1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы

Ресейдегі 1917 жылғы революцияны және кеңес өкіметінің құрылуын еске түсіріңіздер.
Кеңес өкіметінің алғашқы экономикалық шаралары. 1917 жылғы революция карсаңьшда Ресей экономикасы әбден күйзелген еді. Ал революциялық оқиғалар, үкіметтердің ауысулары шаруашылықгы күйреуге жеткізді. Апаттық жағдайдан шығу үшін Кеңес өкіметі бүкіл шаруашылық өмірді мемлекеттендіру әдісін тандады, яғни негізгі өндіріс құрал-жабдықгары мемлекепің меншігіне айналдырылды. 1917 ж. 1 желтоқсанда Халық шаруашылығаның жоғарғы кеңесі (ХПІЖК) күрыяды. Бұл мекеменің алдьіна бүкіл халық шаруйшылығьін басқару, бағыттау, реттеу міндеті қойыяды.
        
        1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы.
Ресейдегі 1917 жылғы революцияны және кеңес өкіметінің құрылуын еске
түсіріңіздер.
Кеңес өкіметінің ... ... ... 1917 ... ... ... ... әбден күйзелген еді. Ал революциялық оқиғалар,
үкіметтердің ауысулары шаруашылықгы күйреуге жеткізді. Апаттық жағдайдан
шығу үшін Кеңес ... ... ... ... ... ... яғни ... өндіріс құрал-жабдықгары мемлекепің меншігіне
айналдырылды. 1917 ж. 1 ... ... ... ... кеңесі
(ХПІЖК) күрыяды. Бұл мекеменің алдьіна бүкіл халық шаруйшылығьін ... ... ... ... ... ... 1918 ... наурызына дейін көсіпорындар,
банктер, тасымал жолдары национал ... 1918 ... ... ... ... мемлекеттік монополия енгізшді. Алайда шаруашылықты ... ... ... құру, ұсыныс пен сұранысты шамаластыру, т. б.
экономикалық мәселелерді шешу ... ... ... ... ... ... талап етті. 1918 ж. көктемде Ленин өнімді өңдіру
мен белуге бақылау және ... ... ... ... ақы ... және ... ... міндеткерлігін енгізу буржуазиялық мамаңдарды
пайдалану міндеттерін қойды. "Солшыл" коммунистер бұл идеяны қолдамады,
өйткені бұл ... елде ... ... ... деп ... ... ... аз бөлігі ғана қабылданды. Негізгі саясат
— меншікті мемлекеттендіру болып «ала берді. 1918 ж. 28 ... ... ... ... ірі ... национализациялау
туралы шешім қабылдады, Жеке меншікте ұсақ кәсіпорындар мен кейбір ... ... ... ... ғана құрылған, нығайып үлгерме-ген
кеңес ... ... ... ... ... ... ... ету,
ұйымдастыру және дамыту міндетін алды. Қаржы мен мамандардың болмауынан,
кеңестік қызметкерлердің білім мен тәжірибесінің
аздшынан 1918 жылдың.аяғына ... ... ... ... Соған орай халыктың тұрмысы да нашарлап кётгі. Ірі калаларда жұмысшы
ереуідцері де болды.
Кеңес өкіметінің экономикалық ... ... ... ... ... ... Кеңестердің II съезі қабылдаған Жер ... ... ... ... ... беру туралы әсерлердің бағдарламасына
негізделген болатын. Ал большевиктер ... ... ... ... ... ... ең көп бөлігін қүрайтьщ шару ал ар ... ... ... ... І918 ж. 19 ... ... ... Орталық
Атқару Комитет! (БОАК) "Жерді социализациялау туралы" заң қабылдады. Жер
туралы декрет пен осы заң ... ... жер ... ... ... ал шаруалар жерді пайдаланушы болып есептелді. Большевиктердің
түпкі мақсаты ұжымдық шаруашылықтар құру еді. Алайда ... ... ... бұл ... іске ... ... дың наразылығын
туғызатын болғандықтан, кеңес өкіметі жерді шаруаларға бөліп берді.
"Соғыс коммунизм!" саясаты. 1918 ж. ... ... ... қызу ... ... ... және майданды азық-түлікпен қамтамасыз етуде
қиыншылықтар туды. Сондықтан кеңес өкіметі ... ... ... олар деревнядан күшпен азық-түлік жиңады. Азық-түлік диктатурасы
"соғыс коммунизм!" саясатына негіз салды. 1919 ж. 11 ... ... ... ... салу ... ... жарияланды.
1919 ж. жекеменшік сауданациоңализацияланды. Соғыс жағдайына баиланысты
еркін саудаға тьшым салынды, салғырт барлық азық-түлікке салынатын болды.
Өнеркөсіпте басты рөлді ... ... ... ... ... кезекте шикізатпен және жүмыс ... ... ... ... ... ... жұмыс әмір-
бұйрық жүйесімен жүргізілді. Жалақы төлеуде материалдық ынталандыру ... ... ... ... ... ... ... бірдей еңбек
міндеткерлігі енгізілді. Еңбек төртібін бүзғаңдарға өкім-шілік шаралар
қодданылды.
"Соғыс коммунизм!" саясатының ең ... кезі 1920 ... аяғы — ... басы ... Бұл ... ... ... Мемлекеттік банкті жапты, азық-
түлік, киім-кешекті ... ... ... мен кала ... ақы ... жалақы тауарлар түрінде берілді. "Соғыс коммунизм!" ... ... ... ... ... ... мөжбүр жағдай деп түсіндірді.
Алайда 1919 ж. наурызда РКП(б) VIII ... ... ... ... ... ... саудадан - тауар
алмасуға, жеке шаруа шаруашылықтарынан — ұжымдық ... ...... шаруашылықгарға, нарықтық шаруашылыктан —
орталықтандырылған жоспарлы шаруашылықка өту міндеттері ... ... ... ... ... ... туса да^ болыпевиктердің
коммуниетік қиялдарына сай кедді. Сондықтан бұл сая-сатты коммуниетік қоғам
құру мақсатындағы ... ... ... ... ... ... ... Азамат соғысы, негізінен, аяқгалды,
елде тыныштық орнады. Алайда елді ... ... ... ... бос ... ... ... күйзеліске ұшырағанын
көрсетті. Кеңес өкіметі соғыста женді, »нді шаруашылықгы ... ... ... тиісті болды. 1921 ж. наурызда партияның X съезі жаңа
экономикалық саясатка көшу ... ... ... Жаңа ... ... шараларды камтыды:
• азық-түлік чгаліыртын салықпен ауыстыру;
• жалпыға бірдей еңбек міндеткерлшн жою;
• ұсақ және орташа ... жеке ... ... саудаға еркіндік беру;
• кәсіпорындарда шаруашылық есеп енгізу;
• экономикаға шет ел ... ... ... ... ауыл ... кооперацияларды дамыту;
• еңбектің мөлшері мен сапасына орай өр түрлі жалақы телеу жүйесін
енгізу;
... ... пен ... ... ақы ... ... ... бастау. Жаңа экономикалық саясат болыпевиктер
партиясының экономика мөселелеріне көзқарасыньщ күрт өзгеруі болды.
Жаңа экономикалық ... ... ... ... бере бастады. Шаруалар
белгіленген салықты қарсылықсыз төлеп жатты; қалаларда азық-түлік ... ... ... жұмысқа тұрды; халық тынышталды.
1921 ж. күзде Мемлекеттік банк ... ... ... ... қаржыландыруы қыс-қартылды; басқару аппаратының
құрамы қысқартылды. Осы шараларды іске ... ... күн ... ... ... Ақша ... ... ж. бірте-бірте жүргізілді.
Ірі өнеркәсіп түгелдей мемлекеттің меншігінде ... ... ...... ірілеңдіру, трестер куру болды. Трестер өнеркәсіптің
барлықсалаларында кұрыдды, олар ... бір ... ... ... 1924 ж. ... экономикасын калпына келтіру аяқгадцы.
Енді экономиканы дамытудың жаңа ... ... ... ... ... бас-шылары бірінші кезекте индустриаландыруды іске аеыру қажет
деп тапты. Индустриаландырудың мақсаттары: ... ... ... ... жою; ... дүниежүзілік капиталистік
шаруашылықтан тәуелсіз болуын кдмтамасыз ету; өнеркәсіптің жаңа сала-ларын
дамыту; елдің ... ... ... ... XIV съезіңде
индуетриаландыруга бағыт алу туралы шешім қабыддады.
Индустриаландыру біркдтар дамыған елдерде барлық салаларды техникалық
жағынан ... ... ... ... ... мен мөдениетті дамытумен
ұштас-тыра жүргізу төжірибесі ретінде іске аеканын білеміз. Ал ... ... ... қайта қүру, социализм орнату сияқты
қиялшыл мақсаттардың құралына айналдырды.
Индустриаландыруға қажетті қаржы ... ... ... соның ішінде ауыл шаруашылығынан түекен кадцетер жөне заемдар
арқылы ... ... ... іске ... ... ... бодцы.
Иңцустраяландыру ауыр өнеркәсіптен басталды.
1929 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... ... жж.), екінші (1933-1937 жж.) және ... жж.) ... ... ең ... назар ауыр өнеркесіпті
дамытуға аударылды. Бірінші бесжылдықта 1500 жаңа өнеркәсіп ... іске ... ... ... жаңа ... ... ... болды. Горькийде, Москвада автомобиль шығаратын,
Сталинградта, Харьковта, Челябинскіде трактор шығаратын
ірі кәсіпорындар салынды. ... ... мол ... ... ... ... толық орындалған жоқ. 1928—1929 жж.
индустрияның даму ... 23,7% ... 1933 ж. ол ... ... 5% ғана бодды. Жаңадан салынған кәсіпорындар толық ... ... ... ... ... жетіепеушілігінен жаңа техника толық иге-
рілмеді. Ауыр өнеркөсіпке ерекше көңіл бөлу халық шаруашылығының өр ... ... тең ... ... ... ... ... артта
қальш қой-ды, ал ауыл шаруашылығы мүлде ... ... ... ... ... ... ... каржы көбейтілді, еңбек өнімділігін
арттыруға көңіл бөлінді. Ауыр ... ... ... Сібірде,
Қазақстанда, Орта Азияда салу жоспарлаңды.
1:929 жыэдың ортасында Кеңес Одағында ... ... 1936 ж. ... ... Халық Комиссариаты құрылды. Оған
қорғаныс өнеркәсібімен катар ғылыми-зерттеу мекемелері, жоғары және ... ... оқу ... ... ж. наурыз айында қабыдцанған үшінші бесжылдықта тағы да ауыр
индустрияны басым ... ... ... Алайда 1937—1938 жылдардағы
оазалау ... ... ... ... ... түсті.
Дүниежүзілік соғыстың басталуы қорғаныс мақсатына ... ... ... етті, Карулы күштер қайта көбейтілді, елдің ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығын ұжымдастыру. Индустриаландырудың бүкіл қиыншылықтары
еңбекшілердің, соның ішінде шаруалардың мойнына түсті. Жаңа экономикалық
саясат нәтижесінде жеке ... ... ... ... еді. ... ... ... жүргізілуі, қалалардың көбеюі азық-
түлік өнімдерін молайтуды талап етті, оның ... ... ауыр ... ... шетке астық, ағаш т. б. ауыл шаруашылық өнімдері ... ... ... ... ... Мұньщ өзі тағы да шаруаларды азық-
түлікті мемлекетке өткізуғе мәжбүр ету, күштеу өрекетін ... ... ... жж. ... ... дағдарысына басты айыпты кулактар деп
тапты. Астық дайындау науқанына зиян келтіргені белғілі болған ... ...... бойындағы жерлер жөне Солтүстік Кавказ кірді, онда
үжымдастьфу бір жылдан кейін аяқгалуға тиіегі ... ... ... ... Орталық қара топьфақгы ауданда, Сібірде, Оралда, Казақстанда екі
жылда аяқгалады. Қалған аудандарда (үшінші белдеу) үш ... ... ... зорлықпен, күіп қолданумен жүргізідді. Партияның
кулактарды тап ... жою ... ... ... ... ... басталғаңға дейін бүкіл шаруа шаруашы-лығының 3%-ы ... ... ... ал ... жою науканында шаруа
шаруашылықгарыңың 10—15%-ы жойылды. КулактарДың қатарыңа орта ... ... ... ... ... ... КСРО Орталық Атқару Комитет! мен ... ... 1930 ... ... ... ... белгіленді.
Кулактарды Оралға, Сібірге, Солтүстік өлкеге, Қазақстанға, Қиыр Шығысқа жер
аударды. Бұл ... ... ... неғүрлым сауатты, төжірибелі,
іскер топтарды жойып, ауыл шаруашылығын ауыр зардапкд ұшыратты. 1933 жылға
қарай шаруашылықгың 60%-ы, ... 80%-ы ... ... ... ... ... өнімінің 80%-ын берді. Алайда күштеп ұжымдастыру ... ... ... елді ... ... ... қиындатты, Өкімет; енді ұжымшарлардың ... ... ... қорын тартып алуға көИІті. 1932 ж. 7 тамызда
Іііыққан "Социалистік меншікті сактау" туралы заң бойыңша ұжымшар меншігін
ұрілагандар ... ... ... Ату жазасы да белгіленді.
1932—1933 жылдардың қысында Солтүстік Кавказды, Волга бойын, Украинаны,
Кдзақстанды аштық жайлады. Украинада аштықган 1,5 млн. адам қаза ... ... пәні ... ... ... қаза болғандар туралы
мәяіметтерді есқе түсіріңіздер). Аштық туралы мәліметтердің барлығын кеңес
өкіметі құпия сақтады.
Екінші бесжылдыктың аяғына ... (1937 ж.) ... ... ... ... ... ... 94 %-ы біріктірілді. ... да ... ... ... теңгер-мешілдік жүйесі
орнықтырылды. 1933 ж. астықты белгілі мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... 3 жылға дейін жаза кесуге рүқсат берілді.
1928 ... ... ... ... ... "Экономистің
жазбалары" деген мақаласы шықгы. Оңца Бухарин ... ... ... ... ... ... ескеруге ша-қырды.
Индустриаландыруды жедел іске ... ауыл ... ... ... тиісті деп көрсасгі; Сталин Бухариннің макдласын партияның
саяси бағытана қарсы шығу деп ... ... ... ... үшін ... шабуьіл" жасау сөті басталды деген шешім қабылдады.
Бұл ... жеке ... ... ... ... 1929 ж. 7 ... ... "Үлы бетбұрыс жылы" деген макаласы жарияланды. Онда ол
бүкіл шаруа ... ... ... жаппай біріктірудің уақыты
кедді, үжымдастыру арқылы үш жыл шамасында Кеңес Одағын ... бай ... ... ... Партия үжымдық және кеңестіқ шаруашылықтар қүруды
жедел қарқынмен жургізуді қолдамайтындарға қарсы табанды күрес жүргізеді
деп ... ... ... аппарат қызметкерлері бүйрық ретінде
кабылдап, оңы орыңдауға ... ... ... ... ... көбейту жолында жарыс ... ... ... ... сипатта болуы қажет? Негізгі өндіріс құрал-жабдықтарын
(жер, жұмыс көлігі, еңбек ... ... үй ... ... мал т. б.) жеқе ... ... үжымдық шаруашылық бола ма? Әлде
жеке шаруашылықты бүтіндей ... ... ... бола ма? ... ... Жергілікті басшылар бүл сұрақтарға жауап іздёгеіі жоқ,
бірден үлкен-үлкен шаруа-шылықтар ... ... ... ... ... ұйымдастыру науқанына"көмекке 25 мың жұмысшы ... ... ... берді. 1930 ж. өнеркәсіп орындарынан 27 мың белсенділер ауылдарға
жіберілді. Ұжымдастыру науканын аудаңдағы ... ... ... ... комитет!, мемлекеттік-саяси басқарма бөлімі басқарды,
орындаушылар жергілікті ... ... ... ... ж. 5 ... ... Орталық Комитеті "Үжымдастырудың қарқьшы
туралы" қаулы қабылдады. Ұжымдастыруды ... үш ... ... ... ... ауыл ... өнімі ұжымдастыру басталғаща
дейінгі дәрежесінен асып түсті. Ірі үжымды шаруашылыктарда жаңа ... ... ... ... өшмділігіжоғары бодды. Алайда баскару
жүйесіндегі әміршіддік, жауапсыздық, ... ... ... т. б. ... да орьш ... ... ... іс жүзіиде жерге бекітідді, еңбек
төуедцілік сипатта болды. Ұжымшар өзінің жарғысын ... ... ... ... ... ... ... Өнімнің мөлшерін де, бағасын да
мемлекет белгіледі. Ауылдан жастар ... ... ... ... ... ... толықтырды. Ауыл тұршндары бүрынғы тұрмыс-салтынан
жөне үнемділік, ... ... ... ... қалды,
жанұяның берікті де әлсіреді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстанның энергетика жүйесі."8 бет
Дулатов Міржақып3 бет
КСРО-ның экономикалық дамуының кезеңденуі10 бет
Мұхтар Әуезов көрнекті совет жазушысы8 бет
Қазақстанның энергетика жүйесі 5 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Бастауыш сынып оқулықтарының лексикалық қорын анықтау62 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь