Сана туралы

Сана- бомысты бейнелеудің ең жоғарғы сатысы. Сана арқылы адамның қоршаған әлеммен қарым- қатынасы мақсатты түрде реттеледі. Ол адамның сезу, түйсік, елестету, ықылас, сезім, ырық, ойлау іспетті психикалық іс- әрекетінен құралады. Сана адам миы қызметінің жемісі. Материяның әрбір қасиеті сияқты сана тек ақиқат заттар мен құбылыстардың өзара әрекетінен туады.
Адам мен жануарлар болмысты сезімдік түйсіктер арқылы бірдей таниды және бағалайды. Алайда адам жануарларға қарағанда ақиқат дүниені ақыл –оймен бейнелеу және дерексіз ойлау, тіл арқылы түсінеді.
Адам санасы ( саналы психика ) белгі жүйесі (әріп, сөз) арқылы атқарылады, логика заңдарын пайдаланады. Мұны сол жақ ми сыңары қамтамасыз етеді. Санаға дейінгі психика бейне, рәзім (символ) жүйесіне негізделген, оған оң жақ ми сыңары қатысады.
        
        Сана.
Сана- бомысты бейнелеудің ең жоғарғы сатысы. Сана ... ... ... қарым- қатынасы мақсатты түрде реттеледі. Ол адамның сезу,
түйсік, елестету, ықылас, сезім, ырық, ... ... ... ... ... Сана адам миы қызметінің жемісі. Материяның әрбір
қасиеті сияқты сана тек ақиқат ... мен ... ... әрекетінен
туады.
Адам мен жануарлар болмысты сезімдік түйсіктер арқылы бірдей таниды
және бағалайды. Алайда адам ... ... ... ... ... ... және дерексіз ойлау, тіл арқылы түсінеді.
Адам санасы ( ... ... ) ... ... ... сөз) арқылы
атқарылады, логика заңдарын пайдаланады. Мұны сол жақ ми ... ... ... дейінгі психика бейне, рәзім (символ) жүйесіне негізделген,
оған оң жақ ми сыңары қатысады.
Тіл- сананың ... ... ... ... Тілсіз сана жоқ,
ал санасыз адам жоқ. Сана жеке ... ... ... ... ... және сана ... ... Сезіну дегеніміз ақиқат ... ... ... және адамның тәжірибесін молайту. ... ... ... ... беріледі.
Адам өзіндік сана (сарасана) арқылы өзін-өзі ... « МЕН» ... ... ... ... ... өзін - өзін және өзінің
психикалық күйін түсінетін арнайы кісілік ерекшелігі.
Адамның сана-сезімі қашанда ... ... ... саналылық -адам өзін өзі түсінгеннен гөрі ... ... мен ... ... ... ... кісілік қасиетіне тән өздігінен реттелудің жоғарғы түрі
жүзеге асады.Сөйтіп ... сана ... ... ... ... ... өзін өзі және өзінің ішкі дүниесін сзінуден тұрады.
Адам санасы әлеуметтік түрткілердің ықпалынан-еңбек іс-әрекеті
мен қатынастан ... бір ... ... ... ... ... ... адам өзін-өзі жөнге
салады,өзі ісіне баға береді,мінез-құлқын ... ... 10% -ін ... ... көптеген психикалық әсерленісі (90%) оның
санасына жетпей атқарылады. Оларды П.В.Симонов екі топқа ... ... ... Оған ... тыс ... ... қимыл дағдылары, ішкі
ағзалардың қызметі мен реттелуі, эмоция реңкі мен олардың сыртқы көрінісі,
мотивациялық ... ... ... ... ... ... ... оны ышқынудан қорғайды. Шаласана немесе бейсана бірінші деңгейі –
адамның өз ... ... ... ... ... ...... ұйықтамай жүрген кезеңіне ұқсайтын үрдістер. Оның үшінші
деңгейі адам рухының жоғарғы сергектігінде жетілетін ... ... ... ... ... үрдістерден көрініс табады.
Екінші топ – асқынсана немесе интуиция. Ол сана бақыламайтын
шығармашылық ... ... ... аңғару, шамалау қасиеттерін
қалыптастыратын тетіктерден тұрады.
Инсайт – адам өзі ұзақ ... ... ... еңбек еткен
немесе көп ойлаған ісінің шешімін кенеттен ... ... ( ... ... ... кестесін түс көріп жасауы).
Асқынсананың негізі-зерде іздерін өңдеп,жаңаша құрамыстар
амалдар табу,жаңа уақытша байланыстар жасау,аналогтар ... ... ... ... ... ... жасауға ықпалын
тигізеді.
Сана мен таным үрдісінде эмоцияның мәні өте зор.Адам эмоция мен
сезімі арқылы ақиқат болмысқа ... ... ... ... ... қоршаған болмысты жандандыруға саналы іс-әрекет ... ... ... ... бір ... ... дегеніміз-қиындықтарды жеңуге арналған саналы,мақсатты
психикалық іс-әрекет.Ол адамның талап талаптарын,мақсат-мүдделерін,істерін
жүзеге асырады.
Көп ... бойы сана ... ми ... ... шаласана
орталық жүйке жүйесінің төменгі бөліктері арқылы атқарылады ... ... олар ... ... ... бірлестірілген іс-
әрекеті,яғни,ми қыртысы барлық рефлекістік әсерленістерге қатысады.
Мидың бірлестіру іс-әрекеті үш негізгі әрекеттік ... ... ... ... және өңдейтін сезім
жүйесі(талдағыштар).Екіншісі-жүйке жүйесін белсендіретін мидың түрлендіріс
(модуляция) жүйесі (лимбия жүйесі, ... ... ... және ... - ... әрекет жүйесі ( қозғалыс
талдағышы ).
Әрбір шартты рефлекстік әсерленіс, оның ... ... ... шаласана деңгейінде іске ... Кез ... ... ... ... ... ... талдаудан өтеді. Бұл адамдарда жоғарғы
жүйке, психикалық іс- әрекетінің, ... және ... ... ... қатысатындығын көрсетеді.
Адамның мұндай екі сатылы құрылымы организм мен ортаның үздіксіз
қарым- қатынасын ... ... Сана мен ... ... ... арасында жылжымалы (динамикалы) тепе-
теңдік болады.
И.П.Павловтың айтуынша, шаласана деңгейінде пайда болатын ... ... ... ми қыртысының қызметін, жұмыскерлігін
күшейтеді. Жаңа, көп ақпарат ... шала ... ... сананың бүкіл
пәрменін қосатын бағдарлама жасайды. Егер шала сананы ақпараттық талдау мен
өңдеуден айырса, ... ... ... ... ... да ... ... жағымсыз өзіндік әсерленушілер тууы мүмкін.
Дені сау адамда ішкі ағзалардың ... ... ... ... ... ... Ішкі ағзалардың интерорецепторына әсер
ететін үйреншікті тітіркендірулерден шығатын мәліметтер ми қыртысына жетіп
талданады. Бұл ... ... ... ... ... ... негізі болуы ықтимал. Мұндай күйлер адамның өзіне түсініксіз
болады (« ... ... »). Осы ... ... күшейсе
ақпараттар санаға жетіп, организмнің сәйкес аймақтарындағы ... ... Ол ... әртүрлі өзіндік сезімдер мен шағымдар туғызады.
Шаласана әсерленіс, мінез-құлықтық және психикалық іс-әрекеттің
басқа түрлері сияқты, себеп пен салдар ... ... ... ... ... сапалық формасы тіршілік эволюциясында
өзінің ұзаққа созылған тарихына ие болғанымен, ол ... рет ... ... ... ... ғана ... ... Адамның саналы әрекетінің үш
айрықша белгісі бар. Олар:
1) Адамның саналы іс- ... ... ... бой ... оған
қарсы шығады. Мысалы, ерлік пен жан пидалыққа бару;
2) Адамның саналы әрекеті жануарлардағыдай заттың ... ... ... оны ... ... тануға бағытталады. Адам нақты
көрнекіліктен абстрактық бейнелеуге өтіп, ... ... ... көз ... ... ... ... ғана емес, тереңдегі
заңдылықтарын тануға ұмтылады да, соларға орай өз әрекет ... ... ... ... ... биологиялық байланыспен бірге туа беріліп
отырса, адамның білектері мен ... ...... ... ... ... игеру, үйрену негізінде қалыптасып, олар
оқу арқылы ұрпақтан ұрпаққа жеткізіледі. Яғни адам ... ... ... ... оның өз ... өнуі ... өткен әулеттің тарихи –
қоғамдық іс - ... ... ... бұл құбылыс жануарлар болмысында
тіпті де болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... шарттар:
1)Тіршіліктің әлеуметтік –тарихи сипаты;
2)Өмірдің қоғамдық еңбекпен байланысы;
3)Еңбек құралдарын дайындап,пайдалана білу;
4)Тілдік қатынастың пайда ... ... ... ... төрт ... ... ... Петровский).
1) Сана қоршаған дүние жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... түйсік,қабылдау,ес,ойлау,қиял.
2) Санада субьекті мен обьектінің айырмашылықтары бекиді. Органикалық
тарихында тек адам өзін басқалардан бөлектеп, олармен ... ... ... тіршілік иелері арасында өзін тануға, яғни ... ... ... ... ... ... болжастыру әрекетін қамтамасыз ете алады. Адам ... ... ... ... ... ... өзін ... ісін заңдық
сипатқа ие саналы мақсатпен ұштастырып, іс-әрекетінің сипаты мен тәсілдерін
алдын- ала белгілейді, ерік күшіне ... ... сана ... ... ... ... ... шешім қабылдау, іс-әрекеттің
орындалу жолын айқындау т.б.
4) Сана құрылымында ... орай ... ... Адам ... ... өз ішіне күрделі объектив ең алдымен адам қатысқан қоғамдық
қатынастарды бейнелейтін ... ... ... жоғарыда аталған бүкіл ... ... ... ... ... ... тіл, сөз. Тіл- бұл ... тәжірибе немесе қоғамдық сананы бекітетін ерекше объективтік жүйе.
Нақты адам тарапынан қабылданған тіл сол ... ... ... ... ... ... ежелден-ақ зерттеушілердің
ерекше назарын тартқан.Кім ... ... ... өзі де осы ... болар.Адам жан дүниесі,оның өзіндік
санасы әрдайым тек ғалым –философтардың ой ... ғана ... ... ... мен ... де өз ... арқау еткен.
Адамның өзіндік санасы –шексіз күрделі проблемалардан. Әрқандай
тұлға сан ... өз ... » ... ... ... осы мезетте адам
өзін ... деп ... ... ... ... ... не
ойлайды, осы «Менді» басқалар қалайынша таниды.Таным субьекті болудан,адам
өз санасы аясында зерттелуші обьект.
Сана және бейсана.
Адам ... ішкі ... ... ... ... толғаныстарды әрдайым сезе бермейді. Содан ... ... ... ... ... әр ... психикалық болмысының ажырамас құрам
бөлігі. ... – ақ ... ... ... - ... сырқат нәсілдік,
көңіл – күй табиғаты, өнер, адам ара- қатынастар проблемаларын қарастыру
мен ... ... ... ... ... мойындаған.Бейсананың көп
жағдайларды түсіндіруге қажет екенін ... ... ... ... білудің жолын ешкім ұсына алмады.Ғылымдағы бейсанаға
орай бұл қалып З.Фрейд еңбектері арқасында өзгере ... ... осы ... ... ... ... екі
бағытқа бөлінеді психоанализ теориясы(З,Фрейд) және астарлы психикалық
нұсқаулар теориясы. Психоанализ ... сана мен ... ... ... ... қарсы,өзара сиыспайтын элементтері.Ал
нұсқаулар ... ... ... ... ... туралы түсінікті арқау етеді.
Бейсана табиғаты жөніндегі бүгінгі ғылыми ... сана ... ... ... орта мен ... ... бір уақытта келіп түсетін сигналдардың кішкене бір көлемі ғана өз
бейнесін табады.Осы айқын санаға білінген сигналдарды ғана адам өз ... ... үшін ... қалған ақпарат-сигналдар да организм
тарапынан кейбір процестерді реттеу үшін қолданылады,бірақ оны адамның өзі
әрдайым сезе біле ... ... да ... тарапынан
кейбір процестерді реттеу үшін қолданылады,бірақ оны адамның өзі әрдайым
сезе біле бермейді,яғни ақпарат-сигналдар ... ... ... сана мен ... үйлесімді бірлестік жағдайында қызмет жасайтыны
қолдау ... ... ... ... жаңа ... ... болатын жағдайлар туындағанда астардағы білім-біліктер мен іс
тәсілдері айқын сана шеңберіне шығып,мәселе шешуге ... ... ... ... ... ... жатады:ұйқы кезіндегі психикалық әрекет(түс,лунатик);тікелей
байқалмаған тітіркендіргіштерге ... ... ... ... ... ... ... болмаған кейбір әрекеттік ықпалдар(сәлемдесу әдеті,жақсвлық және
жамандық ісіне кірісе кету)және т.б.Бейсананы психиканың ... ... тану ... ... бұл ... ғана тән ерекше
психикалық құбылыс болумен,ол адам санасының ... ... ... пайда болып,онымен үзілмес байланыста тұрады.
Сананың анықтылық критериі. Сананың сапа және тереңдігінің бұзылуы.
Диалектикалық материализм тұрғысынан сана – ... ... ... ең ... түрі. Сана адамның қоғамдық еңбегінің
арқасында пайда ... ... ... ... ... ... жеке ... қызмет, психикалық процестердің тобы ... ... Ол ... ... ... ... ... тән
психикалық процестердің сапасы ... 1962). ... ... ... ... Егер ... қызметтің бір жағы
өзгерсе біз ... анық ... ... айтпауымыз керек. Мысалы, ауруда
депрессия не сандырақ ойлар болса сана қай ... ... ... Егер
осындай ауру адамдардың санасы анық емес болса, онда психикасы ... ... ... ... ауру ... деп ... болады. Тәжірибеде
«адам санасын жоғалтты» деген жағдайда ол жеде ... ... ... Бірақ
депрессия не есі төмендеген ауру адам туралы оның санасы анық деп айтады.
Сондықтан клиникалық тәжірибеде сананың ... ... ... тің ... ... бар. Ауру кім ... ... екенін, айналадағы жағдайды
білсе, кісілерді таныса, қиын емес сұрақтарға ... ... ... ... анық ... Егер ауру ... ... білмей, айналадағыларды
танымаса, өзінің кім екенін білмесе, онда оның санасын анық емес ... ... ... ... ... бар, ... мен ... санасы анық деп саналады.И.П.Павлов сананы физиологиялық
тұрғыдан ... бір ... қозу ... ... ... ... таблдырығының күрт жоғары
лауы. Ауру талықсып кетеді. Қойылған ... ... ... ... ... қайталағаннан кейін, қиналып, қысқа жауап береді. Қиын сұрақтар ... ... және ... ... пен ... болмауы.
Ұйқылы-ояу жағдай – жеңіл түрдегі ойдың алжасуы. Мұндай жағдай жаңа
ғана оянған адамда болaды.
Ұйқылы-ояу жағдай – ... ... ... алжасуы. Мұндай жағдай
жаңа ғана оянған адамда болды. ... ... жаңа ... адам ... ішінде әуелі қайда жатқанын білмей қалады. Егер осындай жағдай
секунд пен ... емес ... ... онда ол ... ұйқылы-ояулы
жағдайы деп аталады.
Онейроидты сананың бұзылуы – түс көру тәрізді ойдың алжасуы. Мұндай
делирийдегі сияқты қайда ... ... ... кім ... көру елестеушілігі басым болады. Делирийге қарағанда онейроидта
ауру адамның өзіне деген ... ... ... ... ... мен жасөспірімдерде жиі
кездеседі. Ауру түннің ортасында тұрып, бөлменің ішінде жүріп, ... ... ... мен ... ... ... ... не сағаттан соң
олар қайта орнына жатады, ... не ... ... ... Оларды
сыртқы әсермен бұл жағдайдан шығару мүмкін емес.
Қояншық ауруындағы қатты психикалық бұзылулардың бірі – ... ... ... сағыныш-ызалы көңіл-күйі.
Қортынды.
Адам іс-әрекетінен өзінің тікелей биологиялық,табиғи сипатымен
ажыратылады,яғни жануар әрекеті тек ... ... ... ... ... инстинктік қатынас шеңберінен аса алмайды.
Шындығында,
психика мен ... ... тірі ... екі ... ... ... қараған жөн.Адамның сана
қасиеті,ақпараттармен жоғарғы сатыда ... ... ... ... миының орасан ақпараттық ... ... ... ... ... тең ... қабылдай алады.
Адам мінез-құлқының саналы іс-әрекетті бағдарлауын, реттелуін
және бақылауын қамтамасыз ... ... өте ... ... ... Олар ... психикалық іс-әрекеттін күрделі саласы.
Жоспары:
1. Кіріспе.
2. Негізгі ... ... Сана және ... ... анықтылық критериі. Сананың сапа
және тереңдігінің бұзылуы.
3. Қорытынды.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
«Бөлшек сандары бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру»4 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Авторлық сана – мәтіннің базалық ұғымы56 бет
Адам санасы4 бет
Адамгершілік сананы қалыптастыру әдістері44 бет
Адамдар санасына жарнама әсерінің теориялық аспектісі37 бет
Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді8 бет
Адамның сана сезімінің қалыптасуы7 бет
Адамның сана сезімінің қалыптасуы туралы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь