Бюджетаралық қатынас- бюджет процесін дамытудың бірден-бір қайнар көзі

Бюджетаралық қатынастар- бұл тұрақты немесе ұзақ мерзімді елдің бюджеттік жүйесіне түсетін кірістер, шығыс өкілеттіліктерді шектеу, тұрақты және ұзақ мерзімді негізде реттеуші салықтардың бекіту нормативтерін анықтау, бюджеттік реттеу тәртібі бойынша жоғарғы деңгей бюджеттерінен төменгі бюджеттерге қаржыларды қайта тарату, қосымша шығындар туғызатын шешімдер қабылдаумен немесе шығыс өкілеттіліктерді берумен байланысты шығындардың орнын толтыру, қайтымды ақылы және ақысыз негізде уақытша көмек көрсету, сонымен қатар биліктің әртүрлі деңгейлері және бір билік деңгейінің әртүрлі мүддесінде, шығындарды қаржыландыру үшін аумақтарды біріктіру бойынша бюджеттік үдеріс барысында мемлекеттік және муниципалдық билік органдары арасында пайда болатын, экономика-құқықтық қатынастар. Берілген анықтаманың принциптік ерекшеліктері мынадай:
 Мұнда бюджетаралық ретінде қарастыруға болатын, бюджеттік үдеріс барысында пайда болатын қатынастардың толық тізімі келтірілген;
 Берілген анықтамада бір деңгей бюджеттері арасындағы қатынастар да бюджетаралық қатынастарға жатқызылған.
1. «АльПари» журналы, №4, 2004ж. Мырзабай Л.У.
2. «Ақиқат» журналы, №7, 2006ж. Тілеужанова Д.
        
        Бюджетаралық қатынас- бюджет процесін дамытудың бірден-бір қайнар көзі
Бюджетаралық қатынастар- бұл тұрақты немесе ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... шектеу, тұрақты
және ұзақ мерзімді негізде реттеуші салықтардың бекіту нормативтерін
анықтау, бюджеттік ... ... ... ... ... ... бюджеттерге қаржыларды қайта тарату, қосымша шығындар туғызатын
шешімдер қабылдаумен ... ... ... ... байланысты
шығындардың орнын толтыру, қайтымды ақылы және ақысыз негізде уақытша ... ... ... ... ... ... және бір билік
деңгейінің әртүрлі мүддесінде, ... ... үшін ... ... бюджеттік үдеріс барысында мемлекеттік және муниципалдық
билік ... ... ... ... ... ... ... принциптік ерекшеліктері мынадай:
➢ Мұнда бюджетаралық ретінде қарастыруға болатын, бюджеттік үдеріс
барысында пайда болатын қатынастардың ... ... ... ... ... бір ... ... арасындағы қатынастар да
бюджетаралық қатынастарға жатқызылған.
Бюджет ... ... ... қызмет етуінің ұйымдастырушылық
нышаны болып табылады. Бұл елдің бүкіл аумағындағы әлеуметтілік әділеттілік
принципін сақтау ... ... ... икемділікті қамтамасыз ету
маңыздылығымен, бюджет қаржыларын пайдалану тиімділігімен шартталған.
Бюджетаралық қатынас- ... ... ... ... ... тұрақты қоғамды және өнімі ... ... ... ... ... теңестіру мәселелерін шешпейінше мүмкін емес.
Бюджетаралық қатынастарға жалпы алғанда мыналар жатады:
• Жеке ... және ... ... ... үшін
жауапкершілікті республикалық және жергілікті деңгейлер арасында бөлу
және заңдық тағайындауға негізделген шығыстарды тарату,
• Бюджеттік жүйенің әрбір деңгейіне ... ... ... шамасын негіздеу;
• Барлық деңгейдегі бюджеттер кірістерінің көздерін ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың мәнін, олардың ұйымдастырылу
ретін және ерекшеліктерін зерттеу ... ... ... ... бюджетаралық қатынастар қалыптасатын, ... ... ... олардың бюджетаралық қатынастарға және бір деңгей
бюджеттері арасындағы қатынастарға ... ... ал ... ... болу ... ... оларды үш негізгі блоктарға
бөлуге болады. Олар: бюджеттік жүйе деңгейлері ... ... ... ... ... толық немесе бөлшектеп шектеу; бюджетаралық
реттеу; бірігіп қаржыландыру шаралары бойынша және ... ... ... ... ... бойынша бюджетаралық қатынастар.
Республика үшін бюджетаралық қатынастарды реттеу өте ... ... ... ... ... ... ... жетілдірілмеуіне
байланысты әртүрлі деңгейлердегі билік органдарының көптеген қаржылық
мәселелері өршуде. ... ... ... ... ... бюджеттер арасында қарсы қаржылық ағымдардың болуы, ... ... ... ... ... ... барлығы
жергілікті билік органдарының, халықтың өмірлік ... ... ... айырады, сонымен қатар сәйкес аумақтарда тиімді салықтық-
бюджеттік саясатты жүргізуге кедергі ... ... ... шешу және ... бюджеттік
қаржылық ағындарды оңтайландыру үшін бюджеттік жүйенің барлық ... ... ... салықтарды бекіту жүйесін жетілдіру қажет. Осы
мәселені шешуге мүмкіндік жасау үшін салықтар тізімі шектеулі. Басты мақсат-
оларды әртүрлі деңгейдегі ... ... ... Бүгінгі таңда осы
мәселе төңірегіндегі ... үш ... ... Салықтарды бюджеттік жүйенің қандай да бір деңгейіне бекіту немесе
олардан бөлулердің мақсаттылығы;
2. әртүрлі деңгейдегі ... ... ... ... «бір ... ... қағидасы бойынша бюджеттік жүйе деңгейлеріне
салықты бекіту мақсаттылығы.
Салықтарды бекіту жүйесінің негізін салушы қағидаларды анықтамайынша,
әртүрлі деңгейлердегі бюджеттерге салықтардан бөлуге және ... ... ... қол ... не тәжірйбелік, не теориялық тұрғыдан мүмкін
емес. Қағидаларды таңдау ... жүйе ... ... ... бюджнттік қаржылық ағындарды оңтайландыру ... ... ... да бір ... ... ... күш жұмсау өте
қауіпті, ал ... ... ... ... ... ... көптеген ұсыныстарда авторлар бюджет жүйесінің тек қандай
да бір деңгейінің жұмысы үшін ... ... ... ... ... Деңгейаралық бюджеттік ... ... ... бір жақсы көзқарасы елдің бюджнт ... ... ... ... ... және ... да бір белгілі билік деңгейінің мүддесін көздемей жалпы ... ... ... ... шешу ... шығуы қажет.
Бюджетаралық қатынасты реформалаудың негізгі ... ... ... ... ... таратылатын бюджеттік қаражаттардың тұрақты сандық
қатынасын анықтау реті емес, жедел өзгеретін ... ... ... ... арасында бюджеттік қаражаттарды тарату
тетігін және бюджетаралық қатынастарды ұйымдастыру ретін үнемі жетілдірудің
серпінді процесінің реті ... Бұл ... ... ... ... ... ағымдағы және болашақтағы
бюджеттік саясатты ... ... ... ... Бұл бір ... үлгінің салыстырмалы тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік
беретін, елде ... ... ... ... ... бюджеттер арасында бюджеттік қаражаттарды тарату
тетігіне сәйкестендірілген тұжырымдамалық ережелерді ... ... ... ... ... тетікті талдау және оларды жою мақсаттарын
айқындау ... ... ... ... ... ... ретінде келесідей бөлінеді:
• Бюджеттік жүйенің ... ... ... және ... ... Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін арттыру үшін ... ... ... қажет негізгі қағидалар
айтарлықтай өзгеріске ұшыраған жоқ. Оларға ... ... ... қатынастардың барлық қатысушыларының ... ... ... ... ... кіріс көзінің
жауапкершіліктерінің және шығыс ... ... ... ... қамтамасыз етілуінің деңгейін теңестіру мақсатында,
бюджеттер арасындағы қаражаттарды объективті ... ... ... ... ... ... ... жетіспеушілікті жою және
бюджетаралық қатынастарды реформалау мақсатында мыналарды шешу керек:
... ... ... ... ету ... ... ... сауықтыру;
➢ Қарсы қаржылық ағындарды төмендету;
➢ Қаржыларды бөлу шарттылығы және оларды ... ... ... және ... ... ... дотациялық аумақтарға қосымша қаржылық қолдауды қамтамасыз
ету;
➢ Мемлекеттік билік ... және ... ... ... және ... ... ... жоғарылатудағы бюджеттің
теңестірілуін қамтамасыз ету шығындарын оң пайдалануға ... ... және ... бюджеттер арасындағы бюджетаралық
қатынастарды өзара байланыстыруды қамтамасыз ету.
Бюджеттер ... ... ... ... ... ... ... объективті нормалары, формулалары қажет. Аумақтық бюджеттер
мәселелері Келесідей жолдармен шешілуі мүмкін:
▪ Меншікті кірістерді ... ... яғни ... ... ... ... елеулі, жиналуына қарай нақты және ыңғайлы аумақтық
салықтар енгізу;
▪ Бюджеттік жүйе үзбелері ... ... ... ... ... ... тарату жолымен;
▪ әрбір аумақтық бюджеттің кірістерін және ... жыл ... ... аумақтық-экономикалық және әлеуметтік-экономикалық дамуы
деңгейлерді жедел күрт дифференциалдау кезінде олардың ... ... ... ... ... қалыптастыру жағымсыз салдарға
әкеледі. Кейбір ... ... айта ... ... болмауынан
экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан артта қалған аумақтар жойылуға мәжбүр
болады. Сондықтан билік органдарының арасында өкілеттілікті емес ... ... ... ... ... және ... нормативтік
негізде қалыптастыру қажет. Индустриалды немесе ... ... ... жаңа ... ... ... аудару кезінде
әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі әртүрлі облыстар, топтар арасындағы
салықтық ... ... ... ... Бұл республика
экономикасының қаржылық экономикалық баланстан болуынан ... ... ... ... ғылыми негізді нормативтік базаға ауыстыруға
негізделген. Мұндай нормативтік ... ... ... аумақтық
бюджеттерге қойылатын келесідей талаптары қарастырылады: бюджеттерді
нығайту; ... ... ... мүдделерінің өзара
байланысын қамтамасыз ... ... ... ... үшін өте ... мәселелерге айналды. Қазақстан Республикасының бюджет кодексіне
сәйкес бюджетаралық қатынастарды реттеу ... ... ... ... |
|нысандары ... және ... ... ... және аудандық (облыстық |
|республикалық маңызы бар ... ... бар ... ... ... ... ... арасында | ... ... ... ... ... трансферттермен |
|Бюджеттік несиелермен ... бөлу ... ... ... ... ... айқындаған кезде бюджеттер
деңгейлерінің әрқайсысының салықтық ... ... ... ... бағалау нәтижелері, бекітілген заттай нормалар
ескеріледі. Жекелеген ... ... ... іске ... ... ... облыстық бюджетте бекітілген, бюджет субвенцияларын
есептеу кезінде ескерілмеген сомма шегінде жоғары тұрған бюджеттер ... ... ... ... ... ағымдағы мақсатты трасферттер
болып табылады. Республикалық бюджеттен және облыстық ... ... ... ... республикалық маңызы бар қалалар,
аудандар бюджетіне қаржы бір жыл ішінде инвестициялық бағдарламаларды іске
асыруға және ... ... ... ... ... ... бюджеттік қатынастардың ұйымдық нысандарын ... ... ... ... екі жүйені анықтап бермек. ... ... мен ... ... ... ... ... жүйесі болып табылады. Бұл екі жүйе бірге қызмет етеді және ... ... ... ... ... ені жағы ... мен кірістерді бюджеттер бойынша орналастырудың елімізде
қалыптасқан жүйесі барлық деңгейдегі бюджеттерге салықтар мен ... ... ... ете ... ... қызмет ету принципі мен
дербестігін жүзеге асыра алмайды. Бюджеттік ... шешу ... ... ... ... ... үшін ... барлық деңгейлерінде салықтарды бөлу және салықтарды бекіту жүйесін
жетілдіру қажет. Осы ... ... ... ... салықтар тізімі
белгілі және шектеулі. Басты ... ... ... жүйе ... әділ бөлу.Қазіргі кезде осы мәселе төңірегіндегі пікірталастар үш
бағытта жүргізіледі:
1. салықтарды бюджеттік жүйенің қандай да бір деңгейіне ... ... ... ... ... бюджеттік жүйенің әртүрлі мөлшері
3. «бір салық-бір бюджет» принципі бойынша бюджеттік жүйе деңгейлеріне
салықтарды бекіту мақсаттылығы.
Бірақ біздің ... ... ... ... негізін салу
принциптері анықталмайынша, бюджеттік жүйенің әртүрлі деңгейлерне салықтан
бөлу және оларды бекітудің оңтайлы ... қол ... іс ... де ... ... да ... ... Қазіргі салық жүйесінің жағдайын ... жүйе ... ... ... ... ... ... бөлу келесі принциптер негізінде жүргізілуі қажет:
a) Мемлекеттік баға және ақша ... ... ... бірнеше жылдар
қатарынан ақша құнының түсуі динамикасы ... ... ... ... ... Елің ... әркелкі таратылған және тұрғындардың экономикалық
белсенділігіне онша тәуелді емес салықтарды да жоғары бюджеттерге
бекіту ... ... салу ... ... емес болып табылатын салықтарды
жергілікті бюджетке бекіту қажет;
d) Халықтың кәсіпкерлік және еңбек белсенділігімен тікелей ... ... ... аудару қажет.
Қандай да бір салық бекітілетін бюджет деңгейін анықтау кезінде салық
базасы құрылатын қызмет ауқымын ... ... ... ... ағындарды оңтайландыру кезінде бюджет жүйесін қандай да бір ... бір ... ... ... күш ... өте ... ... қайта бөлу үрдісінде қалыптасатын бюджетаралық
қатынастарды жетілдіруге ... ... ... Жергілікті
бюджеттерді реттеу проблемалары бойынша ... ... ... және орталық биліктердің бюджетаралық қатынастардағы ресурстарды
қайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... аталып өткендей бюджетаралық деңгейдегі бюджеттерді ... ... ... ... ... ... бюджетаралық қайта бөлуді
ұйымдастыру кезінде жоғарғы және ... ... ... ... ... үшін ... үдерістің өздігінен жүруі үшін, объективті
және елеулі факторларды қолдану ... ... ... реттеу
жергілікті бюджеттерді горизонталды диспропорцияны теңестіру бағытында іске
асырылуы қажет. Төртіншіден, бюджеттік реттеу ... құру ... ... жергілікті қағидасын іске асыру қажет. Бесіншіден,
ресурстарды бюджеттер арасында бөлу кезінде ... ... ... ... ... ... ... бірліктері үшін белгілі
жеңілдіктер болған жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «АльПари» журналы, №4, 2004ж. ... ... ... ... №7, 2006ж. ... Д.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік бюджеттің теориялық негіздері45 бет
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Балабақшада тіл дамыту жұмыстарының жүйесі31 бет
Балаларға үй жануарларымен, жабайы аңдарды таныстыру4 бет
Бастауыш мектептерде дамыта оқыту технологиясын сөз тіркесінде қалыптастыру47 бет
Бастауыш сынып оқушыларын дамыта оқытудың педагогикалық шарттары44 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет
Бастауыш сынып оқушыларының өзіндік жұмыс үрдісіндегі дамыта оқытудың теориялық және тәжірибелік негіздері31 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь