Бухгалтерлік есептің мәні мен есептің әдістері және қағидалары

Бухгалтерлік есеп кәсіпорынның қызметін бейнелейді. Субъектінің меншігі, шаруашылық құралдарының және оның өндіріс процесіндегі көздерінің қозғалысы бухгалтерлік есептің мәні болып табылады. Жекелеген құрамдас бөліктері бухгалтерлік есептің объектілері деп аталады. Бухгалтерлік есептің бъектілеріне мына процестер жатады:
• Қамтамасыз ету (дайындау), кәсіпорын алған шикізат, материалдар, отын және басқа материалдық қорлар, сонымен қатар мұндайда жабдықтаушылармен, транспорттық ұйымдармен арада туындаған қарым-қатынастар бухгалтерлік есептің объектілері болып саналады;
• Өндірістік, мұнда өнім дайындауда пайдаланылатын өндіріс құралдары, оларға байланысты шығындар бухгалтерлік есеп объектілері болады. Объетілер бухгалтерлік есепте жалақы, амортизация есептеу, еңбек құралдарының есептен шығару мен өнімнің өзіндік құнын анықтау жолдарымен бейнеленуі;
• Өткізу, мұнда сатуға арналған өндіріс өнімдері; өткізу жөніндегі шығындар (буып-түю, орау, іріктеу, тасымалдау); субъектінің сатылған тауар, орындалған жұмыс, көрсетілген қызмет үшін алған ақшалай түсімі есептелінеді.
1. Ә.Әбдіманапов «Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері». Алматы, 2006.
2. Қ.К.Кеулімжанов, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп принциптері». Алматы, 2003.
3. В.Л.Назарова «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп». Алматы, 2005.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ атындағы ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІҢ МӘНІ МЕН ЕСЕПТІҢ
ӘДІСТЕРІ ЖӘНЕ ҚАҒИДАЛАРЫ
Тексерген:
Цааганху Г.З.
Орындаған:
Тыныштықова Айгерім
Курс: ІІ
Группа: ... ... ... ... есеп ... ... ... Субъектінің
меншігі, шаруашылық құралдарының және оның өндіріс процесіндегі көздерінің
қозғалысы бухгалтерлік есептің мәні болып ... ... ... ... есептің объектілері деп аталады. Бухгалтерлік
есептің бъектілеріне мына процестер жатады:
• Қамтамасыз ету (дайындау), кәсіпорын ... ... ... ... ... ... қорлар, сонымен қатар мұндайда
жабдықтаушылармен, транспорттық ... ... ... ... ... ... объектілері болып саналады;
• Өндірістік, мұнда өнім дайындауда пайдаланылатын өндіріс құралдары,
оларға байланысты шығындар ... есеп ... ... ... есепте жалақы, амортизация есептеу, еңбек
құралдарының есептен шығару мен ... ... ... ... ... Өткізу, мұнда сатуға арналған өндіріс өнімдері; ... ... ... ... ... ... субъектінің сатылған
тауар, орындалған жұмыс, көрсетілген қызмет үшін алған ақшалай түсімі
есептелінеді.
Қолда бар ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жіктеу қажеттілігіне байланысты болады.
Кәсіпорынның шаруашылық құралдары құрамы (түрлері), орналасуы, ... көзі мен ... ... бойынша жіктеледі.
Құралдардың түрлері мен орналасуы бойынша жіктеу
Өндірісте бар, айналымдағы және өндірістік емес ... ... ... ... – өндіріс процестерін жүргізу үшін қажетті жағдайлар
жасайтын (құнына қарамастан) еңбек құралдары олар ұзақ ... бойы ... мен ... ... ... барысында (бір жылдан астам) қатысады.
Өндіріс ... олар ... ... ... немесе толығымен
ауыстыруды талап етеді. Сондықтан негізгі ... ... ... ... ... ... ай сайынғы ұсталу, тозу дәрежесіне қарай құнын бірте-
бірте төмендету (амортизация) жолымен қосылады.
Материалдық емес ...... ... мақсатпен және басқа
субъектілерге жалға берілуге, өндірісте ұзақ уақыт бойы (бір жылдан ... ... ... ... ... ... ... заттық мәні
жоқ, ақшалай емес активтер. Бұларға ... ... ... ... ... авторлық құқық, сондай-ақ ... ... ... ... ... Олар ... ... бағаланады және
баланста көрсетіледі, оның үстіне бұл активтерге де ұсталу, тозу ... ... ... ... ... есептеледі. Олар ел
ішіндегі де, халықаралық рыноктағы да сату-сатып ... мәні ... ... ... ... есепке алынатын және жиынтық
жылдық табысты алу үшін қолданылатын негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... ... белгіленген.
Ұзақ мерзімді қаржылық салымдар – субъектінің ... ... ... сол ... ... ... алатын кірістер және
дивидент немесе ... ... ... экономикалық пайда алу мақсатымен
қаржы салуы.
Айналымдық қаржы қаражаттың бір ғана айналымына қатысады және өзінің
құнын өндірілген ... ... және ... қосады. Олар айналымдық
өндіріс құралдары мен айналған қаржыдан тұрады.
Айналымдық ... ... ... ... ... қатысатын
(шикізат, материалдар, отын, жартылай өнімдер, бітпеген өндіріс) жатады.
Айналатын процеске қызмет ететін құралдар ... ... ... ... ... ... қаржы, құнды қағаздар, әртүрлі
дебиторлық ... ... деп ... ... ... ... бір субъектілерде уақытша тұрған
немесе белгілі бір мезгіл өткен соң қайтарылуға ... ... ... Дебиторлық борыш ұзақ мерзімді (бір жылдан астам) және ... (бір ... ... болады.
Пайда болу көздері мен мақсатты көздері бойынша шаруашылық құралдарын
топтастыру негізіне оларды сол кәсіпорынға бекіту белгісі ретінде салынған.
Кәсіпорырын ... ... болу ... ... ... мәліметтеріне қарасақ, қаражаттың келесі көрсетілген
бөліктерге бөлінетіні байқалады:
Меншікті капитал кәсіпорын қызмет еткен ұзақ ... бойы ... ... резервтік капитал, бөлінбеген табыс).
Жарғылық капитал – құрылтайшылардың (қатысушылардың) шаруашылық
жүргізуші субъектіге оны ... ... ... ... және ... Оның ... тұрақты және өзгермей қалады. Жарғы капиталының
көбеюі немесе азаюы тек қана ... ... ... ... ... ... (қатысушылардың) шешімі бойынша жүзеге
асады.
Резервтік капитал – ... ақша ... ... ... ... қаражат бөлігі, шаруашылық іс-әрекетке кететін шығынды жабу, жарғы
капиталын толтыру, дивиденттер мен ... ... ... өтеу ... ... ... шығын) – барлық шығыстар мен ... ... ... кірістің қалған соммасы.
Қарыз қаражат айналымдық қаржыға қосымша қажеттілікті, соның ішінде
щикізаттың, материалдардың, отынның және тағы ... ... ... ... Олар ... уақытша пайдалануға беріледі және белгілі
бір мерзімнен пайдалануға тиісті.
Бухгалтерлік есептің әдістері
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... маңызы әр түрлі. Осы үдерістер мен операцияларды бухгалтерлік
есептің көмегімен бақылап, тексеріп олардың дұрыс ... ... ... ... одан нәтиже шығарып отыруға ... ... ... барысында бухгалтерлік есепте әр түрлі тәсілдер
қолданылады. Сол барлық қолданылатын тәсілдердің жиыны және ... ... ... бір ... келтірілуі бухгалтерлік есептің
әдістері болып саналады.
Бухгалтерлік есептің әдістері келесідей түрлерден тұрады: ... ... екі ... ... бағалау, калькуляциялау, бухгалтерлік
баланс, есеп беру.
Құжаттау
Барлық ұйымдарда өздерінің күнделікті ... ... әр ... ... ... Ал бұл ... ... алу үшін оларға алдымен құжаттар толтырылуы қажет. Құжат орындалған
операцияның жазбаша түріндегі анықтамасы болып табылады. Құжатқа орындалған
операцияның ... ... ... ... ... бірлігі, орындаушы
немесе тапсырушы мен қабылдап ... ... ... т.б. ... Құжаттар заңды түрде белгіленген дәлелді ақпараттық ... ... ... ... ... көрсетілуге тиісті мәліметтерді
деректеме (реквизит) деп те атайды.
Түгендеу
Ұйымның шаруашылық операцияларының орындалуы ... ... сол ... ... ... ... бола бермейді. Тіпті
құжаттар ... ... де ... ... мүмкін және
материалдарды сақтау кезінде олар табиғи кему ... ... ... ... ... өндіріліп шығарылған дайын өнімдерді, басқа
кәсіпорындардан алынған заттарды, сондай-ақ ... да ... бар ... ... ... ... олардың жоғалуына немесе ұрлануына
жол берілуі мүмкін. Сондықтан түгендеу әдісі арқылы кәсіпорын өзінің ... ... ... мен ... және тағы да басқа ... ... ... ... есеп ... ...... құралдары мен олардың
қорлану көздерін белгілі бір ұқсастықтарына және маңызы мен көрсеткіштеріне
сәйкес жинақтап топтау болып табылады. ... ... ... ... ... ... мен олардың қолдану көздерінің түрлеріне
қарай ашылады. Кәсіпорында күнделікті болып отыратын операцияларды үздіксіз
жазып ... ... ... ... ... ... ... жазады.
Жалпы айтқанда ұйымның активтері мен міндеттемелеріндегі және меншікті
капиталындағы әрдайым болып отыратын ... бір ... ... ... ... үшін бухгалтерлік есептеу қолданылатын әдісті шоттар
деп атайды.
Екі жақты жазу әдісі
Шаруашылық ... ... ... ... операция негізінде
кәсіпорынның қаржылары мен олардың пайда болу көздерінде екі жақты және тең
өзгерістер болып ... Олар екі ... ... ... ... яғни ... екінші шоттың кредитінде бірдей сомада ... ... ... ... ... ... операцияларды, үдерістерді бір
шоттың дебитінде және екінші шоттың ... ... ... ... үшін
қолданылатын әдіс бухгалтерлік есепте екі жақты жазу әдісі деп аталады.
Калькуляциялау әдісі
Қандай ұйым болмасын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... алып-сату тағы басқа сияқты). Осы
үдерістерді орындау барысында кәсіпорын ... ... ... құралын және
материалдық құндылықтерды пайдаланатын болғандықтан барлық кеткен жұмсалған
шығындардың жиынтығын анықтауына тура ... Бұл ... ... ... ... ... ... құнын құрайды. Сондай-ақ
ол ұйымды басқару үшін қажетті ақпараттық мәлімет ... ... ... оны, яғни ... ... көрсетілген қызметтің
нақты өзіндік құнын анықтау әдісін калькуляциялау деп атайды.
Бағалау әдісі
Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... мүліктердің (активтердің) және міндеттемелердің
құнын ақшалай өлшемге айналдырып ... ... ... есептің
бағалау әдісі деп атайды.
Бухгалтерлік баланс
Кәсіпорынның активтерімен (шаруашылық қорларымен) олардың қорлану
көздерінің ... бір ... бір ... келтіріліп, ақшалай өлшем
түрінде теңестіріліп екі жақты кестеде бейнеленуін бухгалтерлік баланс ... Оның сол ... ... ... ал оң ... қорлану
көздері, яғи міндеттемелері мен меншікті капиталы бейнеленеді.
Қорытынды есеп
Ұйымның қандай да бір ... ... ... есепті кезендегі
операцияларының, шаруашылық үдерістерінің қорытындыланып, белгілі бір ... ... бір ... келтірілуі қорытынды есеп деп аталады. Қорытынды
есептің құрамына кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі туралы есебі, ақшаларының қозғалысы
туралы есебі, түсініктемелік хаты (жазбасы) және басқа да бухгалтерлік есеп
стандарттарында ... ... ... кіреді.
Қолданылған әдебиеттер
1. Ә.Әбдіманапов «Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері». Алматы,
2006.
2. Қ.К.Кеулімжанов, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов «Бухгалтерлік ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп».
Алматы, 2005.
-----------------------
Субъектінің құралдары
айналымнан тыс
айналымдағы
Айналымдағы процесс ... есеп ... және ... басқа шоттағы ақшалай қаражат, қысқа
мерзімдік құнды қағаздар)
Өндіріс процесінің құралдары
(шикізат пен материалдар, ... ... ... бітпеген өндіріс, дайын
өнім)
Ұзақ мерзімдік қаржылық салымдар
Материалдық емес активтер
(лицензиялар, патенттер, бағдарламамен қамтамасыз ету және т.б.)
Негізгі ... ... ... мен ... транспорт құралдары, шаруашылық
және өндірістік мүлік, т.б.)
тұрақты тіркелген
Кәсіпорынның құралдары
Қарыздық қаражат көздері
Меншікті қаражат көздері
Қызметкерлермен еңбек ақы және ... да ... есеп ... ... ақы ... есеп ... зейнет ақы қорларымен есеп айырусылар
Бюджетпен салықтар бойынша есеп ... және ... есеп ... және ұзақ ... ... ... ... капитал
Жарғы капитал

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есептің қағидалары3 бет
Бухгалтерлік есептің концепциялары мен қағидалары5 бет
Банктегі есеп және есеп беру негіздері60 бет
Бухгалтерлік баланс және есеп беру22 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру туралы31 бет
Бухгалтерлік есеп қағидалары19 бет
Бухгалтерлік есеп қағидаларынан экономикалық терминдерге қысқаша сөздік 13 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь