Құқық нормаларын талқылау


1. Құқық нормаларын талқылаудың мақсаттары және маңызы
2. Құқық нормаларын талқылаудың түрлері
3. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Құқық нормалары мемлекеттің бекіткен әмірі ретінде құқықтық қатынас субъектілерінің мінез-құлықтарының жал¬пы сипаттамаларын жол-жора, ереже ретінде ғана айқындайды. Себебі, жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өмірде жасалатын барлық іс-әрекеттерін құқық нормаларына сиғызу мүмкін емес. Мысалы, ұрлық құдайдың құтты күні сан алуан түрде, әр түрлі сипатта жасалынады. Түнде, күндіз және заттар үйден, қоймалардан, қалтадан, гараждан, мейманханадан, автомобильден, магазиннен, базардан ұрланады. Заң шығарушы орган ұрлықтың құрамының барлық сипаттамаларын құқықтық нормада бекітпейді тек нағыз мазмұнын, қоғамға қауіпті ерекше сипаттарын ғана белгілейді. Объективтік жағынан ұрлық тек қана «бөтен мүлікті жасырын ұрлау» деген іс-әрекетті бекіткен. Адамды жауапқа тартуға біреудің мүлкін жасырын ұрлағаны жеткілікті. Ал, қай жерден, кімнін мүлкі екені көрсетілмейді. Бір сөзбен айтқанда заң шығарушы органның құқық нормаларында субъектілерінің бекітілген мінез-құлықтарын толыққанды, терең түсіну үшін әділетті мағынада іс жүзіне асыру және дұрыс қолдану үшін оларды талқылау қажет.
1. Е.Б.Абдрасулов. Толкование норм права в истории правовой мысли. Алматы, 2000.
2. Е.Б.Абдрасулов. Толкование закона и норм конституции: тео¬рия, опыт, процедура. Алматы, 2002.
3. Н.Н.Вопленко. Официальное толкование норм права. М., 1976.
4. Т.Я.Хабриева. Толкование Конституции Российской Федерации. Дис. докторских юридических наук. М., 1996.
5. С.Ф.Ударцев. Суд и правотворчество: Сб. Законотворческий процесс в Республике Казахстан: состояние и проблемы. Алматы, 1997.
6. В.И.Наумов. Толкование норм права. Учебное пособие. М., 1998.
7. Ю.Б.Фишлер. Толкование права. Спб., 2003.
8. А.Ф. Черданцев. Толкование Советского права. М., 1979.
9. Л.В.Соцуро. Неофициальное толкование норм права. М., 2000.
10. Ю.А.Митрофанов. Толкование закона в Великобритании и его нормативное регулирование. //Сб. Закон: создание и толкование. М., 1998.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Құқық нормаларын талқылау

Жоспар:

1. Құқық нормаларын талқылаудың мақсаттары және маңызы
2. Құқық нормаларын талқылаудың түрлері
3. Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Құқық нормаларын талқылаудың мақсаттары және маңызы

Құқық нормалары мемлекеттің бекіткен әмірі ретінде құқықтық қатынас
субъектілерінің мінез-құлықтарының жалпы сипаттамаларын жол-жора, ереже
ретінде ғана айқындайды. Себебі, жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өмірде
жасалатын барлық іс-әрекеттерін құқық нормаларына сиғызу мүмкін емес.
Мысалы, ұрлық құдайдың құтты күні сан алуан түрде, әр түрлі сипатта
жасалынады. Түнде, күндіз және заттар үйден, қоймалардан, қалтадан,
гараждан, мейманханадан, автомобильден, магазиннен, базардан ұрланады. Заң
шығарушы орган ұрлықтың құрамының барлық сипаттамаларын құқықтық нормада
бекітпейді тек нағыз мазмұнын, қоғамға қауіпті ерекше сипаттарын ғана
белгілейді. Объективтік жағынан ұрлық тек қана бөтен мүлікті жасырын
ұрлау деген іс-әрекетті бекіткен. Адамды жауапқа тартуға біреудің мүлкін
жасырын ұрлағаны жеткілікті. Ал, қай жерден, кімнін мүлкі екені
көрсетілмейді. Бір сөзбен айтқанда заң шығарушы органның құқық нормаларында
субъектілерінің бекітілген мінез-құлықтарын толыққанды, терең түсіну үшін
әділетті мағынада іс жүзіне асыру және дұрыс қолдану үшін оларды талқылау
қажет. Бұл процесс ойлау арқылы болады және соның нәтижесінде құқық
нормасының мәні айқындалады. Жалпы құқық нормаларын талқылаудың тарихына
көз жүгіртетін болсақ заңның нормаларын, оның сөздік мәнін түсіндіруге
тыйым салынғанын аңғарамыз. Кезінде Юстиниан, Пий IV, Наполеон I,
ШЛ.Монтескье, Ч.Беккарна сияқты ірі қайраткерлер заңға түсінік беріп, оны
талқылауға тыйым салуды талап еткен. Олардың ойынша мұндай әрекеттер заңның
мазмұнын бұрмалауға әкеп соқтырып, заңсыздықка тікелей жол ашады.
Ойлау барысында талқылаушы субъект алдына мынандай сұрақтар қояды:
1. Құқық нормасынын мазмұны не?
2. Оның мақсаты не, қандай талаптарды іс жүзіне асыруға бағытталған?
3. Құқықтық норманы іс жүзіне асыруда мемлекет қандай мақсат көздейді?
4. Құқық нормасы дұрыс қолданыла ма, жоқ па?
Түсінік беруші субъект аталмыш сұрақтарға жауап беру үшін заң
әдебиеттерін оқиды, сот практикасын танып біледі, ғалымдардан кеңес
сұрайды. Сондай әрекеттердің нәтижесінде құқық нормасы жан-жақты
талқыланады, құқықты дұрыс, әділетті қолдануға мүмкіндіктер жасалады.
Кұқық нормаларын талқылау деп заң шығарушы органның құқық нормаларында
бекіткен еркін, мазмұнын ұғынуға, түсіндіруге бағытталған субъектілердің
қызметтерін айтады.
Талқылау құқық қолданудың ең маңызды және жауапты сатыларының бірі
болып табылады, ол арқылы құқық нормалары іс жүзіне асырылады. Талқылаудың
өзінің мазмұны бар және оның кейбір жақтары негізінде екі ұғыммен
қамтылады: ұғыну және түсіндіру.
Ұғыну — субъектінің ойлау процесінің жемісі, құқық нормасын түсінудегі
қорытынды пікірі. Ұғыну толғаныс, күйзеліс арқылы қалыптасады, тұжырым
жасауға мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде логикалық заңның күшімен
тексерілген, дұрыс қорытынды туындайды.
Түсіндіру — интерпретатордың құқық нормасын дұрыс қолданудың мазмұнын
айқындап, ашып көрсетуі. Түсіндіру — тек ғана ұғынудан кейін болатын саты.
Алдымен ұғып алып, содан кейін ғана түсіндіруге болады. Ұғынусыз түсіндіру
болмайды.
2. Құқық нормаларын талқылаудың түрлері

Құқық нормаларын талқылаудың бірнеше түрлері бар. 1. Субъектілері
бойынша құқық нормаларын талқылау ресми және ресми емес болып екі түрге
бөлінеді.
1.Ресми талқылау арнайы құзыры бар мемлекеттік органдар мен
субъектілермен іс жүзіне асырылады. Біріншіден, бұл талқылау арнайы
құқықтық кесім арқылы бекітіледі. Екіншіден, ресми талқылаудын нәтижесі
түсінік берілген құқық норманы қолдануда барлық субъектілерге міндетті
болып саналады. Үшіншіден, құқық қолданатын субъектілерге талқыланған құқық
нормасын бір мағынада ұғынуға мүмкіндік береді және құқық қолдануда
қателіктерге баруға тосқауыл қояды. Ресми талқылау нормативтік, казуальдық
болып бөлінеді.
2. Нормативтік талқылауда құқықтық норманы талқылаған түсініктің өзі
бәріне міндетті нормаға айналады, көп рет қолдануға мүмкіндіктер туады.
Мысалы, Қазақстан Рсепубликасының нормативтік құқықтық актілер туралы
заңында заңға сәйкес қабылданған кесімдер ресми түрде өзі қабылдаған
органмен талқыланады деп атап көрсетілген. Сонымен қатар нормативтік
талқылаудың субъектісі болып әділ сот органдары, атап айтқанда Қазақстан
Республикасының Жоғарғы Соты бола алады. Қазақстан Республикасының Жоғарғы
Сотының пленумының қаулылары соттардың тәжірибелерінде қолданылатын заңдар
мен заңға сәйкес қабылданған нормативтік-құқықтық кесімдерге түсініктеме
береді және оларды тек сот органдары ғана пайдаланады. Қазақстан
Республикасының Конституциясының 81-бабында: Қазақстан Республикасының
Жоғарғы Соты азаматтық қылмыстық және жалпы сот ісін жүргізудің соттарда
қаралатын өзге де істер жөніндегі Жоғарғы Сот органы болып табылады, заңда
көзделген іс жүргізу нысанасында олардың қызметін қадағалауды жүзеге
асырады, сот практикасының мәселелері бойынша түсініктемелер беріп
отырады, — деп атап көрсетілген.
3. Казуальдық талқылау нақтылы каралған іс бойынша қолданылатын құқық
нормаға түсінік беру. Мұндай талқылау негізінде құқық қолдану барысында
арнайы құзырға ие органдардың шешімдері мен соттардың үкімдерінен,
шешімдерінен өздерінің көріністерін табады, соттық және әкімшілік болып екі
түрге бөлінеді.
II. Ресми емес талқылау заң күші жоқ, құқық нормаларын іс жүзіне
асыруда құқық субъектілеріне міндетті емес түсінік беру. Мұндай талқылау
кеңес берумен ғана шектеледі. Ресми емес талқылау мемлекет және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Құқықты қолдану. Құқық нормаларын талқылау
Құқық нормаларын жүзеге асыру және талқылау мәселері
Құқық нормасын талқылау
Құқық нормаларын қолданудың тәжірибелік ерекшелігі
Құқық нормаларын іc жүзіне асыру
Халықаралық құқық нормаларын қалыптастырудағы халықаралық ұйымдардың орны мен ролі
Жер құқығы нормаларын қорғау
Мінез акцентуациясының әсерін талқылау
Жер құқығының нормаларын қорғау
Қазақстанның теміржол саласын дамыту талқылау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь