Қоғамдық өндіріс

Қазіргі қоғамның экономикалық өмірінің шындығы кәсіпорындарда шығарылған өнімдер жоспарлы түрде тауар формасына айналуында. Қазіргі шынайы өмір фактілері адамзат қоғамының бүгінгі тағдыры экономикалық өмірінде әрі қарайғы даму жолын айқындау үшін теориялық түрғыдан ой елегінен өткізілуі қажет. Саяси жүйеге,мемлекет құрлысына тәуелді емес әр түрлі қоғамдық өндіріс формалары бар екенін көрсетіп отыр. Оқулықтарда және ғылыми әдебиеттерде адамзат қоғамының тарихында қоғамдық өндірістің екі ғана формасы натуралдық және тауарлы өндіріс болған және солай болуда деген пікір терең тамыр жайған. Қоғамдық өндірістің жалпыға танылған формаларымен қатар әдебиеттерде тікелей қоғамдық өндіріс, сондай-ақ жоспарлы шаруашылықтар туралы да айтылады. Натуралдық шаруашылық түсінігіне жеке тұтынуға қажетті өнімді өз қолымен жасау жатады. Ол өндіргіш күштердің әлсіз дамуымен, өндірілген өнімді қосымша еңбек үлесінің жоғары еместігімен сипатталады. Еңбектің қандай түріне болсын жеке меншік немесе қоғамдық, жеке немесе бірлескен еңбекке негізделсе, натуралдық шаруашылық артық өніммен өзара айырбас жүргізбейді. Натуралдық өндірістің айқын сипатына оның бөлшек түрдегі, шаруашылық өмірдің тұйықталушылығы жатады. Осыған байланысты еңбек өнімі тек қауым шеңберіде, құл иеленушінің немесе феодалдық шаруашылығында ғана кәдеге асты.
        
        ЖОСПАР:
1. Қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың экономикалық
негіздері
2. Қоғамдық өндіріс және оның формалары.
ТАҚЫРЫБЫ : Қоғамдық ... ... ... ... ... шындығы кәсіпорындарда
шығарылған өнімдер жоспарлы түрде тауар формасына айналуында. ... өмір ... ... ... ... тағдыры экономикалық
өмірінде әрі қарайғы даму жолын ... үшін ... ... ой
елегінен өткізілуі қажет. Саяси жүйеге,мемлекет құрлысына ... емес ... ... өндіріс формалары бар екенін көрсетіп отыр. Оқулықтарда және
ғылыми әдебиеттерде адамзат қоғамының тарихында қоғамдық ... ... ... ... және ... ... ... және солай болуда деген
пікір терең тамыр жайған. Қоғамдық өндірістің жалпыға танылған формаларымен
қатар әдебиеттерде тікелей ... ... ... ... ... да айтылады. Натуралдық шаруашылық түсінігіне ... ... ... өз ... ... ... Ол өндіргіш күштердің
әлсіз дамуымен, өндірілген өнімді қосымша еңбек үлесінің жоғары еместігімен
сипатталады. Еңбектің қандай түріне болсын жеке ... ... ... ... ... еңбекке негізделсе, натуралдық шаруашылық артық
өніммен өзара айырбас жүргізбейді. Натуралдық өндірістің ... ... ... ... ... ... ... жатады. Осыған
байланысты еңбек өнімі тек қауым шеңберіде, құл ... ... ... ғана ... асты. Осының салдарынан, қоғамдық
байланыс қатаң түрдегі сипатта болады-өнім қауым ... ... ... ... мен бала-шағасы тұтыну үшін ғана өндіріледі. Еңбек
нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... ол
тұрақты емес, кездейсоқ сипатта болады. Еңбекті ұйымдастыру принципі оның
негізінде бола тұра қоғамдық шаруашылық жүргізуді ... ... ... ... Өндіріс түрі байланыс түрімен, яғни шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... қатынастармен сипатталады.
Натуралдық шаруашылықты жүргізуді өнім жеке адамның немесе көптің
біріккен еңбегімен де ... ... ... негізіне дара бастың,
оның еңбек жағдайының ... ... ... жатады, осылайша олар
өнім арқылы бір-бірімен қарама-қарсы тұрады, бір жағында-дара еңбек, екінші
жақта-еңбек жағдайын меншіктеуші. Бірақ дара ... ... ... көп ... ... еңбегінің бір болігін құрай отырып,
қоғамдық еңбек бөлінісінің алғашқы ... ... ... еңбек бөлінісінің осыған сәйкес кейін ірі өнеркәсіптің
мәрелік пункті болып ... ... ... ... дами отырып,
өзгеріске ұшырайды, басқа жағдайға өтіп,шаруашылық ... жаңа ... ... ... тигізеді. Натуралдық формадағы еңбек әр қилы түрлері
және шаруашылық жүргізудің ... типі бір ұғым ... ... ... ... табиғи элементі болып табылады. Екіншісі болса
тарихи сипатта ие, өйткені ол адамзат дамуының белгілі бір кезеңінде ... ... ... басымдық жағдайға жетті, кейін, анағұрлым жетілген
формаларға орын ... ... ... Натуралдық шаруашылықтағы бөліс,
айырбас пен тұтыну жеке ... ... ... ... емес.
Әсіресе өндірістің осындай типі қалыптасуының ерте кездегі
сатыларында бұл қатты байқалады. ... ... ... ... ... ... санына байланысты. Натуралдық өндірістегі ... ... ... ... ... ... ... бойынша қауым
мүшелерінің тірлік етуіне, қажеттілігіне қарай ... ... ... ... ... ал топтар арасындағы өнім алмасу болмады.
Алғашқы қауымдық қоғамның басты ... жеке ... ... ... ... ... ал ... өздері тұтынды. Әрі қарай, натуралдық
өндіріс заңдылықтары өз-өзінше қайшы келді де ... ... ... еңбек құралдары мен жерді меншіктеу заңдылықтарына
тәуелді болды. Көп жағдайда еңбекшілер ... ... емес ... яки ... еркі мен ... тәуелді болып отырды.
Осылайша натуралдық өндірісте шаруашылық жүргізудің ... ... ... пайда болды. Тарихи жағынан шаруашылық
жүргізудің келесі дамыған формасы ... ... ... ... ... ... негізі ретіндегі қоғамдық еңбек ... ... ... айналым арқылы сату, сатып алу ... өз ... ... ... ... пайда болуына
алып келді. Тауарлы қарым-қатынастардың дамыуы тауар өндіруші қауымдар
арасындағы ... жеке ... ... ал ... әрі ... ... өндірісі заңдылығы өзіне-өзі қайшы ... ... ... ... Яғни, капиталистік тауар ... ... ... қарапайым тауар өндірісін қайта ... ... ... ... қатынастардағы болмай қоймайтын
өзгерістерге жетелей отырып, экономикалық заңдылықтар ... ... ... ... Заңдылықтардың формалық айқындық модификациясы
өндіріс қатынастары арасындағы байланыстарды түлетеді. Бұл ... та ... ... ... ... ... Бәрі ... бірақ алғашқы қауымдық, құл иеленушілік,феодалдық және капиталистік
өндіріс әдістеріндегі көріністері ғана әр қилы.Сондықтан, оларды ... ... ... ... ... ... ... сөз болғанда
өндірістің әрбір жаңа түріндегі заңдылық өзгеріске ... ... ... ... ... болмайтынын да баса ... ... ... ... ... құн ... әрекеті айырбас
эквиваленттілігімен сипатталады. Тауарлық қарым-қатынастарының дамып,
шаруашылық ... ... ... өтумен қатар тауарлық
қатынастардың маңызды принципі эквивалеттілік өзгеріске ұшырайды және ... ... ... Және де бұл өзгеріске ұшырау жаңа тауарлық
қатынастың әлпетін айқындайтын тауар-жұмыс күші ... ... ... Бұл ... ... қатынастың жаңа түрін айқындайтын эквиваленттік
негізде жүрмейді.
Өндіріс саласындағы өзгерістерге байланысты айналым,бөліс және ... да ... ... ... ... құны өндіріс және айырбас
мақсатынан өз бойында құн сақтап жүрушіге, ал соңғысы-мақсатқа ... ... ең ... ... ... ие ... Сөйтіп адамзат
қоғамы байлық арқылы билікке қол ... және ... ... жаңа ... ... ие болады.
Осы мақсаттарды жүзеге асырудың негізін өндіріс құралдарына меншік ... ... ... үдей ... Соңғысының өндірісі және оны
иелену бәсекелік күрес механизмі арқылы ... бұл ... ... ... Бұл ... әрі ... ... бөлінісін тудыруы өндіріс
құралдарын қоғамдастыруды жеделдетеді. Осының бәрі жаңа қатнастардың тарихи
алғы шарттарының пайда болуына алып ... ... ... ... ... ... ... типінің
пайда болыуы мен қалыптасуының белгілі бола бастағанын көрсетеді. Көп
жағдайда олар бір-бірімен тым ... ... ... ... ... соң ... ... ара жігін ажыратпайтын да болды.
Экономикалық оқулықта ... ... ... ... ... жүргізудің натуралдық және ұжымдық формалары ... ... жеке ... ... ... ... болмады, ал
өндірілген өнім шаруашылықтың өз ... ... ... Шаруашылы
топтары арасындағы байланыс болмаған. Аталған ұқсас сипаттар зерттеушілерді
бұл да шаруашылықтың сол түрі болар деген ойға жетеледі. Бірақ ... ... олар ... байқамаған. Негізгі және басқа айырмашылық
жеке және бірлескен еңбек нәтижесінде ... ... ету ... ... ету ... ... ... және қоғамдық еңбек бөлінісіне
алып келеді,сондай-ақ адамның ... ... ... және ... ... ... өңдеуді үйрену қабілетінің өсуіне әсер етті. Осы
процестердің барлығы ... ... ... ... ... ... ... бастады. Шаруашылық жүргізудің қарастырылып
отырған типі бұлтартпастық ... ие, ... онда олар өмір ... ... ... еңбек әдістерімен тапқан жағдайда неге қол
жеткізгендерін алдын ала сезді.
Қоғамдық және ... ... ... ... ... өз
айырмашылығы бар, біріншіден адамдар нені жасай алатын, қанша керек екенін
өздері білді. Екінші жағдайда ұжымның ... ... ... ... ... ... Ортақ сипаттармен қатар бұл екі
жағдайдың айырмашылық ерекшеліктері, яғни арнайы бейімдік формасы ретінде
көрініс ... ... бар. ... ... ... ... түрлі топтар, аймақтар арасындағы алмасудың, айырбастың
жоқтығы жатады. Адамзат қоғамының дамуымен бірге натуралдық және ... ... ... та ... ... бере ... Бұлар пайда
бола бастаған өндіріс әдістерінің негіздерін байытты. Бұл ... ... бір түрі ... ... оның ... әсер ... ... өне бойында жалғасып отырды. Құл иеленуші және феодалдық
өндіріс әдістері ұжымдық еңбектің артықшылығын барынша ... және ... ... жақсы игерді. Бірақ натулалдық ... ... ... ... ... ... ... және ұжымдық өндірістің арасындағы ортақ жәйт еңбек бөлінісі
мен істелген шаруа нәтижесін қажетке айырбастау. Осы бір ... ... ... ... ... ... еңбек бөлінісі де айырбас
секілді түрлі формаларға ие. Осы ... ... ... ... ... ... ... түрлі типтері қалыптаса бастады. Тауарлы және
ұжымдық өндірістің пайда болу негізіне қызмет ететін еңбек бөлінісіндегі
айырмашылық ... ... ... ... түрлі формаларын
қалыптастырады. Мұнымен қоса, ... ... ... ... ... ... ... үрдісімен жаңа түр-мануфактуралық еңбек бөлінісінің
пайда болу негізін ... ... ... ... тауарлы қатынастардың
заңдылықтарына сай болды, бірақ оның дамуы қоғамдық шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... алып ... ... еңбек
бөлінісі, жекеменшік қатынастардың құлашын жайғызумен бір мезгілде жинақтау
процесін де дамытты. Қоғамдық өндірісте еңбек процесін ... ... ... ... ... жаңа ... берерлік сипатта дами алатын
еді.
Ұжымдық өндіріс ғайыптан ... ... ... көрінгенімен оның
болмысы оған құндық қатынастардың әсер етуінен мүлдем басқа түрге айналған
формада жүзеге асты. ... ... ... ... ... болған
қоғамдық еңбек бөлінісі келесі формаға көше отырып, шаруашылық ... ... түрі ... ... ұйытқы бола бастайды.
Ұжымдық өндіріс қоғамдық өндіріс формасы ретінде тауарлы
өндіріспен жай орын алмасып қана қоймайды, ... ... өту ... ... Бұл процесс өз дамуының белгілі бір кезеңінде қоғамдық ... ... ... жаңа ... ... бастан өткеру мүмкін.
Сапалы секіріске дейін және одан кейін де ... ... ... да өмір ... сол ... бар өндіріс типінің ене бастау
процесінен хабардар ... ... ... экономикалық теорияның бастапқы негізін
құрайды. Адамзат баласының тіршілігінің негізін ... да ... Ол ... ... өндіру, бөлу, айырбас және түтыну
процесін қамтиды. Өндіріс процесінің қоғамдық формасы ... ... да, ... ... ... болуға, яғни оқтын-оқтын сол бір сатылардан қайта-
қайта өтіп отыруға ... ... ... отыра алмайтын сияқты, ол
өндірмей де отыра алмайды. Қоғамдық ... ... атап ... ... мен өндірістік қатынастардың бірлігі.Ал оның орын алуы,
дамуы ... бір ... ... факторларға мыналар жатады:
а) субъективті факторлар немесе жұмыс күші;
ә) объективті, заттық факторлар немесе өндіріс құрал-жабдықтар.
Осы арада ең ... ... ... ... бере ... ... ... сай атқарылған қызмет, адам мен табиғат арасындағы қарым-
қатынас процес. ... адам өз ... ... өзі мен ... ... ... себепкер болады, бұл алмасуды реттеп, бақылап отырады.
Еңбек-бұл адамның ... ... Оның ... ... ала ... ... ... белгілі бір нәтижеге жету көзделеді. Мысалы,
хайуанаттар табиғатта бармен ғана қоректенеді. Ал ... ... ... ерекшелігі-табиғаттан ала да біледі, оны өзгерте де, сақтап, қорғай
да біледі. ... ... ... ... ... ... ... мамандықты игереді, оны жетілдіре түседі. Адамды адам еткен еңбек
деген даналық ой осыдан туған, еңбек ... ... және ... басты
факторы. Еңбек ете отырып адам жұмыс күшін жұмсайды. Ал жұмыс күші-адамның
еңбекке деген ... ... ... тұтынудың өзі де еңбек.
Еңбек заты дегеніміз бұл ... ... яғни ... күш-
қуаты, еңбек құралы арқылы өңделетін зат.
Олардың екі түрі ... ... ... ... ... бір табиғи процестен, өңдеуден өткен-шикізат, материал т.б.
Еңбек құралдары дегеніміз адамның өзі мен еңбек ... ... және оның осы ... ... ықпалын іске асырушы ретінде
пайдаланатын зат немесе заттар жиынтығы, яғни адамның сол ... ... ... ... ... зат.
Еңбек құралдары бірнеше түрге бөлінеді:
а) еңбек құралдары, аспаптар, машина, механизімдер. Еңбек
құралдарының бұл ... ... ... ... ... және ... ет жүйесі деп атайды;
ә) өндірістің ыдыс жүйесі (құбырлар, бөшкелер, сауыттар т.б.);
б) өндірістік объектілер (өндірістік үйлер, құрылыстар, жолдар
т.б.);
в) жер де ... ... ... табылады;
г) еңбек құралдарына электор қуаты, бу, химиялық ядролық
реакциалар да жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
«Экономикалық теория ... Я. ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір6 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстанның қоғамдық-саяси және экономикалық жағдайы26 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
1986ж. Қарағандыдағьі желтоқсан оқиғасы және оның облыстың қоғамдық өміріне әсері8 бет
SA 8000:2001 "Қоғамдық жауапкершілік" стандарты4 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
XVII ғасыр аяғымен XVIII ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық саяси жағдай41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь