Семей полигоны туралы жалпы түсінік

Кіріспе:
Семей полигоны туралы жалпы түсінік.

Негізгі бөлім:
Болашақта Семей қаласының эколгиясы қалай болмақ?

Қорытынды:
40 жылға созылған қасірет

Пайдаланған әдебиеттер
Тәуелсіз өз қолымызға тигесін қыруар “проблемалар нөсерінің” астында қалғанымыз белгілі. Солардың нағыз проблема тудырып отырғандардың бірі-экология тақырыбы. Адамдардың кінәсінен қоршаған ортаға талай қиянат жасалынып келеді. Олардың зардаптары әлемге әйгілі. Осы әлемге әйгілі зардаптың бірі “Семей полигоны” болып отыр.
Полигондар аймағы ұзақ жылдар бойы құпия сақталынды. Тек Семей полигоны ғана көпшілік назарында болды. Шын мәнінде қазақ даласының 19млн.Га жері 40 жыл бойы ядролық сынақтың полигоны болды. Ол жерлер Семей, Азғыр, Нарын, Тайсойған т.б. полигондары алып жатқан әсем, шұрайлы жайылымдар еді. Осы жерлерде 1949-1989 ж.ж аралығында болған ядролық сынақтардың 27-сі атмосферада, 183-і жер бетінде қалғаны жер астында жасалды. Енді Семей қаласындағы полигонға тоқталсақ. Семей талай жыл қазақ мәдениетінің орталығы болғанымен қазір күннен-күнге семіп, азып-тозып барады. Радиациядан зардап шеккен қайсыбір аудан тұрғындары Семейге ағыла көшіп кеп жан сауғалауда. Қымбатта болса да дәрі-дәрмектерді жұрт Семейден іздейді. Оған халі жетпей, аудандарда ит өлместің күнін кешкендердің саныда біршама баршылық.
1. “Атамекен” баспасы
1998 ж
2. Ә.С.Бейсенова, Ж.Б.Шілдебаев, Г.З.Сауатбекова
“Экология”
Алматы 2001-ж
3. А.Ж.Ақбасова, Г.А.Сайнова
“Экология”
Алматы 2003-ж
4. Ж.Ж.Жатқанбаев
“Экология негіздері”
Алматы 2004-ж
5. Ә.Бейсенова, А.Самақова, Т.Есполов, Ж.Б.Шілдебаев
“Экология және табиғатты тиімді пайдалану”
Алматы 2004-ж
        
        Жоспар:
Кіріспе:
Семей полигоны туралы жалпы түсінік.
Негізгі бөлім:
Болашақта Семей қаласының эколгиясы қалай болмақ?
Қорытынды:
40 ... ... ... өз ... тигесін қыруар “проблемалар нөсерінің” астында
қалғанымыз белгілі. Солардың ... ... ... ... ... ... ... кінәсінен қоршаған ортаға талай қиянат
жасалынып келеді. Олардың зардаптары әлемге әйгілі. Осы ... ... бірі ... ... ... ... ... ұзақ жылдар бойы құпия сақталынды. Тек ... ғана ... ... ... Шын ... ... даласының
19млн.Га жері 40 жыл бойы ядролық сынақтың ... ... Ол ... ... ... Тайсойған т.б. полигондары алып жатқан ... ... еді. Осы ... ... ж.ж ... ... ... 27-сі атмосферада, 183-і жер бетінде ... жер ... Енді ... ... полигонға тоқталсақ. Семей талай жыл қазақ
мәдениетінің ... ... ... ... семіп, азып-тозып
барады. Радиациядан зардап шеккен қайсыбір аудан тұрғындары ... ... кеп жан ... ... ... да ... жұрт Семейден
іздейді. Оған халі жетпей, аудандарда ит өлместің күнін кешкендердің саныда
біршама баршылық.
Тағы бір ашындыратын жәй, ... ... және ... ресурстар
басқармасының Өскеменге ауысып, ал Семей облысының экология басқармасының
игі жұмыс бағдарламалары, ұзақ ... ... ... ... ... болмай, аяқсыз қалғандығы. Бұл жер кешегі ... ... ... ... уын ... жұтқаны белгілі.
Сондықтан экологиялық жағдай Өскеменнен гөрі Семейде аса өткір ... ... ... ... ... ... ... болмады.Бәрі де құр дабырамен жүргізілді.
Біздің ойымызша 40 жылғы ... ... ... ... ... экологиялық басқарма болғаны жөн. Және ол ... ... ... ... бөлімі болса да оның дұрыс жұмыс жасауына
барлық ... ... ... ... рет ... 1949 жылдың 29 тамыз күні
ауада атом бомбасы жарылып, бұл ... ... Мен ол ... 12 ... Зәре-құтымыз қалған жоқ. Ал 1950-ші жылы бұл жерде сутегі бомбасы
сыналды. Бұл бомба сыналған ... ... ... жер ... қазылған
үңгірге тығылып, бақылап жатты. Сол жерлерді кейін көргенімде жердің беті
диаметрі 35 ... ... ... ... Не бір ... ... ... бір түйір құмырсқа, қоңыз да жоқ ... ... ... ... ... ... қабыршықтар бырт-бырт сынады. Әскерилер “Семей
қаласына ешқандай зақым келген жоқ” деген желеу қоса ... Бұл ... ... қала сутегі бомбасы сыналған жерге іргелес тұр. Осы ... бұл ... 600 ... ... ... ... ... деген айқай шыққанын талай рет естідік қой. Бірақ
семейліктер де, ... ... ... жері ... неше ... ... жүрседе “сабыр түбі сары алтын” алды мемлекетіміз ... ... ... ... ... деген сенімде, үмітте
болды. Сондықтан бүкіл ел-жұрт өздері ... ... ... ... ... ... Бұл ... жуық адамның ортақ пікіріне айналған шындық.
Семей ядролық сынақ полигонның радиациялық эквиваленттер жиынтығы 42 ... ... ... ... айналысып жүрген ғалымдар есебі ... ... кюрм ... ... Енді ... ... атасы А.Д.
Сахаровтың ядролық және жарылыстардың тікелей ... 6 млн адам ... ... ... ... тірі ... мен радиациядан зардап-
зала шеккендері одан асып түседі. “Семей” атауы “полигон” ұғымымен ... ... ... ... 1947 жылдың 21 тамызы күнінен басталған.
Сол күні КСРО үкімет атом ... ... ... ... ... ... қиын да ... қарамастан, тым тығыз уақыт арасында
жүзеге асып, алғашқы сынақтарға 1949 жылдың 6 шілдесінде дайын ... ... 2 ... ... уақытта өнеркәсіп кәсіпорындары, тұрғын үйлері, жер
асты лабораториялары, ұшақтар ұшып ... ... ... ... өз ... бар жеке қала ... бітіріп те үлгерді. Қазақтың ғылым
мен техника прогресіне қатысты қасіретті эпопеясы 1949 жылдың 29 тамызында
басталған.
Жарылыс болатын ... таяу әр ... ... ... ... ... ... тағамдар, манекенге кигізілген жауынгер
киім-кешектер, жанар-жағар майлар да сынаққа түсті. Тек Семей полигонында
әр ... ... 467 ... ... ... ... аралығында 26-
сы жер үстінде, 98-і әуеде сынаған. ... жүзі ... да ... ... ... ... 1953 жылы жарылған. Оның қуаты, Хиросима қасіретінен
25 есе асып ... Қару ... өз ... жету үшін ... ... айла-амалмен алдап баққан.
Көптеген халықтың ... ... ... ... адам ... мен ... ... шегетіндігіне
қарамастан, қару сынала берді. Мысалы, АҚШ ... ... ... Бикини және Ронгелет атоллаларында, тұрғындар саны аз, өзі ... ... ... ... ... аталмыш елдердің басты мақсаты-
өз халқын қауіп-қатерден барынша сақтау. Ал КСРО мұндай ... ... Бұл ... ... ... тимей қоймады. Ашулы
жұртшылық өздерінің көкейіндегілерін шым-шымдап шығара бастады. ... ... ... және ... ... жөніндегі Семей облыстық
комитетінің мүшесі С.Дүйсенбаев пен ... ... ... Б.Э.Рейш
болды. Олар КСРО Халық депутаттары парламентіне “Бірде-бір ядролық жарылыс
болмасын” деген жанры ашық ... ... ... ... Онда ... “Біз 40 жыл бойы өткізілген жарылыстар нәтижесінде, әсіресе, олар
ауада жүзеге ... 14 жыл ... ... ... ... полигон орналасқан жерлерде, адам ... ... зиян ... оның ... кейін туған ұрпақтар өмірінде
де жалғасып келе жатқанына көз жеткіздік. Мәселен, 1989 ... 12 ... ... ... ... пайда болған радиоактивті газдың жарықтан
өртке айналғаны атап өтілді. Комиссия бұл аймақ осы уақытқа дейін өздеріне
келтірілген зиян үшін ... ... ... ... Жаңа Семей
ауданының Знаменка селосында болдық. Бұл село полигоннан 40 ... ... Саны ... онша көп ... да, ... ... дене ... ойлау қабілеті жағынан өте артта қалғаны бірден көзге шалынады.
“Аурухана өте ... ... ... мақала “Семей таңы” газетінің 1990
жылғы 13 ақпанындағы ... ... ... ... ... 100 ... бүгінде 2 млн қазақтар ... ... ... 1953 жылы үлкен аймақ заланданғаны байқалған соң, 10 мың ... ... ... ... тек 3000 адам ғана тірі ... 700 адам ... ... сұмдық шындықтың бетін ашады.
“Ғалымдар жұртшылық пікірін тыныштандыру үшін ... ... ... ... ... алды және ... зиянсыздығын дәлелдеп, сіміре
иіскеді”,-дегенге ... ... ... ... жел өтіп сынаушылардың
семьялары тұратын Курчатов қаласына әдейі бағытталады. Неге? ... ... ... ... сенімді екеніне иландыру
үшін-деп халықты жалған ақпаратпен иландыруға тырысады. Алайда ... ... еш ... ... деп ... ... ... әскерилер кезекті
жарылыстан соң, желдің бағыты өзгеріп, улы атом газы Курчатов ... ... ... ... жұмыстарын тастай қашып, есік-терезелерін тастай
бекітіп, 2 тәулік бойы үйден шықпай қойған. 40 ... ... ... ... ... “Бөбек” атом бомбасындай 20 мың ... ашық ... ... ... ... ... мекендер
төбесінде жарылып келгенде, мұндай көпе-көрнеу ... ... ... ... ... ... Семей” антиядролық қозғалыс
бас көтерді. Семей ... ... осы ... ... кем ... ... жоғарыда қарастырған бірнеше жарияланымдардан-ақ байқауға
болады. ... ... ... ауыр зауал арада қанша уақыт өтсе де, әлі күнге
ұмытылмақ емес. Жарты ғасыр жуық апат аймағында тіршілік етіп, оның ... ... ... ... ... ... ... деп мүгедек жағдайға
жетіп, бүгінгі күні ешкімге керексіз болып қалғандардың мұңы мен зары ... ... ... ... 29 тамыз 1991 жылғы полигонды жабу ... ... ... тарапынан бірталай іс жүзеге асырылды. Оның ... ... ... жағы ... де ... Бірақ 1992 жылғы 9
маусымда қабылданған №-513 қаулы ... ... ... ... ... ... Сондықтан да болар қазір ядролық полигон жері қандай
жағдайда, қандай табиғи өзгерістер болып жатыр ел ... ... ... бұл ... ... жоқ. Ал өмір шіркін бір орында ... ... ... те, іс те ... Әзір ... мол ... не зерттеу,
немесе табиғи ортаны қалыптастыру жұмыстары жоқ. Еститініміз- бұл бағытта
белгіленген ... ... жоқ. ... ... мәселесінде талай істерге
мұрындық болған ... ... ... ... бүгінде тыңдай
бермейді. Бұл ащы болса да ақиқат ... ... ... ... ... бар. Осының кебін кешу нағыз сор ғой. Біріккен Ұлттар Ұйымындағы бұл
туралы ендігі баяндаманы оның бас ... Кофи ... ... Енді
семейліктер осыдан зор үміт күтіп отыр. Ал бұл ... ... ... да ... жағдай өте ауыр. Бұл ... ... ... те, ... те тұр. Атом ... ... ... ол жерге бүкіл
Менделеев кестесіндегі элементтердің бәрі түзілетіні белгілі. Оның бәрі
радиация ... ... ... “Цезий-137” мен “Сронций-90” және
“Плутоний-239” адам өміріне өте ... ... ... ... ... ... ... қайсыбірінің сәулененуі мыңдаған жылдарды
қамтиды. Соның бәрі әлі күнге жым-жылас жабулы тәрізді. ... ... ... орталыққа қарайтын радиациялық қауіпсіздік және
экология институты 1996 жылы ... ... ... өсімдіктер
жинап, аз-маз жұмыс істеді. Оған бұрынғы Экология және ... ... ... Бірақ қазір бұл іс тоқтап ... ... ... ... ... ... облысының атомдық сынақтардан
көрген зардаптарын зерттеуге және картасын жасауға ... ... ... ... Атом ... ... сынаудың зияндылығы өз алдына, оның ... де ... одан да ... боп ... таяқ тастам жерде Шаған және ... атты ... жер бар. ... ... ... ... ... министрліктің
атом энергиясын пайдаланып көл жасауға, ... ... ... деп
қызығушылығы 1964 жылы жер бетінде атом бомбасы сынағын бұрқ ... ... ... үш жүз метр ... ... ... ... млн гектар текше метр топырағы алынған көл пайда болды. Бұл қыс
мезгілі ... Күн ... ... жап-жарық Семей қаласын ... ... ... ... ... ... ешнәрсені
көрсетпей тастады. Әрине, шаң-тозаң радиациялы сәуле шығаратын нағыз
пәленің көзі ғой. ... ... ... ... ... бұл ... ең сорақы деп бағалады. ... ... ... қуатымен қызу бағдарламасы “Плаушер” деп ... ... ... ... сөз ... Американ ғалымдары мұндай ғылыми
теорияны дамытқанмен іс ... ... Ал ... бұл жарылыстың
қайғылы айғағы болып –атом көлі қалды.
Семейде, Курчатовта, АҚШ оқымыстылары, ... ... ... конфренциялар өткізді. Біз ... ... ... ... қойдық. Ядролық жарылыстардың адамның өсіп-өрбуіне тигізер зияны
мол, ол адамның қанша ... ... ... ... ... ... ... “Бізде,-дейді Американның медицина ... мен ... ... 1942 ... ... ... жету үшін бесінші ұрпаққа дейін тосуымыз керек. Оған әлі талай
жылдар керек, белгіленген ... бар, ... ... ... мен ... де ... көптеп келді. Олар да Хиросима мен
Нагасаки зардаптары әлі тексеріліп біткен емес, ұрпақтар ... ... ... бола ... да атом ... жөнінде әр түрлі
пікірлер айтылуда. ... 1998 ... 16 ... ... 35-ші ... ... емші Қанат Қабдрахмановтың “Большая ложь
о Семипалатинском полигоне” деген мақаласы оқырманды елең ... ... ... ... ... ... мен оны Э.Дж.Холдың
“Радиация и жизнь” деген кітабынан деп содан ... ... ... ... біраз әлеуметтік зерттеулер жүргізіп, бір-екі беделді
адамнан сұрап, радиациялық сәулелену тұқым қуаламайды екен, бәрі бос ... ... ... Қабдрахмановқа айтқаныңыз келсін дер едік. Бірақ
оның мынандай бір шатақ жері бар. Ол ... ... адам ... ... жоқ. Оны әркез жүргізуге ... ... ... ... 500 атом бомбасы жарылғаны аз екен, тағы да 500-ін ... ... ... ... болады екен ғой. Осы жағдайды тілеп
отырғандардың құдығына су құю ғой бұл. “Жерден жік шықты” деген осы ... ... ... ... ... көп. 1958 жылы Сиборг
және Корлисс деген АҚШ-тың әлемге танылған екі оқымыстысы “Атом и ... ... ... Соның ішінде көп мәселе жаңғақша жарылып, оқырманға
ұсынылды. Ген теориясы да ... ... атом ... де ... ... келе ... бұл тұқымың қандай болса
өзің сондайсың дегенге келіп саяды.
Ген теориясын өсімдіктерге Вавилов жүргізсе, ... ол ... ... ... қамтыды. “Генная инженерия в металлургии” деген кітап
та ... Оны өте ... ... ... ... айтуынша жерде жатқан
сым темірді бұрап спираль жасап ... ... ... ... ... әлгі ... ... өзінің бұрын кім болғанын әсте ұмытпайды
екен. Енді ... ... ... ... ... компьютерде жаңа технология жасамақшы. Бұл ... ... ... көрінеді. Тат басқан темір өзін ұмытпағанда
адам ең күрделі дүние емес пе? ... ... айта ... бірақ
Қ.Қабдрахмановтың мақаласы, яғни эксперименті жастар арасында ... ... ... ... ... ... ... ұзақ жылдар сәуле беру кеселінен кейінгі
ұрпақ ауру-сырқаудың зардабын шегеді-ау, құриды-ау дегенге ... ... ... ол 40 жылға созылды ғой. Шын мәнісінде радиацияның Семей
қаласындағы әсерін медицина ғылымдарының ... ... ... ... ... ... Жапониядағы Киото университеті ғалымдарымен байланысып,
лабораториялық тексеріс жасатып, қазіргі ... ... сай ... нәтижесінде ол зияны айтылып жүрген мөлшерден екі-үш есе көп ... ... тағы бар. ... ... ірі жер ... ... полигон өңірі аман қалды. Ал егер ... ... ... жерде жер сілкінісі болғанда жер астында қордаланған қауіпті заттар
жер бетіне атып ... еді ғой. Бұл ... ... ... еді.
Қолданылған әдебиеттер:
1. “Атамекен” баспасы
1998 ж
2. Ә.С.Бейсенова, Ж.Б.Шілдебаев, Г.З.Сауатбекова
“Экология”
Алматы ... ... ... 2003-ж
4. Ж.Ж.Жатқанбаев
“Экология негіздері”
Алматы 2004-ж
5. Ә.Бейсенова, А.Самақова, Т.Есполов, Ж.Б.Шілдебаев
“Экология және табиғатты ... ... 2004-ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстанның экологиялық мәселелері»30 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі12 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі туралы33 бет
Адамзат үшін ядролық сынақтың салдарлары14 бет
Азғыр-Тайсойған сынақ полигоны10 бет
Жер бетінің радиоактивті ластануы (семей ядролық полигоны)12 бет
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы11 бет
Невада-Семей қозғалысы7 бет
Радиация15 бет
Радиация көздері, оның адамға әсері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь