1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс

1. 1929. 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыстың ерекшеліктері

2.Кейнсшілдік

3.Дағдарыстан шығу жолдары

4. Тоталитарлық режимдердің ерекшеліктері

5.Либералдық . демократиялық режимдер

6. Авторитарлық саяси режимдер

7. Коминтерннің тактикасы

8. Халық майданы

Қолданылған әдебиеттер
1929 – 1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыстың ерекшеліктері.
Дағдарыс 1929 ж. Қазандағы Нью – Йорк фондылық биржасында миллиондаған акциялардың бағасының миллиардтаған долларға кеміп кетуіне байланысты үрейден басталды. Бұл бағалы қағаздар рыногігің апатқа ұшырауы еді. Акциялармен биржалық алып – сатушылық және олардың курсын 1928 – 1929 жж. Экономикалық серпіліс кеіндегідей жасанды түрде асыру осындай салдарға алып келетіні күмәнсіз еді. Бірақ биржа апаты терең экономикалық дағдарыстың тек сыртқы көрінісі ғана болды.
Экономикалық циклдің міндетті кезеңі болып табылатын экономикелық дағдарыстардың ең басты себептерінің бірі - өндіріс пен тұтыну арасындағы тепе – теңдіктің бұзылуы болып табылады: шығарылған тауарлар рыногіндегі ұсыныс оларға деген төлем қабілеті – сұраныстан асып кетеді. Тауарлар жатып қалмасын деп өндірушілер әдетте дағдарыс кездерінде бағаны кемітеді, өндірісті азайтады, жұмысшыларды қысқартады, капитал салымын кемітеді. Өндірісті рыногтің тарылғын көлеміне дейін теңестіру циклдік дағдарыстан автоматты түрде шығудың алғашқы адымы болып табылады. Бұл бұрын болған экономикалық дағдарыстарға тән көрініс болатын. Бірақ 1929 – 1933 жж. экономикалық дағдарыс ерекше болды.
Қазіргі дүниежүзі тарихы (1914 – 2004 жж)

«Мектеп» баспасы, 2005 жыл

Авторлары:

К.Қожахметұлы, Ә.Шүпеков, М.Ғұбайдуллина, Р.Бекіш
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
1929 – 1933 ЖЖ. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ
ДАҒДАРЫС
Дайындаған: Махаева ... ... ... 2008 ... 1929- 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыстың ерекшеліктері
2.Кейнсшілдік
3.Дағдарыстан шығу жолдары
4. Тоталитарлық режимдердің ерекшеліктері
5.Либералдық – ... ... ... саяси режимдер
7. Коминтерннің тактикасы
8. Халық майданы
1929 – 1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық ... ... 1929 ж. ... Нью – Йорк ... ... ... ... миллиардтаған долларға кеміп кетуіне байланысты
үрейден басталды. Бұл бағалы қағаздар рыногігің ... ... ... ... алып – сатушылық және олардың курсын 1928 – 1929 жж.
Экономикалық серпіліс кеіндегідей жасанды түрде асыру ... ... ... күмәнсіз еді. Бірақ биржа апаты терең ... тек ... ... ғана ... ... міндетті кезеңі болып табылатын экономикелық
дағдарыстардың ең басты себептерінің бірі - өндіріс пен тұтыну арасындағы
тепе – ... ... ... ... ... ... рыногіндегі
ұсыныс оларға деген төлем қабілеті – ... асып ... ... қалмасын деп өндірушілер әдетте дағдарыс кездерінде бағаны кемітеді,
өндірісті азайтады, жұмысшыларды қысқартады, ... ... ... ... тарылғын көлеміне дейін теңестіру циклдік дағдарыстан
автоматты түрде шығудың ... ... ... ... Бұл ... болған
экономикалық дағдарыстарға тән көрініс болатын. Бірақ 1929 – 1933 жж.
экономикалық ... ... ... ... ... ... «істемей қалуы» көп жағдайда
капиталистік шаруашылықтың құрылымының өзгерістерімен байланысты болды.
Капитал мен өндірістің аса ірі ... ... ірі ... ... ... ... бағаны төмендетпей, бір
мезгілде өндірісті қысқатуға мүмкіндік берді. Дағдарыстың аса ұзаққа
созылуы дағдарыстан автоматты ... ... ... ... ... ... істемейтіндігін, сол себепті мемлекеттік реттеу механизмінен
толықтырылуы тиіс екендігін көрсетті. Халықаралық тауар алмасу процестеріне
кедергі ... ... ... да ... шығуды қиындатты.
XX ғ бірінші үштігінде жасалған жаңа техника мен ... ... ... ... мүмкіншіліктері бар болатын. АҚШ – та жаңа
дәуірдің белгісі автомобиль шығару болды. Жаппай өндірісті бастау үшін
жаппай сатып алушы, ... ... ... 1929 – 1933 жж. дағдарыста дәл
осы өндіріс пен тұтынудың, ұсыныс пен сұранымның арасындағы сәйкессіздік
көрініс тапты.
Ақырында, дағдарыс бұрын болып көрмеген мөлшерде ... ... ... миллиондаған адамдар үшін аштық, бүліктер мен
көтерілістер қауіп төндірді, яғни әлеуметтік ... ... ... ... ... аса ... ерекшелігі циклдік
дағдарыстың ұзақ мерзімдік құрылымдық дағдарыспен тура келуінде болды. 30
жж. циклдік экономикалық дағдарыс әдетте әрбір 101 – 15 ... бір ... ... ... тура ... Орыс ... Н.Д.Кондратьев 20 жж.
өзінде – ақ экономикалық дамудағы «үлкен циклдкр» немесе «» теориясын
тұжырымдаған болатын. XX ғ аса ірі экономикалық және ... ... ... ... ... дұрыстығын дәлелдеп берді.
Экономикада «ұзын толқындар» деп ... ... ... 48 – ... ... ... ... оқтын – оқтын ауытқып тұруын
айтады. Мұндай жартығасырлық аралық келетін кезеңдерде индустриялық
қоғамның техникалық және техноогиялық негізі ... бұл ... ... ...... ... аймақтарының
шаруашылықтарының барлық салаларын қамтиды. Мұндай циклдер XYIII ғ 80 ж
мен 90 – шы жылдары ... ... ... Сол ... ... батыс
елдері төрт «ұзын толқындарды» бастарынан өткізді, олардың әрқайсысының
бірінші жартысында конъюнктураны арттыратын кезеңі болса, соңынан
төмендетін кезеңі болады. Арттыратын және ... ... ... үлесіне әлеуметтік сілкіністердің көп бөлігі ( соғыстар,
революциялар, аса ірі саяси – әлеуметтік қақтығыстар) келеді. Бұл үлкен
циклдердің шеңберлері шамамен мына төмендегідей: 1780ж соңы - 1840ж; ... 1890; 1890 – 1940; 1940 – 1982 – 19,85; ... XX ғ екі ... «ұзын
толқындар» орын алды, немесе кезең XXI ғ аяқталмақшы.
1914 – 1945 жж. аралық кезең конкъюнктураның төмендеу кезеңін қамтиды.
Бұл уақыт ішінде екі ... ... 30 жж ... ... ... мен ... ... елдердегі революциялар, Еуропадағы
тоталитарлық және автолитарлық режимдердің орнауы секілді оқиғалар орын
алды. Бұл кезеңді ... ... ең ірі ... либералдық
демократияның терең дағдарысы және еуропалық өркениеттің өзін - өзі жойып
жіберу қаупі деп қарастырған жөн. Соғысаралық онжылдықтар мен екі
дүниежүзілік ... ... шығу ... ... мен ... ... міне, осында болды.
Кейнсшілдік. Экономистер дағдарыстан байқау және ... ... ... ... көмегімен де шығу жолдарын іздестірді. әр түрлі ... ( ... ... шаруашылықтың либералдық теорияларынан
шаруашылықты және социалистік теорияларына дейін). Бұл ... ... ... ... ... Дж. ... ... тиді. Ол өзінің
теориясының негізін «жұмыспен қамту, пайыз және ақша теориясы» (1936)
кітабында баяндады.
Кейнссшілдік ең ... ... мен ... ... өзгертуді көздеді. Кейнс жағдайды дұрыс бағалады: жаңа
өндірушілік мүмкіншіліктер жаппай өндіріс өнімдерін тұтынуда қоғамның
мүмкіншіліктерінің шектелгенігіне тап ... ... ... ... және ... даму үшін оған ... ... мүмкіншілігі сай келуі
керек. Халықтың қайыршылығы және еңбек ақыны төмендету жолымен «тер ... ... яғни ... алушылық қабілетін төмендету жолмен тауарлардың
салыстырмалы артықтығы тұйығынан шығу мүмкін емес еді. Бұл тұйықтан ... – ақ жолы ... ол ... ... ... жолымен ( Кейнсше «тиімді
сұраныс») еңбекшілердің сатыпалушылық қабілетін арттыру немесе қорлардың
артығын қоғамдық тұтынуға, қоғамдық жұмыстар шығыны аясын, қызметтерге,
ағарту ісіне ( мемлекеттік ... ... ... жолы еді. ... ... ... ... тұтыну көлемін, жалпы сұранысты мемлекеттік
шығындарды ұлғайту жолымен де жүргізу қажет деп санады.бұл өндірістің
құлдырауына және тауарлардың жатып қалуына ... ... бір ... аса ... ... отырғандардың пайдасына қайта бөлуге,
қоғамдық жұмыстар ұйымдастыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік
берер еді. Осы жолмен жұмыссыздықты азайту, ... ... ... қамтамасыз
ету мәселесін де шешуге мүмкін еді.
Кейнс экономиканы ... ... ... ... бірнеше нақтылы шаралар
ұсынды. Ол мемлекеттік шығындарыазайту немесе арттыру, экономикалық
конъюнктураға байланысты салықтар мен бану ... ... ... көбейту
арқылы экономиканы жалпы мемлекеттік реттеу механизмін жасады. Жағдарыс
жағдайында «сұранысты қампиту», яғни өндірісті ынталандыру мақсатында
мемлекеттік шығындарды арттыру, салық пен банк ... ... ... «қызып кеткен» және инфляция жағдайында шығындарды азайту,
салықтарды және банк пайызын көбейту ұсынылды. ... ... ... «тоқта – жүре бер» ұстанымы деген ат алды.
Дағдарыстан шығу жолдары. Тоталитаризм немесе демократия? Мемелекет пен
мемлекеттік реттеудің рөлі ... ... ... ... ... ... шығу жолдарына байланысты мәселелер шумағымен
қоса өрілген болатын.
Сайып келгенде, ... ... ұшы ең ... ... – мемлекет
пен азаматтық қоғамның , мемлекеттік және жеке меншіктердің, мемлекеттік
реттеу мен рыноктің рөліне ... ... ... ... пен ... идеяларының тамырлары тереңге кеткен американ қоғамының өзінде
де мемлекеттік реттеу мәселелері буржуазияшыл ... ... ... ... ... ... бастады. Ал Еуропада
өткен ғасырдың соңында - ақ марксистік емес саяси экономия мемлекеттік
реттеу мен экономикаға араласудың маңызды рөл ... ... ... сол ... ... ...... қайшылығы – мемлекет пен
тұлға, мемлекет пен азқаматтық қоғам арсындағы қатынастар турасында
принциптік түрде ...... ... ... ... ... ... арасындағы келіспеушілікке байланысты болды. Бұл
өмірлік маңызы бар мәселелерден алыс жай ғана теориялық пікірталас емес
еді. Бұл XX ғ ... ... ... ... ... мен ... күрестің мазмұны болды.
Тоталитарлық режимдердің ееркшеліктері. Екі дүниежүзілік соғыс арасында
Еуропада ... ... ... екі түрі өмір ... ... дамудың
авторитарлық – тоталитарлық үлгісі мен либералдық – демократиялық үлгісі.
Тоталитарлық үлгінің толық логикалық шыңына жеткен көрінісі алдымен
Италияда, кейінірек Германияда ( ... ... және ... ... ... фашистік режимдер болды.
Тоталитарлық режимдер белгілі бір мақсаттарды: күрделі ... ... ... ... ... және ... ... тездету, алдын – ала ойластырған идеологиялық құрылымға
сәйкес қоғам мен одақтарды өзгерту үшін құрылды. «Тоталтарлық» ұғымы 20 ... жж. КСРО – да ... ... - ... жүйе мен ... да тура келеді.
Тоталитарлық жүйелердегі азаматтық қоғамды мемлекеттің басып – жаншып,
аяқ асты ету құбылысы тән. Б.Муссолини өзінің «Фашизм ... ... ... былай деп жазды: «Фашизм үшін ең жоғары нәрсе мемлекет. Оның
алдында жеке ... мен ... ... емес. Бұл салада жеке адамдар емес,
тек мемлекеттің ғана пікірі шешуші рөлатқарады». Тоталитаризм –
либерализмнің, демократияның, пікір әралуандығының , ой мен ... қас ... ... реттеудің қоғамдық өмір мен жеке адамдардың іс
- әрекеттерінің барлық салаларын қамтығанын жақтайды. Азаматтық қоғамды
тоталитарлық мемлекеттің ... ... ... негізі – ол рыноктық
қатынастарды мемлекеттік – бюрократтық ... ... және ... ... табылады. Бұл жағдайда жеке меншік ауқымының тарылатындығы
сонша, тұлғаның бостандығы мен ... ... ... ... ... ... либералдық – демократиялық режим мен оның
институттарының жойылуын, мемлекеттік – ... ... ... ... фашизм мен нацизм ұлтшылдық, шовинистік және
социалистік идеялардың эклектикалық қосындысы ретінде ... ... ... ... ... Бұл ... ... бір мезгілде
зорлау мен қорқыту арқылы іске асырылып жатқан « жаңа тәртіптің» қиялдағы
тұжырымы негізінде қөоғамды қайта құрудың утопиялық доктринасына сену
идеологиясы еді.
Экономика ... ... мен ... ... ... реттеу
жүйесін құрып, оны милитарландыру мен алдағы соғысқа дайындалуға
бағытталды. Фашизм тұсында тап ... ... пен ... ...... ... ... - партиялық аппарат аяусыз басып
жаныштады. Кәсіподақтар қуып таратылды.
Басқа оңшыл радикалдық ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның кейбір топтарына фашистік идеялар, нәсілшілдік теория,
антисемитизм ұнады, олар ... ... ... ... фашистік
қылмыстарға қатысып, қолдарын қанға бояды. Сонымен бірге фашистік режимдер
белсенді әлеуметтік саясат ... Олар ... ... қоя ...... режимдер. 30 жж. дағдарыс аппаттарынан
демократиялық институттарды сақтай отырып шығудың жемократиялық ... келе ... ... демократиялық дәстүрлері бар, саяси мәдениеті мен
қоғамдық қозғалыстары жоғары дамыған елдерге тән ... ... ... ... ... ... елдері, АҚШ, Канада, Мексика
т.б. еледер жатты. Мемлекеттік реттеу құралдарын пайдаланып және еуропалық
демократия мен ... ... ... ... ... отырып, бұл
елдер әлеуметтік қызметтерін кеңейтті. Бұл ұстанымдар деп отырғанымыз
экономикалық доктриналар мен экономикалық өмірге араласпау саясаты емес,
заңды жалпыға ... және тең ... ... ... ... адамдардың негізгі және ажыратылмас құқықтарын,
биліктердің бөліну принциптерін, сайлаушылық пен парламентаризмді танитын
қоғамдық және саяси ... ... ... Мемлекет пен азаматтық қоғам,
мемлекет пен жеке тұлға арақатынастарына байланысты тотарлитаризм мен
демократияның ... ... ... омында еді.
Авторитарлық саяси режимдер. Екі соғыс аралығында Орталық және Оңтүстік
– Шығыс Еуропада ( Австралия, Венгрия, Болгария, Югославия, Польша т.б)
орнаған авторитарлық ... ... ... ... ... 1940 ж. ... ... әскерлерінің Францияға басып кіргеннен кейін бейтарап Швеция
және Швейцариядан басқа Атлантикадан бастап КСРО шекарасына дейінге бүкіл
құрлықтық Еуропада орналасқан ... ... ... авторитарлық режимдер
билік құрды. Еуропа мен Азияның сол кездердегі карталарына көз ... XX ғ 40жж. бұл екі ... ... мен ... ... ... болатынын көрер едіңіз.
Коминтерннің тактиксы . либералдық демократтардың осалдығы, қалың
бұқарасының ... ... мен ... ... ... ... ... коммунистер мен социал – демократтардың,
арасындағы алауыздылық Италияда фашистердің, Германияда нацистердің ... ... және ... еуропалықө елдердің тоталитаризмге бет бұруын
едәуір жеңілдетті.
Солшыл күштер ол ... ... ... ... ... қойды: экономикалық
дағдарыс капитализмнің тарихи тұйыққы тірелген жері және одан шығудың
бірден – бір жолы социализмге өту емес пен екен? Дүниежүзілік ... ... ... сияқты емес пе? Көптеген елдердің коммунистік
партиялары және олардың халықаралық орталығы – Коминтерн қалыптасқан
жағдайды солай деп бағалады. Сол кездердегі көптеген ... ... ... үшін ... күресті мақсат етіп
қойды. Бірақ өмір мәселені капитализм, не социализм деп емес, не фашизм, ... деп ... 1935 ж ... Коминтерннің YII конгресі кешігіп барып, барлық
демократиялық күштерді фашизм мен соғыс қаупіне қарсы күреске бірігуге
шақырған бірнеше мңызды шешімдер қабылдады. Коммунистік ......... социалистік партияларға және олардың
соңынан ерген қалың бұқараға теріс және дұшпандық көзқарастан кең халық
майданын құру үшін кең ... ... ... ... ... ... ... «Халық майданы
Термині 1934 ж пайда болып, фашизм мен соғысқа қарсы күрестің жалпы
бағдарламасы мен біріккен қоғамдық – ... ... кең ... ... ... ... ... құру капиталистік елдердің қоғамдық –
саяси өміріндегі жаңа құбылыс болды. Халық майданы қозғалысы Францияда,
Испания мен Чилиде үлкен табыстарға жетісті, бұл елдерде кең ... ... ... ... ... ... бұл ... ұзаққа бармады.
30 жж. соңында бұл қозғалыс өзін - өзі сарықты. өзге ... бұл ... өріс ала ... ... ... ... ... анифашистік
бірлік идеясы халықтардың антигитлерлік одағын ( Біріккен ұлттарды) құрудан
көрініс тапты. Испанияда Халық майданы үкіметі 1936 ж ... ... ... ... ... ... ... қарсы халық күресін
ұйымдастырды. Репаубликалық армия мен фашистік бүлікшілердің және оларға
қару - жарақ пен әскерлерін жіберіп, көмекке келген фашистік ... ... ... режимдерінің арасындағы азаматтық соғыс үш жылға таяу
уақытқа созылды. Республикашылардың қатарында дүние жүзінің көптеген
елдерінен ... ... ...... ... ... Одағы да
оларға әскери көмек көрсетіп, еріктілер жіберді.
Қолданылған әдебиет:
Қазіргі дүниежүзі тарихы (1914 – 2004 ... ... 2005 ... Ә.Шүпеков, М.Ғұбайдуллина, Р.Бекіш

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс9 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
Англияның әлемдiк экономикалық дағдарыс кезiндегi сыртқы саясаты24 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Гитлер туралы жалпы мәлімет10 бет
ҚР Ұлы Отан соғысы кезеңінде8 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
1925-1933 жылдар арасындағы халықаралық қатынас3 бет
1931-1933жж. ашаршылық8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь