Індеттік процестің даму заңдылықтары және сатылығы

Індет процесі деп, оның бұғауланған үш құрама бөлігінің, (инфекция қоздырушысының бастауы, берілу тетіктері, бейім жануарлар) бір-бірімен әрекеттесуі нәтижесінде жануарлар арасында инфекцияның айқын немесе жасырын түрінде пайда болып, таралуын, жайылуын айтады.
Індет процесін зерттеудегі мақсаты-ауру бір малдан екіншісіне қалай жұғады, індет басылып екінші рет қайталанғнша осы аралықта микроб қайда және қалай сақталады, індеттің таралуына және оның тоқтауына қандай факторлар әсер етеді және т.б. анықтау болып табылады .
Індет процесінің үш тұрақты құрылымы .
1. Инфекция қоздырушысының бастауы .
2. Қоздырушысының берілу тетігі .
3. Бейім жануарлар .
Инфекция қоздырушысының бастауы ретінде ауру мал, жасырын микроб алып жүруші жануарлар, олардың өнімдері, көң, топырақ, ағыны жоқ тоқтау су, бөгет саналады.
Ауру қоздырушысы ретінде саналуы үшін оларда микроб өсін-өнуі немесе сақталуы қажет.
1. Т.Сайдулдин.
Індеттану және жануарлардың жұқпалы аурулары.
Алматы. « Полиграфия Сервис и К ». 2009.
2.Е.И.Қасымов.
Індеттану және инфекциялық аурулармен күрес шаралары.
Алматы. « Атамұра ». 2009.
3.Ғалам тор.
4. Б.Т.Толысбаев. К.Б.Бияшев.
Микробиология және иммунология.
Алматы. 2009.
        
        Індеттік процестің даму заңдылықтары және сатылығы .
Індет процесі деп, оның ... үш ... ... ... ... берілу тетіктері, бейім жануарлар) бір-бірімен
әрекеттесуі ... ... ... ... ... немесе жасырын
түрінде пайда болып, таралуын, жайылуын айтады.
Індет процесін ... ... бір ... ... ... ... ... екінші рет қайталанғнша осы аралықта микроб қайда және ... ... ... және оның ... ... факторлар әсер
етеді және т.б. анықтау болып табылады .
Індет процесінің үш ... ... .
1. ... ... ... .
2. ... берілу тетігі .
3. Бейім жануарлар .
Инфекция қоздырушысының ... ... ауру мал, ... микроб алып
жүруші жануарлар, олардың өнімдері, көң, топырақ, ағыны жоқ ... ... ... ... ... саналуы үшін оларда микроб өсін-өнуі ... ... ... берілу тетігі індет процесінің негізгі бір буыны,
оның структуралық маңызды құрамы . ... ... ... микробтың бір
жануардан екіншісіне ауысуын қамтамасыз етеді . Осындай ауысу арқылы ғана
қоздырушы микроб ... ... ... ... ... 3 ... бөлінеді ;
1.Организмнен шығуы.
2.Сыртқы ортада болу.
3.Жаңа иесінің денесіне енуі.
Қоздырушының организмнен бөлінуі физиологиялық ... және ... ... болады немесе қан сорғыш ... ... ... ... ... сыртқы ортаның элементтері жем-шөп, су, төсеніш,
топырақ, ауа, ... ... күту ... ... ... ... мен шикізат жатады.
Инфекция қоздырушының тасмалдаушысына тірі организмдер жатады (буын
аяқтылар, кемірушілер, ... ... ... ал ... ... болады.
Тасмалдаушылар 2 топқа бөлінеді:
1.Телімсіз тасмалдаушылардың денесінде инфекция қоздырушылары өсіп-өнбейді
, олардың арасында биологиялық байланыс ... . Тек қана ... ... ... атқарады.
2.Телімді тасмалдаушы дегеніміз ауру қоздырушы мен тасмалдаушының арасында
қалыптасқан биологиялық байланыс болып, ... даму ... ... ... ... болады.
Ауру қоздырушысы жаңа иесінің денесіне инфекция қақпасы арқылы енеді.
Инфекцияның берілу жолдары .
Негізінен 2 топқа бөледі:
1.Инфекцияның тік берілуі .
а) Трансвариальді ... ... .
2. ... ... ... ... ... .
б) Аэрогендік.
в) Алиментарлық.
г) Трансмиссивтік - облигатты,
- факультативтік.
Індет процесінің динамикасы.
Індет процесін ... ... ... ... әсер ... тоқтаусыз жалғаса береді.
Індет бұғауының буындары індеттің шығуын ғана емес, дамуында ... яғни оның ... ... күштері болып табылады.
Індеттенудің қозғаушы күштері арасындағы байланыс індет процесінің пайда
болуы мен дамуының ғана ... ... ... оның тежелуінің, өшуінің де
себепкері болады. Осындай ішкі қайшылықтардың ... ... ... ... ол ... сатыларға бөлінеді .
Індеттің өрбу динамикасын 6 сатыға бөледі.
1.Індетаралық.
2.Індеталды.
3.Өршу.
4.Шегіне жету.
5.Өшу.
6.Індет соңы.
Індеттенудің қарқыны.
Індет процесінің қарқыны аурудың бір малдан екінші малға жұғуы.
Аурудың қарқыны және ... ... ... ... ... 3 ... аурудың бірен-сараң білінуі ( спорадия ).
- індет ( эпизоотия ).
- лаң ( панзоотия ).
Індет қарқынының статистикалық көрсеткіштері.
Індет процесінің таралу қарқынына ... ... ... баға ... әр ... ... ... пайдаланады. Бұл шамалар індетті
сипаттау үшін ғана емес, оның матиматикалық модельін жасау және болашақтағы
өзгерістерін ... үшін ... ...... ( ... ).
- ... ( ... көрсеткіштерге жатады.
1.Жұғмталдық.
2.Ауруға шалдығуы.
3.Аурудың таралуы.
4.Жаңадан шалдығуы.
5.Өлім.
6.Көрнектілік.
7.Ошақтану коэффициенті.
8.Ауру жайлаған пунктердің үлесі.
9.Індеттілік.
10.Індет ахауларының шиеленісуі.
Баяулық көрсеткішіне үлестілік жатады. Үлестілік деп ... ... әр ... ... ... үлес салмағын айтады.
Індетке қарсы шаралардың мақсаты.
Індетке қарсы шаралар жұқпалы аурулардың шығуына және олардың таралуына жол
бермеуге бағытталған.
Жұқпалы ... ... үшін ... ... іске ... ал ауру
шыға қалған күнде оны жою ... ... ... ... 2 ... ... ... шаралары.
Бұлардың қай-қайсысы болмасын бірнеше салаға бағытталғын кешеннен тұрады.
Бұл күрделі ... ... ... ... бұғауының барлық буындарына қарсы
бағытталуы керек.
Індетке қарсы шаралар 2 топқа бөлінеді:
1.Жалпы шаралар.
2.Арнайы шаралар.
Жалпы шаралар кез ... ... ... ... ... сипатта
болады.
Жалпы шараларға жатады:
- ұйымдастыру – шаруашылық шаралар,
- ...... ... ... ... бір ... ... қарсы бағытталған.
Арнайы шараларға жатады:
- сол ауруды балау,
- жануарларды иммундеу.
Індетке қарсы шараларды іске ... ... ... шаралардың басты негізі, ... ... ... ... қарсы шаралардың белгілі бір жүйемен жоспарлы тұрде жұргізілуі.
3. Індетке қарсы шаралардың мемілекеттік сипаты, бұл ... ... ... ... оргындардың қолдауымен іске асырылады.
4. Індетке қарсы шаралар адамдарды ... ... ... ... жұқпалы аурулардың адамға жұғу қауіптілігін инфекцияның
зоонотикалық потенциалы деп атайды.
Ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... – шаруашылық мәселелері маңызды
орын алады.Өйткені, малды дұрыс бағып күткенде, оның ... ... мен су ... қора ... тиісті талаптарға сай жолға қойғанда
ғана аурудың шығуына және таралуына жол бермеуге болады. Малды өз ... мал ... ... ... талаптарға сай жүргізілуі керек.
Аталған шаралар – мал шаруашылығын дұрыс жұргізудің міндетті шарттары ... ... тағы бір ... ... ... ... ауруындағы індетке қарсы шаралар.
Шешке (variola, оспа ) – дененің ыстығы көтеріліп, тері мен ... ... ... ... ... ерекшеленетін жұғымтал ауру.
Қоздырушысы . Шешек вирустары Poxviridae тұқымдастығының Chordopoxvirinae
тұқым тармағына жатады.
Проксвирустар тұқымдастығы 2 тұқымдастық тармағынан тұрады:
1. Chordopoxvirinae – ... ... ... ...... вирусы.
Chordopoxvirinae тұқымдастық тармағына 6 туыстық кіреді:
1.Orthopoxvirus.
2.Parapoxvirus.
3.Aviroxvirus.
4.Capripoxvirus.
5.Leporipoxvirus.
6.Suipoxvirus.
Індеттің ерекшелігі.
Шешекпен барлық сүтқоректілер және құстар аурады. Қыста және ... жиі ... ... жас ... асыл ... малдар және
көрікті құстар тез шалдығады .
Шешек вирусының бастауы – ауруы ... ... және ... жазылған
вирус алып жұруші жануарлар.
Жұғу факторлары – ... ... мен күту ... ... ... ... дертке шалдығып, сыдырылып түскен эпителиймен,
танаудан, көзден, ... ... ... ... Ауру қоздырушысы
трансмиссивтік жолмен берілуі мүмкін.
Вирус денеге тері арқылы және ауызбен тыныс жолдарының ... ... ... ... және азық ... ... кілегейлі қабықтарына еніп,
сол жерде көбейіп, қабыну ошағын шақырған вирус бірінші ... ... ... түйіндерге, одан әрі қан арқылы ішкі ... ... ол ... ... ... шақырады. Дененің қызуы көтеріледі.
Қайтадан қанға енген ... ... тері мен ... ... ... ... – қабыну ошақтары (бөртпелер) пайда болады. Олардың
қалыптасуы бірнеше сатыдан ... ... ауру ... ... ... ішінде, кішкене қызару ошақтары (розеола) түрінде басталған процесс
эпителиоциттердің ... және ... ... ... шоғырлануына ұласып, нығыз, ... ... ... 5 - 7 мм ... ... ... ... Кейін
қылтамырлар қабырғаларының өткізгішітік деңгейі артып, қаннан сұйық ... ... ... өтуі эпителиоциттердің ісінуіне, көпіршіктенуіне,
ыдырауына әкеледі. Сөйтіп, 5 - 7 күн ... ... 12 - 15 мм, ... ... ... ... (везикула) пайда болады. Кейбір
жануар түрінде күлдіреуіктердің шет жағында эпителиоцитердің көбеюі ... ... ... ... ... бөрпенің орта жері кіндік
сияқты ойпаң болады. Одан әрі көптеген нейтрофильдер ... ... ... ... ... ... келесі сатысы пустула туындайды.
Пустула көбінесе іріңдеткіш бактериялардың ... ... ... ... ... ... ... да зақымдайды. Бірте-бірте тері бетіне
жабысқақ сұйық түрінде шыққан ... ... ... ... ... ... қара-қошқыл қабыршаққа (круста) айналады.
Мұндай жерлер тыртықтанып жазылады. Сиыр мен ... ... мен ... ... ... ... дамиды.
Клиникалық көрінісі.
Әр түрлі жануарларда сол тұліктің ... ... ... ... ... ... байланысты шешектің клиникалық байқалуы әр
алуан болып келеді.
Шешек ... ... ... ... және ... ... ... .
Шешектің алдын алу үшін ветеринариялық – ... ... ... ... ауруындағы індетке қарсы шаралары.
Туляремия – талмауратып, қанталап, ыстығы көтеріліп, іші өтіп, ... ... ... ... ... ... ... арқылы ерекшелінетін
табиғи ошақты жұқпалы ауру.
Қоздырушысы – Francisella tularensis 3 түрлі тармағынан тұрады:
- америкалық,
- евразиялық,
- орта ... ... ... ... ... 125 ... ... 101
түріне жұғады . Әдетте, кемірушілер аурады
Ауыл шаруашылық малдарының туляремияға ... ... ... ... ... ( 50 жыл ) кемірушілерден жұғады . Аурудың жұғуына қан
соратын буынаяқтылар негізгі себепкер болады.
Малда ауру білінбей ... Ауру ... ... жем мен судан,
ауадан, қансорғыш буынаяқтылардан ... ... ... сау ... берілмейді.
Дауалау және күресу шаралары .
Негізінен аурудың табиғи ошағында кемірушілердің ... ... алу ... ... жем ... ... ... күрес жүргізудің,
жануарларды қан сорушы жәндіктерге ... ... ... зор. ... ... ... дезинфекция, дезинсексия, дератизация
жүргізіледі. Өлексені утелизатциялайды. Адамдарға ауру ... ... ... шаралар басты назарда болады.
Қолданған әдебиеттер.
1. Т.Сайдулдин.
Індеттану және жануарлардың жұқпалы аурулары.
Алматы. « Полиграфия Сервис и К ». 2009.
2.Е.И.Қасымов.
Індеттану және ... ... ... шаралары.
Алматы. « Атамұра ». 2009.
3.Ғалам тор.
4. Б.Т.Толысбаев. К.Б.Бияшев.
Микробиология және иммунология.
Алматы. 2009.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"бруцеллез"23 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет
«бұзау аусылы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»37 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
«Шошқаның тілме ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»29 бет
Бруцеллез54 бет
Вирустық диарея ауруының диагностикасы мен сақтандыру шаралары31 бет
Ет қоректілердің жұқпалы гепатиті ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар33 бет
Етқоректілердің құтыру ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь