Cалықтардың қызмет етуінің теориялық негіздері


Кез -келген мемлекет белгiлi бiр материалдық-қаржылық базасынсыз өмiр сүре алмайды. Басқаша айтқанда мемлекет өзiнiң аппарытын ұстау және жүктелген функцияларын атқару процесiнде туындайтын шыңындарды жабу үшiн ақшаны иеленедi. Қажеттi ақшаны шығарылған товарды сату жолымен алуға болады. Бiрақ мемлекеттiк қарекет өзiнiң табиғатында товар түрiндегi жаңа құнды қалыптастырмайтын басқарушылық қаракетке жатқызылыды. Мемлекет өзiне қажеттi ақшаны табуда көптеген әдiстер қолданады. Бiр жағдайда меншiк иелерiнiң мемлекетке өз ерiктерiмен ақшаны беруiнде мемлекеттiк займ әдiсiн қолданса, бiрде- мемлекет өз мүлкiн қолданудан табыс алса, ал ендi бiрде- мемлекет қандай да бiр товарларды сатушы ретiнде қызмет көрсетулерден төлем алады. Осындай әдiстердiң бiрi - салық. Әдебиеттерде салықтар және кең мағынады кездеседi.
Кең мағынада, салық- бұл мемлекет табысына алынатын кез- келген ақша қаражаты. Салық мемлекеттің пайда болуымен қатар пайда болып, оның өмір сүруінің негізі болып табылады.
Тар мағынада салық дегенiмiз, бұл мемлекетпен белгiленген, оның пайдасына жүргiзiлетiн және белгiлi бiр талаптарға жауап беретiн анықталған төлемдердiң алуан түрлiлiгi түсiндiрiледi. Салық мемлекеттiң атрибуты.

Пән: Салық
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




1- бөлім. Cалықтардың қызмет етуінің теориялық негіздері
1-тақырып. Салықтардың экономикалық мәні. Салықтар мен салық салуды
құрудың негіздері
Мақсаты: салықтың экономикалық мәні және мазмұнын ашып, салық
салуды қалыптастырудың негізін қарастыру.
Тақырып бойынша негізгі түсініктер: салық, салық салу, салық
функциялары, салық белгілері, салық салу прициптері, салық салу
әдістері, салық салу элементтері: объекетісі, субъектісі, базасы,
ставкасы, заты, кезеңі, мерзімі, жеңілдігі, бірлігі.
1. Салық, экономикалық мәні мен мазмұны
2. Салықтың сипатты белгілері мен функциялары
3. Салық cалу түсінігі, принциптері мен әдістері мен элементтері

1* Кез -келген мемлекет белгiлi бiр материалдық-қаржылық базасынсыз
өмiр сүре алмайды. Басқаша айтқанда мемлекет өзiнiң аппарытын ұстау және
жүктелген функцияларын атқару процесiнде туындайтын шыңындарды жабу үшiн
ақшаны иеленедi. Қажеттi ақшаны шығарылған товарды сату жолымен алуға
болады. Бiрақ мемлекеттiк қарекет өзiнiң табиғатында товар түрiндегi жаңа
құнды қалыптастырмайтын басқарушылық қаракетке жатқызылыды. Мемлекет өзiне
қажеттi ақшаны табуда көптеген әдiстер қолданады. Бiр жағдайда меншiк
иелерiнiң мемлекетке өз ерiктерiмен ақшаны беруiнде мемлекеттiк займ әдiсiн
қолданса, бiрде- мемлекет өз мүлкiн қолданудан табыс алса, ал ендi бiрде-
мемлекет қандай да бiр товарларды сатушы ретiнде қызмет көрсетулерден төлем
алады. Осындай әдiстердiң бiрi - салық. Әдебиеттерде салықтар және кең
мағынады кездеседi.
Кең мағынада, салық- бұл мемлекет табысына алынатын кез- келген ақша
қаражаты. Салық мемлекеттің пайда болуымен қатар пайда болып, оның өмір
сүруінің негізі болып табылады.
Тар мағынада салық дегенiмiз, бұл мемлекетпен белгiленген, оның
пайдасына жүргiзiлетiн және белгiлi бiр талаптарға жауап беретiн анықталған
төлемдердiң алуан түрлiлiгi түсiндiрiледi. Салық мемлекеттiң атрибуты.
Салықтың экономикалық мәні- бұл, олардың мемлекеттің өзіне жүктелген
міндеттері мен функцияларын орындауы үшін шоғырландыратын ұлттық табыстың
бөлігін ұсынуы.
Салық бiр мезгiлде материалдық, экономикалық және құқықтық категория
ретiнде көп қырлы күрделi құбылысы.
Материалдық мағынада салық -бұл белгiленген мерзiм мен бекiтiлген
тәртiпте салық төлеушiнiң мемлекетке беруi тиiс анықталған ақша сомасы.
Экономикалық категория ретінде, салық- бұл, бекітілген мөлшерде,
келісілген мерзімде және анықталған тәртіпте төлеушіден мемлекетке бір
жақты құн қозғалысына негіз болатын ақшалай қатынастар.
Құқықтық мағанада, салық- бұл, анықталған мөлшерде, келісілген мерзімде
және алдын-ала анықталған тәртіпте тұлғаның мемлекетке ақша сомасын беру
міндеттемесін туғызатын мемлекеттік бекітілім.
2* Салықтың материалдық белгісі оның төлеушінің мемлекетке беруі тиіс
белгілі бір ақшалай сомада немесе заттың белгілі бір саны түрінде болуы.
Салықтың экономикалық белгілері:
❖ мемлекет пайдасына ЖҚӨ-ді бөледі;
❖ ақшалай нысанда иеленеді;
❖ қайтарымсыз төлем болып табылады;
❖ оны төлеу эквивалентсіз сипатты иеленеді;
❖ оны төлеу кезінде меншік нысаны өзгереді;
❖ ол тұрақты экономикалық қатынастарды туғызады.
Салықтың құқықтық белгілері:
❖ салық мемлекетпен өкілеттендірілген органмен белгіленеді;
❖ салық құқықтық нысанда ғана болады;
❖ салық мемлекеттік бір жақты бекітілім;
❖ салықты белгілеу салықтық міндеттемені туғызады;
❖ салық мәжбүрлік сипатты иеленеді;
❖ салықты төлету жолымен ақшаны алу заңдық сипатты иеленеді
Салық функциялары:
1) фискалдық немесе бюджеттік функция – мемлекет функциясын
атқаруға қажетті ресурстарды жинауды қамтамасыз етеді.
2) бөлу немесе әлеуметтік функциясы –
3) реттеу функциясы өз кезегінде 3- бөлінеді
✓ ынталандырушы;
✓ шектеуші;
✓ ұдайы өндірістік (қоршаған ортаны ластағаны үшін төлем).
4) бақылау функциясы
5) марапаттаушы (салықтық жеңілдіктерді ұсыну)функциясы
3*Салық салу заңдық фактор ретінде салық төлеудің белгіленген ақша-
қаражат сомасын бөлумен байланысты туындаған міндеттеме. Осы міндеттемені
орындау салық салу түсінігімен біріктіріледі.
Салық салу мәселелерімен айналыстаын ғалым Т. Юткинің айтуынша, салық
салу экономикалық-құқықтық категория болып табылады.
Салық салу өзімен бірге біржақты эквивалентсіз мәжбүрлеу, әкімшілік
үстемдік жолымен жалпы мемлекеттік қолдануға корпоративтік және жеке
меншіктің табыстарының бір бөлігін алуын білдіреді. Құнның ақшалай нысанын
қайта бөлідің объективті процесі негізінде қалыптасқан экономикалық ұйымдық
және құқықтық қатынастар жиынтығын ұсынады.
Салық салу екі аспектіде қарастырылады:
1. Салықты белгілеу
2. Белгіленген салықтың төленуіне қол жеткізу.
Салық салу – салықты белгілеу мен алу бойынша жүогізілетін мемлекеттің
қарекеті.
Салық салудың мақсаты – мемлекеттің ақша қаражатына деген қажеттілігін
қанағаттандыру.
Салық салудың әдістері мемлекеттің салық қарекетімен байланысты
анықталады.
Салық салудың құрамдас бөліктері:
1. Мемлекеттің салық қарекеті салықты белгілеу мен қолданысқа енгізу
арқылы өзара үйлесімді мемлекеттік салық жүйесін қалыптастыру;
2. Салық салу аясында мемлекеттік органдардың құзырлығын анықтап,
уәкілдерді анықтау;
3. Мамандырылған салық органдары жүйесін құрып, олардың қызметін
қамтамасыз ету;
4. Салық заңдарын сақтау мен міндеттемелерінің атқарылуына салық
заңдарында қарастырылған салықтық бақылауды ұйымдастыру мен мен жүзеге
асыру;
5. Салықты жинағанда салық төледің мәжбүрлі және ерікті төлеу жолымен
уақытылы және толығымен қамтамасыз ету;
6. Салық заңдарын бұзған үшін және оған жол берген тұлаларды заңдық
жауапкершілікке тартуда салық заңдарының сақталу режимін қамтамасыз ету.
Салық қарекетінің әдісі деп мемлекет салық салуды ұйымдастыру да
және оны жүзеге асыруда қолданыатын амалдар мен тәсілдер
түсіндіріледі.
Салық қарекетінің негізігі әдістері:
1) Салықты белгілеу және қолдануға еңгізу;
2) Салық төлеушілерді есепке алу;
3) Салық түрлері бойынша салық салу объектілерін есепке алу;
4) Салықтың окладты түрлерін есепке алу;
5) Табыс алу көзінен салықты ұстауды ұйымдастыру;
6) Салық төлеушілерді кейбір категориялары үшін салықтық есеп
берунысанын анықтау;
7) Салық төлеушінің салықтық міндеттемелерін, ал салық
объектілерінің жинаушыларының, банктердің және т.б. салық салумен
байланысты тұлғалардың салықтық міндеттемелерін атқарылуына
бақылау жүргізу;
8) Жоғарыда айтылғандарды қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдау;
9) Мемлекеттің салық қызметін ұйымдастыру;
10) Салық заңдарын бұзғаны үшін заңды жауапкершілікті белгілеу;
11) Салық заңдарының бұзылуына кінәлілерді жауапқа тарту.
Мемлекеттің салықтық қарекетінің сипаты мен салық салудың мәнін
анықтау салық салудың принциптері туралы мәселені туғызады.
Салық салу принциптері тарихи танымдылықты иеленеді. Адам Смит
Кейінірек Салық төлеушінің құқықтар декларациясы деп аталған бұл
принциптер Салық салудың классикалық принциптері атауына ие болды.
1. Әділдік принципі- кімде- кім табысын мемлекеттің қорғалуы
нәтижесінде алатындықтан, оны қолдауға қатысуы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Валюталық жүйелер және олардың қызмет етуінің теориялық негіздері
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызмет етуінің тиімділігі
Қазақстанда акционерлік қоғамдардың қызмет етуінің ерекшеліктері
Педагогикалық жүйенің қызмет етуінің әлеуметтік-педагогикалық және уақыттық шарттары
Нарықтық қатынастар жағдайларында экономиканың сапасын көтеру механизмінің қызмет етуінің теориялық және әдіснамалық негіздерін зерттеу
Мемлекеттік басқару субъектісін тиімді ұйымдастыру мен қызмет етуінің мәселелері
Нарықтық экономиканың теориялық негіздері
Педагогиканың теориялық-әдіснамалық негіздері
Мемлекет, теориялық негіздері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь