Жеткіншек шақ

Жеткіншектік кезеңнің шектері шамамен балалардың орта мектептің V—VIII кластарында оқитын кезеңімен сәйкес келеді де, 11 —12 жастан 14—15 жасқа дейінгі аралықты қамтиды, бірақ жеткіншектік жастың іс жүзінде басталуы V класқа көшумен тура келмей, бір жыл ерте не кеш болуы мүмкін.
Жеткіншектік кезеңнің баланың дамуындағы ерекше орны оның «өтпелі», «бетбұрыс», «қиын», «сыналатын» кезең деген атауларында бейнеленген. Бұл атауларда осы жастарда болатын, өмірдің бір дәуірінен екіншісіне өтумен байланысты даму процестерінің күрделілігі мен маңыздылығы айтылған. Балалық шақтан ересектікке өту осы кезеңдегі дене, ақыл-ой, адамгершілік, әлеуметтік дамудың барлық, жақтарының негізгі мазмұны мен өзіне тән ерекшелігі болып табылады.
        
        Жеткіншек шақ
(5-8 сынып аралығы)
Жеткіншектік кезеңнің шектері шамамен балалардың орта мектептің
V—VIII кластарында оқитын кезеңімен сәйкес ... де, 11 —12 ... ... ... ... ... бірақ жеткіншектік жастың іс жүзінде
басталуы V класқа көшумен тура келмей, бір жыл ерте не кеш ... ... ... ... ... ... орны оның ... «қиын», «сыналатын» кезең деген атауларында бейнеленген. Бұл
атауларда осы жастарда болатын, ... бір ... ... өтумен
байланысты даму процестерінің күрделілігі мен маңыздылығы айтылған. Балалық
шақтан ересектікке өту осы ... ... ... ... дамудың барлық, жақтарының негізгі ... мен ... ... ... табылады.
Жеткіншектің дамуындағы биологиялқ фактор ... ... нақ осы ... ... толысу жолына түбегейлі
өзгерістердің ... ... дене ... ... жаңа ... ... ... процесі өрістейді. Бұлардың бәрінің сыртында
организмнің морфологиялық және физиологиялық қайта ... ... ... ... эндокриндік жүйедегі өзгерістерден
басталады. Гипофиздің, әсіресе оның алдыңғы бөлігінің қызметі күшейеді, ... ... ... ... және ішкі ... ... да ... бездерінің, (қалқан жыныс, бүйрек үсті бездерінің) ... ... ... ... ... жеткіншектің организмінде көптеген
өзгерістер, соның ішінде неғұрлым анық көрінетін ... ... ... ... және ... жыныстық белгілердің көрінуі). Бұл
процестер қыз балаларда 11—13 жаста, ер ... 13—15 ... ... ... Дене ... ... мен ... жетілудің акселерациясы
байкалып отырған қазіргі уақытта ... қыз ... 10—11, ер ... ... ... жетілудің бастапқы сатысында болады.
Бойдың ұзаруы, салмақтың артуы, кеуде клеткасы шеңберінің өсуі ... ... дене ... өзіне тән жағдайлары, бұлар күрт өсу
деген ерекше терминмен ... ... ... ... ... жеткіншектің пішіні өзгереді, дененің пропорциясы ересек
адамға тән пропорцияға ... Бас ... бет ... ... нәтижесінде бет әлпеті де өзгереді. Жеткіншек жасындағы жылдарда
омыртқа жылдык өсуінде бойдың ұзару қарқынынан қалып қояды. 14 ... ... ... кеңістік әлі шеміршекпен толы болады да, ұзақ ... ... ... ... ... ... тыс күш ... жағдайларда
омыртқа қисайып кетуге бейім тұрады. Дене ... ... ... 11—15 ... ... ... нақ осы жаста мұндай кемшіліктерді
түзеу де одан кейінгі кездердегіден оңай болады.
Бұлшық еттің және ... ет ... ... ... ... жыныстық
жетілудің аяғында болады. Бұлшық еттің дамуы ер балаларда еркектер типінде,
ал қыз ... ... ... ... ... ... әр жыныстың
өкілдерінде еркектерге тән немесе әйелдерге тән ... ... ... ... аяқталуы жеткіншектік шақтан өткеннен кейін болады.
Бұлшық ет күшінің артуынан жеткіншектің дене күшінің мүм-кіндіктері
ұлғаяды. Мұны ер балалардың өздері де ... және ... ... үшін
оның үлкен маңызы бар. Алайда ере-сектерге қарағанда жеткіншектің бұлшық
еттері тез шаршайды, сондықтан ұзақ ... ... ... ... әлі
болмайды, спортпен және дене еңбегімен шұғылданған кезде мұны ескеріп отыру
керек. Мотор аппаратының ... ... ... ... ... ... өз ... дұрыс ұстай білмеушілік шығады (шамадан тыс
көп қозғалу, олардың жете ... ... ... Бұдан күйзеле қынжылу, езіне сенімсіздік секілді жайлар
туындауы мүмкін. Алайда 6—7 жастан 13—14-ке дейінгі шақ — ... ... ... ... ... функцияларының бірқатар көрсеткіштері
жедел артып жетілетін кезең. Сондықтан ... ... ... де ... ... ... ... гормондарын жасап шығара
отырып сонымен бірге ішкі ... ... ... ... Қыздарда 12-13
жаста, жыныстық жетілу 10-11 жаста басталады. Жыныс ... ... ... және ... ... ... ... түк шығу, сүт безінің
дамуы көмекей қысқа дауыс сіңірлерінің қалыптасады.
Жыныстың дамуы ІІ саты (препубертат) қыздарда 9-11 ... ... ... 10-14 ... ... безі – ішкі ... маңызды мүшесі. Зат алмасуға қатысады.
13-14 жастағы өспірімдерде массасы ең жоғары болады.
Жүрек ... ... 2 ... ... ... ... 12-14 ... жедел өсетіні басталады. Жүректі жиырылу жиілігі минутына 12-13
жастағы өсіпірмдерде 2006 ға ... ... ... ... 14 ... ... жасқа қарай дауыс сіңірлерінің өсуі жеделдейді. ... ... ... жуан ... ... – 1,3 см, қыздарда 1,2 ... ... ... жасы ... сайын несептің тығыздылығы арта түседі. Ол
10-12 жастағы балаларда 1011-1020 болады.
Жеткіншектік шақта эпдокриндік және нерв ... ... ... ... тепе-теңдік бұзылады да, жаңа тепе-теңдік енді ғана
қалыптаса ... Бұл ... ... жеткіншектің ішкі жағдайларына,
әсерлеріне, көңіл күйіне әсер ... оның ... ... ... қозғыштығының, ... ... ... ... ... ... балаларда мүндай жағдайлардың көрінуі етеккір циклі басталардан біраз
бұрын немесе осы цикл ... ... ... мен дене күші дамуындағы өзгерістердің жаңа
психологиялык құрылымдардың пайда ... ... ... бар. Біріншіден,
жеткіншектің өзі анық сезетін бұл ... оны ... ... айналдырады және оның өзінің ересектігін сезінуінің (өзінің
ересектерге ... ... ... ... ... ... жыныстық толысу басқа жынысқа ден ... ... ... сезімдердің, толғаныстардың шығуына себепші болады. ... болу ... жаңа ... мен ... ден ... ... өмірінде алатын орны жеткіншек өмірінің кең әлеуметтік жағдайлары мен
нақтылы дара жағдайларына, оның ... мен ... ... ...... ересектіктің дамуы. Ересектіктің дамуындағы
маңызды бағыт мазмұнды мүдделердің дамуымен және ... ... ... Ол ... бір нәрсені шын мәнінде танып-білуге
ұмтылуынан барып ... ... өзі ... ... ... шеңберінен
асып түсетін танымдық іс-әрекеттің, дамуына себепші болады. ... ... ... ... ... білімнің бір не бірнеше саласына
қатысты болуы мүмкін және кәсіптік ... ... ... ... ... ... сипатта болып, ондайда бірқатар уақыт (бос
уақыт қана емес, сабақ даярлауға кажетті ... да) сол ... ... ... кетеді. Қайсыбір іске ынталы жеткіншек өте белсенді
болады, қажетті кітаптарды, материалдарды, ... ... әр ... ... ... ... кітапханаға, көрмелер мен
музейлерге барып, экспозицияның белгілі бір ... ... ... ... үйлесуі негізінде жолдастарымен қарым-қатынас
орнайды. Балалар әр ... ... ... ... ... әр ... ... ақыл-кеңеспен және іспен
жәрдемдеседі. Ықыластанған білімді табу немесе сәтсіздіктің ... ... ... кітаптар мен анықтамаларды қарайды. Мұның өзі ынта-ықылас
пән нәтижелі ... ... өте ... ... жаңа ... ... яғни өздігінен білім алу арқылы ... ... ... кейде творчество элементтері болады, оны
жаңа нәрсе жасау процесі және ... ... ... процестің өзі
әуестендіреді. Бұл орайда интеллектілік даму жеделдеп, білім терең ... ... ... ... ... ... нақ осы ... шақта
қалыптасады. Әрбір класта білімнің, әр түрлі ... өз ... ... одан ... ... дау туа ... соның төрелігіне
жүгінеді. Мұндай жеткіншектердің, едәуір көп білім алуы — ... ... ... Олар ... және таным процесіне өздері үшін ... ... деп ... Бесінші кластағылардың кейбіреу-лерінде-ақ
өздігінен білім алу элементтері болады. Әдетте бұлар ... не ... ... ... және ... ... көп ... бөлетін
ата-аналардың балалары болады.
Кейде нақ осындай жағдайда бастауыш мектеп шағында немесе жеткіншектік
жастың ... ... ... ... ... (бұлар мектеп
бітіргенге дейін айтарлықтай өзгермейді), ал V—VI ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда ойын,
өздігінен білім алу және өзін-өзі тәрбиелеу ... ... ... бір ... туралы арман, бір жағынан, әр түрлі рольдер болатын
ойындардың мазмұнында және таңдап алынатын ... ... ... ... мүдделер ... ... ... бір ... ... ... ... Мәселен, алтыншы класта
оқитын бір баланыц теізші болсам деген арманы, бір ... ... ... ... ... жағынан, теңіз, теңізші жиһанкездер туралы
және патриоттық-ерлік мазмұндағы кітаптарға деген ынта-ықыластан, теңізшіге
керекті ... ... мен ... меңгеруге ұмтылудан көрінді.
Ерлік қасиеттері әр ... ... ... және ... шұғылдану арқылы
тәрбиеленді; VI класта білім мен іскерлікке жету ... ... бала VII ... ... ... өзен ... жоспарлап, бұл жоспарын жүзеге асырды. Жеткіншектік кезеңнің екінші
жартысында (VII—VIII кластар) ... ... ... ... ... ... ... болады.
Жеткіншектің болашақ мамандық туралы түсінігі ... анық ... ... ... ... ... және «керегі жоқ», «маңызды» және
«маңызды емес» деп ... ... ерте ... ... уақыт та осы
саралауға сәйкес бөлінеді. ... және ... ... ... циклдің пәндері «керегі жоқ» ... ... ... ... ... ... ... осының есесіне
математика мен физика мектеп программасына үстеме игеріледі, ... ... ... және ... ... оқиды, үйірмелерге барып,
техникалық қондырғылар жасасады. Тұтас алғанда, ... ... бір ... ... ... алу сипатын алады, оның болашақтағы
өзінің ... ... үшін ... мазмұнды меңгерсем деген нақты
мақсаты, болады. Сондықтан қазіргі уақытта өздігінен шұғылданудың ... ... ... мәні ... ... ... ... жолдасына, өзіне баға бөлгенде
білім, оның ауқымы мен тереңдігі мәнді ... ... ... ... кластарда жеткіншектердің бірқатарында ... ... ... ... өнер ... — әдебиет, музыка, живопись, театр
саласында — ... ... ... ... ... ... ... ұмтылудың негізі
жолдастарымен әңгімелескеннен шығады; олардың жан-жақты хабардарлығы
арқасында бұлармен ... ... үшін ... ... әрі оның ... айқын көрсетеді. Жеткіншектің өзін-өзі жетілдіру жөніндегі іс-
әрекеті әуелде мезгіл-мезгіл, әр түрлі бағытта, ұйымдаспаған ... ... ... жеткіншектерде ол VIII класта-ақ жастық кезеңге тән белгілерге
ие ... алу ... ... бірдей субъективті қажетті ... ... ... ... ... ... деушілік және бәріне
зейін қойғыштық — жеткіншекке тән ерекшеліктер. Ол ... ... ... ... ... ... әр алуан деректерді бірін қалдырмай
сіңіріп алады, бірақ бәрін ... ... ... басым бағыты әр түрлі болуы
мүмкін. Қайсыбір себептермен ... ... ... оны ... ... ... ... әр түрлі болуы мүмкін. ... ... ... ... оны ... ... ... арттыра түседі. Тыйым
салу білуге әуестілік пен белсенділік туғызады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеткіншек шақта өзіндік бағалау45 бет
Жеткіншек шақтағы агрессивті тәртіптің мәселелері жөніндегі теориялық анализ54 бет
Психология ғылымындағы жеткіншек шақ туралы ғалымдардың теориялары.15 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Вертуальды және интернет тәуелділігінің психикалық аспектіле71 бет
Жасөспірімерге психологиялық көмек4 бет
Жеке тұлға және қарым – қатынас29 бет
Жеткіншек бойындары өзгерістер13 бет
Жеткіншек жас аралығындағы психологиялық мінез-құлық ерекшеліктері40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь