Астық дақылдарымен қоректенудің биологиялық ерекшеліктері

Астық дақылдары – адам қорегінің негізгі өнімін құрайтын, көптеген салалық өнеркасіпте шикізат және жануарларға азық ретінде ұсынылатын топталган үлкен ауылшаруашылықтық дақыл. Ауылшаруашылығының маңызды міндеттерінің бірі – астық дақылдары өндірісін ұлғайту. Халықтың азық өнімінің мұқтаждығын қанағаттандыру, мал шаруашылығының дамуы соның нәтижесіне байланысты.
Бидай
Бидай бүкіл жер әлемде таралған. Оның егістігін Европаның жане Американың полярлық облыстарынан және де солтүстік жартышардағы ең суық аудандарда (Якутия, Верхоянск), және орталық Еуропада, ыссы Африкада, тропикалық Индияда және Австралияның ыстық аудандарында кездестіруге болады. Оны және де Солтүстік, Оңтүстік Америкалар жазызықтықтарында, Кавказ, Иран және Ауғанстан тауларында да өсіруде. Адам өмірінде бидайдың маңызы өте жоғары.
        
        Астық дақылдарымен қоректенудің биологиялық ерекшеліктері. Күздiк бидай
Астық дақылдары
Астық дақылдары – адам қорегінің негізгі өнімін құрайтын, көптеген салалық
өнеркасіпте шикізат және ... азық ... ... ... ауылшаруашылықтық дақыл. Ауылшаруашылығының маңызды міндеттерінің
бірі – астық дақылдары өндірісін ... ... азық ... ... мал ... дамуы соның нәтижесіне
байланысты.
Бидай
Бидай бүкіл жер әлемде ... Оның ... ... жане ... облыстарынан және де солтүстік жартышардағы ең суық ... ... және ... ... ыссы ... ... және Австралияның ыстық аудандарында кездестіруге болады. Оны және
де Солтүстік, Оңтүстік Америкалар жазызықтықтарында, ... Иран ... ... да өсіруде. Адам өмірінде бидайдың маңызы өте ... наны ... ... ... қоректендіргіш және жақсы
қорытылады. Бидайдың құрамында ақуыз 12..15 пайыз (10-нан 24%-ке ... ... – 63 ... 68 ... майлылық – 1,7... 1,8 пайыз,
клетчаткалар - 2 пайыз және күл 1, 6... 1, 7 пайызды ... ... ... және витаминдер бар. Бидай наубайхана ... ... нан ... ... кіреді, кондитерлік және аспаздықта ... ... ... қызмет көзі болып табылады.
Және бидай дәнінің өңдеулердегі қалдықтары өте ... ... жем ... ... ... кесек жемдік сапада, сонымен қатар қағаз ... ... және ... ... жоғарылататын органикалық
тыңайтқышты алу үшін қолданылады.
Күздiк ... ... ... ... ... қатынасында, жұмсақ жаздық бидайға
жол бермегенiнде емес, өнiмдiк бойынша одан едәуiр асып ... ... ... Алматы, Жамбыл, Талдықорған және ... ... ... ... ... - Қазақстандық, Орал облыстарына
жұмылдырған. Күздiк бидай соңғы ... ... ... ... бидайдың негiзгi егiндерi астықтың өсу және дамытуға күштi ықпал
ететiн топырақ, гидрология және ... ... бәрi ... тiк зоналық шарттарындағы оңтүстiкте, ... ... ... ... ол ... жауын-шашын қамтылмаған
шаладырда жылдық мөлшерi 220 мм және жартылай қамтылған аймағында (100 мм)
соның ішінде тек 10 ... ... егiн ... ... ... күздiк бидай жұмсақ бидайдың бiр ... ... ... ... төрт түрi - ... ... ... болып табылады. Күздiк бидайдың жаздық бидайдан айырмашылығы ... ... ... күз ... ... ... ... жаздыкуні
аяқталуында. Ол ... ... ... үлкен потенциалдық
мүмкiндiктерге ие. Қыс түскенге дейiн жақсы тамырлану жүйесiн жетiлдiредi
және ... Ерте ... ... ... ... ... жаздық егiс дәндi
дақылдардың егiнiне дейiнгі күзгi - ... ... ... жиналған жақсы
ылғалды пайдаланады. Күзде ... ... ... ... арқасында
топырақ жiктерiнiң тым тереңiректерiндегі ылғалымен қоректене алады. Бұл
астық науқанының мерзiмi жаздық ... ... ... ... ... ... ... ұрынбауға жиi мүмкiндiк береді. Күздiк бидай
егiс айдалымдарында рет-ретімен екiншi астықтық ... соң, ... ... ... ... айдағаннан кейін себіледі. Топырақ пен ... ... қант ... үш ... ... ... ... пiскендiктiң фазасында жиналған сүт сауыт-балауыздысы бар жер, жақсы
суармалы жердің қатарына жатады. Күздiк бидайдың ... себу ... ... ... пайдаланса, құнарсыз топыраққа себілген егіннен 23...30
ц/га-ға дейiн жоғарлайды. Егер қыс ... ... ... ... және
вегетативтi массалары жақсы жетілсе бидай көп өнiм бере ... Бұл ... ... ... ... ... топырағын әзiрлеуiне жеткiлiктi
уақыт қалуы үшiн, ... ... аз ... ... (әсiресе
жоғарғы қабаты - 20-25 см күзде ... ... ... ... арамшөптерi және тағы басқаларын былықтырмау үшін олар ертерек пiсуi
керек.
Жеткiлiктi мөлшерде өсiмдiктiң ... ... ... ... калий,
кальций, магний тағы басқа.нәрлi заттарды ұстап тұру үшiн ... ... ... ... түйiртпексіз және жақсыланып ылғалдануы
керек. Мұндай шарттарды топырақтың ... ... (бу, ... пар) ... қолдануымен жүзеге асыруға болады.
Күздік бидайдың тыңайтқыштары
Күздік бидай – астықтың жоғарғы ... ... ... ... ... егер қоректену жүйелерінің істелінуі терең теориялық
зерттеулер базасында, зат алмасу процестерінің мәні ашылатын, сонымен қатар
егер ол ғылым жетістігінде ... және кең ,бай ... ... ... іске ... Бидай өсімдігі даму эвалюциясын өзінің дәнімен
жалғастырады. Дәндер бөрткенде ферменттердiң қызметi екпiндейдi. ... ... ... ... және ... ... фермент - крахмал
және қант (мальтоза және сахароза) әсерiнен дәнде қарапайым ... және де ... ... өсуi үшiн ... ... ... ақуызды затын амин қышқылдары мен азотты
амилногке дейiн ажыратып, тұқымның және өз кезегiнде, ... жаңа ... ... ... ... синтезделуіне тағы басқа күрделi
органикалық байланыстарды бөліп ... ... ... ... ... ең ... жүреді. Бұл процессте маңызды рөл фосфорлы қышқылға
жатады. Ол - (АТФ ) ... көзi ғана ... ... ... ... ... жинақталуда, нуклеин қышқылдары (днқ, рнк),
күрделi органикалық байланыстар мен нуклеопротеидтердiң ... ... ... аса ... ... Бұл әдетте күздiк бидайды
егу кезінде түйiршiктелген суперфосфатты қосқанда жақсы әсер ... ... ... ... және ... дұрыс байланыстыратын
егiнді салар алдындағы күз мерзiмі - ... ... ... ... жасаудағы маңызды рөл болып табылады. Нәрлi заттардың кемшiлiгi
әсiресе күздiк өне ... ... ... ... ... ... ... хлорофиллді синтездік процесстердiң тоқтатылуы
нәтижесінен ақшыл-жасыл түс ... Нәр алуы тым ... ал ... ... ... ... онда мүлдем бұталамайды. Мұндай өсiмдiктердің
барлық тiршiлiгіндегі маңызды процесстер тiптi баяу ... ал ... ... ... ... ұшырауы ықтимал.
Күздiк бидай егiнiнде топырақты буландыру барысында ... ... ... арқасында жоғарғы мөлшерде азоттың минералды
формалары әсiресе нитраттар жинақталады.
Осы жағдайда ... ... ... яғни өсiмдiктердің бiржақты
азотпен қоректенуiн бейтараптандырып, сайып келгенде фосфорлы – ... ... ... ... әр ... ... ... нәрлi заттардағы зиян бірден байқалады. Бұл олардың едәуiр ... ... ... ал ... ... ... ... мұндай
топырақтардың табиғи потенциалдық құнарлылықтың мобилизациясы үшiн мүлде
жеткiлiксiздігімен түсіндіріледі. Нәрлi заттардағы күздiк бидайдың ... 1 т ... ... 35-37 кг ... ... ... - 10-13 және
калий қышқылы - 20-23 кг. Жеке нәрлi ... ... ... ... ... Егер ... нақтылы мерзiмдерiнде күздiк бидайдың қажеттiгi
толық бiр мәнiнде қанағаттанса, сол немесе басқа да элементтік ... ... ... лайықты болса, онда жоғарғы өнім ... ... ... туындысы уақытысында, масақтардың туындысы азотты фосформен
дұрыс байланыста ... ... ... ерiтiндiдегі жеткiлiктi
азоттың құрамы бұл мерзiмде ... ... оң ... ... ... және оның ... жиi күзге қарай басталатындықтан азотты
тыңайтқыштарының бөлiгiн құнарсыз топырақтарға немесе бусыз ... ... ... ... ... ... ... азоттың кемшiлігі өнiмнiң
шамасына аз ғана ықпал етеді. Күздiк бидайда азотты тұтынудың қажетті екi
мерзiмі атап ... өсу ... және ... уыздану уақытында. Бiрiншi
периотта азоттың кемшiлiгі өнiмнiң төмендеуiне, екiншiсі - астық ... ... ... ... ... аз ... алып келедi.
Күздiк бидайда фосфордың қажеттiлігі көктеулерi пайда болып оруға дейiн
байқалады. Калий топырақта өсудiң ... ... ... ... ... ... дегенмен оның көбiрек тұтынылуы фазада күздiктiң шығуы, ... ... ... ... ... ... ... бидайдың
бастапқы дамытуына ғана емес, оның ары қарай вегетативтi және ... ... да ... ... ... етедi.Құнарлылығы аз
топырақта азотты азықтың кемшiлiгiнен масақтың өлшемi едәуiр кішірейеді.
Азотты ұтымды ... етсе ... ... және одан әрі жақсара түседі.
Фосфорлы қоректенумен ... ... ету ... ... ... жақсы ықпал етедi, масақтың дақылдылығын
жақсартады, ... ... оның ... алып ... Азот
және фосфордың бұдан әрi молдығы диһанның жапырылуына, ... ... ал ... ... осы ... ... өсiмдiктердiң
орнықтылығын үлкейтедi. Күздiк бидай топырақты және ауа райын көбірек талап
етеді. Олардың нәрленуі ... және ... ауа ... ... ... күштiрек жазғытұры бұталайды. Егер күз ерте салқынданып, құрғақ және
суық болса онда ... ең ... ... ... ескеріледі; жылы дымқыл
күзде бұл фаза бидайда көбінесе күзде ... ... ... ... сіңіруі негiзiнде фазада гул ашумен аяқталады. Бидай көктеулердi
пайда болудан кейiн фосфордың кемшiлiгiн өте сезгiш ... ... ... ... ... ... ... бөліну элементтерiн, тұрбаға
және масақтануды игереді. Ол бұл ... ... ... және ... мөлшерін тұтынады. Көктеулерi пайда болуынан ақырына дейiн,
бидайдың ... ... ... біршама сіңіруіне қарамастан осы
уақытта ... бұл ... ... кемшiлiгiн тiптi сезгiш
келеді. Бидай күзде фосфорлы – калий қоректендіргішін ... ... ... ... ... орнықты дамуымен өсiмдiкте қанттың жинақталуына
және оның қысқа шыдамдылығын арттыруға мүмкiндiк туғызады.
Азотты нәрлендіруді күшейткенде ... ... ... ... ... және ... құрамы төмендейдi, осы жағдайда ол қысқа
шыдамсыздау және қыста көбiрек опатқа ... ... ... нәрлi
заттармен қамтамасыздандыру – өсiмдiктердi жақсы қыстан өтуі және биiк өнiм
алудың ең керектi шарты. ... ... ... және ... , кесімді мерзiм мен олардың ... ... ... өнiм ... ... ... ... ерекшелiктері
мен агротехниканың шарттарына.байланысты
Күздiк бидайға тыңайтқыштарды қолдану әдiстерi
Күздікке ... ... ... және ... ... бидайға тыңайтқыштарды қолдану ең маңызды екенін ескеру керек. Бұл
қабылдау бидайды барлық вегетациялық процессте нәрлi ... ... ... ... таза будағы соқаға немесе жыртуға шұғылданылған буды
будық қолданыстағы тазалаудан кейін негiзгi тыңайтқышты енгізеді. Фосфорлы
және ... ... ... тыңайтқыш үшiн қатарларына суперфосфатты және
азотты тыңайтқыштардың ... ... ... ... ... ... суперфосфаттың аздаған дозасын енгiзу ... ... ... ... ... ... бiрге тыңайтқыш ең
қолайлы төлемақыда болады. Суперфосфаттың ұтымды дозасын ... ... ... 10-15 ... Р205 1 ... ... болады.Бірге енгiзiлген
фосфорының дозаларын өсiмдiк толығымен қолдана алмайды, ал аздау дозаның
салдарынан жоғарғы қабаты құрғап ... ... әкеп ... ... ... ... ... дозасын егiнге дейiн
сеппеу керек, өйткенi өсiмдiктердiң тым күштi өсуi ... ... ... ... ... қыстан шығуына қолайсыздық
туғызады. Өсiмдiк дамытудың алғашқы кезеңінде нәрлi заттармен, ... ... ... ... ... ... ... жүйеде
қабылдауы, тыңайтқыштардың егу алдындағы енгiзуi болып ... ... ... ... ... ... өсу ... топырақтан фосфордың
жеткiлiктi мөлшерін ала ... ... ... ... ... күздіктің түбiрлiк жүйесiне тез сіңеді және одан әрі ... ... ... процесстерi журеді, түбiрлiк жүйесiнiң өсуi және жер
бетi массасының күшейтілуi, күзгi ... қант ... ... ... ... қолайсыз жағдайларына өсiмдiктiң орнықтылығын
анықтайды. Барлық елдік аймақтарда түйiршiктелген суперфосфатты ... ... және ... ... өткен тыңайтқыш болып табылады. Егiнге
енгiзiлген суперфосфат ... ... ... ... ... ... нашар жерлерге де жоғарғы әсерін тигізеді. ... ... және ... ... егіс ... 1 ... 50
кг түйiршiктелген суперфосфат енгiзу 1 га астықтың орташа өнімін 2,5-3,0 ... ... ... куәландырады. Жүйеде күздiк бидайға тыңайтқыштардың
белгілі түрін қабылдауда көктемдiк жемдеу ең алдымен азотты тыңайтқыш болып
табылады. ... ... ... ерте ... ... биiк
тиiмдiлiгi бидай қыстан кейiн солыңқы болып, қарқынды өсуге және жер ... ... үшiн ... көп ... ... ... Топырақтың табиғи құнарлы мобилизацияның арқасында азотта
минералды формаларының жинақталуы салдарынан микробиологиялық ... ... ... ... ... және ... ... дымқылдықтың жоғарылығы аммонификация және нитрификациялық
процесстерiң өтуін бөгелтедi. Күздік азотты тыңайтқыштардың ерте көктемдегi
жемдеуi суперфосфаттың фосфорының өсiмдiкке ... әсер ... ... соның арқасында әрдайым орнықты үстеме өнiм ... ... ... тыңайтқышты өте ерте мерзiмдерде шашу ... Ең ... қар ... ... ... ... қатқақ кезде шашқан дұрыс.
Топырақ ерiген бетте шашылған тыңайтқыштар оңай еріп және ... ... ... ... ... ... ылғида топырақтың тез
қабыршақтануына әкеледі және ... ... ... ... оның ... күрт төмендетедi. Көп тәжiрибелердің көрсетуі
боынша күздіктің жемдеулерiне барлық азотты ... ... ... ... ... ... тағы басқалар) қолдануға
болады.
Күздiк бидайдың өнiмiнiң сапасына тыңайтқыштардың ықпалы
Бидай ... ... ... ... Бидайдың сапаларын
бағалауда формасы, iрiлiгі, түсі, астықтың табиғилылығы, оның шынайылығы
тағы басқа белгiлерін ... ... ... ... және оның формасы
өнiмнiң шығымдылықтарына едәуiр ықпал ... ... және оғаш ... ... ... және ... ... Ұнның шығуы астық
табиғатына тығыз ... ол ... ... ... ... ... ... Астықтың түсi оның күйiн, пiсу дәрежесін сипаттайтын жанама
көрсеткiш болып табылады. ... ... ... ең маңызды
химиялық элементті құрайтын - ақуыз, ол адам ... ... ... ... ... ... және ... шарттарына байланысты ақуыз 8
бен 22% аралығында болады. ... ... ... ... - ... ... астығының ақуызының құрамында 20 әр түрлi амин ... оның 8-і ... яғни адам ... ...... фенилаланин, метионин, лизин, валин, треонин, ... Адам ... ... ... жоқтығы немесе
жеткiлiксiз мөлшері әр түрлi организм қызметiнің ... ... өте ... құрамын болжырлы ақуыздар құрайды, ол ... ... қана ... ... ... ... ... жоғарғы
наубайлы сапасын анықтайды. ... ... ... ... массасы
глиадиндардан және глютениннен тұрады, құрамы 70 ... ... ... ... ... ... астығындағы болжырдың шамасы 10 – нан 3%
арасында жатады немесе одан да көп. ... ... түсі ...... ... кемiнде 75 пайыздан кем болмау керек. Барлық ... ... ... ... ... және ... болып үш топқа бөлінеді. Отандық
және ... ... көп ... ... ... ... сапасы
топырақ-климаттық шарттарға, сортқа, негіздеушілерге, егiннiң мерзiмдерiне,
тыңайтқыштардың басқа факторларына тәуелдi ... ... ... сапасына жылдам әсер ететін фактор – тыңайтқыштар болып табылады.
Бидай дәнінің сапасына азот тынайткыштарының әсер ... ... ... ... ... сапасының
жоғарылатуларына мүмкiндiк туғызатын, дәннің ... ... ... және ... ... ... – азоты
тыңайтқыштар. Ең алдымен ықпалын тыңайтқыштардың ... және ... ... ... Әдетте азотты дозаларының үлкеюi мен оны
қолдануы фазаға жақын барлық масақтану мөлшері мен ... ... ... өсередi.
Көп зерттеулердің нәтижесінде азотты тыңайтқыштардың тиiмдiлiгi едәуiр
дәрежеде жылдық ... ... ... ... ... ... жылдарыда азотты тыңайтқыштарды астыққа салыстырмалы аз мөлшерде
қосуларын қамтамасыз етеді, ... ... ... ... оның ... ... ... сапасына фосфор тынайткыштарының әсер етуі.
Фосфор тынайтқыштарының дәнди дақылдар өнім сапасына тигізетін әсері
әртүрлі болып келеді: бир ... олар ... ... жаксартады, ал кей
жағдайда әсер етпейді, ақырында, өнімнің сапасын төмендетуы мүмкін. Мундай
әртүрлі іс әрекет, азот жане ... ... ... теңескен кезде ғана
озінің жағымды эффектісін көрсете ... ... ... калий тынайткыштарының әсер етуі.
Калий тыңайтқыштары бидайдың ... ... ... ... ... ... ... Калий тыңайтқыштарының ... ... ... ... сол ... азотты
тыңайтқыштардың белоктылығына ықпалын: себілген топырақтағы калий ... ... ... ... ... қолданылады және
тек одан әрі күшейтілген дозаларын оның ... ... ... ... Сондықтан өнiмнiң күштi ... ... аз ... ... ... ... ... әлсiз өсуiнде
астықтағы крахмалдың едәуiр үлкен екені байқалады. Сайып ... ... ... ... ... және оның ... ... керi байланыстар қалыптасады: белоктылығы
жоғарылағанда крахмалдылық төмендейдi. Калий ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштармен дурыс жагдайда
теңескен кезде ғана оң ықпал ете ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гетерогенді және өзгермелі сұрыптау7 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарын суару режимі4 бет
Зиянды жәндіктер (зиянкестер)10 бет
"Дәннің құрылымы мен оның анатомиялық бөліктерінің микроқұрылымының технологиялық маңызы"9 бет
"Ұн сорттарын пішіндеу және бақылау"9 бет
1917 жылғы Қазан төңкерісі және қазақ шаруалары113 бет
1926-1928 жылдардағы қазақ ауылындағы салық саясаты84 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстанның қоғамдық-саяси және экономикалық жағдайы26 бет
1970-1990 жылдардағы Қазақстан15 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь