Қазақтың ұлттық киім түрлеріне сипаттама

Ұлттық киімдеріміз ата- бабамыздың жауынгер, жаугер, жаужүрек халық болғанын көрсетер еді. Өйткені, тірлігі үнемі аттың жалында, түйенің қомында жүрген, көбіне мамыра-жай, жайма- шуақ жүре алмаған. Аты ауыздықпен су ішіп, өзі етігімен мұз кешіп тіршілік үшін күрескен. “Тобылғыны жастанып, қу толағай бастанып” немесе ”Жайық үшін жандасып, Қиғаш үшін қырылып” өмір сүрген. Осынау ұлан-байтақ алып сахараны оған көз тіккендерден қорғап қалу бабаларымызға оңай түспеген. Сол үшін «ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» да болды. Осындай замандарда күндіз киіп, түнде жамылып жата кететін шапаннан лайық киім болар ма. Ол өзі кигенде жеңіл, ал жатқанда жылы болуы үшін қандай материалдан жасалу керек ? Әрине жүннен. Өйткені, өмір бойы мал баққан халықтың қолындағы ең мол тұтыну шикізаты малдың терісі мен жүні болғаны анық. Онда да халқымыз шапанды түйенің жүнінен сырып жасаған. Осылайша өзі жеңіл, өзі жылы, осы ыңғайлы ұлттық киім үлгісі- ШАПАН дүниеге келгеніне ешкімнің дауы мен таласы болмас.
        
        Қазақтың ұлттық киім түрлеріне сипаттама
Ұлттық киімдеріміз ата- бабамыздың жауынгер, жаугер, жаужүрек халық
болғанын көрсетер еді. ... ... ... ... ... ... жүрген, көбіне мамыра-жай, жайма- шуақ жүре алмаған. Аты ауыздықпен
су ішіп, өзі етігімен мұз ... ... үшін ... ... қу толағай бастанып” немесе ”Жайық үшін ... ... ... өмір ... Осынау ұлан-байтақ алып сахараны оған ... ... қалу ... оңай ... Сол үшін «ақтабан
шұбырынды, алқакөл сұлама» да болды. Осындай замандарда күндіз киіп, ... жата ... ... лайық киім болар ма. Ол өзі кигенде жеңіл,
ал ... жылы ... үшін ... ... ... ... ? ... жүннен.
Өйткені, өмір бойы мал баққан халықтың қолындағы ең мол тұтыну шикізаты
малдың терісі мен жүні ... ... Онда да ... ... ... ... ... Осылайша өзі жеңіл, өзі жылы, осы ыңғайлы ұлттық
киім үлгісі- ... ... ... ешкімнің дауы мен таласы болмас.
ТОН – қазақтың ұлттық киімдерінің бірі, оны қойдың, ешкінің ... ... ... Тон ... теріні ең алдымен шел майынан
арылтады. Одан соң оны күбіге салып не ашық ... ... иі ... ... жүн жағын жуып тазартады да, тақыр бетіндегі идің ... ... ... ... оны ... жұмсартады. Қой мен ешкінің
терісінен тон тіккенде терінің жүні және ... ... ... Оның ... бояумен, қарағайдың қабығы және рауғаштың ніліне бояйды. Бұл тонның
сыртының кірлемеуі үшін ... ... ... ... ... ... ... болған. Оның бірі- тік тон, екіншісі-бүрме тон. Тік тонның екі ... ... бойы ... және ... ... ... Оның ... мен етегін
қусырады да, одан соң етегін кеудесіне бүгіп қондырады. ... ... кең етіп ... ... ... бүрме шығатындықтан, оны “бүрме
тон” деп атаған. Бүрме тон тік ... ... ... ... ... ... кейде аң терісінен жаға салып,етегі мен өңірін,
жеңінің ұшын елтірімен ... ... ... үшін оның екі ... ... жібек жіппен кесте тігіледі. Құлынның терісінен тігілетін
тонды “тайжақы” деп атайды. ... ... ... ... ... ... қарайды.Ол сәнді болу үшін. Құлынның жалын тонның арқасына екі
жеңінің үстіне келтіріп ... ... ... ... ... ... ... бөлек. Ол сонау мыңжылдықтардан осы заманға дейін ұлтымыздың басты
киімдерінің бірі болып, біздің бабаларымыздың ... ... ... Сонау
тастағы суреттердегі адамдардың киіміннен бешпеттің сұлбасын ... ... Күні кеше ... ... ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың жырына
құлақ түрсек те бешпеттің орны бөлектігін байқаймыз. “Жүрегіміз ... ... ... ... түймелерін” демей ме ақын. Бешпет –қазақ
үшін әмбебап киім. Оны еркектер де, ... де кие ... ... ... да ... кетеді. Оның үстіне бешпет жылдың маусымына да қолайлы.
Оны жазғы түннің салқынында, ... сәл ... ... ... ... тастамай киеді.
Қазақ үшін ең жылы да жайлы материал-түйенің жүні бешпет үшін ... ... ... жүнінен басып, соның жұқа матасынан тіккен. Ерге
қонғанда ыңғайлы, желең ... әсем ... ... ... ... ... бұрыштарынан кездестіреміз.
Осы заманғы сән үлгілерінің қатарынан орын алуы бешпеттің уақыт
көшінен қалмаған, ғасырлар ... ... киім ... аңғартады.
Камзол
Қазақ әйелдерінің киімінде камзолдың орны ерекше болған. Ол да ... әрі ... ... ... Әйелдің сырт киімі болып
табылатын бұл камзолды тек қазақ қана емес, ... да ... ... кездестіуге болады.
Әйелдердің камзолы қысқа жеңді немесе жеңсіз болып тігіледі.
Өйткені, мұндай ... ... ... өте ... ... ... Әйелдердің күні ұзақ үй шаруасымен айналысып, кіріп-шығып
жүретінін ескерсек, бұл камзолдар иесін суықтан қорғайды, оның ... ... ... ... өте ... келеді.
Камзолдардың материалы көбіне түкті ... ... ... ... да ... Ал, түсіне келсек, ол міндетті түрде бір
түсті матадан тігілген. Онда да ... ... ... ... ... ... ... түрі де өзгеріп отырған. Қыздар мен жас келіншектер
көбінесе алқызыл түсті камзолдар киген. ... өзі ... ... көгілдір ауа
астында көзге отттай басылып, алыстан мен-мұндалғандай болған. Ал, орта
және одан ... ... ... ... көк, ... сарғыш түсті
камзолдар киеді. Өйткені, алқызыл түс ... енді ... ... жең ... сияқты жаға да жасалмаған. Тек омырауға
дейін жететін ойықтар қалдырылған. Өйткені, ... тек ... ... ... ... мойынға дейін жауып тұратын тұйық жағалы көйлек
кигенін ескерсек, оларға енді ... ... еш ... ... ... камзолдар омырауға дейін ашық қалдырылған. Осы мойын мен омырау
тұсын және ... ... ... ... ... бар. Бұл ... ... түрі мен оның өңіріне әдіптелетін матаның түрі ... ... ... ... ... ... ... қызғылтым немесе
қоңырқай мауытымен әдәптелсе, бұрынғыдан да көз тартып тұратыны анық.
Қазақстанның көп бөлігінде камзолдың өңіріне, сондай-ақ ... ... ... ... ою ... ... жүргізу әдеті бар. Қазіргі
шеберлер ондай өрнектерді сәнді жіптермен салуға да ... ... ... ... оны ... жылтырақ
әшекейлермен, таналармен безендіруге болады. Осылай безендірілген камзолдар
өте салтанатты көрінеді. Оларды көбінесе, мереке кезінде, той – ... ... ... ... ... болған.
Оның есесіне камзолдар түймеленбеген. Көп жағдайларда ұсталар
соққан әшекейлі күміс ілгешектер арқылы қаусырылатын ... ... ... да дала ... ... ... көз тартар камзолға қосымша сәндік
береді.
Жас қыз-келіншектердің камзолының белі үнемі қыналып тігілген. Оны-
қазақтың ежелгі сән өнерінің ... ... ... деуге болады.
Омырауы мен етегіне қарағанда белдің ... ... ... тігілуі
қыздардың байқатып тұрған талшыбықтай немесе құмырсқадай бұралған немесе
үзілердей әрең тұрған ... ... мен ... ... ... ... ... нәзіктігін байқататын камзолдарға тамсанып ... ... тігу ... ... еш ... ... керек. Ол
көбінесе тұтастай пішіледі. Кейде оны тура симметриялы екі ... ... ... те ... ... ... көйлектерге үстеме ретінде кейде жеке камзолдар алып
қоюға ... ... ... ... ... мерекелерге аяқ астынан киіп
баруға таптырмайды.
Камзолдың пішілу үлгісі классикалық денеге жыртылай қонып тұрады.
Алдыңғы өңірлерінің ойылулары да әр ... ... ... ... - әдемілік деген ұйыммен егіз жаратылғаны анық. Әйел ... ... оны жан ... ғана ... ... ... көңілге өрт құятын
киім екендігі даусыз. Неше түрлі қос етек ... ... ... ... көру ... мен ... ... болмаған. Қырды өртейтін
қызғалдақтардай алаулап, көзге оттай басылатын мұндай көркем көйлектер
–қазақтың ... ... ... ... болып табылады. Халық әніндегі:
“Қос етек, бұраң бел, қуалай ... ... ... ... сазды жолдарды елтімей
айту мүмкін емес. Шынында жеңіл де төгілген жібек, шәйі көйлектер ... ... ... ... ... ... ... екі түрі болған: бірі-ұзыннан тұтастай пішу
де, екіншісі-мықынға дейін ... ... ... қосып тігу. Қазақтар әйел
көйлегінде міндетті түрде жең болуын ойластырған. Сол ... ... ... екі ... ... ... арқылы да көркемдік жағы қарастырылады.
Тұтастай тігіліп, мойнынан тобыққа дейін төгіліп ... ... ... ... жағдайларға арналады. Әсіресе, қалыңдықтардың немесе дәулетті
адамдардың қыздары мен ... ... ... ... бір ... ... өзіне аударуды мақсат етеді.
Көйлектерді сыртынан біз бұған дейін толық сипаттап ... ... ... той ... арналған бір киер көйлектер жібектің,
шұғаның, барқыттың және басқа құнды маталардың ең ... ... ... Оның үстіне бұл көйлектерге қосымша әшекей бедерлері
жасалады. Көйлектердің ... ... ... ... атын ... ... ... басқадай кестелер төгіледі. Жиын-тойларда киілетін
көйлектердің ұзындықтары да ерекше болған. Олар тура ... ... өте ұзын ... Оның ... ... ... әйел көйлегі сәл
қысқарақ болады. Соның өзінде жиырмасыншы ғасырдың отызыншы жылдарына дейін
қазақ әйелдерінің көйлектері ... ... бас ...... ертеден қалыптасқан ұлттық бас киімі, оны бағалы
аң ... және жас ... ... ... Оның ... және ... болады. Терінің түріне қарай бөрік әр алуан аталады.
Құндыз бөрік, сусар бөрік, кәмшат бөрік, жанат ... ... ... ... т/б деп ... Оны ... де, қыздар да киеді. Бөріктің
төбесі ... алты сай ( ... төрт сай ... келеді. Оны тіккенде
алдымен өлшеп алып, жұқа киізден төрт не алты сай етіп ... Әр ... ... ... үш ... ... етек жақтары тік төрт бұрыш
болады. Осы қиындылардың бір бетіне шүберектен астар, екі ... ... ... ... ... жиі етіп ... Одан соң ... сайларды
біріне-бірін өбістіріп ішінен де, сыртынан да жөрмеп тігеді. Оның сыртын
асыл матамен
(барқыт, пүліш, қамқа, т/б) тыстайды. ... іші сай ... ... да ... сай ... Бұдан кейін бөріктің төбесінің етегін жай матамен
астарлап тігеді де төменгі жағын төрт елідей терімен ... ... ... ... халқы сияқты қарақалпақ, қырғыз, ... ... т/б ... да ...... киізден тігілген жеңіл бас киім. Айырқалпақ
жұқа етіп басылған ақ ... ... Ол ... екі ... ...... ... және етегі ( кейде қайырмасы деп те айтады ... ... төрт ... ... ... Шебер пішілген төрт қиынды
киізді арасына қара барқыттан сыздық салып, қайып ... ... ... күмбез тәріздес болып шығады. Қалпақтың етегі жалпақтығы төрт елідей
етіп, дөңгелектеп қиып ... ақ ... ... да, оны ... ... ) ... сыздық салып қондырады. Сәнді болу үшін, қалпақтың
қайырмасының астыңғы жағы ... қара ... ... ... қара не ... түсті шашақ тағып, төбесінің төрт сайы әр түрлі
жібек жіптермен ... Ақ ... ... ... әрі жеңіл, әрі
салқын, әрі сәнді болып келеді. Соңғы кезде ... ... ... әр ... ... жасап шығарып жүр.
СӘУКЕЛЕ - әйелдің бас киімі, оны ұзатылған қыздар және оның ... ... ... киген.Сәукеленің төбесі қиық конус тәріздес болып
келеді. Оның төбесінде” Тәж” деп аталатын жартылай дөңгелек айдары ... асыл тас, ... ... меруерт, маржанмен өрнектеп, ... ... ... ... ... екі сүйем, кейде одан да биік
болады. Сәукелені өлшеп пішіп алып,ішіне астар,сырт жағына ... ... жиі етіп ... Одан соң оның ... ... ... тоғын сияқты асыл
матамен тыстайды. Сәукелені әшекейлеу үшін оның тысының сыртынан зер жіппен
тоқылған оқаларды белдеулеп басады. Оның ... ... не қара ... ... Ал ... ... зер не ... шашақтың шоқтарын тағады.
Шашақтың сәукелеге жалғасқан тұсын асыл тастан көз орнатқан алтын, ... ... ... ... шашақты, әшекейлі жібек
матамен
төгілтіп жауып қояды. Ол көйлектің етегі сияқты жерге сүйретіліп
жүреді.Сәукелеге ұзын құлақ бау ... Оның ... шыр ... зер ... ... шалып көмкереді, түбіне сәнді түйреуіш түйрейді. Қазіргі ... ... ... қалыңдықтың басына сәукеле кигізіп, ақ желек ... ...... ... бас ... Тақияның түрлері өте көп. Биік
төбелі, тегіс төбелі және ... ... ... ... бар. Ерлер киетін
тақияда теңге, моншақ, тана ... ... олар ... “ат ерін”,
“шырмауық” сияқты өрнектермен кестеленеді, машинамен, қолмен “ таңдай”,
“ирек”, қабырға ... ... ... ... пүліштен,
қыжымнан ал астарын жібек, сәтеннен тігеді. Биік төбелі тақия мен ... ... ... ... Ал ... ... ... тіккенде оның
етегінің жалпақтығын үш елідей етіп тік төрт ... етіп қиып ... ... үш ... ... төрт не алты ... ... Алдымен олардың
тігісін ішіне қаратып құрайды да, одан соң сайлардың етегін ... ... ... өз ... сақтап тұру үшін оның астары
мен қос астарын беттестіріп жиі етіп сыриды. Одан ... ... ... ... ... матамен әдіптеп көмкереді. Сайлардың және тақияның төбесі мен
етегінің ... ... ... үшін сол ... ... ... ... шалып тігеді. Қазіргі кезде жергілікті кәсіпорындар әр түрлі тақия
жасап шығарады.
ЖАУЛЫҚ- әйелдердің бас киімі. Оны ақ ... ... ... ... ... ... ... сыртынан тартады. Ол тарту тәсіліне
қарай қарқара, күндік деп аталады. Жаулық тұтас ... ... ... ... ( бір жарым ен ) матадан ұзындығын бір ... – екі ... ... ... ... ... ғана ... жасалады. Қарқара тартқанда
әйелдер жаулықтың бір ұшын желке ... ... сәл ... ... ... ... ... сыртынан айналдыра, шашын көрсетпей жауып
тұрарлықтай етіп ... ... ... ... ... де ... болып келеді. Күндік жаулықты үш бұрышты қаттама
шыққан ... және ... ... ... тұсынан түйреуішпен түйреп
бекітеді. Қазақстанның әр облыстарында жергілікті қалыптасқан дәстүрге
қарай ... әр ... ... ... қазір ескінің көзі- әжелер болмаса , жастар тартпайды.
МАЛАҚАЙ (құлақшын) – ерлердің салқында ... бас ... Оны ... ... ... ... қарсақ, суыр т.б. аңдар мен құлын, бұзаудың
терісінен, қозы мен ... ... ... ... маңдайдан, екі
құлағы мен төбесінен және артқы құлағынан тұрады. Малақайдың маңдайы оның
екі құлағының арасына дәл ... төрт ... ... болады. Артқы
құлағының биіктігі маңдайының биіктігінен сәл кемдеу, кейде ... ... Оның ... екі ... ... дәл сиып тұрарлықтай болуға
тиіс. Малақай тіккенде теріге өлшеп пішілген астарға мақта не жүн ... ... ... салып сыриды. Мұның сыртынан терімен тыстап
астары мен тері тысын бір –біріне ... ... ... ... соң ... ... ... әрі жылы, әрі сыпайы бас киім. Қазіргі кезде
кәсіпорындар өте ... ... ... ... Малақайды ерлермен бірге
әйелдер де киеді.
Қасаба
Қасаба- әйелдер киетін сәнді бас киім үлгісі. Оны желке жағы ... ұзын етіп ... ... түрінде көзге елестетуге ... ... қас ... ... деп ... ... жауып тұратын жағын жоғары тұсымен бірге пішіп-
тігу керек. Егер төменгі жалбағайы ... ... ... оның ... ... Оның ерекшелігі де сол –тұтас тігілуі.
Ол да қыздар ... ... ... ... ... ... әдіптеледі.
Желкені жауып тұратын жағына да тура сондай ... ... ... ... өте ... ... –қазақ әйелдерінің дәстүрлі ұлттық бас киімі. Кимешекті жас
келіншектерден бастап егде жастағы ... ... ... Ол көбінесе ақ
матадан тігілген. Жас келіншектерге арнап кимешекті ... ақ ... Ақ ... киелі көрінеді.
Кимешек басты мойынды, кеудені, иықты және жауырынды жауып тұрады.
Оның өңірге, жауырынға ... ... ... ... деп атайды. Біздің ата-
бабаларымыз отбасының сәні -әйелдің бас киімінің қардай аппақ тазалығына,
әсем де сәнді ... ... мән ... Сол ... ... ... бойынша жас келіншектерге арналған кимешектердің ... ... ... ... ... оқаланып, кей жағдайда
алтын, күміс, асыл тастармен, түрлі тана, моншақтармен әшекейленеді.
Соңғы уақытта ... ... ... ... Пәкстан, Араб
елдері сияқты мұсылман мемлекеттермен байланысымыз жиілегеннен ... ... ... кимешекті шығару өндірістік жолға қойыла бастады.
Қазақтың ұлттық аяқ киімдері
Қазақ халқының ұлттық киімдерінің ... ... ... бойы ... де ... ... түсінікті. Оның үстіне қазақ
даласының климат ерекшеліктері де жеткілікті. Бұл даланың ... ... ... өтер ... желі, көктем мен күзгі лайсаңы және жазғы аптабы ... ... ... ... Әрі ... қауымының өмір салты, табиғи жағдайы
да аяқ киістерге айтарлықтай мән берген. Қазақ мақалдарының ... ... ... ... –басқа, дұшпан аяққа қарайды” деген нақыл сөз. Сол
себепті де халқымыз сықырлатып, жалтыратып аяқ киім ... ... ол ... ауыл-ауылда айлап жатып, арнайы өтінушілер үшін аяқ
киім тігетін шеберлер ... ... ... ... ... сақтаған мұндай аяқ киімдердің аңызға айналатын кезі де
болған.
Пәлен етікшіге тіктіртті немесе ... ... ... үшін ... жылқы
атапты дегендей мақтаныш сөздер сымсыз телефондар арқылы ол заманда бүкіл
даланы шарлап кететін болған.
Мәсі
Мәсі-қазақ ... ең ... аяқ киім ... бірі ... Ең көне аяқ киімдер қатарына жатқанмен мәсінің әлі күнге дейін
сұранымға ие болып келе жатқаны –таңырқауға ... ... Оны мен ... ... деп ... ... Өйткені, біздің сауда салондарымызда,
базарларда мәсіні аса ынтамен сатып ... және ... мәсі ... ... ... көбі үйде әжеміз немесе шешеміз бар еді деп бұл сұранымның
қай тараптан болып жатқанын хабардар қылады.
Қазақтар мәсіні ... үйге ... аяқ киім ... ... Бұл ... ... қасиеті-аяққа өте-мөте жайлылығы. Оны бұрындары
тері-былғары, ал қазір резина калоштармен қосып киген – бұл ол мәсінің ... ... ... ... мәсі сыртынан калош киіп алған соң
көшеде, аулада көп тірлікті ... ... ... ... Содан кейін
калошты табалдырыққа, босағаға қалдырып, табаны да жұлығы да таза ... ... ... ... ... тайсалмай шығуға болады.
Мәсіні жақсылап иленген, өте жұқа етіп иін қандырған ешкі терісінен
тігеді.Ешкі терісінен тігілген мәсі киюге өте ... Әрі ... әрі ... Мұндай теріден тігілген мәсі басқа көнтерелердей емес, ... ... ... ... аяқ киім ... ... мәсілер көп
ретте өрнектеле бермейді. Оны тек ... ... ... ... ... ... өрнектеп киген. Бірақ, біз сән ... ... жөн ... еркектер мен әйелдер үшін қажетті және сыртқа ... ... ... түрі ... ... Етіктерде міндетті түрде өкше болады. Оның
мәсіден бірінші айырмашылығы осы ... ... ... ... өте ұзын ... ... ... жетіп тұруы керек. Саптаманың қонышы ұзын келсе де, өкшесі болмайды.
Кебіс
Қазіргі әйелдер туфлиі сияқты аяқ киімді ... ... ... ... оны ... деп атаған.
Қазақ жатқа жалаң аяғын көрсетпейтін болғандықтан, бұл кебістің үсті
жабық болады. Осы бетіне неше ... ... де ... ... ... ... Және бір айта ... оюлар кебістің негізгі түріне
қарсы түстермен таңдалады. Мәселен, ақ кебіске қара түсті ою, ... ... ... ... көк кебіске сары түсті ою саламыз.
Жалпы, аяқ киімдердің сәнді болуы бүкіл ... ... ... тар ... ... ... не ... демекші алдымен аяқ киімді
дұрыстап алмай, сәнді кісілердің қатарына қосылу туралы сөз болмақ.
Қазақтың ұлттық ...... ... қол ... көне ... тарихымен
бірге дамып, біте қайнасып келе жатқан бай ... Оның бір ... ... Азия халықтарының және орыс халқының қол өнерімен де ... ... ... ... бір ... киім ... Ерте ... күні бүгінге дейін
өзінің қадір- қасиетін жоймай, қол өнерінің озық ... ... ғана ... ... әрі ... де ... ... келе жатқан қазақтың
ұлттық киімдері әлі де аз емес. Олардың кейбіреулерін ескінің көзі ... киіп ... енді ... қыз ... ... ... тойларында
ойын – сауыққа пайдаланады. Қазақтың ұлттық киімдері – халықтың тамырын
тереңге жайған қолданбалы өнерінің ... ... ... сән ... ... ... ... толы бай сандығы.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Этнопедагогика мен этнопсихологияның ортақтығы5 бет
Қазақ халқының ұлттық киімдері39 бет
Қазақ ұлттық киiмдері15 бет
Қазақстың ұлттық киімдері8 бет
Қазақтың ұлттық киімдері8 бет
Қазақтың ұлттық киімі24 бет
Қазақтың ұлттық киіміндегі ою-өрнек элементтерін оқыту47 бет
Қазақтың ұлттық киімдері7 бет
Қазақтың ұлттық киімдері туралы49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь