Қала экологиясы туралы

Ірі қалаларда халықтың санының еселеп артуы тұрмыстық-коммуналдық құрылыстар мен өнеркәсіп, зауыт, фабрикалардың салыну қажеттігін тудьтрады. Осыған байланысты мұндай қалаларда техника-лық және ақаба сулар көптеп жиналуда. Қазақстанда жыл сайын шыға-рылатын ақаба судың мөлшері 6 млрд3 деп есептеледі. Қазіргі кезде тұрмыстық ақаба суларды залалсыздандыру үлкен мәселе болып отыр. Осындай қаланың бірі - оңтүстік астана атанған Алматы қаласы.
Алматы қаласының халқы жыл сайын артып, білім, ғылым және мәдениет ошағына айналуда. Осы уақытқа дейін Алматы қаласының пайдаланылған тұрмыстық-коммуналдық суы 70 км жердегі Жаманқұм және Сорбұлақ бөгетіне жинақталып, ірі жасанды көлдерге айналған болатын.
Қалыпты экологиялық жағдай 1986 жылы бүзылды.
        
        Қала экологиясы
Ірі қалаларда халықтың санының еселеп артуы тұрмыстық-коммуналдық
құрылыстар мен өнеркәсіп, зауыт, фабрикалардың ... ... ... ... мұндай қалаларда техника-лық және ... ... ... ... жыл сайын шыға-рылатын ақаба судың мөлшері 6 ... ... ... ... ... ... ... залалсыздандыру үлкен
мәселе болып отыр. Осындай қаланың бірі - оңтүстік астана атанған ... ... ... жыл ... артып, білім, ғылым және ... ... Осы ... ... ... ... ... суы 70 км жердегі Жаманқұм және ... ... ірі ... көлдерге айналған болатын.
Қалыпты экологиялық жағдай 1986 жылы бүзылды. Жылдар бойы ... су ... ... ... ... ... қарай ақты.
Бүл апатты жағдай көптеген мал басы мен ... ... ... ... су ... ластанып, демалыс орындары уақытша қызметін
тоқтатқан болатын. Жаманқүм су жинақтау орнының жойылуы ... ... ... ... ... суы ... тыс көбейіп, қауіпті деңгейге
жетті, Суды азайтатын каналдар қалыпты ... ... ... ... су айдыны 60 км2 артып, ұзындығы - 15 км, ені - 8 ... - 18 ... ... жинақталған судың көлемі -1 млрд м3-ға
жетіп отыр.
Жасанды көлдің ... ... кету ... күн ... ... өсе ... ... бойынша Сорбұлақ апаты болған жағдайда Іле — Балқаш ... ... ... ұшырап, 50000 түрғыны бар Балқаш өңірі зардап
шекпек. Іле бойындағы гидромелиорациялық станциялар, елді ... ... мен ... өзен ... ... ... су астында қалу
қауіп төнуде.
Сорбұлақ апаты әкелетін зардаптар қандай болмақ. ... ... ... ... өтс ... Су ... көп мөлшерде улы токсиндер,
фенолдар, мүнай өнімдері, нитриттер, ауыр металдар, т.б. ... ... ... жинақталған. Зиянды заттардың шскті рауалы ... ... Су ... химиялық қоспалар тіршілікке өте қауіпті диоксин
тәрізді заттарды түзуі мүмкін. Ал диоксинді екінші ... ... қару ... ... ... ... ... судың ездіғінен
тазалану процесі жүріп ... ... оның ... ... ... ағып келіп косылып жатқан лас сулар мүмкіндік бермей отыр.
Сорбұлақ мәселесін ... бола ма? ... өмір ... ... ... мен білімнің шарықтатау дәуірі. Адамның ақыл-ойы ... ... ... ... ... ... -ғалымдарды, қоғамдық
ұйымдарды бейжай қалдырмауда. Кейбір жобалар ұсынылып та үлерді. Соның бірі
- Сорбұлақ көлінен канал ... суды ... ... ... Жол ... тазартудың лазерлік агрогидромодуль ... ... ... ... ... жоба — ... суын ... арқылы Күрті суқоймасыыа әкеле
отырып, оны ... ... одан соң Іле ... құю. Мұны жүзеге асыру
үшін суды қайтара ... жәпе ... ... ... суды хлорлау
станцияларын іске қосу жүмыстары талап етілуде.
Үшінші бір топ ғалымдардың пікірі бойынша — қала суын қайта тазартудыц
жаңа ... ... ... ... ... ... ... бір болашағы зор бағыт Сорбұлақ суын құрылыс ағаштарын
өсіруге пайдалану. Бұл мәселе экологиялық жағынан ... ... ... үшін ... ағаш ... ... болмақ. Бұл салада "Мерей-Терек" ЖШС бірлестігі терек өсіруді
жоспарлап отыр. Егер де ... 400 мын га ... ... ... онда оған ... 30 млн м3 су ... Сорбұлақ суының деңгейін
тұрақтапдыру жүзеғс асары ... Ал бүл ... ... пси ... сғіп ... ... болмайды.
Қорыта айтқапда, Сорбұлақ мосслссі барлык ірі калаларға топ жагдай.
Опы шсіиу қоршаған ортаның тазалыгы мен адам баласының салауатты өмір ... ... ... мәселелер. Ең бастысы өнідіріске тұрмыстық-коммуналдық
суларды тазартудың бүгіпгі күн талабына сай жаңа ... ... ... бұл ... дер ... ... сөзсіз.
Қалалардың саны мен олардың түрғындары тез өсуіне байланысты,
экологиялық ... ... ... ... ... ... "urbs" ... деген сөз ертеден белгілі болғанымен, ... ... ... түсінігі соңғы жылдары жиі колданыла бастады.
Халықтың қалада тұруға ұмтылуы, қаладағы тұрмысты ұнатуы урбаилзация
процесінің күшеюіне алып ... ... ... да ... ... ... ... жоқ. Әсіресе, өнеркәсіп және қатынас
кәсіпорындарын көптеп салу мен тың және тыцайған ... ... ... ... оның ... ірі ... саны тез өсті. Олардың түрғындары 45
жылда 5 еседен артық ... ... ... ... ... ... ... бойынша, калалар саны жақын арада көп өзгере қоймайды, ал қаладағы
тұрғындар саны коп артуы ықтимал. Қала ... ... ... Алматы,
Қарағанды, Шымкснт қалаларында бір шаршы километрге 200-ден аса адамнан
келіп, экологиялық жағдайдың үнсмі нашарлауына ... ... ... 1850 жылы ... саны миллионнан астам 4 қала болса,
1920 жылы олардың саны 25-ке өсті; 1950 жылы қаланың саны 90-ға, 1960 ... 1970 жылы ... ... 2717 мың ... км ... иемденіп
жатыр. Қазақстанда - 14 облыс, 84 қала және 210-дай қала типтес елді
мекендер бар. Осы ... ... ... ... ... ... ... дерегі бойынша келтірілгең.
Берілген мәліметтерден байқалғандай, 1970 жылға дейін қала ... ... ... ... 50 %, ... ... 50 %). Одан бсрі қарай, қала
халқы ... ... ... арта ... 1989 жылы қала-ауыл
халқының ара салмағы 57 және 43 % болған.
Қазіргі өнеркәсіп қалалары өтс ... ... ... жүйе болып саналады. Оларда, өндірістік және опдірістік смсс
салалардың, ... ... ... тұтас организмі тығыз
байланысқан. "Тұтас организм ... - деп ... ... - қала
жекелеген жүйе тармақтарының: өндіріс, түрғын, көлік, түрмыс, ... ... ғана ... ... ... ... өмір сүруіне
қажетті материалдық, табиғи, әлсумепік және мәдени жағдайлардың ... ... ... ... басты формасы ретінде қарастыру,
әлемдік және аймақтық модельдермен салыстырғанда, ... ... ... ... ... ... Қалаларда, бірінші кезекте
қоғамның сонымен, қоса әлеуметтік және табиғи (биологиялық) ... ... ... ... ... ... қойылады. Сондықтан да мүнда
экологиялық функция ең ... ... ... және ... өмір ... ... әрі қала ортасының дамуына орай өркендеуге бағытталады.
Географтар мен қала салушылардың жүмыстарында, қаланы қоршаған ... үш ... ... ... ... орта ... ландшафт; климат, атмосфера ауасы, жер
бстіндегі және жер астындағы ... ... ... ... элементтер,
топырақ, биоценоз (өсімдік және жануарлар әлемі).
2.Антропогенді жасанды орта. Қала атырабын қолдан ұйымдастыру:
инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар, салынған ... ... мен ... ... ішінде ластайтын заттар мен қоқсықтардың
жаңа түрлерінің пайда болауы.
Өндіріс қалдықтары
Ірі өнеркәсіп пен қалалар, т.б. құрылыстар кешіні көбінесе суы ... үшін ... ... ... Ол үшін ... қырқылып, құнарлы
жерлер пайдаланылады. Осының бәрі ... ... ... ... ... қалдықтары мен түрлі тұтыну қалдықтарын көбейтіп үлкен проблема
туғызады. Қалдықтарды біз көбіне ... ... Ал ... ... ... тәулігіне 1,2-1,4 кг коқыс шығарады.
Нағыз тұрмыстық қалдықтарға: ... ... ... ... ... ... ... өиімдерінің қалдықтары, т.б. жатады. Осы
қалдықтарды біз күнделікті шыгарып отырамыз.
Ал өнсркөсіп қалдықтары көлсмі мен ... ... өте ... әрі
қауіпті болып келсді. Олар су, дала, орман, т.б. кешендерді ластап, айнала
қоршаған ... ... ... Бұдан бүкіл тіршілік атаулы және адамдар
ауруға шалдығуы мүмкін.
Қалалар жағдайында ... ... ... тұрмыста пайдалану
жұмыстары жүгізіледі. Көбіне металл қалдықтар балқытылып, қайтадан жаратуға
келсе, пластмассадан жасаған бүйымдарды жоюға гура ... ... ... ... шикізат өндіруге
жұмсайды. Ал кейбіреулерінен кәдімгі ... ... ... ... қоректік элементтер: азот, фосфор, кальций, магний,
калий көп болады.
Өндіріс және түрмыс қалдьіқтарын залалсыздандыру халықаралық проблема.
Ец бастысы ... ... ... ... ... Ол үшіп үлкен
қалаларда қалдықтарды өндейтін зауыт салынуы керек. Алғашқы ... ... жылы ... ... Оның ... ... 300 т, ал ... 75
мың т қоқыс өңдейді.
Қазір Ұлыбритания, АҚШ, Жапония, Швеция, т.б. слдсрдс ... ... ... қолданылады. Қазақстанда қалдықтарды
өңдеу проблемасы әлі шешілмей келеді. Көптеген ... ... ... ... ... т.б.) ... шоғырланған жерлерге
салынған. Өнеркәсіп калдықтары тау-тау болып үйіліп жатады. Оны өндеу ... ... бәрі ... ... ... ... ... коршаған
ортаны ластап жатыр.
1994 жылғы молімст бойынша Қазақстанда жинақталған қалдықтар 20 млрд.
тоннадан асып кеткен. Оның үстіне жыл ... ... ... ... ... тұрмыстык қалдықтар 14 млн. тоннаны құрайды. Қалдықтардың
ішінде ең ... ... ... ... ... Олардың көлемі
республика жерінде 54 млн. т деп есептелінеді.
Қалдықгарды өңдеу ... ... ... ... ғана ... ... ... түрмыстық және басқа да қалдықтарды
есепкс алу, ... ... мен көму ... өтс ... ... үстінс мүндай қалдықтар ешқандай қоршаусыз ашық аспан астында жатыр.
Республика жеріндс соғыс полигондары болған аумақтар 30 млн. гектардан
асады. Мұндағы соғыс ... ... ... ... ... ... ... шашылып жатыр. Олар негізінен - ... ... ... ... гарыіп айлағы, Сарышаған сынақ полигондары.
Шағын қалалар, поселкелер, ауылдар маңында шоғырланған өндірістік және
тұрмыстық қалдықтар да жеткілікті. ... көбі сол ... көл, өзен ... ... Ал оның одан ары айналымға түсіп, ... бір ... ... ... есепке алынбайды. Қалдықтардың ішінде
прлактикалық ... мен ... ... жою өте ... Ал ... жағу
ауаға зиянды көміртек оксидтерін көптеп шығарады.
Өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды жоюға бола ма? ... ... бұл ... жақсы жолға қойылған. ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін заттар
бар. Олар қалдықсыз немесе аз қалдықты ... ... ... жопе ... ... ... әсері
Казіргі уакытта Қазақстан Республикасының аумағында төрт әскери сынақ
полигоны және ... ... ... ... ... ... түскен
және құлаған сынықтары қоршаған ортаға аса қауіпті әрі улы ... ... ... ... зымыран ұшыру кезінде бөлінетін бөлшектер
құлайтын жалпы ауданы 12.24 млн. гектар жермен ... ... ... ... ... ... бағалау ғарыш құралдарын, әскери
техниканы және әскери объектілсрді шығару, ... ... жәнс ... ... ... ... ... зымыран-ғарыш
қызметін жүзеге асыратын әскери бәлім-шелер мен құрылымдар тұрған орындарда
техногендік ықпалдың алдын алу мен оны жою ... ... ... орын
алады.
Қазіргі уакытта "Қазақстан Республикасы аумағының зымыран-ғарыш
қызметімен байланысты учаскелерінің экологиялық ... ... ... бойынша ғылыми-зерттеу жүмыстары жүргізілуде.
Сонымен катар Қазақстан Республикасы ... 2002 ... ... №1449 ... ... Елдің минералды-шикізаттық кешені
ресурстық базасын дамытудың 2003-2010 жылдарға арғіалған ... ... ... аумақтарын гидрогеологаялық жәнс
геоэкологиялық зерттеулер басталды.
Бірқатар ... ... ... ... балама жоқ болғандықтан,
зымыран-ғарыш қызметінің қоршаған орта мен халықтың денсаулығына әсерін
азайту, зымыран-ғарыш кешендерінің зкологиялық ... ... ... ... ... ... ... 2005 жылы полигон аумақтарының экологиялык жай-
күйінің мониторингі жөнінде бағдарлама әзірлеу ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қала экологиясы13 бет
Қала экологиясы жайлы4 бет
Шығыс Қазақстан облысының экологиялық жағдайы53 бет
Қызылорда қаласының табиғи – экологиялық жағдайлары63 бет
Алматы қаласы ауасының экологиялық жағдайы9 бет
Алматы қаласының агломерациясын қалыптастырудың экологиялық ерекшеліктері35 бет
Алматы қаласының кейбір ағаш өсімдіктерінің салыстырмалы экологиялық ерекшеліктері27 бет
Алматы қаласының табиғи – экологиялық жағдайы. Зерттеу нысандары мен әдістері47 бет
Алматы қаласының экологиялық болмысы7 бет
Астана қаласының экологиялық жағдайы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь