ХХ ғасырдағы салауатты өмір сүру салты

Кіріспе.
ХХ ғасырдағы салауатты өмір сүру салты.
1.Негізгі бөлім.
2. Салауатты өмір сүру салты және салауатты өмір сүру салтын бұзатын факторлар.
3. Халық денсаулығы. Жеке бас гигенасы.
Қорытынды
Елімізде бір күнді салауатты өмір сүру салты күні деп атап өту жөн болар.
Қолданылған әдебиеттер
Салауатты өмір сүру салты дегеніміз биоәлеуметтік категория. Салауатты өмір сүру салты интегративті түрде қалыптасады. Сондай-ақ, адамдардың іс-әрекетіне байланысты болады. Салауатты өмір сүру салты шаруашылық, күнделік үй тұрмысы, материалдық рухани формаларын қанағаттандыру үшін, қоғамдық ұжымдарда өзін-өзі ұстай білуі, қоғамдық тәртіппен санасу, артық сөз айтпау, орынсыз саясатпен айналыспау, кез-келген адамдарды жамандамау, біреуді біреуге шағыстырмау, өзін ақылды деп санап,басқаларды ақымақ ретінде көру т.б аулақ болу. Сонымен өмір сүру салты дегеніміз тұлға мен қоғам деңгейінің прогрессті дамуының көрсеткішінің категориясы.
Салауатты өмір сүру салтының жоғарғы немесе төменгідеңгейде болуының әлеуметтік экономикалық жағдайларға байланысты болады.Адамның психикасына, денсаулығына ағзаның функционал-ды биологиялық қасиеттеріне де байланысты бо-лады.
1. Ж.Ж Жатқанбаев. Валеология
2. Х.Қ Сәтбаева.
Ж.Б. Нілдібаева Валеология
3. М.М. Ахмырзаев
        
        Мазмұны
Кіріспе.
ХХ ғасырдағы салауатты өмір сүру салты.
1.Негізгі бөлім.
2. Салауатты өмір сүру ... және ... өмір сүру ... ... ... ... Жеке бас ... бір күнді салауатты өмір сүру салты күні деп атап өту ... өмір сүру ... ... ... ... ... сүру салты интегративті түрде қалыптасады. Сондай-ақ, адамдардың іс-
әрекетіне байланысты болады. ... өмір сүру ... ... үй ... ... ... формаларын қанағаттандыру үшін,
қоғамдық ұжымдарда өзін-өзі ұстай білуі, қоғамдық тәртіппен санасу, артық
сөз ... ... ... ... ... ... ... біреуге шағыстырмау, өзін ақылды деп санап,басқаларды
ақымақ ... көру т.б ... ... ... өмір сүру салты дегеніміз тұлға
мен қоғам деңгейінің прогрессті дамуының көрсеткішінің категориясы.
Салауатты өмір сүру ... ... ... ... ... экономикалық жағдайларға байланысты болады.Адамның
психикасына, денсаулығына ағзаның функционал-ды биологиялық ... ... ... ... ... ... өмір сүру салты біркелкі болмайды Әр адам өзіне қалыптасқан өмір
салты мен ті-ршілік етеді .Ол ... ... ... ... беріліп отыруы
мүмкін .Міне ,осыған байланысты “салауатты өмір сүру салтының ... ... өмір сүру ... ... өмір ... сапасы;
Салауатты өмір сүрудің стилі.
Салауатты өмір сүру ... ... ... ... және ... қажеттілігі толығымен
қамтамасыз етілуі.
Салауатты өмір сүру сапасы ... ... ... үй ... ... ... (оқу - ... мектептер) неше түрлі адам
денсаулығын қамтамасыз ететін комфортты ... мен ... ... ... өмір ... стилі дегеніміз -әлеуметтік психологиялық
категория-адамның қоғамдық орындарда (мектептерде) өзін-өзі ұстап көрсете
білуі. ... бір ... ... ұстап өмір сүру .
Салауатты өмір сүру ... мен ... өмір сүру ... ... ... адам денсаулығының жақсы және
жаман болуы салауатты өмір сүру ... ... ... өмір ... ... және ... ... арқылы қалыптасады.Сондай-ақ
тұлғаның бейімділігіне байланысты болады.
Адам өзінің жеке басының ерекшелігіне сәйкес өмір сүреді.Белгілі ... ... ұжым ... ... ... ... Қызмет еткен ұжым
мүшелерімен бірге өсіп біте қайнасып кетеді.Адам бір-біріне ... ... ... ауыр ... ... ... ... емес.Ол тәрбиеге байланысты болады.Тәрбиелі үйлердің
балалары сүйкімді тәртіпті келеді.Үлкенді аға ,кішіні іні деп ... ... ... ... ... ... педагоктар бірден тани кетеді.Ал
тәрбиені аз көрген балаларды ... ... ... ... ... ... отырады.Жалпы қазақ елін ежелден салауатты өмір
сүрудің салтының символы деп есептеуге болады.”Ұяны көрсең ... ... егде ... ... ... ... ... сүрү салты
мен ден саулықтың ара қатынасын салауатты өмір сүру салты ... өмір сүру ... ... ... болып есептеледі. Салауатты
өмір сүру салты адамның профессионалды іс-әрекетінің ,қоғамдық ... ... ету ... ... ... денсаулықтың
қалыптасуына,оның сақталуына мықты болып бекітілуне жәрдемдеседі. Осыдан
келіп қоғамдық денсаулық ... ... адам ... ... ... ... жас жеткіншектер өздерінің денсаулығына онша ... ... ... ... ... ... жас кезінен бастап денсаулығын сақтай
білуге тәрбиелеудің қажеттігі туындайды.”Баланы жастан...” тәрбиелеу ... ... ... ... ... екені ... ... ... зор ... деген ұғым қалыптасады.
Халықтың денсаулығын сақтау аурулардың алдын алу мен оларды емдеу
бағыттары ... ... ... ,медециналық және
биологиялық мәселе Адамның еңбек пен ... ... ... ... ... дене және рухани күшінің жан- жақты дами
беруіне қолайлы жағдайлар тұғызу,халыққа тегін ,жалпыға бірдей ... ... ... ... ... қамтамасыз ету біздің
тәуелсіз егеменді мемлекетіміздің аса маңызды міндеттерінің бірі.Бұл ... ата ... кең ... ... қаулы-қаралар
жеткілікті.Сонымен 2002 жылы – ... жылы деп ... өзі ... денсаулық сақтау ісімен денсаулық сақтау министірлігі
айналысады. Областарда, аудандарда денсаулық ... ... ... ... халықтың денсаулығы өте нашарлап кетті. Оның ең басты
себептерінің бірі экологиялық жағдайларға байланысты.Қазақстан жерінің
экологиясы ... ... ... ,өте ... ... емдеу-практиқалық мекемелер арқылы барлық медециналық
жәрдем көпшілік жағдайда тегін көрсетіледі.Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... көмекті балалар аурухансы
мен емханалардан тегін ... ,ал 3 ... ... ... ... ... болады. Денсаулық дегеніміз ағзаның айналаны
қоршаған сыртқы орта ... ... ... ... ... ... адамдардың денсаулығы қалыптасып дами түседі.
Қазіргі кезде денсаулықтың бірнеше түрі бар екені белгілі болды .Олар:
1) ... ... ... мен ... өсу ... ... және функциялық кезектер қалайды.Олар ағзаның
бейімделу реакциясын қамтамасыз етеді.
2) ... ... адам ... мен ... ... жағдайы.Оның негізін ағзаның жеке басы дамуының ... ... ... ... –ол адамның психикалық сферасының жағдайы.
Ауруды болдырмау, ... ... ... өмірінің мақсатын
болжау ,мұның бәрі биологиялық және әлеуметтік қажеттіліктен туындайды.
Ағзасында функциялардың ... ... ... үрдістердің
келісімі түрде өтуі ,айналаны қоршаған сыртқы орта факторларының әсерлеріне
бейімделу қасиеттерінің жоғары ... ... ... ... –ол ... ... ... қабілеттілігі мен
мотивациялық іс-әрекетінің арасындағы қарым-қатынастардың ... ... ... ... жүйесі-индивидтердің қоғамдағы орны мен
оның ... ... ... ... .Ол ... ... ... рухани денсаулық ... ... ... және жан ... сұлулығын көрсетеді.
Физикалық, соматикалық, психикалық және рухани ... ... ... мен ... болады.Олар:
1)соматикалық және физикалық денсаулықтың критерийі мен бәрін “өзім
жасай аламын “деп көрсететін критерий;
2)Психикалық денсаулықтың ,критерийі-маған ... ... ... ... ... “;
3)Рухани денсаулықтың негізгі критерийі- мен”өзім жасауым керек;
Денсаулыққа зиян келтіретін факторлар мына ... ... ... өмір сүру ... ... ... ... ғылыми
деректерді көпшілік халықтардың жете білмеуі .
3)Адамның белсенді түрде қимыл жасамауы.
4)Дене массасының мөлшерден тыс өсіп ... емес және ... ... тиімсіз және жөнсіз
тамақтану.
6)Айналаны қоршаған сыртқы ортаның факторларының ... ... ... ... ... улы
химиялық(гербицидтер,пестицидтер,десиканттар,дефолианттар,фофатидтер),және
т.б.қосылыстармен улануы.
7) Үйде және қызмет орындарында ... ... ... үнемі болып
тұруы.
8) Кейбір адамдардың зианды әрекеттерге (арақ-шараптарға, темекі шегу
,есірткі-наркотикалық ... ... ... ... және ... Ас ... көп ... адамдар әр-қашанда неше түрлі дерттерге
шалдығатыны белгілі.
10) ... және де ... ... ... көп ... ... қант диабетіне шалдыққандар жиі-жиі кездеседі.Қант диабеті өте
ауыр дерртердің бірі.
Салауатты өмір сүру салтын бұзатын ... бірі ... ... ... өз ... ... .Сондықтан да адамның массасы өсіп,
шектен тыс семіріп кетеді.
Ол неге әкеп ... ... ... ... өмір мен
қоштасуға себепші болады.
Ал қазіргі нарықтық экономика көпшілікке оң эмоциялық жағдай
туғызып отыр деп айта алмаймыз ... ... ... өмір ... ... ... денсаулығына байланысты “Денсаулықты сақтаудың
жеті қағидасы” қалыптастырылған .
Бұл қағидалардың мағынасында қазіргі қиын ... , ... ... басқа жағдайларда ... ... ... ... ең алдымен адамдар ... ... , ... ... және ... ... жөн.Тіпті
айқайлау ,күлу, жылау сияқты “табиғи психосоматикалық тыныш ... да ... ... ... таза ... қыдыруға тырысыңыз, шылым шегуден біржола арылыңыз.
Күн сайын екі жарым литрдей сұйықтық ішіңіз.Тек сонда ғана ... ... ... ... жаңа сауылған күйінде ішуге
тырысыңыз.Неғұрлым сіңімді болу үшін оны ... ... ... ... ... ... ... қатысты.лимонад,”кока-кола”тектес
сусындарға әуес болыңыз.
Өлім-жітімнің 30 пайызы тамақты дұрыс ішпеуден ... ... аса көп ... ... ... арасында алма
,сәбіз,қатқан нан сияқты болымсыз бірдеңелермен жүрек ... ... ... ас пен ... асқа ... ... қалыптан асырмаңыз .Әр түрлі тамақ ... ... ... ... ... ... адам майлы,тым
тәтті тағамдарды пайдаланудан,тамақты тоя жеуден аулақ болғаны дұрыс : асқа
отырар алдында бір ... су ішіп ... ... ... алса ... болған соң дастарқанды тезірек жинап әкетсе тіпті ... ... бір ... және бір жерде ішуге тырысу керек .
Қазіргі адам қимылдың аздығынан жапа ... ... ең ... ... ... ... жақсартуға,бойына қосымша күш жігер
жинауға,денесінің қорғаныс қабілетін ... ... ... ... ... 15-20 минуттық жүгіру өте-мөте пайдалы,бірақ
оның алдында біраз уақыт тез жүру ... ... ... ... Суда
жүзудің ,велосипед пен шаңғы тебудің ,би билеп ... ... ... ... пайдасы зор.Таңертең керуетте жатып аяғыңызбен
“велосипед” тебіңіз .Отырып киінуші болмаңыз.Жұмысқа бара ... ... ... ... ... ,жаяу жүрүге ,үстіңгі қабаттарға лифтімен емес
,жаяу көтерілуге ... ... ... ... толы,ал бұл әр алуан ауру-
сырқауға себепші болады.Соған дес бермес үшін ... білу ... ... ғана ... сайын дұрыстап тынығуға үйреніңіз,жаныңызға
жағатын бір алданыш тауып ... ... ... ... ... ондай дәрілердің көбі 14 сағат бойына әсер
етеді ,әрі одан соң ... ... уыты ... ... ... ... деп ... қабылдау,алкагольді ішімдіктерді
ішу қате.Сергудің өзіңізге ұнамды ... ... ... ... үшін шылым шекпеңіз,майлы тағамға әуес болмаңыз,салмағыңызға абай
болып ,көбірек қимылдаңыз.
Өте жақсы дене ... ... үшін ең ... ... білу ... ... бетіндегі барлық ағзалар айналаны қоршаған орта факторлардың әсер
етуіне байланысты екі топқа ... ... ... ... ... ... ... температураны сыртқы ортадан алып отырады.Екінші
топтағы жануарлар –жылы қандылар –гомонотермділер .Айналаны қоршаған сыртқы
орта температурасына ... ... ... ағзаларының температурасының тұрақты болуыөте күрделі биологиялық
және ... ... ... ... ... орай ... туындайды.
Адам денесінде әртүрлі органдарында температураның ... ... ... ... зерттеулердің қорытындыларына қарағанда ... ... ... деп айту ... ... айту ... ... денесінің ашық болуы айналаны қоршаған ... ... ... тез төмендеп кетеді .Алжабық денедегі
температура онша ... ... ... ... ... сыртқы орта температурасымен байланысты ... ... ... ... ... ... температурасының ауытқуы ... бойы ... ... ... ... киімге байланысты болады.Ауыр жұмыс
істеген ... ... ... ... ... ... ... болып ауытқиды.Температураның ... ... ... ... ... ... тәулік бойынна 0,5-0,7 С ... ... ... ... ... ... өте ... көтеріледі.(37,0-37,1) Түнде сағат 3-4-те температура өте төмен
болады(36,2-36,0) Қарт адамдардың дене температурасы онша ... ... (35-36 ... екі ... өзгереді.1)Нервті терморегуляция;
2)Гуморалды терморегуляция ;Терморегуляция жоғарғы нерв жүйесі арқылы
реттеліп отырады.Адам денесінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайда өтеді .Суық
тердің ағзадан бөлініп шығуы тегіннен-тегін емес екендігі байқалады.Ағзада
төтенше түрде физиологиялық үрдістердің жүргенін көрсетеді.
ХХ ... ... ... ,ХХІ ... ... ... .
Жайаттағанымыз жоқ ,тәуелді егеменді ел болып аттатық .Бұл –Кеңес үкіметі
қирамағанда өңің түгіл ... де ... ... шыны ... ... ... Одақтас республикасының бірі болып ... ... ... ... алға баса береміз дегеннен басқаой
болған жоқ.Сол комунизмге апарады деген үкіметіміздің шаңырағы ... ... ... кеткен заман болды.Көптеген Одақтас
республикалар не істерін білмей ... ... ... ... жиып ... ... қатайтып ,аяғынан тік тұрып, шет
елдерге таныс болған республикалардың бірі ... ... ... есін ерте жиып ... ... алды.Оның жасырып
,жағымпазданатыны жоқ.Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың сара басшылдығы мен ақылды
саясатының арқасы.Қазақ ... қай ... да ... ... ... ... ... қолдап ,екі тізгін бір шылбырды соның қолына беріп ,соңынан
еребілген.
Міне ,Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтің елімізді ... ... ... ... келе ... он екі жыл .Елбасыәр жылдың өз міндетін
салмақтап ,халқына ... ... ... бірі ... ... өсіп ... ... және әл
ауқатының артуы” сол ... ... ... ... ... өмір ... қоғамның даму процессінде маңызды роль
атқарады.Олай болса,өзіміздің табиғи-тарихи ерекшелігімізді ... ... ... сай ... өмір салтының тұжырымдамасын
жасап,соны іске асыруымыз ... ... алып ... ... ... ... ... империяның шовинистік саясаты
үстемдігін жойып,жаңадан ... ... құру үшін ... істеуі міз
керек.Олүшін ең алдымен ... ... ... ... алдымен тұрмысқа байланысты.Тұрмыс жағдайымызды жақсарту арқылы
парасатымызды ... ... ... атқа ... өмір ... тиіспіз
Біз салауаттыөмір салтын Президентіміздің белгілеп көрсеткендей ... сай ... ... ... ... ... қуата арта беретіні айдан анық.Соның басты пунктердің бірі
–“Ауруды болдырмау және салауатты өмір ... ... ... ... ... ... өмір сүру ... ,денсаулығын білімі
мен хал-жағдайын ұдайы жақсартып ,экологияға үнемі көңіл көңіл ... ... ... аударып ,талдау жасайды.
Қазақстанның тәуелсіз, егеменді мемлекет мәртебесінде 2030 жылға
дейінгі мерзімге ... ... ... ... ... ... басты-басты жеті басым бағыттардың бірі-Қазақстан
азаматтарының денсаулығы білімі мен ... ... ... іске ... .Бұл ... үлкен үш әлеуметтік саланы қамтиды
.Шынында да бүл үш сала ... мен ... ... ... екіншісін
іске асыру мүмкіндігі жоқ десе де боладай .”Оразанамаз –тоқтықта” дегендей
мектеп жасындағы ішер асы,киер ... ... ... киер ... оқуға бара алмайды.Оқу былай тұрсын ,отбасының әл-ауқатының
нашарлығы ауру сырқатқашалдықтырады.Бұл ... ... ... елдегі
обьективтік жағдайларға байланысты болабермейді.Ол кей ... ... ... ... ,маскүнемдікке салынуына да байланысты .Сондықтан
стратегиялық бағдарлама “азаматтарымызды ... өмір ... өмір сүру ... ... шарты
–маскүнемдіктен арылу.маскүнемдік пен нашақорлық ұлтымыздың болашағына да
қауіп төндіріп отыр.Ал ... ... ... ету ... ... ... ... мақсат.
Салауатты өмір сүрудің екінші бір ... ... ... ... бой ... ... шегу қазақ арасында көп тарамай тұрған
кездегі.
Орыс ... ... әдет ... ... ... нақыл бар. Шынындада
шылымшегу ауыр індеттей тарады.Ересекадамдарды ... ... ... ... ... жұпалы аурудай індетке айналды.
Қазақстан 2030 стратегиялық бағдарламасының жолдауы.Осы жолдаудың “Ұзақ
мерзімді басым мақсаттар мен ... іске ... ... ... жеті басымдылықты іске асыру деп аталады. Соныңбірі
– “Қазақстан азаматтарының денсаулығы “білімі мен ... ... ... ... ... орнықтыру мақсаты .Ал енді
өмір салты ... ... ... ... мағынасы жеке адамдардың өмір
тіршілігінен бастап ,бүкіл қоғамның өмір сүру ... ... ... ұғым ... ... ... қалай және не үшін өмір сүру ,қандай
іс-әрекетпен айналысатынын көрсетеді.Қоғамда өмір ... адам ... ... ... деген көзқарасына сүйенеді.
Данышпан Абай өзінің 28-қара ... ... ... ... ... ... ... саған темекі тарт ,арақ
іш,нашақор бол, ... бұз ... ... мен ... ... ... болсақ ,денсаудығы күшті ,салауатты өмір салтын ұстаған аналар
ғана өмірге дені таза ... ... ... ... ... ... ... сау бала –біздің келешегіміз ,қоғамымыздың ... дені сау ... ... бір ... оны ... жат ... етіп тәрбиелеу екінші әрі өте жауапты жұмыс.
Қорытынды
Қазіргі заманда қылмыстың асқынып ... ... ... ,кісі өлтіру ,үй тонау ... ... ... жат қылықтармен қатар ,мейрімсіз ,қатал адамдар көбейді
.Қазақ дәстүрінде жоқ Қарттар үйі пайда ... ... ... ... жағымсыз әдет салттар қайдан шықты Бұрын
болыппаеді. ... бәрі ... ... теледидарды жаулап
алуы.Теледидардағы кісі тонау ... ,ату ,асу, ... ... ... ... ... деп қақпағымыздыашып қойдық
.Соныңарасында нашақорлар да өтіп кетуде.Сөйтіп жастар бойындағы ... ... ... ... өмір ... ... ... қуатын күшейту үшін
отбасы, балабақша,мектеп жоғары оқу орны,діни ... ... ... ат ... қажет .Радио теледидар хабары,газет-журнал беттерін осы
салауатты өмір салтын ... ... ... ... ... ... ... насихаттау жарнамасын көбейткен
дұрыс.
Салауатты өмір салты өзімізге байланысты. Біз әр ... ... ... ... ... өмір ... ... іргетасы
нығая беретіні дәлелдеді қажет етпейтін ақиқат.Қоғамымыздың әрбір мүшесі
халық арасындасалауатты өмір ... ... ... ... жандандырып
отырса, нұр үстіне нұр .Елімізде бір күнді салауатты өмір салты күні деп
атап өтсе де ... ... ... ... ... ... Нілдібаева Валеология
3. М.М. Ахмырзаев

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ахмет Иүгінеки. Ақиқат сыйы5 бет
Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері7 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
Билер соты7 бет
Ежелгі жырлар мен жыраулар поэзиясының ерекшеліктері4 бет
М. Мағауин жайлы бірер сөз22 бет
Мұхаммед Хайдар Дулатидың негізгі еңбегі “Тарихи-и-Рашиди”6 бет
Сәбит Мұқанов 10 бет
Уот Тайлер басқарған шаруалар көтерілісінің басталуы11 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь