Информация және информатика туралы мәлімет

Біз бәріміз бала кезімізден бастап информация алмасу процесіне қатысамыз. Кітап, газет және журнал оқығанда, радио
тыңдап, теледидар көргенде, мұғаліммен, ата-аналармен,
достарымызбен әңгімелескенде әртүрлі информация аламыз.
Адамдардың үйде, мектепте, жұмыста және көшеде бір-бірімен
сөйлесуі де информация түрлерінің: сөздердің, ойлардың,
хабарлардың, мәліметтердің алмасуына мысал бола алады.
Адамдардың араласуы мен бірге жүруі - жұмыс істеу, оқу және
ойнау - информация алмасуынсыз жүзеге аса алмайды. Берілген
информациялар өзімізге, заттарымызға қатысты айтылып,
айнала ортамызда болып жатқан оқиғалармен тығыз байланыста
болады.
Информацияны жазу мүмкіндігі пайда болғаннан бастап,
информация алмасу тек ауызба-ауыз айтумен немесе әртүрлі
қимылдармен ғана емес, оқу-жазу арқылы да беріле бастады.
Оқи білу жәнз ойын жазып жеткізе білу - адамзаттың сауаттылы-
ғының белгісі бола бастады.
        
        Информация және информатика
1.1. Информация
Біз бәріміз бала кезімізден бастап информация алмасу процесіне қатысамыз.
Кітап, газет және ... ... ... теледидар көргенде, мұғаліммен, ата-аналармен,
достарымызбен әңгімелескенде әртүрлі информация аламыз.
Адамдардың үйде, мектепте, жұмыста және көшеде бір-бірімен
сөйлесуі де ... ... ... ойлардың,
хабарлардың, мәліметтердің алмасуына мысал бола алады.
Адамдардың араласуы мен бірге жүруі - ... ... оқу ... - ... алмасуынсыз жүзеге аса алмайды. Берілген
информациялар өзімізге, заттарымызға қатысты айтылып,
айнала ортамызда болып жатқан оқиғалармен тығыз байланыста
болады.
Информацияны жазу ... ... ... ... ... тек ауызба-ауыз айтумен немесе әртүрлі
қимылдармен ғана емес, ... ... да ... ... білу жәнз ойын ... ... білу - адамзаттың сауаттылы-
ғының белгісі бола бастады. Ойды жазып қалдыру тек мағлұмат
пен хабар алмасу ғана ... ... ізгі ... ұрпаққа жеткізу мүмкіндігін берді.
XV ғасырда мәліметті қағазға ... ... ... ... ... ... ісін жолға қойып, адамзаттың алтын
ойларын тікелей көпшілікке ... ... ... ... ... ... шығару, көпшілік
кітапханаларының ашылуы адамзатты жалпы сауаттылыққа
жетелеп, мәдениеттің жаңа даму кезеңін бастады ... ... ... ... ... ... кез ... қашықтыққа жарық сәулесі-
нің тарау жылдамдығымен жеткізуге мүмкіндік берді. Ал теле-
дидардың шығуы үйде отырып-ақ, дүниеде не ... ... ... ... ... оқып ... бағдарламала-
рын толық жүзеге асыра алатын күйге жеткізді.
Мәліметтерді іздеу мен ... ... ... ... XX ... ортасында шыққан электрондық
есептеу машиналары (ЭЕМ, шет елдерде олар компьютер деп
аталады) берді. ЭЕМ-дер әуелде есеп-қисап жұмыстарын
автоматтандыру үшін ... еді. ... ... ... ... ... қағазга басып, ЭЕМ
экранына шығару қасиеттері бар екені анықталды. Оларды
дамыта отырып, архив жасау ісінде, мәтіндерді теріп түзетуде,
сызу мен графикалық жұмыстарда, ... ... де ... ... ... ... салаларында қолдана
бастадық
"Информация" термині латынның түсіндіру, баяндау, білу
деген үғымынан туындаған ... ... ... ... біз ауызша немесе жазбаша түрде,
қимыл не қозғалыс түрінде бере аламыз. Кез келген керекті
информацияның мағынасын ... оны ... ... ... ... бір ой ... үстінде мүғалім жаңа информацияны оқушыларға
жеткізеді, ал оқушылар оны қабылдап, мағынасын ... ... және ... ... Оқып ... ... компьютерден де алуға болады, мәселен ол
суреттерді, оған қажет түсіндіру мәтіндерін, тексеру сүрақ-
тарын арнайы ... ... ... ... ... ... қажет информацияны оқулық пен кітаптардан,
газет-журналдардан, теледидар хабарлары мен кинофильмдер-
ден алып, керектілерін дәптерге конспект түрінде ... ... ... ... ... мен ... түрінде,
анықтамалар мен есеп беру, кестелер түрінде кездеседі.
Осындай информацияларды ЭЕМ ... да ... ... кез ... ... ... белгілі бір мағлүматтар
береді. Ол біздің айналамызда не болғаны немесе не болып
жатқаны туралы деректер бере алады, мысалы: кеше не ... не ... ... ... ... ... көйлек киеміз
немесе қайда жүмыс істейміз деген сүрақтарға жауап бере
алады. Бірақ информация әрқашан белгілі бір түрде - әңгіме,
сурет, мақала және т.б. ... ... ... ... ... ... ... мен суреттер, спектакльдер
мен кинофильмдер - бәрі де информацияны жеткізу түрлері
болып саналады. Қандай ... ... де ... ... ... ... ... қиялдағы көрінісі болады.
Жалпы түрғыдан алғанда, информация - таңбалар ... ... ... әлемнің, заттың бейнесі болып
саналады. Информация алу дегеніміз - бізді қоршаған
қүбылыстар меи нысандардың өзара байланыстары, ... ... ... ... жөнінде нақты мағлүматтар
мен мәліметтер алу дегш сөз.
Сонымен, информация - белгілі бір нәрсе (адам, жануар,
зат, құбылыс) туралы ... мен ... ... ... ... заттық мазмүны оның негізгі
қасиеттерін - дәлдігі мен толықтығын, бағалылығы мен
қажеттілігін, анықтылығы мен түсініктілігін ашуға көмектеседі.
Информация ... ... ... ... ... болса,
оның дәл болғаны. Дәлдігі жоқ информация оны түсінбеу-
шілікке және соған байланысты теріс шешім ... ... ... информация оны түсінуге және белгілі бір шешім
қабылдауға жеткілікті ... онда оның ... ... толық болмауы ол жөнінде белгілі бір түжы-
рымға келуге кедергісін тигізіп, қателікке үрындыруы мүмкін.
Информацияның бағалылығы, оны ... ... ... шеше ... байланысты болады.
Өзекті (дер кезінде берілген) информация жүмыс шарттары
өзгерген жағдайда өте ... ... ... әрі ... ... ... ... оның пайдаға аспайтыны өзінен-ақ белгілі. Егер
информацияны пайдаланушылар тілінде жазса, ол тусінікті
болады.
Информация түрлері: мәтін, сурет, фотобейне, ... ... ... магниттік жазба және т. б.
Қоғамның даму кезеңдерінде адамдар ... ... ... ... мен ... тілі, сызу-сурет
тілдері, музыка тілі мен сөйлесу тілдері, ... ... ... ... ... ... ... - белгілі бір тілдің кез келгея сөздерін құрай алатын
символдарының жиыны.
Алфавит мысалдары:1. ... ... A, B, С, D, E, F, G, H, I, J, K, L, ... О, Р, Q, R, S, T, U, V, W, X, Ү, Z.
2. Қазақ алфавиті: А, Ә, Б, В, Г, F, Д, Е, Ё, Ж, 3, И, Й, К, Қ, ... н, ң, о, ө, п, Р, с, т, у, ұ, ү, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ, ... I, Ь, Э, Ю, ... Табиғи (натурал) сандар алфавиті: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, ... ... ... ... 0, ... сандар алфавитінің қарапайымдылығы оны есептеу
техникасында кең қолдануға мүмкіндік берді. 0 жәж 1 мәндері
ЭЕМ-дерде "магниттелген - ... ... ... ... жоқ", "іске қосылған - қосылмаған" деген сияқты
және тағы да басқа физикалық қалыптармен көрсетіледі. Екілік
сандар көмегімен кез келген алфавиттің символдары ... ... ... яғни бұл - кез келген тілде жазылған
мәлімет екілік кодтар түрінде бейнелешді деген сөз.
Мысалы, ЭЕМ-де латын, қазақ алфавиттерінің әріптері жәнз
цифрлар 0 мен 1 ... ... ... ... ... Код Әріп Код Сан ... 10000000 A 01000001 0 ... 11110000 В 01000010 1 00110001
Б 10000001 С 01000011 2 00110010
В 10000010 D 01000100 3 00110011
Г 10000011 Е 01000101 4 00110100
F 11110001 F 01000110 5 ... ... сөз ... мынадай екілік сандармен
бейнеленеді:
AHA - 10000000 10001011 10000000
Компьютердің жадында сақталатын информацияның барлық
түрлері - ... ... ... ... ... ... - бәрі де екілік сандар тізбегі түрінде
жазылады. Сондықтан есептеу техникасында 0 мен ... ... сан ... ... ... бит ... Бит - ағылшын тіліндегі bit (binary digit - ... ... ... сөз. ЭЕМ-де қолданылатын символдық таңба-
ларды бейнелейтін сегіз ... ... ... "байт" (ағыл-
шынның byte деган сөзінен) деп атау келісілген.
Сонымен 1 байт ... ... ... ... орна-
ласқан 8 биттен тұрады, мысалы,
Е - 10000101, е - 10100101, / - 00101111, 8 - 00111000
т.с.с.
Кез келген ондық сан ... бір ... ... ... ... жәнз ... санды қайтадан ондық санға айналдыру
қиын емес. Ал ... мен ... ... болсақ, олар
ретті түрде жазылып, әрқайсысы тұрған нөміріш сәйкес екілік
кодқа ие ... ... ... ... ... ... ... көбейтуге және бөлуге болады.
Екілік сандарды ондық сандарға айналдыру ережесі қиын
емес, ол үшін мына ... ... 010 1Ш 210 310 410 510 610 1010 ... 02 12 102 112 1002 1012 1102 10102 1011,
Мүнда жоғарғы жолда 1-ден 11-ге дейінгі ... ... ... ... ... сәйкес екілік сандар жазылған.
Екілік сандарды ондық сандарға айналдыру олардың әрбір
разрядын (1 немесе 0 санын) түрған орнына байланысты екінің
дәрежелеріне - 1, 2, 4, 8, 16, ... ... ... сандарды
қосу арқылы жүргізіледі. Мысалы, 1011 болып жазылатын
екілік сан ... ... ... ... 22 21 2° - ... ... ... санның
разрядтарымен көбейтіліп қосылады
1 0 1 12 = 1*23+0*22+1*2'+1*2°=8 + 0 + 2+ 1 =11]0
Керісінше ондық ... ... ... ... ... ... екіге бөлеміз, шыққан бөліндіні тағы екіге бөлеміз,
одан шыққан санды да, осылайша бөлінді ... тең ... ... бөле ... Ең соңғы бөліндіден басталып
жазылатын қалдық сандар тізбегі ізделініп отырған екілік
санның таңбаларын ... Енді 12 ... ... ... санға
айналдыру мысалын қарастырайық:
12│ 2
12│ 6 │ 2
0 6 │ 3 │ 2
0 2 | 1
1
Нәтижесі - 11002деген екілік сан ... ... ... - ЭЕМ ... ... ... түрлендіру, жеткізу және оны пайдалану заңдылық-
тары мен тәсілдерін зерттейтін жаңа ғылыми пән.
Информатиканы ... ... бұл ... тек ... ... ... мен ... жұмыс істеу
принциптерін түсіндіріп қана қоймай, қоғамдық өмірде және
адамдар арасында информацияны кеңінен ... ... ... ... ... береді.
Қазіргі кезде жаңа ЭЕМ-дер күнбе-күн пайда болып,
олардың даму процесі үздіксіз ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... жинау
және беру тәсілдері де күннен күнге дамып келеді. Осы
себептерге байланысты информатика жиі өзгеріске ... пән ... ... да, оны ... ... ... барады.
Информатиканың негізгі объектісі, яғни оның шикізаты мен
беретін өнімі информация болып саналады. Сондықтан
"информация" үғымы информатика мен ЭЕМ-де ... ... ... ... бірі ... ... Информация және есептеу машиналары
Бүл күнде ЭЕМ информацияны өңд^дің ең негізгі құралы
болып саналады. 70-жылдарда ... ... жаңа ... - жеке ... ... ... шығаруға жол ашты. Олар қазір де
мектептерде, институттарда, баспаханаларда, т.б. орындарда
кеңінен қолданыла бастады. Мұндай компьютерлерді оқуда,
жұмыста, ойнау ... тағы да ... ... ... болады. Осы компьютерлерді өндіріс пен жобалау
ісінде, ғылыми-зерттеу істері мен білім беруде пайдалану
миллиондаған ... ... ... ... ... ... ... деуге болады.
Ең алдымен ЭЕМ-дер өндірістің автоматтандырылған
технологиясын жасауға мүмкіндіктер ашып береді. Оның
үстінг, сол технология көмегімен ЭЕМ-дермен басқарылатын
жаңа машина, құрал-сайман және ... ... ... XXI ғасырдың басында есептеу
машиналары "адамсыз" жүмыс атқара алатын өндіріс
технологиясын жасау мүмкіндіктерін беріп отыр. Осы сияқты
"болашақтың" фабрикаларында қолмен істелетін ... ... ... да, адамдардың рөлі өндірісті
жоспарлау, роботтар жүмысын басқару және ЭЕМ көмегімеи
жаңа бүйым жасау ... ... ғана ... ... ... көптеген қызмет салаларында ЭЕМ-дерді
пайдалану адамдарға информацияны жинау, дайындау және
өңдеу жүмыстарын оңайлатып, жобалау жәнз ғылыми-зерттеу
жүмыстарын жылдам жүргізуге ... ... ... келе ... олар физика мен математика, химия
мен биология сияқты және басқа да пәндерді оқып-үйрену ісіне
үлкш көмек ... ... ... және оларды өз жұмысында
пайдалана білу бұдан бүрынғы аталарымыздың қаламсаппен
сауат ашқаны сияқты, алдағы 10-15 жылда біздер үшін ... зат ... ... ... негізін
қалайды.
Компьютерлік сауаттылық деп компьютерді пайдалана
отырып, оқу, жазу, есептеу, сурет салу және информация
іздеу жолдарын меңгеруді айтады.
ЭЕМ-ді жүмыста тиімді пайдалану ... бір ... ... ... ... яғни ол ... ... болып
саналады. Ол үшін ЭЕМ-нің нггізгі мүмкіндіктерін жақсы білу
қажет, олар: мәселелерді (есептерді) айқын түрде қоя ... ... ... ... және ... ... ... есеп шығаруға керекті мәліметтерді айқындай білу мея
алынған нәтижелерді талдау тәсілдерін әрбір адамның жетік
меңгеруі болып табылады. Мұндай ... ... ... ... заңдарын білуге барып тіреледі.
1.4. Жаца информациялық технологиялар
Кәдімгі информациялық ... деп ... ... ... ... ... ... өңдеу
және жеткізу процестерін айтады. Жаңа информациялық
технологиялар деп ЭЕМ-дер мен олардың желілері арқылы -
әсіресе дербес компьютерлер ... ... - ... жинау, жеткізу және өндеу технологияларын айтады.
Информациялық процестер - ... ... ... ... қүрылғыларда және қоғамдық
өмірде информацияны жеткізу, жинақтау жөне түрлендіру
процестері.
Дербес ЭЕМ-дер - жүмыста жөне үйде адамның
пайдалануына арналған ... ... ... ... кітаптар және әртүрлі
қүжаттар дайындауда мәтін теріп, оны түзету үшін ... ... ... ... ... артықшылығы талас тудырмайды, олар:
қателердің азаюы, материалдарды дайындау жылдамдағының
өсуі, оларды безендіру сапасының да артуы. Басып шығарылуға
тиіс ... ... ... ... ... ... бар ... негізінде істейтін шағын баспа
жүйелері одан да ыңғайлы жабдық болып есептеледі.
Сондай-ақ жаңа ... ... ... -
ЭЕМ жадындағы сақталған картотекадағы, каталогтардағы,
әртүрлі архивтер мен ... ... ... ... ... ... іздеп
табуға бо латын ә р т ү р л і ... ба засы м ... ... Жаңа ... дамуын ЭЕМ желілеріне негізделген
электрондық почтасыз, байланыс желілері мен информациялық
коммуникацияларсыз көзге елестету мүмкін емес.
Қоғамымызды дербес компьютерлермен, ЭЕМ ... ... ... қамтамасыз етсек,
информацияны пайдалану, алу және тарату істерін
ұйымдастыру жаңа сатыға көтеріледі. Олар ... ... ... информацияны алу мен таратуды
толықтыра отырып, қоғамымызды ақпараттандыру
процестерін арттыра түседі. Жаңа ... ... ... ... ... ... мәнін ашып алу қажет. Қоғамдық
дамудың алғашқы кезеңдерінде "технология" деп белгілі бір
бұйымдарды жасау кезіндегі тәсілдер жиынын айтатын еді.
Өндірістің күрделіленуі, оны механикаландыру ... ... ... ... ... және т.б. ... ... мен оған керекті техникалық жабдықтар
жиыны ретінде қабылдауды қалыптастырды.
Есептеу машиналарын басқару қүрылғылары ретінде
пайдалану мен ... ... осы ... ... технологиялары оны қайта қүру істері мен оған кететін
жұмыс көлемін әлдеқайда оңайлатып жіберді. Осыған орай
қазіргі "технология" үғымына, аз дегеннің өзінде үш ... ... ... жабдықтар, оны құрастыру тәсілдері мен
оны ойдағыдай ұйымдастыру жолдары және оның ... ... мен ... ... ... ... және т.б. ... техникалар кіреді. Бірақ
олардың бәрі де мәліметтер базасы мен информация қорлары
бар, ЭЕМ арқылы жобалау жабдықтары және т.с.с.
мүмкіндіктері бар компьютерлік техникаға негізделгеи ... Ал ... ... үшін ЭЕМ ... қалай
басқаруға болатынын анықтайтын программаларды білуіміз
керек. Кез келген жаңа жүмысқа ЭЕМ-ді пайдалану үшін оған
жаңа қосымша қүрылғылар алғаннан гөрі ... ... ... aлy ... ... ... программалар оның іс-әрекетінің реттілігі
мея ережелерін және оған қосылған құрылғылардың да қызмет
ету ерекшеліктерін анықтауға жол ашады. Әрбір компьютердің
программалар жиыны оны ... бар ... ... Егер ... ... ... да жұмыс атқара алмайды.
Кез келген ЭЕМ-мея жұмыс істеу оның программаларын оқып
үйренуден басталады. Ал әрбір үлкен, ... ... ... ЭЕМ түрлерінде көптегеы программалық жабдықтар бар,
сондықтан ЭЕМ-ді үйрену оның программаларымен танысудан
басталады.
Сұрақтар
1. Компьютерлік сауаттылық деген ... ... ... ... ... ... ... кеге күнбе-күн дамып отыратын ғылым?
4. Информация дегеніміз не?
5. Информация ... ... ... ... не? Бит, ... ... ... Информацияның қандай түрлерін білесіздер?
7. Информациялық технология деген не және оның жаңа
информациялық технологиялардан айырмашылығы неде?
8. Информациялық процестер дегее не?
9.Дербес компьютер деп ... ... ... Ертеңгі күннің технологияларында ЭЕМ програм-
маларының атқаратын рөлі қандай?__

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Информация және информатика8 бет
Информация, информатика49 бет
Мәліметтер14 бет
Мәліметтер визуализациясы және зерттеу қорытындылары4 бет
Мәліметтерді сақтау, өңдеу және қолдану 32 бет
Мәліметтердің өзара байланысы мен информациялық қарым-қатынасы.43 бет
Қоймадағы тауарлы материалдык құндылықтарды есепке алу негізі49 бет
Қонақ үйінің жұмысын автоматттандыр65 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары туралы ақпарат18 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь