Монополиялық бәсеке туралы түсінік

Монополиялық бәсеке нарығының ерекшеліктері жетілген бәсеке мен монополияға тән кейбір қасиеттерге сәйкес келеді. Жеңіл және тамақ өнеркәсібі, жихаз жасау, кітап басып шығару, қызмет көрсетудің басқа да көп түрлері монополиялық бәсеке нарығының іс - әрекеті.
Нарық құрылымының бұл моделін қарастырғанда фирмалардың ұзақ және қысқа мерзім кезеңдерінде өнім шығару көлемін қалай анықтайтынын және тауарлар мен қызметтердің бағасын қалай белгілейтінін талдап түсіндіреміз. Соның нәтижесінде монополиялық бәсеке нарығындағы фирма жұмысының тиімділігін анықтап бағалаукға болады.
1.Н.Қ.Мамыров , Қ.С . Есенғалиева,
М.Ә.Тлеужанова «Микроэкономика».
2.Осипова Г.М . «Экономикалық теория негіздері» Алматы-2002ж.
3. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н.Сағындықов, Жүнісов, Ү.С.Байжомартов,Б.И.Калягин«Жалпы экономикалық теория» Ақтобе -2004 ж.
4.Я.Әубәкіров , К. Нәрібаев,М.Есқалиев, Е. Жатқанбаев , Е. Байжұмаев , С. Досқалиев. «Экономикалық теория негіздері». Алматы «Санат» -2004 ж.
5.Б.М. Мұхамедиев «Микроэкономика» Алматы-2003ж.
        
        Кіріспе
Монополяны талдауда «монополия» ... бір ... ... ... ... бар. Бәрінен бұрын бұл ... ... ... ... ... ... ... шығару дұрыс емес.
Нақты өмірде ... бір ғана ...... өндіруші әрекет ететін
жағдай болмайтын нәрсе. Олай ... ... ... ... ... емес ... табу ... емес.
Монополист саналы түрде пайда ең ... ... баға ... және ... белгілейді. Мұндай сұраныс қызметі ... яғни ... оны ... ... деп ... ... монополист барлық ... ... ... онда ол ... өнім сату ... бағаны төмендету керек екенін білдіреді.
Бұл факт монополистің ... ... ... емес ... тағы ... ол ... сыртынан бәсекелестердің оның ... ... ... ... ... ... ... рыногында сатып алушы
тауардың бір түрін ... оны нақ осы ... ... ... ... маркасы, қызмет көрсету деңгейі және т.б. назар
аударуды. ... ... ... ... ... ... біртектіліктің жоқтығын білдіреді.
Монополист – сатушы рыноктың ... тек өз ... ... ... Бұл ... қатнастардың сипаты мынадай: егер
монополист ... ... онда одан көп өнім ... ... фирманың рыноктағы хал – ахуалын түсіну үшін ... ... ... ... тағы да салыстыру керек.
Монополиялық ... ... ... ... ... ... ... бәсеке мен
монополияға тән кейбір қасиеттерге сәйкес келеді. ... және ... ... жасау, кітап басып шығару, қызмет көрсетудің
басқа да көп ... ... ... ... іс - ... ... бұл моделін қарастырғанда фирмалардың ұзақ
және қысқа ... ... өнім ... ... ... және тауарлар мен қызметтердің бағасын ... ... ... ... ... ... нарығындағы фирма жұмысының тиімділігін ... ... – бұл ... ... сауда жасаушылардың
қандай да бір ... ... ... ... айырықша
құқығы.
Монополиялардың түрлері:
- табиғи ... ... ... ... үш ... көзі бар: « техникалық
түсінік », тікелей және ... ... ... және ... ... және жеке ... ... қандай да бір нақты адам немесе кәсіпарын, ... ... ... жол жоқ ... өз ... қоя ... жағдайда
қандай да бір ... ... игі ... ... ... сол кезде бар болып шығады.»
( М. Фридман – Капитализм және бостандық).
Монополияның өте ... ... ... өнім ... азайту,
бағаны көтеру және ... ... ... өткеру
саналады.
Монополиялық бағаның құрылуы, сондай – ақ, ... ... « таза ... » ... ... Олар ... ... құнынан шығынға ұшырап, ... баға ... ол ... алар да еді, ... ... ... тауарларды
алмастыратын төменгі сапалы заттарды ... ... ... ( тағы ... ... ... да ) кейбір тұтынушылар үшін
бұл ... ... ... ... ... өз ... санынан табыс таппайды. ... ... ... ... алмастыратын төменгі сапалы заттарды шығаратын ... ... ... өнім ... ... ... одан да ... пайдалануға болар еді.
Біздің ғасырымыздың 30 – шы жылдары ... ... ... бәсекенің теориясы өзінің мақсаты етіп жетілген ... ... ... күштерін жарастыруды қояды, алайда ол
мақсат сөзсіз олард
ың ... ... ... ... Егер ... келесі
белгілерімен сипатталынатын болса, онда монополистік бәсеке бар ... ... ... мен сатып алушылардың көп ... ... ... ... сатушылар болып келеді.
2. Барлық сатып алушылар мен сатушылар рыноктағы баға ... ... ... сипаттамалары туралы ең ... ... ... шығу және одан ... ... ... бар.
4. Сатушылардың өнімдері әртекті ... ... ... ... ... ... ... өнімі белгілі ... ... ... сатушының өнімінен аздап болса да ... ... ... ... ... ... ... теориясы өте маңызды ... ... Оның ... былай, егер рынок бірнеше ... ... ... ... ... ... дәрежеде өздерінің ... ... Сол ... ... ... ... ... және бағасын белгілей отырып, ... да ... Бұл ... ... ... ... ... мақсатында бағаны төмендетпейді деген сөз себебі
олар өздерімен ... ... да ... дәл ... ... ... азайтуын күтеді, сонда ғана түскен тауар тез
өтетін ... ... ... ... ... ... назар тіктейді. Бәсеке ... ... ... және ... емес, бәсекеден, мысалы, ... ... және өнім ... ... ... ... ... бәсекелестіктердің қарсы шаралары алдындағы
қарқыншақ немесе ... ... ... ... ... Монополистік бәсекедегі олигополияның қарама – ... ... ... ... таза ... ... деңгейге
дейін төмендейді, олардың ... ... ... өз ... ұлғайтуға ... Сол ... ... ... мүмкін емес.
1.1 Монополиялық бәсеке нарығының
ерекшеліктері
Монополиялық бәсеке нарығы ... ... ... ... тауарды сатушылар мен сатып ... саны ... ... ... сатуда көбінесе ұсақ фирмалар ... ... ірі ... жоқ деп ... да ... ... де ұсақ фирмалардың жұмысына кедергі келтірмейді.
а)монополиялық ... ... ... жаңа ... тосқауыл оншалық қойылмайды және бұл ... ... кету де ... ... шаштараз немесе
жихаз
• жасайтын шағын шеберхана ... өте көп ... ... ... ... ... ... кез
келген
• фирма айналысуы ... ал осы ... ... ... онда бұл істі жалғастырушылар әр уақытта
табылады.
б) ... өнім ... баға және ... туралы деректер ашық ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері болады. Бұл ... ... ... ... алады. Бұл әр фирма өзінің ... ... ... ... тіс ... пасталардың
дәмінің, химиялық құрамының өзгешеліктері және т.б
г) Сонымен ... ... сату ... ... орап – бууы, жарнама жасауы да олардың
• тауарларына өзгешелік ... ... ... ... ... қысқа мерзім
кезеңіндегі жұмысын талдау
Қысқа ... ... ... фирманың ... 1.1. – ... ... ... ... ... жағдай, монополиялық бәсекелес
фирманың ... ... ( Д ). Бұл ... ... ... ... ... абсолютті икемдіболмайды. Басқаша ... ... ... ... ... ... болады. Бұның басты
себебі монополиялық бәсекелес ... ... ... ... ... Монополиялық бәсекелес фирманың қысқа мерзімдегі
кезеңі: А. Фирманың ... ... ... ... Фирманың шығынын төмендету ... ... ... ... ... саладағы сұраныс
қисығымен бірдей дедік, себебі осы тауарды ... ... ... тек бір ғана ... ... Ал, ... ... кезінде
фирма тауарының өзіндік ... ... ... ... ғана монополист болып ... ... ... қисығы теріс көлбеулі болады: баға ... ... ... ... ... ... өнім өндіру механизімі белгілі.
Басқа нарықтық құрылымдардағы ... ... ... ... ... ... ... шекті шығын шекті түсімге тең
болғанға сәйкес келетін өнім мөлшерін ... Бұл шарт ... ... ... тағы бір қосымша бірлігін ... ... ... осы ... ... түсетін шекті түсімен
артық ... ... өнім ... ... ... МС пен МR
– дің қиылысу ... Q өнім ... ... ... тұр. ... Р ... тағайындай отырып, өз пайдасын барынша ... ( 1.1а ... ... ( 1.1бсуреті).
Графиктен көріп тұрғанымыз Q2 ... дәл осы баға Р0 таза ... ... қалыптасса,
фирма онда Q2 өнімі ... ... ... ... ... ... кезеңіндегі монополистік бәсеке
фирмасының іс - әрекетін талдау ... ... ... емес
нарықтық құрылымдармен ұқсастыры ... ... ... ... өмірде фирма басқарушылары өз фирмаларының орташа және ... ... ... ... ... алып ... қарамастан, олар
MR=MC болғандағы өнім шығару көлемі мен ... ... ... ... . ... ... ... барысында осы шартты пайдалануды
практикада жеңілдету үшін, «бас ... » ... ... Бұл ... : шекті шығындарға белгілі мөлшерде үстеме баға қосу арқылы тауардың
бағасын анықтау болып табылады және ... ... ... ... монополиялаудың белгілері.
Нарықты монополиялаудың екі негізгі белгісі бар .Олар мыналар:
1) бір фирманың қолында нарықтың үлкен ... ... ірі ... ... байланысы.
Мемлекет өндірістің шоғырлану деңгейін анықтағанда үш көрсеткішке
жүгінеді: айналым мөлшері, жұмыспен қамтылғандар саны , ... ... ... ... ... ... ең негізгі
көрсеткіш болып айналым мөлшері есептеледі. Бұл мөлшер тауар ұсынысының
қай бөлігі бір ... ... ... ... фирмалардың
нарықтық үлесін анықтау үшін экономистер бірнеше индекстерді пайдаланады.
Соның бірі – Херфиндал- Хиршман индексі(Іnn)
Іnn= (x1)2 +(x2 )2 ... , хi-℅ ... ... ... фирмалардың әрқайсысының үлесі.
Индекстің мәні үлкен болған сайын ... ... ... ... болады.
2.2 Монополиялық бәсеке нарығындағы баға құру саясаты.
Монополиялық бәсеке нарығында тауарларды бір-бірімен жеңіл ... , жеке ... ... ... сұраныс өз өнімнің бағасына
ғана ... ... ... осы фирмамен бәсекелес ... ... да ... ... ... нарығында екі
фирма (А және В)бар деп ... ... ... ... сұраныс
төмендегідей өрнектелген:
QA=aA=baPa+c(Pb-Pa)= aA-(bA+c)PA+C*Pb
QB=aB=bBPB+C(PA-PB) = aB-(bB+C)PB+C*PA
Бұл функциялар фирманың өніміне деген сұраныс ... ... ... ... тікелей тәуелді, ал өз өнімінің бағасына
кері ... ... ... , ... ... ... өніміне деген сұранысты екі бөлікке бөледі:өнімнің
осы түрін таңдайтын «өз» ... және ... ... ... кезде келіп қосылатын «өзге» тұтынущылардан тұрады . Сұраныстың
«өз» тұтынушыларынан тәуелділігін в параметрін , ал ... ... ... тәуелділігін с параметрі білдіреді.
Монополиялық бәсеке нарығындағы өнімге деген сұранысқа сипаттама
беру үшін ең төменгі және ең ... ... ... ... Ең төменгі деңгейдегі сұраныс ... ... ... ... ... ... нольге тең болған ... ... ... ... ... ... көлемі мен осы тауардың
бағасының арасындағы тәуелділікті ең аз ( минималды) ... ... ... ... ... ... бағасының деңгейінде (PBmax) қарастырып
отырған фирманың тауарына деген сұраныс көлемі мен осы тауардың бағасының
арасындағы ... ... ... ... көп (максималды) түрі
деп атайды. «Тиым салынған» баға ... ... ... ... А ... өніміне барынша көп максималды сұраныс
функциясы төмендегідей болады:
QAmax= ... аз ... ) және ... көп ( максималды) сұраныс
функциялары ... ... ... ... деген ықтимал сұраныс
ауданы шектейді. Ол 2.2 – суретте көрсетілгендей:
Бәсекелесінің өнімі ... ... ... фирманың өніміне
деген сұраныс оңға қарай жоғары қозғалады (максималды деңгейне дейін) , ад
бәсекелес фирманың өнімі арзандаса , онда ... ... ... солға
қарай төмен қозғалады ( минималды деңгейге дейін) . ... ... ... ... ... баға ... осындай ерекшеліктерді
көреміз.
2.3.Мемлекет тарапынан монополияны реттеу.
Көптеген ... жеке ... ... ... шектеу үшін
заңдар қабылданып олардың қызметтерін ... әр ... ... ... ... ... баға » ... , салықтар, т.б.
Монополиялық фирмалар нарықта билік , үстемдік жүргізу
арқылы тауарлардың ... ... ... ... , ал өнім ... ... ... елдерде жеке фирмалардың монополиялық
билігін тежеу үшін арнайы заңдар қабылданады және оның ... ... ... ... ... ... Осы ... бірі бағаны
шектеу, реттеу салық салу.Енді осы ... ... ... әсер ... көрейік.
«Теріс пиғылды бәсекелестік туралы» Заң , маусым айында 1998 ... ... , ... ... ... ... ... жүргізу үшін 19991жылы антимонополиялық саясат жөнінде Қазақстан
Республикасының мемлекеттік комитеті құрылды.
Қ о р ы т ы н д ы ... ... пен ... ... ... ... ... маңызды кәсіпорындарын шетелдік немесе ... ... ... беруге Үкіметтің экономикалық стратегиясының
дербес элементтері емес, инвестициялық жекешендірунің айрықша бірінші
кезеңі ретінде жол беріледі ... ... ... ... ... мемлекетт
ік функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... санитарлық-
эпидемиялогиялық станциялар , мемлекеттік мал дәрігерлік қызметімен
инспекциялары, ... ... ... қызметі, жеке қызметтер
түріне лицензия беру жөніндегі арнаулы мемлекеттік органдар, ... ... әр ... ... ... ... да ... мекемелер
мен қызметтер.
Болашақ заңгерлердің мынаған назар аударғандары жөн:заңдар үкіметтің
немесе жеке адамдардың бірсәттік мүдделері үшін ... ... ... әдебиеттер.ЕспубликасыныРРРРРРРррРР
1.Н.Қ.Мамыров , Қ.С . Есенғалиева,
М.Ә.Тлеужанова «Микроэкономика».
2.Осипова Г.М . «Экономикалық теория негіздері» Алматы-2002ж.
3. Ө.Қ. ... ... ... ... теория» Ақтобе -2004 ж.
4.Я.Әубәкіров , К. Нәрібаев,М.Есқалиев, Е. Жатқанбаев , Е. ... , ... ... теория негіздері». Алматы «Санат» -2004 ж.
5.Б.М. Мұхамедиев «Микроэкономика» Алматы-2003ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсеке және монополия15 бет
Бәсекелік ортаны қалыптастыру және монополияны реттеу6 бет
Жетiлген бәсеке мен монополия – нарықтық экономиканың қарсы түрлерi27 бет
Жетілмеген бәсеке және оның түрлері20 бет
Мемлекеттің монополияға қарсы саясаты17 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Монополия туралы26 бет
Монополия. Монополиялық билік пен бәсеке22 бет
Монополия. Қазақстан Республикасындағы монополиялық реттеу30 бет
Монополиялық бәсеке35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь