Кіші оқушылардың темперамент көріністері

Темперамент – 25 ғасырдан бері ғылыми ойды қызықтырған мәселелердің бірі. Оған деген қызығушылықтың төркіні – адамдар бойында болатын дара өзгешеліктер. Әр адамның, баланың жан дүниесі өз алдына бір болмыс. Оның қайталанбастығы, бір жағынан, адам тәнінің биологиялық және физиологиялық құрылымы мен дамуына байланысты болса, екіншіден - әлеуметтік ерекше байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында. Темперамент адамның биологиялық сипатынан көрінеді. Адамдар арасындағы көптеген психикалық айырмашылықтар: эмоция тереңдігі, қарқындылығы, тұрақтылығы, ауыспалы – қозғалғыштығы – бәрі осы темперамент табиғатымен түсіндіріледі. Дегенмен, осы күнге дейін темперамент мәселесінің шешілмеген, талас – тартысты қырлары баршылық. Бірақ проблемаға байланысты көзқарастардың көпшілігіне қарамай, ғалымдардың бәрінің мойындайтыны:темперамент – жеке адамның әлеуметтік тұлға ретінде қалыптасуының биологиялық, яғни табиғи ірге тасы. Темперамент көбіне адамға тума берілген әрекет – қылығының ұдайы қозғалыстағы сипатын белгілейді. Сондықтан, темпераменттік қасиеттер басқа психикалық құбылыстарға қарағанда тұрақтанған, өзгеріске келе бермейді. Назар аударарлықтай ерекшелік, темпераменттің әрқилы қасиеттері бір – бірімен кездейсоқ қосылмай, заңдылықтар негізінде түрлі темпераменттің белгілі құрылымын түзеді. Сонымен, темперамент – адамның психикалық әрекетінің нақты динамикасын айқындайтын психиканың дара қасиеттерінің жиынтығы.бұл психикалық ерекшеліктер адамның барша іс - әрекетінде оның мазмұны, мақсаты және себеп – салдарына тәуелсіз бір қалыпты көрінеді. Есейген шақта да, өзгеріске түспей, өзара байланыста темперамент кейпін өрнектейді. Темперамент түрінің жақсы не жаманы болмайды. Олардың әрқайсысы өзінің ұнамды тараптарына ие, сондықтан басты назар темпераментті реттеп, түзетүге қаратылмай, нақты іс - әрекетте оның тиімді жақтарын саналы әрі өз орнымен пайдаланудың жолдарын табуға бағытталғаны жөн. Адам ежелден – ақ әрқилы тұлғалардың психикалық бітістерін айыра танумен, олардың барлығын
        
        Темперамент жөнінде түсінік.
Темперамент – 25 ғасырдан бері ғылыми ойды ... ... Оған ... ... ...... ... болатын дара
өзгешеліктер. Әр адамның, баланың жан дүниесі өз алдына бір болмыс. Оның
қайталанбастығы, бір ... адам ... ... және ... мен дамуына байланысты болса, екіншіден - ... ... мен ... ... бола ... Темперамент адамның
биологиялық сипатынан көрінеді. Адамдар арасындағы көптеген психикалық
айырмашылықтар: ... ... ... тұрақтылығы, ауыспалы –
қозғалғыштығы – бәрі осы темперамент табиғатымен түсіндіріледі. Дегенмен,
осы күнге дейін темперамент ... ... ...... ... Бірақ проблемаға байланысты көзқарастардың көпшілігіне
қарамай, ... ... ... – жеке ... ... ... қалыптасуының биологиялық, яғни табиғи ірге тасы.
Темперамент ... ... тума ... әрекет – қылығының ұдайы
қозғалыстағы сипатын ... ... ... ... ... ... ... тұрақтанған, өзгеріске келе бермейді.
Назар аударарлықтай ерекшелік, темпераменттің әрқилы қасиеттері бір ... ... ... ... ... түрлі темпераменттің
белгілі құрылымын түзеді. Сонымен, темперамент – ... ... ... динамикасын айқындайтын психиканың дара қасиеттерінің
жиынтығы.бұл ... ... ... ... іс - ... оның
мазмұны, мақсаты және себеп – салдарына тәуелсіз бір ... ... ... да, ... түспей, өзара байланыста темперамент кейпін
өрнектейді. Темперамент түрінің жақсы не жаманы болмайды. ... ... ... ... ие, ... ... ... темпераментті реттеп,
түзетүге қаратылмай, нақты іс - әрекетте оның тиімді жақтарын саналы әрі ... ... ... ... ... жөн. Адам ежелден – ақ
әрқилы тұлғалардың психикалық бітістерін ... ... ... ... аз ... ... ... бірігін психология тарихында
алғашқыдан темперамент типтері деп аталады. Темпераменттің бұл бірігімдік
жүйесі өмірлік іс- әрекет ... өте ... ... оны ... ... ... жағдайларда белгілі темперамент типіне жататын
адамның болашақ әрекет – қылығын күні ілгері пайымдауға ... ... ... ... ... ... ірге ... қалаған ежелгі грек дәрігері
– Гиппократ.Оның тұжырымы бойынша, адамдар төрт «дене шырындарының» - ... өт, ... - ... ... ... Осы психологиялық
тағылымды арқау ете отырып, ежелгі дүние дәрігері Клавдий ... ... ... ... ... ... берді. Гален темперамент түрін
жоғарыда аталған ... ... ... ... біздің заманымызға дейін жеткен темперамент атауларын ... (sangius – қан), ...... ... chole -
өт), меланхолик(melaschole – запыран). Гален ендірген бұл ғажайып жаңалық
кейінгі жүзжылдықтар желісінде көптеген ғалымдар ... ... ... дәуірлерден бастап зерттеушілер адамдардың дене құрылымы және
физиологиялық қызметінің ... сай ... көп ... ... ... ... ... келтіруге ат салысты. Осыған орай ... ... ... ... ... ... назар саларлықтай тип –
адамның дене құрылымына байланысты дараланып, тума темперамент қасиеттеріне
негізделген – конституциялық типология (Э. Кречмер). Бұл ... ... ... өз дене ... орай ... психикалық ерекшелікке ие. Осыдан,
дене мүшелерінің сырттай өлшемдеріне байланысты төрт ... тип ... ... ... ... тар иықты, қол-аяғы ұзын,
сидыйған.
2 Пикник- мығым, сезімшең, кіші не орта бойлы, ... ... ... ... ... ... дамыған, денесі мығым, берік, ұзынша не
орта бойлы, кең иықты, жамбас сүйектері тартылған.
4 Диспластик-дене ... ... Бұл ... әрқилы мүшелік
зақымдарға ұшырағандар.
Жоғарыда баяндалған конституциялық типология теориясының ... Э. ... Бұл ... Батыс Европада кең қолдауын тапты. Ал осы
теорияны арықарай жалғастырған У. ... ... ... әр ... әртүрлі, соған байланысты адамдар да әртүрлі.
2. Кіші оқушылар темпераменті.
Егер сіз кіші оқушыларды қадағалайтын ... олар ... ... де, ойын ... де, еңбек, дене шынықтыру сабақтарында да олардың
активтілігі және ... ... ... ... тым ... өте белсенді, өзгерістерді елемей тез араласып кетеді және олардың
эмоциялары өте айқын, ... ... ... Ал, екінші біреуі, байсалды,
баяу жұмыс істейді, сөйлегені созылыңқы және бірқалыпты, эмоциялары ... ... ... ... өз ... мен ... мән
бермейді. Ал, енді кейбіреулері, еті тірі, сөзшең, өмірге риза, бірақ
бейқам, қозғалғыш, сезімге тез ... ... ... ... ... ренжігіш оқушылар да өздеріне назар аудартпай қоймайды. ... ... ... ... төрт ... типін
көрсетеді:холериктер, флегматиктер, сангвиниктер, ... ... ... ал ... пен ... Екі ... ... өкілдерін алайық, олардың жасаған іс-
әрекеті де әртүрлі болады.
3. Оқушылар темпераментінің физиологиясы.
Павлов ілімінің айтуынша, ... ... ... ... үш ... Ол нерв ... қозу мен тежелуге негізделген.
1 Күшті қозуы тежелуінен басым
2 Күшті қозуы мен тежелуі тең
3 Күшті ... мен ... тең, ... ... бұл Павлов ұсынған үш тип. Бірінші типті адамдар жұмыскер, жүйке
жүйесі күшті, ондай адамдар қысқа және ұзақ ... және ... ... ... ... адамдар өте ширақ болады. Үшінші типті ... қозу мен ... ... ал ... не қозу, не тежелу
болады. Және мұнда Павлов жүйке жүйесінің күштілігі мен әлсіздігіне назар
аударған. Күшті жүйке жүйесі бар ... ол тағы екі ... ... ... ұстамсыз
2 Күшті,ұстамды
Павлов өзінің ұсынған типтерін психологиялық темперамент типтерімен
салыстырғанда, ол екеуінің тура келгеніне көзі ... ... ... ... тип ... еті ... қабілетті, қозғалғыш оқушы. Ондай оқушы
ақкөңіл және қызу, жеңіл ... ... тез ... ... ... ... Коллектив арасында жүргенді ұнатады, басқа оқушылармен тез
тіл табысады. Қысылып- қымтырылмайды, кісіге қайырымды. Сангвиниктерді оқу
үрдісінде бақылаған ... яғни оқу ... олар ... ... Егер оқу ... ... және жас ... сай болса, онда
кіші оқушы жаңа берілген материалды тез ... ... есте ... ... ... қызықсыз және оны оқу үшін көп уақыт қажет болса, онда ... есте ұзақ ... ... ... ... ... ... жоғары дәрежеде жетілген бірлік және қайырымдылық сезімі оқуға деген
белсенділігі ерекшелендіріп тұрады. Жағымсыз ... ... ... жоқ ... ... ... ... шашыраңқылық
байқалады. Осындайда олар кейде оқуға жауапкершіліксіз қарайды.
3-ші сыныпта оқитын сангвиник ... ... ... ... олар ... белсенді болып келеді. Сабақ үстінде тынышсыз, жиі алаңдайды, сабақта
достарымен көп ... ... өтіп ... ... ... мән беріп
отырады. Достарының арасында ылғи да сыйлы және ... ... ... ... Осы ... жаңа ортаға тез бейімделеді. Егер берілген
жұмыс ... ... ... ... ... оны тез ... ал ... қиын,
қытымыр, ұзақ болса, жұмысқа суып кетеді. Егер математика сабағында ... сала сол ... ... ... және бұл ... қате ... ол
арықарай шығарып, дұрыс шешуін іздемейді, келесі жұмысқа көшеді.
Флегматик.
Бұл типтің өкілі баяу, байсалды, асықпайды. Істі ... ... ... ... ... ұнатады. Өзгерістерді ұнатпайды.
Бастаған ісін аяғына дейін ... ... ... ... ... Бұл баяулық оған оқу жолында кедергі келтіреді, ең кедергі
келтіретін жері:тез есте ... тез ... ... ... Кейде
флегматиктер жамандықты есте сақтап қалады және ұзақ мерзімге. Адамдармен
қарым-қатынаста флегматик бірқалыпты, байыпты, керек жерде тіл ... ... ... Көңіл- күйі тұрақты. Олардың ... ... ... ... ... да ... Флегматикті ызаландыру
немесе эмоционалды әрекет жасау оңай емес, ол ... ... ... ... ... ... тепе-теңдігінен шығармайды. Флегматикті дұрыс
тәрбиелегенде іскерлікті,талапшылдықты орнатуға болады. Бірақ жағымсыз
жағдайларда оларда әлсіздік, ... ... ... 2-ші сынып оқушысы – флегматик, ол барлық істі баяу, байыппен,
асықпай істейді. Одан сабақ сұраған ... ол баяу ... ... азғана
үндемей тұрады да, сабақты үйден ... ... ... ... ... ... ал егер үйде ... болса, мұғалімнің қойған сұрақтарына
жауап қайтармай үнсіз тұрады. Кейде ондай оқушылар мұғалімді ызаландырады,
ал достары оның ... ... ... ... оқушы – жақсы дос,ашық
және өте ұстамды, оны ренжітіп алу немесе күлдіру өте қиын.
Холерик.
Бұл темперамент өкілі тездігімен, шапшаңдылығымен, ұстамсыздығымен, тым
қозғалғыштығымен ... ... ... ... ... ... ... акдамдарға тән. Ол жұмыс істеуге жақсы қарқынмен
кірісіп, күші ... оны ... кете ... Адамдармен қарым-
қатынаста тынымсыз, агрессивті,шамданғыш болып келеді. Сондықтан, холерик
болған жерде ұрыстар жиі ... ... ... ... жағы –
энергия, белсенділік, ... ... ... жағы –
ұстамсыздығы,қаталдық, қатаңдық, шамдану, ыза.
Мысалы, кіші холерик оқушыда ... пен ... ... ... ... ... ... тыңдап отырған холерикті анық мимика мен
энергетикалық белгілер арқылы ... ... ... жауап бергенде,
кіші оқушы бір аяқтан екіншісіне ауыстырып тұрады, өте жылдам ... ... тез ... ... ... ... ... Міне, мұғалім
кезекшіні бор әкелуге жіберді делік, ол жиналып барғанша, холерик оқушы
орнынан тұрып ... өзі ... ... Бұл ... әр нәрсеге құштар, істі
бастағанда, оны өте тез және ... ... де, ... ... жеңіл
өтеді. Ол өте ұстамсыз, өте ... ... үшін ... мен ... ... ... Бірақ ол агрессиялық күйден
қайта қалпына келгенде, олай істеуге ... ... ... да ... ... ... алмайды. Оның ұстамсыздығы оған көп ... ... ол ... ... ойын ... ұрсысып, мұғаліммен сабақ үстінде
ұрсысады.
Меланхолик.
Бұл темперамент өкілінде психикалық процесстер өте баяу ... ... ... бере ... ұзақ және қатты күш түсірсе, олар
жұмыс істей алмайды. Олар өте тез шаршайды. Бірақ қалыпты ... ... ... балалар өздерін жақсы ұстап, іс-әрекеттерді жақсы
орындайды. Эмоциялары баяу ... ... ... және күштілігімен
ерекшеленеді. Олар өте сезімтал, реніштерін іште сақтап, оларды көп ойлай
береді, бірақ сондай қиыншылықтар бар екенін ешкімге ... ... емес ... ... жаңа ортада қатты
қысылады. Жағымсыз жағдайларда ауруға айналған осалдық, қысылу,
көңілсіздік, пессимизм пайда болады. Меланхолик кіші оқушы коллектив
арасында болуды ұнатпайды. Ал егер оны ... ... ... ... қабылдауы арта түседі.
Мысалға мен 4-ші сынып оқушысын алайын. Ол тұйық, ұялшақ және ... ... ... ... ... ... ... Проблемаларды
терең сезініп, көп уайымдайды. Сабақ айтып тұрған ... ... ... ... ... да ... жауап бере алмай қалады. Істегісі
келмейтін жұмыспен айналысса, тез шаршап кетеді. Достарына көмектесуді
ұнатады.
5. Оқу ісінде темпераменттерді тәрбиелеу.
Әр ... ... ... білу ... кіші ... ... тежеуді жаттықтыру керек. Оған талап
қойған кезде, жұмсақ және байыппен сөйлеу керек. Еңбек сабағында
ұқыптылыққа тәрбиелеу қажет.
Меланхоликтерде белсенділікті арттыру керек. Оларды ... ... ... керек.
Флегматиктерде де сондай қасиеттерді қалыптастыру керек.
Ал сангвиниктерде тұрақтылықты орнату қажет.
Қазақстан Республикасының ғылым және білім ... Кіші ... ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Темпераменттің шығу тегі, дамуы және қалыптасуы30 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
Мектеп оқушыларының фермер мамандығына қызығушылығын қалыптастыру55 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Физика сабағында оқушылардың ізденімпаздық және логикалық ойлау қабілетін дамыту20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь