млн га). ... 4060 млн га (28 %-ін) ... алып ... шалғын мен жайылым
– 2600 млн га (17%), өнделетін жер ... – 1450 млн га (10%). ... ... жер ... ... диаграммада бейнеленген.
Бұрынғы КСРО территориясы – 22,3 млн км² (2230 млн ... ... – 2,72 млн км² (272 млн ... ... ... жердің жалпы үлес салмағы
елдер бойынша: ТМД - 27% , АҚШ - 53%, ... - 7%, ... ... - 65%, Қытай -40%, Жапония -6%, Үндістан - 60%, ГФР - ... - 63%. Бұл ... ... ( әр ... елдердің ) табиғи
климаттық жағдайларымен түсіндіріледі (суық ... жылы ... ... және ... ... нашарлауы ауыл шаруашылық жұмыстарының
қарқынын ұдайы арттыруға, жерге ... ... күрт ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына жарамды
жердің көлемі тарылып барады. Мәселен, АҚШ-та пайдалы ... ... ... 540 млн га-дан 1990 жылы 492 га-ға дейін, ал Жапонияда 7-ден ... ... ... ... ... 35 млн га-ға дейін, ГФР-да 14-тен ... ... ... ... ... 20 млн га-ға ... ... ... ... бұл өнеркәсіптердің, көліктің, қалалардың өсу есебінен
жердің ... ... ... ... төмендеуіне әкеледі. Бүгінгі
таңда халықтың жан басына орташа есеппен 0,28 га ... ... ... ... елдер бойынша: жан басына шаққанда ТМД-да – 0,81, АҚШ-та
– 0,63, Қытайда – 0,16, ... – 0,15, ... – 0,13, ... ... ... ... ... қосымша пайдалануға болатын алаңдар бар, бірақ
олардың сапасы төмен, өйткені ауыл шаруашылығына қажетті шұрайлы алаңдар
бос емес әрі бұл ... ... ... ... шектеулі.
Қазіргі заманғы ауыл шаруашылық ғылымы мен техникасы
топырақтың құнарлығын ... ... ... оны ... ие. ГФР, ... елдерінің ауыл шаруашылық өндірісінің
жағдайына жоғары баға беруге болады: екі ел астық бойынша да, ... ... ... бұл ... ... ... елдерде ауыл шаруашылығын химияландыру,
минералдық ... ... ... ... ... кеңінен
қолданылады. 1 га егістікке Франция 300 кг-нан Нидерландияда 800 кг-ға
дейін, Жапонияда шамамен 400 кг-ға ... ... 110 ... ... 56 кг-ға дейін тыңайтқыш қолданылады.
Ауыл шаруашылық өндірісінің көлемі бойынша АҚШ алдыңғы орында тұр.
Бұған елдің ... ... ... ... жазық даласы,
оңтүстіктен субтропикалыққа ... ... ... ... өз ... ... ауыр тракторлар топырақты жаншып (тығыздығын ... ... ... Су ... ... ... бір ... өсімдіктерге сіңбей қалады. Гербицидтер мен
пестицидтер суды ластап, ұсақ жәндіктердің қырылуына себепші болып отыр.
Жер ... ... мен ... ... ... да көп ... ... отыр. ТМД-дағы 60-тен де көп ауыл
шаруашылығына пайдалы жер +5°С ... ... ... ... ... ал ... 10% қана. Жылына 700 мм жауын-шашын
түсетін аймақтарға ТМД-ның 1% егістігі ғана ... ал ... ... осы ... ... Бұл ... ... түсіндіріледі: жер
ресурстарының ауыл шаруашылығына пайдалы жердің және ... ... ... КСРО ... ... әлемдік деңгейден төмен
(33%).
Ауыл шаруашылық аудандарды қолайлы ... ... ... ... ... ... Орташа есеппен алғанда ТМД бойынша
егістік барлық территорияның 10 пайызын, ал жыртылатын жер ТМД, Украина,
Молдавия елдерінің еуропалық ... ... ... ... құрайды. Еуропа мен АҚШ-та өңделетін топырақ барлық алаңның 30-
36 пайызынан аспайды.
Кеңес одағы планетадағы құрлықтың алтыдан бір ... ... ауыл ... ... жері – 1990 жылы ... мәліметі бойынша) 600 млн га-дан сәл асып түсетін, яғни ел
территориясының 27,3 %-ін ... оның ... 228 млн ... яғни ... ... ... ең ... жыртылған кезі (П.И. Полатаевтың ...... ... Бұл ... ... ... өңделетін жер
830 млн га-дан 1,5 млн га-ға дейін ... ... ... бұл өсім ... ... ... ... – 2 пайыз ғана.
Әлемдегі егістік жердің кемуіне адам ғана кінәлі ... ... ... ... отыр. Тек соңғы 100 жылда эрозияға ұшыраудан 20
млн км2 топырақ жарамсыз болып қалған, бұл ... ... ... 28 %-
ін құрайды.
Сонымен, ғылым мен техниканың осы заманғы даму кезеңінде тек жер
ғана, оның ... ... ... ғана ... тағам көзі болып
табылады.
2.2. Су ресурстарына жалпы сипаттама
Табиғи ресурстар таусылмайды дейтін көрінер көзге ... ... ... барады. Күні кеше ғана таусылмайтындай көрінген, тегін
пайдаланылып келген табиғат байлығы тапшылыққа ... Мұны ... ... азайып бара жатқанынан байқауға болады. Су ... ... ... ... орын алады. Белгілі болғандай, жердің
беткі қабатының 30 пайызынан азын ... алып ... ал ... ... ... ... су ... арақатынасы
|Әлемдік мұхит, судың көлемі ... ... ... ... ... |
|Жерасты сулары |0,72% ... ... |0,009% ... ... ащы ... |0,008% ... |0,0001% ... ... су мол ... ол ... ... мен елдер
бойынша біркелкі емес. Планетамыздағы ... су ... ... ... ... және ... ... қоса
алғанда тұщы судың қоры өте аз – шамамен 3%. Тұщы сусыз өмір сүрудің
мүмкін ... ... ... ... ... ... планетадағы барлық өзендерде ағатын бір тәулік ішіндегі
ағынды су бүкіл ... кем ... ... ... жетеді екен.
Су тек шөл басу үшін ғана керек емес. Ол өндіріс үшін де ... ... су ... өте жоғары: 1 тонна құрышты қорыту
үшін 250 м3 су қажет, 1 тонна қағаз өндірісіне 900 м3 су, 1 ... – 5600 м3 су ... ... Егер ... 1 ... ... су шығынын есептесек, ол жылына 1,2 тоннадан да көп көрсеткішке
тең болады екен.
Су – ... ... ... ... ... ... Табиғи
ресурстың бұл түрі мыналарға арналған:
– Адамзаттың, хайуанаттар мен өсімдіктер әлемінің өмірлік ... ... ... (жуу, ... мен ... өсімдіктерді суару);
– гидротасымалдау және кемелермен жүкті тасуға;
– өзіндік ерекшелігі бар технологиялық процестерді ... ... ... ... ... барлық қабатында болады; дәлірек айтқанда, ол тек
су қоймаларында ғана кездеспейді, сонымен ... оны ... ... да және ... тірі жан ... ... да ... тамақ ішпей 40 күн өмір сүре алады, ал шөлге бар-жоғы сегіз-ақ күн
шыдайды екен. Оттегінсіз тіршілігін жалғастыратын бактериялар бар. ... өмір сүре ... ... ... йесі ... ... ... қамтамасыз етілуі
Соңғы 80 жылдағы байқау көрсеткендей, теңіздің деңгейі жыл сайын
1,2 мм-ге көтеріледі, бұл ... ... ... жылына 430 км3-ге
кемітеді. Бұл көрсеткіш Каспий теңізіне құятын барлық өзендерге де (оның
ішінде Еділ мен ... ... аса ірі ... ... ... ... ... судың жыл сайынғы мөлшері теңізге тек
гидрографикалық желі ... ... ... ... ... 37,3
мың. км3-ді құрайды екен. Бұдан басқа 13 мың ... тең ... ... бір бөлігін пайдалануға болады.
Әлемдегі су ресурстары (Калинин мен Быков бойынша)
| ... мың км3 |Жыл ... ... |
| |-пен ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... мың | |
| | ... | |
| | ... | ... ... | |449 ... ... ... |1370000 |37,3 |Бет ... ағын |
|5 км ... |60000 |13 ... ... |
|дейінгі жерасты суы | | | ... |750 | | ... ... пен қар |29000 |1,8 | Ағын ... және |65 |7114 ... ... |
|топырақ астындағы | | ... ... ... ылғалдылығы | | | ... ... |14 |520 ... |
|Өзендер |1,2 |37,3 ... ... ... ... (5 млрд ... су ... тұтынуын
былайша бөлуге болады (км3-пен алғанда):
Ирригация - ... - ... ... - ... суды таза сумен араластыру - 9000
басқа ... ... ... қамтамасыз етілу дегенді өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының,
коммуналдық және ... да ... ... ... және олардың жыл
сайын жаңғыртылатын ресурстардың суға деген қажеттіліктерінің қанаттану
мүмкіндігін түсінеміз. Бұл арада ... ... қоры ... оны ... шаруашылығы айналымына тартатын болса, қолайсыз
экологиялық салдарды тудырады. Бұл өз ... ... ... принципіне қайшы келеді. Мәселен, принцип бойынша еріту арқылы
таудағы мұздықтарда ғасырлар бойы жинақталған су ... ... ... терең жерасты суларын да пайдалануға болады. Оны
көптеген қалаларды сумен жабдықтау үшін жүзеге ... ... ... және ... жерасты суларының қалпына келуі ұзақ жылдарға
созылатындықтан, ... ... ... бұл ... ... ... алғанда планетаның 1 тұрғынына күніне 3 мың ... су ... ... ... Жердегі 5 миллиардтың 1 миллиард тұрғыны
күніне кем дегенде 2-3 литр тұщы суға қолы ... ... ... ... қамтамасыз етілуі
|Мемлекеттер |Ауданы |Халықтың |Су бойынша орташа есеппен алғанда су |
| |мың ... ... ... |
| ... | |
| | ... | |
| | | ... |Жылына 1 |Жылына 1 |әлемдік |
| | | ... |кв км ... ... |
| | | ... |ауданға |шаққанда,|құрайтын |
| | | | |мың ... ... |%-і |
| | | | ... ... | |
| | | | ... | | ... |8512 |107145 |9230 |1080 |86000 |20,8 ... КСРО |22274 |268844 |4740 |212 |17500 |10,6 ... |9597 |838800 |2550 |266 |3050 |5,8 ... |9975 |22831 |2472 |248 |108000 |5,6 ... |3269 |598097 |1680 |514 |2800 |3,8 ... |9347 |213611 |1938 |207 |8700 |4,4 ... |324 |4007 |405 |1248 |108800 |0,9 ... |256 |21356 |256 |1000 |9150 |0,6 ... |551 |59913 |183 |332 |3060 |0,4 ... |337 |4707 |110 |326 |23500 |0,2 ... әлем |134800 |3967000 |44500 |330 |1120 |100 ... | | | | | ... | | | | | | ... Су ... жер шары 70,8 %-ін алып ... 510 млн км2 ... жалпы
ауданының 29,2%-і құрлыққа тиесілі Планетаның қалған бөлігі – мұхиттар
мен теңіздер. Әлемдік мұхиттың су қоры – 1370 млн км3 ... ... ... тұщы суы шамамен 230 мың км3-ді (3% құрлықтың бет жағы ... ... – 24 млн ... км (11% ... ... Мұздық қорыстары
(плавление ледников) Әлемдік мұхиттың деңгейін көтеріп, шамамен 1 ... су ... ... асты ... ... ... қалыңдықтағы) 60 млн текше км-ді
құрайды, оның 4 млн км3-і су айналысы ... ... ... жақ ... 85 мың текше км топырақты ылғал алып жатыр.
Су ұдайы ... ... ... – оның мөлшері мен сапасы уақыт
және кеңістік ішінде өзгереді.
Су ... ... бойы ... қормен және жаңғыртылатын
ресурстармен сипатталады.
Құрлықтағы тұщы судың ғасырлар бойы жинақталған табиғи қоына (м3,
км3) ... ... ... ... тау ... ... су жатады.
Жаңғыртылатын су ресурсына құрлық пен мұхиттың су алмасу, Жердегі
судың ... ... жыл ... жаңғыртылатын су жатады.
Жер шарындағы өзендердің ағынды суы мен жерасты сулары 41000 км3-
ді құрайды немесе жердегі айналымда болатын жалпы ... 8 ... ... Ағынды су құрлықтың бет ... ... ... 36,4 ... ... Бұл ... ... су коэффициенті
деп атайды.
Жерасты суы планетада барлық тұщы судың 14 пайызын ... ... рөлі ... бетіндегі судың ластануына байланысты артып
отыр. Жер асты суын пайдалану арқылы ауыз сумен қамтамасыз ету Белгияда
– 90 ... ... 75 ... ... – 50 пайыз.
Әлемдік мұхит – таусылмайтын су қоры. Алайда, теңіз суындағы тұз
оны тұщы суға айналдырмаса ауыл ... ... және ауыз ... ... жарамсыз етеді. Теңіз суында 3,5 пайыз тұз
ерітіндісі бар және ... газ бен ... ... ... ... судың жер асты теңізі барлық құрлықтардан және барлық ... ... ... ... мұндай теңіз Сахара шикізатөлінен де
табылған – 150-200м тереңдікте жатыр.
Теңізден алынатын тұщы судың шегі жоқ ... ауыл ... ... ... су осы ... өзен ... ... жауын-
шашынның мөлшерімен және ылғалдың булану деңгейімен анықталады. Жауын-
шашынның орташа жылдық ... ... ... ... ... ... жергілікті жер бедерінің ерекшелігіне және
өсімдіктердің сипатына ... ... ... да ... ... ... ауаның
географиялық орналасуына, ауаның ылғалдылық деңгейіне және жердің беткі
қабатына жететін күн энергиясының мөлшеріне тәуелді. ... ... ... ... ... деңгейі және өсімдік жамылғысының
сипаты әсер етеді.
Соңғы он жылда ағынды судың мөлшеріне адамдардың тигізетін ... ... суды ... су ... су ... ... салу, мелиорация ... ... ... ... ... астында территорияларды пайдалану жәнеәне
т.б.
Көл өзендегі ... ... ... ... ... ... әрі
балық аулауды және сумен қамтамасыз етуде оның құндылығы жоғары.
2.2.3. Су ресурстарын пайдалану
Суды пайдалану жалпы пайдалану және ... ... деп ... суды ... ... ауыз ... ... ету, малды
суғару, шомылу, су туризмі және т.б. кіреді. Ол негізгі су заңына сәйкес
белгіленген тәртіп бойынша тегін жүзеге ... суды ... - әр ... ... шаруашылығының
объектілерін қамтиды. Мұны ... суды ... ... ... суды ... үшін ... ... рұқсатын алуы
керек әрі су ресурстарын пайдаланғаны үшін көптеген жағдайларда ... ... ... екі түрі ... ... ... және суды ... пайдалануда су қоймасынан (өзен, көл және т.б.) алынбайды
және жұмсалмайды да, тек ... бір ... ... үшін ... ... ... су ... балық шаруашылығы, сал
ағызу және т.б. ... ... су ... ... ... ... мүлдем
жоғалады, ендігі бір бөлігі өнім өндірісі және т.б. үшін ... ... ... Оның ... суды ... ... ... құятын судың сапасы ластанудың нәтижесінде күрт төмендеп
кетеді.
Пайдаланылатын судың сапасы мен оған ... ... ... ... ... ... Судың тұрақты түрде пайдаланылуы
үзіліссіз жұмыс істейтін жылу ... ... ... ... ... үшін таза су қажет, ал, гидроэнергия үшін, кеме
қатынасында және сал ... ... ... ... ... болуының маңызы
жоқ. Осылайша, халық шаруашылығындағы әр түрлі салалардың суды тұтынудың
мерзіміне, судың мөлшеріне және ... ... ... ... бұл суды ... ... және суды ... ... ... ... тудырады.
Ағынды су өндіріс қалдықтарын ағызады. Мұндай заттардың ... ... ... асып ... жиі ұшырасады және мұндай
қалдықтарағынды су арқылы су қоймасына тасталады әрі таза суды қажетті
жол берілетін ... ... ... ... ... ... су ресуртарының сапа жағынан таусылуы су мөлшерінің
кемуіне әкеп соқтырады. Аралас судың мөлшері таза көздерден ... көп асып ... ... шешу үшін ... ... аз ғана су ... ... ететін технологиялық аппараттарды пайдалануды
ұйғаратын суды үнемдеуші технологиялық ... ... суды ... жаңа ... әдістері
– құнды компоненттерді және қалдықтарды пайдалануға арналған ... су ... ... ... ... су ... тиімді пайдалану міндетін
шешуде ысырап болатын ... ... ... көзделеді. Су ресурстарын
үнемдеу үшін суарудың жаңа әдістерін қолданысқа енгізудің маңызы зор.
Елімізде су ... ... әрі ... үшін өзен ... ... ... жүйелі басқару
тәсілі қолданылады. Бұл үшін жердің геостационарлық ... ... ... ... автоматты түрде алудың осы заманғы технология
базасының негізінде оперативтік есеп ... ірі ... ... су ... қамтамасыз
туристік қызмет міндетінде суды ластап әрі тауысып алмауды ... үсті және жер асты ... ... ... жүзеге асыратын шаралар
кешенді түрде қарастырылады.
Қолда бар ... ... ... ... мыналар жатады:
– жауын-шашынды жасанды жолмен жаудыру;
– суармалы жерді минералданған сумен суару, ащы су ... ... ... тұщы етіп ... тұщы ... ... ... әр түрлі
мақсаты үшін ащы суды пайдалану;
– мұздықтардың еруін реттеу;
– судың булануын, оның ... су ... ... ... ... ... арқылы және су ресурстарының тапшылығын
азайтуға мүмкіндік беретін басқа да белгілі ... ... ... ... ... таң ... ірі өзгерістер әкелді.
Ғылым мен техниканың қарыштап ... ... ... ... күрт өсуі – ... пен кеңістік, қашықтық туралы ұғымдарының
аясын кеңітті. Шикізаттық және энергетикалық ... ... ... Қиыр ... аридті және биік таулы аймақтарға, тіпті
космос кеңістігіне шығуға мәжбүр етті. Осындай ... ... ... ... орнына келмейтін процестердің орын алуына, биосфера
тұрақтылығының ауытқуына алып келді. Қоршаған ... ... ... жыл
сайын 3 млрд тоннадан астам ... ... ... бір ... ... ... тұрады екен. Қазіргі күні биосфера эволюциясының
темірқазығы іспеттес планета ... ... кету ... ... ... ... ... қоршаған орта, жер-су тазалығын
сақтау, оларға ... ... ... жол бермеу – көкірегі ашық,
көңілі ояу ... ... ... Бұл ... өтеу – бәріміздің
міндетіміз.
Қолданылған ... ... ... М. ... ... экономикасы»
Алматы, 2005 ж.
2. Молдахметов «Экология»
Қарағанды, 2002ж
3. А.Ж. Ақбасова «Экология»
Алматы, 2002 ... А.Г. ... ... 2002 ... ... С., Махмутов С. «Табиғат қорғау»
Алматы, 1992 ж.
6. ... А., ... және су ... 2003 ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық және халықаралық деңгейде реттеу99 бет
Батыс Қазақстан облысының табиғат ресурстары8 бет
Баға және табиғат ресурстарын экономикалық-географиялық тұрғыдан бағалау теориялары64 бет
Беларусияның географиялық орналасуына табиғи ресурсы, халқына сипаттама23 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет
Бразилия Республикасының табиғи жағдайы мен ресурстары, халқы44 бет
Жер-табиғи ресурс және өндіріс құралы ретіндегі ілім9 бет
Индонезияның табиғи жағдайымен табиғат ресурстары19 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Каспий теңізінің табиғи ресурстарын тиімді пайдалануды жақсарту жолдары және болашағы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь