ХVі ғасырдағы Швейцария одағының құрылуы


Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Негізгі бөлім.

2.1. ХVІ ғасырдағы Швейцария одағының құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Швейцария кантондарының саяси құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3. Швейцариядағы Реформацияның алғы шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.4. Цвинглияндық Реформация кезіндегі
Швейцариядағы әлеуметтік саяси күрес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кіріспе.
XVI ғасырдағы XVI ғасырда Швейцария одағының территориясы таны да үш кантонның — Базель, Шаффгаузен (1501) және Аппепцелляның (1513), сондай-ақ Бернаның Савойямен жүргізген күресінің барысында қосылған кейбір жеке жерлердің (Ваадт және басқалары) есебінен ұлғайды. Одаққа енді ол үш толық праволы кантондар еніп, елдің халқы 1500 жылға қарай шамамен 850 мың адамға жетті. Щвейцария одағының саяси құрылысы бұрыңғысынша — орталық өкіметтің тұрақты органдарынсыз және біріккен қарулы күштерінсіз — конфедерация болып қала берді. Жалпы мәселелерді одақтық сеймдерде — тагзатцунгтарда кантондардың толық праволы уәкілдік депутаттары шешті. Калтондар сонымен бірге өздерінің одақтық жерлерін билеп отырды. Ал жеке кантондардың немесе тұтас алғанда, конфедерацияның жаулап алған фогтстволарын тиісінше конференцияның немесе кантон өкіметтерінің тағайындап қойған фогттары басқарды. Бұл жерлердің ешқандай саяси праволары болмады және олар кантондардың билеуші олитархиясының жасайтын озбырлықтары мен қанауларының объектілері болып табылды.
Швейцария кантондарының экономикалық құрылымы мейлінше ала-құла болды. Бірақ олардың едәуір бөлігі үшін феодалдық қатынастардың дамығандығы, қауым-марканың ұзақ уақыт сақталып қалуы және басқа елдермен салыстырғанда ерікті шаруалар топтарының тым көп болуы тән нәрсе болды.


1. ХVІ ғасырдағы Швейцария одағының құрылуы.
Ормандық кантондар — Швиц, Ури, Уятервальден, Цуг және Люцерн — бұлардың қалың орман-тоғайлардың, адам жетпес таулы шыңдардың және биік тау шалғындардың аудандары еді. XVI ғасырда сауданың өріс алып, жолдардың жақсартылуына байланысты егіншілік енді тиімсіз салаға аяналды да, өнімі Швейцария мен европа елдері рыноктарына жөнелтілетін сүтті мал шаруашылығына жол берді. Әсіресе Швейцария сырының даңқы жер жарды, тіпті Орыс мемлекетінде де оған сұраныс көп болды. Жергілікті сиырлардың өнімділігі мол асыл тұқымдарын сақтау мақсатымен қатаң шек қоюшылық енгізілді, яғни ірі қараны тірідей сыртқа шығаруға немесе сырттан әкелуге толық тыйым салынды. Ормандық кантондарда астық тіпті шаруалардың оздеріне де жетпеді, сондықтан қажетті астықты Цюрих пен Люцорн арқылы шетелдерден әкеліп отырды. [1]
XIII—XIV ғасырлардағы азаттық күресінің барысында ормандық кантондардағы шаруалар қауымдарының көпшілігі дүнияуи және діни феодалдардың жерлерін басып алды, болмаса олардан сатып алынды. Бұл жағдай мұнда ерікті шаруалар шаруашылықтарының басым болуына мүмкіндік берді. Бірақ оның есесіне феодалдық сеньорлардың орындарын жекелеген кантондар немесе түгел сфедерациялар басып алған жағдайлардың өзінде де, фогтсволықтардағы феодалдық-крепостниктік тәртіптер қаймағы бұзылмастан ел сақталып қала берді. Жер пайдалануда үш танапты егіс жүйесі үстемдік етті, мұнда еріксіз ауыспалы егіс басым болды да өнім қалып болғаннан кейін бұл алқап мал жайылымына
________________________________________________________________
1. Сказкин С.Д. «Орта ғасырлар тарихы» 97 бет
айналдырылды.
Қауым-марка, әсіресе, егіншілікті аудандарда едәуір ыдырады. Ормандар, балық аулайтын жерлер, биік тау шалғындары бірлескен түрдеде пайдаланылды. Бірақ қауымның толық праволы, толық үлесті мүшелерінің саны азайды да, ал жартылай жабдықты, жері аз және жерсіз шаруалардың саны көбейетүсті. Соңғы екі категориялардағылар альмендамен тек қауымның пайдасына, ягни ең алдымен оның ауқатты тобының пайдасына міндеткерліктер атқарып, жұмыспея өтеу шарттарымен ғана пайдалана алатын болды. Ауқатты шаруалар альмендамен пайдалануды бірте- бірте озбырлықпен иемденіп алып, оны деревняның кедейлерін кіріптарлыққа салудың құралына айналдырды.
Басқа ел патшаларының жалдамалы әскерлерінде офицерлік қызмет атқарған шаруалардың жетекші топтарының көпшілігі дворян атағына ие болды. Рас, бұл оларға өз отанында ресми артықшылықтар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. С.Ә. Тортаев «Орта ғасырлардағы шығыс елдерінің тарихы» Алматы 2000 жыл.
2. С.Хизметли «Орта ғасырлар тарихы және өркениеті»
Шымкент 2001 жыл.
3. История стран Азии и Африки в средние века. – М., 1957г.
4. История стран зарубежного Востока в средние века. – М., 5.Восточная литература РАН, 1995г.
6. Сказкин С.Д. «Орта ғасырлар тарихы» Алматы, 1979ж.
7.Осокин И.А. История средние веков Минск, 2003г.
8. Семенов В.Ф. История средние веков Москва 1975г.
9.История средние веков под. ред. Н.Ф. Колесницкого М, 1980г.
10.Хрестоматия по истории средних веков М, 1981г.
11.Книга чтения по истории средних веков М, 1969г.
12.Всемирная история Москва, 1958г.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Негізгі бөлім.

2.1. ХVІ ғасырдағы Швейцария одағының
құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Швейцария кантондарының саяси
құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3. Швейцариядағы Реформацияның алғы
шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4. Цвинглияндық Реформация кезіндегі
Швейцариядағы әлеуметтік саяси
күрес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ...
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Кіріспе.
XVI ғасырдағы XVI ғасырда Швейцария одағының территориясы таны да үш
кантонның — Базель, Шаффгаузен (1501) және Аппепцелляның (1513), сондай-ақ
Бернаның Савойямен жүргізген күресінің барысында қосылған кейбір жеке
жерлердің (Ваадт және басқалары) есебінен ұлғайды. Одаққа енді ол үш толық
праволы кантондар еніп, елдің халқы 1500 жылға қарай шамамен 850 мың адамға
жетті. Щвейцария одағының саяси құрылысы бұрыңғысынша — орталық өкіметтің
тұрақты органдарынсыз және біріккен қарулы күштерінсіз — конфедерация болып
қала берді. Жалпы мәселелерді одақтық сеймдерде — тагзатцунгтарда
кантондардың толық праволы уәкілдік депутаттары шешті. Калтондар сонымен
бірге өздерінің одақтық жерлерін билеп отырды. Ал жеке кантондардың немесе
тұтас алғанда, конфедерацияның жаулап алған фогтстволарын тиісінше
конференцияның немесе кантон өкіметтерінің тағайындап қойған фогттары
басқарды. Бұл жерлердің ешқандай саяси праволары болмады және олар
кантондардың билеуші олитархиясының жасайтын озбырлықтары мен қанауларының
объектілері болып табылды.
Швейцария кантондарының экономикалық құрылымы мейлінше ала-құла
болды. Бірақ олардың едәуір бөлігі үшін феодалдық қатынастардың
дамығандығы, қауым-марканың ұзақ уақыт сақталып қалуы және басқа
елдермен салыстырғанда ерікті шаруалар топтарының тым көп болуы тән нәрсе
болды.

1. ХVІ ғасырдағы Швейцария одағының құрылуы.
Ормандық кантондар — Швиц, Ури, Уятервальден, Цуг және Люцерн — бұлардың
қалың орман-тоғайлардың, адам жетпес таулы шыңдардың және биік тау
шалғындардың аудандары еді. XVI ғасырда сауданың өріс алып, жолдардың
жақсартылуына байланысты егіншілік енді тиімсіз салаға аяналды да, өнімі
Швейцария мен европа елдері рыноктарына жөнелтілетін сүтті мал
шаруашылығына жол берді. Әсіресе Швейцария сырының даңқы жер жарды, тіпті
Орыс мемлекетінде де оған сұраныс көп болды. Жергілікті сиырлардың
өнімділігі мол асыл тұқымдарын сақтау мақсатымен қатаң шек қоюшылық
енгізілді, яғни ірі қараны тірідей сыртқа шығаруға немесе сырттан әкелуге
толық тыйым салынды. Ормандық кантондарда астық тіпті шаруалардың оздеріне
де жетпеді, сондықтан қажетті астықты Цюрих пен Люцорн арқылы шетелдерден
әкеліп отырды. [1]
XIII—XIV ғасырлардағы азаттық күресінің барысында ормандық
кантондардағы шаруалар қауымдарының көпшілігі дүнияуи және діни
феодалдардың жерлерін басып алды, болмаса олардан сатып алынды. Бұл жағдай
мұнда ерікті шаруалар шаруашылықтарының басым болуына мүмкіндік берді.
Бірақ оның есесіне феодалдық сеньорлардың орындарын жекелеген кантондар
немесе түгел сфедерациялар басып алған жағдайлардың өзінде де,
фогтсволықтардағы феодалдық-крепостниктік тәртіптер қаймағы бұзылмастан ел
сақталып қала берді. Жер пайдалануда үш танапты егіс жүйесі үстемдік етті,
мұнда еріксіз ауыспалы егіс басым болды да өнім қалып болғаннан кейін бұл
алқап мал жайылымына
___________________________________ _____________________________
1. Сказкин С.Д. Орта ғасырлар тарихы 97 бет
айналдырылды.
Қауым-марка, әсіресе, егіншілікті аудандарда едәуір ыдырады.
Ормандар, балық аулайтын жерлер, биік тау шалғындары бірлескен түрдеде
пайдаланылды. Бірақ қауымның толық праволы, толық үлесті мүшелерінің саны
азайды да, ал жартылай жабдықты, жері аз және жерсіз шаруалардың саны
көбейетүсті. Соңғы екі категориялардағылар альмендамен тек қауымның
пайдасына, ягни ең алдымен оның ауқатты тобының пайдасына міндеткерліктер
атқарып, жұмыспея өтеу шарттарымен ғана пайдалана алатын болды. Ауқатты
шаруалар альмендамен пайдалануды бірте- бірте озбырлықпен иемденіп алып,
оны деревняның кедейлерін кіріптарлыққа салудың құралына айналдырды.
Басқа ел патшаларының жалдамалы әскерлерінде офицерлік қызмет
атқарған шаруалардың жетекші топтарының көпшілігі дворян атағына ие болды.
Рас, бұл оларға өз отанында ресми артықшылықтар бермеді. Бірақ солай бола
тұрғанымен де, бұл жағдай орманды кантондарда экономикалық және саяси
жағынан үстемдік етуші бай жер иелері олигархиясының құрылуына себепші
болды.
Ормандық кантондардың қалаларынан Люцерн ерекше көзге түсті.
Мұнда жергілікті қажеттерді қанағаттандыратын шұға тоқу кәсіпорындары қанат
жайды және олар XV ғасырдың аяғынан бастап сауда-тарату кеңселеріне
кіріптар болып қалды. Қала халықтарының атқаратын қызметінің ең басты
саласы Сон-Готард асуы арқылы жүретін транзитті саудаға, атап айтқанда,
сауда жүктерін тасымалдау жұмысына қызмет істеу болды. Қалған жағдайларда
жердің аздығы мен патриархтық қалдықтардың сақталуы, сауда және өнеркәсіп
жүйелері орталықтарының жоқтығы ормандық кантондарда өндіргіш күштердің
дамуына кедергі келтірді және халықтың өндіріс қызметі саласында өзіне орын
таба алмай бос сенделген қоғамдық топтарын туғызды. Мұның нәтижесі түздегі
кәсіпшіліктің бір түрі — әскерге жалдануға әкеп соқтырды. Ал мұның қоғамға
әлеуметтік және саяси зардаптары тимей қоймады. Қалалық кантондар — Цюрих,
Базедь, Берна және Сен-Галлеа Женева сияқты одақтық жерлердің
экономикалык, құрылысы мүлдем басқаша болды. Бұлардың далалық алқаптарында
егіншілік өріс алды. Бернаға тәуелді Ваадт аймағы астықты өңірдің бірі деп
саналды. [2]
Цюрих пен Женева округтарында (бұл қалалар, әсіресе оларда
реформациялық қозгалыстың дамуымен байланысты көңіл аудартады), ормандық
кантондарға қарағанда, фөодалдық жер қатынастары анағұрлым көбірөк дамыды.
Атап айтқанда, рөформацияға дейін Цюрнх каптонында 270 сеньорийлер болды.
Қауымдық қатынастар белгілі бір дәрежеде ыдырады және альменданың көлемі де
кеміп, ол жердің тек 25%-ін ғана құрады. Ормандардың үлкей массивтері
жайылымдарға айналдырылды. Бүкіл пайдалануға жарамды жерлердің 21%-ін
шалғындықтар алып жатты. Тәуелді шаруалар чинши мен деснтина төледі, кейбір
заттай міндеткерліктер мен жұмыспен өтеу борышын атқарды. Шаруалар астығын
тек өздерінің кантондың қалаларының рыноктарында сатуға міндетті болды.
Женевәның және басқа қалалардың селолық округтарында, сондай-ақ Цюрих көлі
ауданында XVI ғасырда өкіметтердің ерекше
___________________________________ _____________________________
2. Сказкин С.Д. Орта ғасырлар тарихы 99 бет.
қамқорлығына алынған жүзім шаруашылығы мен шарап жасау ісі кең етек жайды.
Мұнда аренданың үстем формасы жарма-жаршылық болып табылды. Бұл жерде
арендаторлардың қатарына жүзім егушілердің арнаулы цехтарына біріктірілген
қала халықтары да қосылды.
Көптеген кантон қалаларыньгң және одақ жерлерінің экономикалық өмірінің
орталығы ауыл шаруашылық саласында емес, қол-онер кәсібі мен сауда
саласында болды. Конфедерацияның аса ірі қаласы, Берн маңызды сауда және
қолөнер кәсібі меы финанстың орталығы ретінде қалыптасты. Оған таяу тұрған
Берндік Юреде Швейцариядағы ең ірі темір кендері шахталары орналасты.
Бұларға 1520 жылы 400-ге жуық кен қазушылар қатысып, рудниктермев көршілес
Лауфенбург қаласында 18 ұста дүкені жұмыс істеді. Кен қазуға қатысушылардың
едәуір тобы өздеріне қаржы беретін ірі купецтерге тәуелді болды. Көлемі
жағынан конфедерацияның (XVI ғасырда 15 мыңға жуық тұрғындары болған)
екінші қаласы саналған Базель, көбінесе транзитті сауданың ірі орталығы
ретінде қалыптасты. XV ғасырда және XVI ғасырдың бірінші агарегінде мұнда
Германия, Англия, Нидерланды және Италияда операциялар жүргізген бірнеше
ірі сауда компаниялары жұмыс істеді. Цехтық қолөнеркәсібі әжептәуір дамыды,
ал кейбір салаларда, мысалы, қағаз өндірісінде капиталистік мануфактура да
қалыптасты. XVI ғасырдың бірінші ширегінің аяқ шетіне таман әлденіп алған
цехтар бағаларды, атап айтқанда, нанның бағасын өсіруде монополиялық
артықшылық-тармен пайдаланушы сауда компанияларының көпшілігін жою жөнінде
үлкен табыстарға жетті.
Цюрихтың экономикалық базасы ең алдымен цехтың тоқыма қолөнер кәсібі
болды. Қала маңында қосалқы кәсіпшіліктер, соның ішінде таратып
берушілердің заказдарын үйде отырып істеушілер кеңінен дамыды. 1336 жылы
саяси өкіметті цехтардың басып алуы, қаланың шетіндегі саяси тірес және
Цюрихтың орман кантондарымен қақтығысып қалуы салдарынан, тоқыма қолөнер
кәсібінің барлық салаларының құлдырауына әкеліп соқтырды. [3]
XV ғасырдың аяғына дейін ең маңызды сауда-қолөнер кәсібі мен финанс
орталығы, кері кетіп құлдыраған орта ғасырлық гаампан жәрмеңкелерінің
мұрагері — Женева болғанды. XVI ғасырдың бас кезіне таман Женевада 10 мыңға
жуық адам болды. Оның жыл сайын жеті рет болатын жәрмеңкесіне Италия,
Франция, Германиянын, әр турлі товарлары бар купецтері жиналатын. XV
ғасырдың аяғында жылына 10 мың кесекке дейін шұға тоқитын цехтың фрейбург
шұғашылары өз өнімінің ең көбін осы Женева рыногына шығарып тұрды.
Женеваның ақша рыногында ең ірі итальян банкирлері — Медичи мен Перуцци
және Сосеттидің агенттері белсенді түрде әрекет жасады. Қалада жібек
тоқитын, зергерлік бұйымдар жасайтын және басқа қолөнер кәсіптері біраз
дамыды. Олардың бәрі де цехтық бұғаулардың құрсауынан азат етілді. Лион
жәрмеңкелерін ұиымдастыру Женеваның бүкіл шаруашылық өміріне жәнс
Фрейбургтің шұға өндірісіне қатты
___________________________________ _____________________________
3. Сказкин С.Д. Орта ғасырлар тарихы 101 бет
соққы болып тиді. Мұның шығаратын өнімінің көлемі XVI ғасырдың басында 75
процентке қысқартылды.
XV ғасырдың аяғында және XVI ғасырдың басында Сен-Галлендө зығыр
кездемесі өнеркәсібінің және Луганода шұға тоқудың дамығандығын айта кету
қажет. Бұлардың шығаратын өнімдері экспорт салаларына арналды. Осынау іске
цехтармен қатар купецтік капитал да белсенді қызмет атқарды. [4]
Тұтас алғанда егіншілікте, қолөнер кәсібінде, саудада жәнс XV ғасырдың
аяғында Швейцария өнеркәсібініц кейбір салаларында прогрессивтік
тепденциялармен (алғашқы капиталистік) қатар реакциялық тендендиялар да
орын алды. Олардың өзара күресі кантопаралық қайшылықтармен және
жанжалдармен астаса келіп, Швейцария одағының келешектегі әлеуметтік-саяси
дамуы бағытын белгілеп берді.

___________________________________ _____________________________
4. Сказкин С.Д. Орта ғасырлар тарихы Алматы, 1979ж.

2. Швейцария кантондарының саяси құрылысы.
Швейцария кантондарының саяси құрылысы олардың әлеуметтік-
экономикалық бейнесіне сәйкестендіріліп жасалынды. Орман каптон-дарында
марканың ыдырап, әскерге жалданушылықтың өрістеуі барысында қауымдар
советтері барған сайын жер иелерінің билеуші тобының құралына айнала
бастағаны айқын аңғарылды. Бұл билеуші топ жері аз қауым мүшелерін, қауым
шеңберінен тысқары тұрған присельниктер татвнерлерді және
фогтствольгқтардағы тәуелді шаруаларды рақымсыз қанады. Каитондық
советтердің қатары сайлаусыз-ақ толықтырылып отырды; олардағы лауазымдар
өмірлік болды. Туған-туысқандық және бірлесіп заңсыздықтар жасау арқылы бір-
бірімен тығыа байланысты болған билеуші олигархия өздерінің отандастарын
ешбір аяусыз қанады.
Әскерге жалданушылық 1516 жылы Францияның королы I Францикспен
жасалған шарттан кейіп бүкіл мемлекет көлемінде ұйымдасқан кәсіпшілікке
көшіп, бостандық сүюші Швейцария халқының қарғысына айналды. Әрбір кантон
әскерге жалданушыларды тауып, жеткізіп беріп тұрғаны үшін басқа елдердің
билеушілерінен ақша алып, олардың бір бөлігін қауымдардың арасына, бір
бөлігін қалалардың магистраттары мүшелерінің арасына бқліп беріп отырды.
Бұл жағдай өз отандастары азаматтарының қанымен, елдің мүдделерімен
санаспай сауда жасау кәсібін туғызып, ақыры коррупцияға әкеліп соқтырды.
Парақорлық, бөтен елдерде қаза тапқан жалданушылардың арттарында қалған
жетім-жесірлерінің пенсияларын иемденіп келушілік кантоналдық
өкіметтердің әдеттегі істеріне айналды.
Цюрихтың магистратында цехтар үстемдік етті. Сырттан қара-ғанда бұл
басқарудың демократиялық формасы сияқты болып көрінді, ал іс жүзінде, цех
мастерлері мен бай бюргерлердің мүдделерін қорғады. Қалалық магистрат орта
ғасырдың корпоративтік құрылысты сақтап қалып, нығайту және жаңа
прогрессивті бастамаларды тұншықтыру саясатын жүргізді. Әскерге
жалданушылық пен коррупция мұнда да әдетке айналды.
Бернде, Базельде, Фрейбургте, Женевада саяси артықшылық патри-циандық
фамилиялардың қолдарында қалып отырды. Бұлардың ең басты байлығы — жер мен
рента және ақша болды. Кантондардың арасында кейбір сауда-қарым-қатынастары
бола тұрғанмен, Цюрях, Базель, Винтертур, Шаффгаузен, Фрейбург пен Бернның
цехтары өзара қалааралық одақтар жасасқанмен, кантондардың экономикалық
байла-ныстары әлсіз болды және мұнда жалпы щвейцариялық рынок қалып-
таспады. Негізінен соғыс - саяси және ең бастысы кантондардың көрші-лес
державалардан, әсіресе, австриялық Габсбургтерден өздерінің тәуел-сіздігін
сақтап қалу мақсатымен біріккен әр түрлі тілдерде сөйлеуші конфедерацияның
ұлттық ортақтықы нығайтуға қажетті айтарлықтай алғы шарттары болмады.
Өздерінің экономикалық қуаттылығымен, орманды кантондардың мешеулеп артта
қалуларымен, олардың астық және товарлармен жабдықталу жағынан басқа
қаладардан тәуелді екендігімен дайдаланған Цюрих, әсіресе, Берн
конфедерациядағы үстемдік жағдайға талаптанды және кейінде бұл мақсаттарына
жетті де. ...Альпінің қайсар бақташылары.,,— деп жазды Энгельс,— цюрихтық,
люцерндік, берндік және базельдік мешандардың езгісіне түсу үшін австриялық
дворяндардың үстемдігінен сытылып шықты.
3. Швейцариядағы Реформацияның алғы шарттары.
Реформацияның Швейцарияда пайда болуына және оның түбегейлі
нәтижеге жетуіне жергілікті жағдайлардың ықпалы айтарлықтай болды.
Әлеуметтік-экономикалық жағынан баяу даму, патриархтық дәстүрлерді
бүркемеленген бір топ дәулетті жер иелерінің саяси үстемдігі, мазасыз
элементті басқа елдердің әскерлеріне жалдануға мәжбүр ету жүйесі орманды
кантондардағы тап қайшылықтарының шиеленісуін тежеді. Бұл жағдайлар орманды
кантондардың саяси ұйымын тұрақтандырып, оларды сыртқы саясат аренасында
өзге елден кісі тартушылар: католиктік Франция корольдарына, австриялық
және испандық Габсбургтерге, Рим папасына қосақтап қойды. Тек билеуші
топтардың өзара күресі орманды калтондардың саяси өміріндегі керенаулыққа
сәл де болса серпін беріп отырды. Кантондардың қол астындағы
фогтсволықтарда езілген шаруалар оқтын – оқтын көтерілістер жасап тұрды,
бірақ олар мейірімсіздікпен жазаланып, тойтарыс тауып отырды. Орманды
кантондар негізінен сол бұрынғы күйінше Реформацияға және онымен қоса
жүргізілген таптық шайқастарға қатыспастан шеткері қала берді. [5]
Қалалық кантондар мен даму дәрежесі жағынан соларға жақын тұрған одақтық
жерлердегі жағдай басқаша болды. Мұнда капиталистік қатынас бой көрсете
бастады. Қалалардың билеуші цехтық және патрициалдық олигархияларына қарсы
оппозицияда болған бюргерліктің алдыңғы қатарлы топтары жұмысқа жарамды
жүрттың бәрінің де әскерге жалдана беруіне тыйым салуды барған сайын
___________________________________ _____________________________
5. Сказкин С.Д. Орта ғасырлар тарихы 102 бет

батылырақ талап етті. Әскерге жалданудың өзі жалдамалы отрядтарда офицерлік
қызмет атқарып жүрген және қалаларға дшпан дворяндардың топталушылығын
күшейте түсті. Бұл мәселенің оңай болмағанын 1519 жылдың қарсаңында Цюрих
халқының 25 процент кеміп кеткендігінен де айқын көруге болады.
Мүдделері жекелеген кантондардың тар шеңберлерінен асып кеткен бюргөрліктің
прогресшіл топтарының арасында Швейцарияны орталық өкіметі бар федерацияға
айналдыру ниеттері пайда болды. Олардың ойынша басшылық, етуші жетекші
орынды қалалық кантондар өз қолдарына алуға, шіркеудің жерлерін конфискелеп
мемлекет қарауына беруіне тиісті болды. Қалалық плебс билеуші топтың
озбырлығы мен шіркеудің ашқарақ тойымсыздығынан азап шекті аз де, қалалық
кантондар мен фогтстволықтарға тәуелді шаруалар одалдық езгінің бұғауын
сыпырып тастаудың сылтауын ғана күтіп отырды.
Жұртқа қиянат етушілік нен жезөкшелік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Нидерландының ХVІ-ХVІІ ғасырдағы мәдениеті
Қазақстанның интеграциялануы және біртұтас кеден одағының құрылуы
ХVI ғасырдағы және XVII ғасырдың басындағы Германия
Швейца́рия
ХVІ ғасырдағы және ХVІІ ғасырдыың басындағы Франция
Ежелгі Түркі тайпалар одағының құрылуы «Түркі» этнонимі
ХVІ ғасырдағы жєне ХVІІ ғасырдың бірінші жартысындағы Италия
ХVІ ғасырдағы жетісу аймағындағы Қазақ хандығының саяси жағдайы
Швейцария салық жүйесі
Постиндустриялық кезеңдегі Швейцария экономикасының даму мәселелері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь