М. әуезовтың «абай жолы» романы жайлы

Алаш қайраткерлері ішінде коммунистік террордан тірі қалған жалғыз қазақ Мұхтар Әуезов еді. Ол ұлы толқынның рухани аманатын көркем әдебиетте толық қалдырған бірден-бір қаламгер. Бұл идея ең алдымен оның басты шығармасы “Абай жолы” романында жүзеге асты.
Қазақ әдебиетінің тарихындағы дала тағдырын мұхит тектес тереңдікпен толғаған “Абай жолы” роман-эпопеясының авторы Мұхтар Әуезовтің көпке дейін, дәлірек айтқанда, қырықтың үстіне шыққанша, ұлы ақынның өмірі, туған-өскен ортасы туралы шығарма жазу жоспары болмағанын ескерткені бар. Абай өлеңдерін бас­тыру, ғұмырбаянын жасау, зерттеу еңбектер жариялауды романға барар жол деп санамаған екен. Сондықтан үлкен шығарма идеясы әбден піскен кезде, қажетті уақытты өткізіп алғанына бармақты шайнаған. Дегенмен, ескі жұртта әлі де көп естелік бар-ды. Абай заманының сан-салалы сырларын, дәуірдің қат-қабат тартыстарын, дәлді оқиғалар, аңыз-әңгімелерді даланың жезтаңдай, ескі көз, құйма құлақ адамдары кейде саф таза күйінде, кейде мың құбылтып жеткізген.
        
        М. Әуезовтың «Абай жолы» романы
Алаш қайраткерлері ішінде коммунистік террордан тірі ... ... ... ... еді. Ол ұлы ... рухани аманатын көркем әдебиетте
толық қалдырған бірден-бір қаламгер. Бұл идея ең ... оның ... ... жолы” романында жүзеге асты.
Қазақ әдебиетінің тарихындағы дала тағдырын мұхит ... ... ... жолы” роман-эпопеясының авторы Мұхтар Әуезовтің көпке дейін,
дәлірек айтқанда, ... ... ... ұлы ... ... ... туралы шығарма жазу жоспары болмағанын ескерткені бар. Абай
өлеңдерін бас­тыру, ... ... ... еңбектер жариялауды романға
барар жол деп санамаған екен. Сондықтан үлкен шығарма идеясы әбден ... ... ... ... ... бармақты шайнаған. Дегенмен, ескі
жұртта әлі де көп естелік бар-ды. Абай заманының ... ... ... ... ... оқиғалар, аңыз-әңгімелерді даланың
жезтаңдай, ескі көз, құйма құлақ адамдары кейде саф таза күйінде, кейде мың
құбылтып ... ... ... ... ... жары – Әйгерім,
ұлы – Тұрағұл, інісі – Шәкәрім, шәкірттері – Көкбай, ... ... ... ... ... табанына үңілу керек болған. Ел аузы ... ... ... үшін ... ... деседі. Абай үш әйел алған кісі:
Ділда, Әйгерім, Еркежан. ... ... ақын ... ... ... автор өмірлік дәлді деректерді қажет жерінде өзгерткен, керекті орайда
жаңа ... ... ... ... ... ... ... әуен-сарындар жалғасып,
тереңдеп, байып, жаңа сападағы көркем ойлар, кемел бейнелер туған, қазақ
тілінің адам психологиясын, ... ... ашып ... ... ... ... жанрдың ең жоғары талаптарына ... ... ... ашылған. М.Әуезов тұрмысы, моральдық институттарының өмірлік
материалдары негізінде қатал реализм, сұлулық, әсемдік талаптарына ... ... ... ... ... ... әдебиетінің деңгейін биік әлемдік
дәрежеге көтеріп, жаңа эстетикалық игіліктер дарытып, ... ... ... ... ... ... қазақ қоғамының жарты ғасырлық
әлеуметтік, тұрмыстық, отбасылық, ғұмырын ... дәл, ... ... Оқиғалар жыл маусымдарының төрт мезгіліне ... ... ... күн ... түн ... ... өтіп жатады. Аталар
буыны Құнанбайлар өмірінің соңғы кезеңі, орта буын ... ... ... жаңа буын Әзімбайлар өмірінің тал түсі, жас төл Рахымдар өмірінің
басы – бірімен-бірі ... ... ... ... ... ... ... жосыған дария толқындары секілді сабақтас, ... ... ... Бұл бір ... ... таппас жақсылық пен
жамандық, махаббат пен ... ... пен ... ... ретінде
бейнеленеді.
Романдағы негізгі соқталы оқиға, бас майдан өтетін орта – тобықты
рулары мекендеген Шыңғыстау ... ... ... ... уақ, керей,
матай авторлық баяндау барысында, кейбір тартыс, дау-дамай ... ... ... ... ... ... Хан, ... Машан,
Доғалаң, Семейтау секілді әйгілі биіктер, Шаған, Ащысу, Қарауыл, Бақанас,
Ертіс өзендері, белгілі ... ... ... ... толып жатқан
адыр, шоқы, бел, асу, төбе, құдық, бастау-бұлақ, көл, ши, ... ... ... сай, аңғар, тоғай, үңгір, сүрлеу-соқпақ, жолдар алақанға
салғандай ап-айқын көркем суретке айналған.
Жазушы бір рулы ел ... ... ... ... ... ... алғанда көшпелілер мәдениетін түгел көрсетіп беретін биік ... ... ... дейін анықтап, шаруашылық орайына
байланысты, мал жаю талабына сәйкес жер отын ... ... үшін ... ... ... әрекеттердің әлеуметтік тамырлары ашылады,
теңсіздік, зорлық-зомбылық, тіршілік үшін ... ... ... ... ... ... тағдыры бар.
Бір рулы ел жайлағанмен, жалпы көлемі ... ... ... ... ... негізгі қатынас-құралы – ат. Шығарма ... ... ат ... ... Ат пен адам бір ... ... Жалғыз жолаушы
сирек. Қатал далада топ­тасып жүрмесе болмайды. Көшпелі елдің ... ат ... ... ... ... ... ер-тұрманы, мінез-машығы,
аяңдау, желу, жорту, жорғалау, шабу – осының бәрін автор әр ситуацияға орай
дөп басып, баяндап отырады.
Көшпелі ... ... ... ... елі ... ... ... түскеннен кейін, бекіністер, қалалар салынып, ендігі биліктің түп
қазығы сол ... ... ... ... ... дау-шар, бітімсіз
күрес, лап еткен өрт түптің түбінде ұлық ... ... ... ... сол ... Сол ... романдағы бірқыдыру оқиға Қарқаралы, Семей,
Алматы қалаларында өтеді. Әсіресе, Абайдың бала кезінде оқыған, кейін білім
қуған, әділет іздеген, ... ... ... ...... ... ... табиғи ағымын, уақыттың ілгері ... ... ... он үш ... ... ... салғанына дейінгі
қырық алты жыл­да оны қоршаған ортада ... ... ... тізбекті
сабақтастықта, бірінен-бірі туып, өрістеп, тарамданып, асқынып, шорт сынып,
тағы бастау ... ... ... дамып, лаулап барып өшіп, қайта
жанып, құбылып, өзгеріп, осы ... ... ... ... ... шешіліп жатады: жас шынар гүл шашады, кәрі бәйтерек құлайды.
Кейіпкерлердің қазіргі ... ... ... жоқ, ... ... бірен-
саран оқи­ғалар ғана еске түсіру арқылы белгілі болады. Жарты ғасыр уақытты
қамтитын кең тынысты, сан арналы ұлы шығарманың ... ... ... ... тұрмысына етене көрініс, сурет, тартыстармен астарлас жалпы
адам баласына тән қайшылық күрес, қасиеттер мол қамтылып, кең ... ... ... ... бірінші бетінен бастап соңғы жолына дейін сұсты ... ... ... ... таза шаһарда үлкен ұстаздардан білім алып
жатқан он үш жасар шәкірттің оқуын еріксіз ... ... ... ... әке әрекеті зорлық емей немене? Ауылға деген сағыныш тағы ... ... ... ... соң, екіұдай көңілдегі Абайдың
мұрттай ұшуы тән жарасы ғана емес, жан ... ... ... ... отқа ... ... осы ... өлімнен кейін бала көңіл
айнала қоршаған ортаға, үлкендер әрекетіне шошынған көзбен ... ... суық та ... ... ... қана ... олардың әлеуметтік,
философиялық астарлы мәндерін ұға бастайды.
Содан барып, ... ... ... ішкі ... ұлғая келіп, саналы
күрес жо­­­лына қарай беттетеді. Абайдың азамат, қайраткер ретіндегі өсіп-
толығуы ақындық дарынының түйін тастап, ... ... гүл ... ... ... егіз ... Көне жыр, ескі ... аталы сөзді жадында
тұтып, көңілге тоқып; Шығыс, Батыс әдебиеттері теңіздеріне ... ... ... ұлы ... ... Абай ... небір тылсым сырларын,
шығармашылық психологиясын терең ... ... ...... жаңа бір дәстүрлерге мұрындық болғанын, оны өз тәжірибелерінде
пайдаланғанын көптеген қаламгерлер айтқан.
Кейіпкерлерін бір ... бір ... ...... ... ... қолданылатын өнімді көркемдік тәсілдердің бірі
екенін, әсіресе, Абай характерін сомдау принципінен көреміз. Қараңыз: жылы
сөз айтып, ... бір ... ... әке, ... ... еміреніп отырған әже мен ана, жаттан бетер жауығып кеткен туған
аға, қоң етін ... ... қыңқ ... ... іні, ата ... ... ана болып отырған құшағы суық әйелі. Бұл бір шаңырақ астындағы
кереғар жәйттер. Ал енді ... ... ... ... ғана тізе ... ел тізгінін қатар ұстаған Құнанбай мен Бөжей
бүгін Ырғызбай мен Жігітекті соғыстырып, кісі өліміне ... ... ... Бұл
екі қошқардың басы бір қазанға сыймағаннан туған бақастық, ... ... алыс ... ... ... ... өз нәсілі үшін қоныс
кеңейту, жер алу мақсатынан ... ... ... келгенде, бұл ауыз
бірліктің жоқтығынан өршитін таза қазақы рулық қақтығыс емес, жалпы ... мәні бар, ... пен ... ... пен ... ... ... ел мен елді, мемлекет пен мемлекетті соғыстыратын мәңгілік майдан.
Сол үшін шекара күзетіледі, қару-жарақ жасалады, елшілік ... ... ... ... туған ру басылары, билер, мансап ұстаған
адамдар кескін-келбеттерімен, мінез ... ... ... арғы-
бергі за­мандардағы небір іргелі елдердің басшыларынан ... ... ... асып ... кем ... ... биіктік, шыңырау, тереңдік. Іштерінде алтын ертоқымды арғымақ жатса
да ... сыр ... ... бір ауыз әділ ... ... қажет жерінде руымен у ішетін ынтымақты қосыңыз. ... ... ... ... киім киіс, сөз саптау, билік айту, ел басқару –
мұның бәрінде мыңжылдық көшпелі ... ... ... ... ... салт-дәстүр бар. Дүниежүзінде болып жатқан ұлы ... ... атты ... ... ... пен Шығыстың мәңгілік
шарпысуы, темір құрсанған болат тұяқ ... ... ... ... ... ... ... де іріте бастаған. Бұрынғы игілік, кәсіп
амалдары, тіршілік ... ... ... енді ... арнаға түсіп,
өзгере бастаған. Жаңа өріс, соны ... ... ... ... Мұны
көшпелілердің ескі қауымы түсінбейді, келешекпен туыса табысатын жаңа ... келе ... ... осындай планеталық мән-мағынаға ие, ... ... ... ... ... ... ... қақ­тығыс, шайқас, тартыстар үстінде адамдық мінез қалыптарымен
ашылатын исі ... ... ... исі ... әрі тың, әрі ғажап
көркем қаһармандары бар тұтас сұлулық әлемін алып ... Бұл ... қақ ... ... ... бойына халқының ғасырларда
сұрыпталып, ... ... асыл ... жиған, әрі ақын, әрі дана, әрі
қайраткер, әрі ойшыл Абай тұлғасы тұр.
Абай бейнесін ... ақын ... ... ... ... оның ... әуез-сарындар, мотивтер, идеялар
пайдаланады. Бірақ жеке ... ... ... еліктеу, қайта
баяндап беру дегеніңіз атымен жоқ, Абай сөздері, диалогтағы, монологтағы
лебіздер түп-түгел ақын ... ... ... отырып, тыңнан
жасалған, Мұхтар тудырған.
Ұлы ақын, ұлы күрескер шытырман, қат-қабат ғұмыры ... ... ... ... Бір ... бұл ... ... әдебиетінің классигі, өмірдегі іздері халық санасында сайрап жатқан
нақты, тарихи тұлға болса, екінші ... бұл ұлы ... ... ... зор ... мәні бар, мың сан қыры ... ... символдық
қуаты күшті, дүниежүзі өнеріндегі биік, көркем, ұмытылмас әдеби бейнелердің
бірі. Адамдар ... мың сан ... ... кең ... ... ... арқылы ашып берген күрделі романдағы ең үлкен сезім
ағыстарының бірі – ... ... ... ... ... ... сәт кезеңдегі әуез-сарынымен, бұлқына жосыған ... ... көк ... ... ғана көрінетін туған жердің тау-
тасы, өзен-көлі, аймақ-даласы ... ... ... қайтадан
жаратылғандай болып, құлпырып, жайнап, небір ғажап қалыпта көрінеді, ... жаз, күз – бәрі бар. ... ... ... ат ... ... ... аналарына (Зере, Ұлжан), бауырларына (Оспан, Шәке, Кәкітай),
достарына (Ербол, Базаралы, Дәркембай), ... ... ... ... ықылас, қымбат пейілін биік адамгершілік тұрғысынан өмірдің сан ... ... ... ... ... ... ден қойып, зор шабытпен,
ақындық ғаламат қуатпен бейнелеген ... ...... ... ... Бұл күй, бұл ... ең ... Абай басына тән.
Табиғатынан ерекше сезімтал, рухы таза, бала ... ... ... ... ... шығыс поэзиясынан ғашық жырларын ... ... жас ... ... ... әсемдікке құлауы – Тоғжанмен
тұңғыш танысуымен дөп келеді. Бұл бір ... ... ... ... романтикалық, ғажайып махаббат. Екі жағы да өртеніп, жанып, лаулап
тұр. Сол күйлерді жазушы ... ... ... Тоғжан толғау, монологтары,
тебіренісі, лебіз­дері арқылы жас ғұмырдың салтанат жыры етіп ... ... ... ... ... ... ... келгенде, Тоғжан тазалығы, сұлулығы, пәктігі Абайдың әсемдік
мұратының биік нысанасы секілденіп ... ол ... ... қолы жетпес алып
тұғыр, мәңгі тарқамас ұлы сағыныш, орны толмас арман секілді. Бұл күйлердің
жалғасы, жаңа замандағы соны көрінісі ... ... ... ... ... ... сол ... трагедиялық халдер, романтикалық
серпіндер ішкі толқынды әлемді жайып салған, биік ... ... ... ... ... ән ... төгіліп, мол сарынды симфониядай
бойыңды балқытып, жан-жүйеңді елжіретеді. Бұл ... ... ... мен ... ... ... ... сыйластық,
сүйіспеншілігі оқшау әсер етіп, естен кетпей, ойда қалып қояды. Шығармадағы
диалектикалық қайшылық, тартыс, күрес сан-салалы, тарам-тарам, ... ... ... қол ... Абай ... ... кигендей болып,
сүйгенінен айырылып, атастыру жөнімен үйленіп, опық жейді. Бірте-бірте өз
әкесінің жуандығынан басталған ... ... оны ... жағаға,
қорланғандар, қорғансыздар тобына ... ... ... ... да,
жақыннан да шығады. Бір әкенің екі баласы Абай бір ... ... ... ... ... отын бықсытып жүрген Күнке, Мәніке, Қаражан,
Ділдалар анау. ... ... ... ... жас жолбарысы Әзімбай өсіп
келе жатыр.
Бір жағынан, жамандық қауласа, екінші жағынан, ... ... Исі ... ... ... ... Базаралы бірте-бірте
жақындай түсіп, ақыры Абай ... ... Өз ... ... ... ... Мағауия, Дәрмен, Көкбай өле-өлгенше-ақ, ... таза ... ... ... ... ... тән ... тұрмыс-салттық, сенім-нанымдық,
құқықтық, әскери-саяси, адамгершілік-моральдық көріністердің ... ... та кең, ... де дәл қамтыған шығармада ерекше ықшамдылық,
лаконизм бар. Қазақ елінің ежелгі бар дәстүрі, арғы замандарда ... ... өзі де ... бұза алмаған белгілі адамға ас беру, жылы
өткенше өліктің артын күту, азалы үй тігіп, ат ... ... көш ... ... ... дәстүрі Бөжей өлімі тұсында кеңінен бейнеленеді. Екінші
қайтара мұндай ситуацияға оралу жоқ.
Әншілік, серілік, аңшылық, ... ... ... үлкен-
үлкен бір-бір тарауларда арнайы ... ... ... ... ... ... позицияны аңғарамыз. Сол секілді мезгілді
уақыты жеткен соң, өзіне тиесілі көркемдік-эстетикалық міндетін атқарғаннан
кейін қосалқы ... ұлы ... ... ... қалып, олардың орнын
жаңа, басқа мақсат үшін ... ... ... соны ... ... бел ала ... ... тамаша нұрлы жақтары – әже мен ... ... ... ... (Зере, Ұлжан – Абай), аға мен іні арасындағы қаяусыз
адалдық ...... , ... ... ... ... достық (Абай –
Ербол), мәңгілік махаббат (Абай –Тоғжан), азамат басын сыйлап ... ... ... – Салтанат), ерегеспен кек алу (Тәкежан малын
қуып әкету, Оразбай аулын ... ... ... ... ...
Қуандық), серілік рахаты (салбурын аңшылық), ақындық шабыттың тәтті сәттері
(өлең туған ... биік ... ... ... ... ... Татьяна әнін салуы), туған ... ... ... (жайлау
суреттері) секілді сан алуан кез-кезеңдер романда айрықша ... ... ... ... бай ... ... прозаның реалистік
әдістерімен, зор шабытпен суреттеледі.
Іштей ... ... ... ... ... ой ұшығына жете алмай,
қате қадам басып, бармақ шайнап, от басынан опық жеп, ... ... үзіп ... басты тауға, тасқа соғып, ұрт қимылға барып, содан таяқ
жеп, қылмысты атанып, жазықсыз жаза ... көп ... ... ... жерге
оралып, саналы әре­кетке көшкен ... ... ... ... іш ... ... ашық пейілмен жарқырата көрсетеді. Бұл тұлға
жазушы қаламынан ертеректе ... ірі ... ... ... ... ... ... айтса, әлем әдебиетіндегі күрескерлер қатарына ... ... тең ... ... ... ... ... шеберлігінің терең ашылып көрінетін айқын
тұсы – адам кескіндерін бейнелейтін шақ. ... ... ... ... бетте автор оның келбетінің есте қаларлық сипат-белгілерін суреттеп
береді. ... ... ... ... дене ... ... әсіресе,
бас бітімі, бет пішіні, көзі, мұрны, ерні, тісі атамалап көрсетілмей, ... ... ... ... ... жанды – тірі қалыпта, сан алуан
көңіл-күйімен толқыған, тебіренген, ренжіген, қуанған, жеккөрген ... ... ... қырағы көзі әр түрлі нәсілді, сан алуан әулетті
діл көріп, анық танып қапысыз танытады. Суретші қалам бір-біріне ... ... ... портретін жасайды, олар тұтас көрмелерді
толтыруға жетіп ... ... ... ... ... бейнелері
бірінен-бірі өткендей сұлу, ... ... ... Қуандық, Салтанат,
Әйгерім, Үмітей, Керімбала, Нұрғаным, Мағыш, Мәкен. ... ... ... ... ... Балағоз, Оспан, Дәрмен, Әбіш. Қыртысты билер,
қат-қабат жуандар: Бөжей, Оразбай, Әзімбай.
Осынау қалың шоғырдың бір тұғырында – Құнанбай, бір ...... де ... ... ... ... шұрай топ алдында,
отырған, жүрген, ат үстінде, ойға батқан, ... ... ... әр
кездердегі шешім қабылдап, билік айтқандағы кескін-келбеті ... ... ... ... Бірі – ... ... екіншісі
адамгершіліктің, әділет-мархабаттың бейнесіндей.
Жазушы кейіпкер келбетін сомдау үшін авторлық ... ... ... еске түсіру, өзіндік сөздік сипаттама, басқалардың берген
бағасы, психологиялық саралау, ой ағымы, диалог, монолог, ... ... ... ... ... ... ... оңаша күйде,
екеуара, топ ортасында, мәжіліс ... ... ... ... бір қуаныш, бір қайғыда, барлық болмысымен толық ашылып, оқырман
назарына түседі. ... ... ... ... көркемдік мақсат,
идеялық салмақ бар. Романның ... ... ... ... ... толық ашылатын ұлы қаһармандар бір төбе болса, жеке ... ғана ... ... де бар.
Өмір сахнасына бір буын келіп, өсіп, жетіліп, күресіп, шайқасып,
жақсылы-жаманды тіршілік кешіп, мерзімді уақыт ... соң, ажал ... ... ... ... жалғастырады. Тағы да қуаныш, тағы да қайғы.
Тағы да талас, тағы да ... Сол ... ... әлеуметтік
психологиялық-философиялық роман беттеріне ... ... ... ... ... ... сан ... тебіреністе ойға жетелейді.
Әуелде алғашқы екі кітап “Абай”, үшінші кітап – “Абай ... ... ... ... жолы” аталуында мегзеулік мән бар. Жеке ... ... ... алғаш көрсеткен Ғабит Мүсірепов болатын. Шығарманы орыс
тіліне аудару ... ... ... өзгерту ұсынысына автордың мүлде
келіспейтінінде үлкен негіз бар еді. Бір ... ... зор ... ... ... ... назар салсаңыз, ықшамдылық, келісім,
гармония заңдылықтарына ... мән ... көз ... ... жеті ... ... Қат-қабатта, Жолда, Шытырманда,
Бел-белесте, Өрде, Қияда), екінші кітапта жеті тарау ... ... ... ... ... Биікте), бір эпилог, үшінші кітапта алты
тарау (Абай аға, Кек жолында, Қарашығын, Өкініште, ... ... ... алты тарау (Түн-түнекте, Құз-қияда, Қапада, Қастықта,
Шайқаста, Жұтта), бір ...... ... ... тараушаға бөлінген.
Олар және жеке көрініс, ситуациялардан тұрады.
Әрбір тараудың аты бөлімде ... ... ... психологиялық қалпын
дәл береді. Жинақтай келгенде, Абай өмірінің, жеке адам ... ... ... ... ... мәні күшті бейнелі
сөз. Екі тарау аты, екі эпилогтан өзге жиырма төрт тарау аты ... ... ... ... жалғасып тұр. Нұрлы, бақытты, сәулелі
сәттерден гөрі, қайғылы, драмалы, трагедиялы ... көп. ... ... ... ақын ... ... шежіресі іспетті. Бірінші
кітаптың соңында бейнеленетін шыңға шыққан жалғыз балғын ... ... ... ... болып өсіп барып, ақыры құлайды. Бұл – символ. ... ... ... жинақтаушылық мәнге ие болып кететін образ ... осы ... ... ... ... ... ондағы болашаққа тартқан
кеме, тарих белестері іспеттес боп көрінетін таулар тізбегін де қосу керек.
Әлем ... ... ... ... ... ... қосылған “Абай жолы” эпопеясының шығармашылық тарихында, жазушының
ұстаханалық баянында бірнеше оқшау ... ... бар. ... ... ... ... ұрпақ-нәсілдері ортасында туып,
алаңсыз сәбилік, бақытты балалық, бозбалалық күндерін ... ... ... әлеуметтік-психологиялық, тұрмыстық-этнографиялық табиғи-экологиялық
қоршауда, қаймағы бұзылмаған көшпелілер мәдениеті ... ... ... ... ... ... Құнанбай – Әуез, Абай – Омархан әулеті өзара
қыз беріп, қыз алысқан, нағашылы-жиендік ... ... ... ... ортақ
қайғы бөліскен, сүйек-шатысты, жүз жылдық күйеулік, мыңжылдық құдалық
рәсімін ... ... ... ... ... екендігінде жатыр. Кезінде
М.Әуезовтің өзі ескерт­кендей, бір ру, бір бұтақ ... біте ... ... ... ... ... тудыруға бел байлаған соң, өзі
бейнелейтін дәуірдің басты кісілері, басты ... ... ... сол ... ... білген адамдардың жадында қалған ескі
сөздерді арнайы теріп, жинап, екшеп ... ... қоса ... проза үлгілері, классикалық тарихи романдар тағылымы, қазақ
қарасөзінің өз ... ... ... ... ... ... мұраттарына бағындырылып, батыл шешіммен, соны
шеберлікпен ... ... ... ... ... ... М.Әуезов өнер адамы мен халық тағдырын тұтас бірлікке ... ... ... ... жаңа ... мектебін ашты.
Негізінен, өмірде өткен адамдардың басында болған оқиғалардың жалпы
сорабын ... ... ... ... логика, эстетикалық мұратты,
реалистік шығарма жасау талап-шарттарын бірінші орынға қойған. Өз ... ... ... ... әрекеттерімен бейнеленген кейіпкерлердің
өзін сомдауда ... ... ... ... мол орын ... ... ... оқиғалар, ситуациялар, бейнелер толып жатыр. Бұл ... ... ... ... тасты ойып, қашап, жан бітіріп, көркем тұлға,
жауһар туынды жасайтын ... ... ... азапты да рахат
әрекеттерін еске түсіреді.
Бір адамның, бір ... бір ... бір ... ... ... ... туып, өрістейтін неше түрлі психологиялық халдер: түңілу мен
үміт, қайратсыздық пен ... ... пен ... ... ... алауыздық пен бірлік дейсіз бе, әйтеуір ... ... ... ... ... қақтығысулар кернеуін бейнелеудің
хас шебері Мұхтар Әуезов түптеп келгенде, ең биік тұғыр – өмір мен ... ... сан ... ... ... ... ... шығармаларында-ақ өмір мен өлімді қатар-егіз алып,
екеуін де тең күйде бейнеледі. Жиырмасыншы ... жас ... ... көбі ... ... ажалдарымен, өліммен аяқталады.
Бұл енді тарих сахнасынан кетіп бара жатқан кешегі көшпелі өркениеттің ... ... ... ... ... ой.
Осы сарынның тереңдеген тасқыны “Абай жолы” эпопеясының басынан
аяғынан дейін ыңыранып ағып ... ... мен ... зорлықпен жасалған
қанды өлімі, намыстан күйіп кеткен Бөжейдің кекті өлімі, ауыр ... ... ... аянышты өлімі, асарын асап, жасарын жасап, ұрпағын
өсіріп болған Зеренің разы өлімі, ... ... ру ... ... ... ... ащы ... кезінде қылышынан қан
тамған Құнанбайдың шымылдық артындағы сопылық, мінажат өлімі, ең ақырында
халқының ары мен ... жаны мен ... ... мен үні ... дана Абайдың
трагедиялық өлімі бар.
Ұлы жазушының бас шығармасында бейнеленген негізгі тартыс-әділет ... ... пен ... ... мен ... ... пен ... түптің түбінде жарқын өмірдің, нұр сәуленің, береке-бірліктің
жеңетінін мадақтаған, өзі ... ... сол ... ... ... ... ... ғұмырын арнаған – қазақ халқының өрісті келешегі мәңгілік
деген асқақ арманды үміттің оты маздап жанып тұр.
ҚР ҰҒА академигі, профессор ... ... ... ... туралы зерттеулерін
пайдалану арқылы жазылды.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М. әуезовтың «абай жолы» романы3 бет
Қазақ романдарындағы өнер адамдарының образдық жүйесі66 бет
М. Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясындағы есімді сөйлемдер119 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» роман – эпопеясы туралы4 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
Абай жолы романы12 бет
Абай жолы романындағы Абай бейнесі8 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Алаштың бас шығармасы13 бет
Есімді сөйлемдер28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь