Органикалық заттар медицинада

Жалпы органикалық заттардың медицинада қолданылуы деген яғни адам ағзасында органикалық заттардың кездесуі. Олар қажет мөлшерде болмауы адам ауруына алып баруы ғажап емес. Сондықтан да олар туралы айтып өту керек. Адам ағзасы органикалық заттардан құралған таңғажайып құрылыс.
Тірі организмдердщ химиялық құрамының ерекшеліп осыған дейін қарастырылды. Тірі организмді құрайтын заттар құрамында химиялық элементтердің қандай мөлшерде болатындығына байла-нысты атомдардың бірнеше топтарын бөлу қабылданған. Бірінші топты (шамамен клетка массасының 98 %-ы) төрт элемент құрай-ды: сутегі, оттегі, көміртегі және азот. Оларды макроэлементтер деп атайды. Олар барлық органикалық қосылыстардың негізгі компо-ненттері болып табылады. Екінші топқа екі элемент кіреді — күкірт және фосфор. Олар биологиялық полимерлер (грек тілінен — роіуз — көп, тегоз — бөлік) молекулаларының — белоктар мен нуклеин қышқылдарының қажетті қүрамдас бөлігі болып табылады. Атал-ған екі топ элементтерін биоэмменттер деп атайды.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.Сатпаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
Танысу практикасы бойынша есеп ... е ф е р а ... ... ... ... Жақсыбаев Б.Ж.
Тексерген: Ермағамбетов М.Е.
Алматы 2007ж.
Кіріспе
Жалпы органикалық заттардың медицинада қолданылуы деген яғни адам
ағзасында органикалық заттардың кездесуі. Олар қажет мөлшерде болмауы ... алып ... ... ... ... да олар ... ... өту керек.
Адам ағзасы органикалық заттардан құралған таңғажайып құрылыс.
Тірі организмдердщ химиялық құрамының ... ... ... Тірі организмді құрайтын заттар құрамында ... ... ... ... ... атомдардың бірнеше
топтарын бөлу қабылданған. Бірінші топты (шамамен клетка массасының 98 %-ы)
төрт элемент ... ... ... көміртегі және азот. Оларды
макроэлементтер деп атайды. Олар барлық органикалық қосылыстардың ... ... ... ... ... екі элемент кіреді — ... ... Олар ... ... ... ... — роіуз — көп, тегоз
— бөлік) молекулаларының — белоктар мен нуклеин қышқылдарының ... ... ... ... ... екі топ ... ... атайды.
Орта есеппен тірі организм клеткасы массасының 20—30%-ын органикалық
заттар ... ... ... ...... ... және ... сондай-ақ майлар мен бірқатар кіші молекулалар
— гормондар, пигмент-тер, АТФ және т.б. ... Әр ... ... ... ... мөлшері бірдей емес. Өсімдік
клеткаларында күрделі көмірсулар — полисахаридтер, ал ... ... мен ... ... болады. Дегенмен, органикалық заттардың әр тобы
клетканың кез-келген түрінде үқсас функцияларды атқара-ды.
Биологиялық полимерлер – белоктар.
Белоктардың ... ... ... ... Ең бір ... ... ... қызметі: белоктар барлық клеткалық мембраналар мен
клетка органоидтары-ньщ, сондай-ақ клетка аралық ... ... өте ... ... бірі — катализаторлық кіызметі.
Барлық биологиялық ферменттер — белок текті заттар, олар клеткада ... ... он, жүз, ... мың есе ... бүл ... ... ... тоқталайық. "Катализ " термині
биохимияда, ... ... ... химиялық өнеркәсіптегідей жиі
қолданылды. Бүл термин сөзбе-сөз "шешу", "босау" деген мағынаны білдіреді.
Катализаторларға жататын ... ... ... ... ал катализаторлардың қүрамы реакциядан кейін де ... ... ... ... ... ... ... катализаторлық реак-цияның мәні — бастапқы ... ... ... ... ... Бастапкьі заттар
салыстырмалы түрде соңғы өнімдерге тез айналады, ал ката-лизатор ... ... ... ... Ферменттер де катализаторлар болып
табылады. Оларға катализдің барлық қасиет-тері тән. Бірақ, ферменттер белок
текті болғандықтан олар ... ... де ие. ... ... ... ... белгілі катализаторлар, (мысалы, платина, ванадий
тотығы) реакциялардың басқа да бейорганикалық жылдамдатқыштары ара-сында
қандай ... және ... бар? Бір ғана ... өзі ... ... ... пайдаланылады. Ал
фермент болса бір ғана реакцияны немесе реакцияның тек бір ... яғни ол ... ... қарағанда ерекше, тек белгілі
бір реакцияға ғана пайдаланы-лады(З.З-сурет).
Температура әрқашанда ... ... ... әсер етеді.
Бейорганикалық катализаторлар қатысында реак-циялардың көпшілігі өте жоғары
температура жағдайында өтеді. Температура көтерілгенде реакция ... ... ... ... үшін температура тек белгілі
бір дең-гейге дейінгі аралықта ғана көтеріле алады. Бүл ... ... ... деп ... ... ... әрі ... фермент молекуласының қүрылысы-ның өзгеруіне алып
келеді, (белок денатурациясын қара), фермент ... ... ... ... ... тоқтай-ды. Дегенмен, табиғи ыстық суларда
тіршілік ететін микроорганизм-дердің кейбір ферменттері судың қайнау
тепературасына ... ... ... қана ... белсенділігін де
жоғары дәреже-
де сақтайды.
Алайда, бүл микроорганизмдер үшін тіршілік ... орта ... ... ... ... ... болады. Көптеген ферменттер үшін
оптималды температура 35—40°С ара-лығы болып саналады.
Ферменттердің активтілігі ... ... және ... ... ... ... ... ғана сақталады.
Бейорганикалық катализаторлар қатысымен өтетін реакциялар әдетте жоғары
қысым жағдайында жүреді, ал ферменттер қатысында жүретін реакциялар ... ... ... ... ... басқа
катализаторлардан басты айырмапы-лығы — ... ... ... ... бейорганикалық катализаторлар қатысында өтетін
реакциялар жыл-дамдығынан он мың, ... ... есе ... ... ... ... ағартқыш және дезинфекция-лайтын зат
ретінде қолданылатын сутегінің асқын тотығы, катализа-торларсыз өте ... Н2О + ... ... ... (темір түзы) қатысуымен реакция
біршама тезірек жүреді. Барлық клетка қүрамында болатын ... ... ... яғни сутегінің асқын тотығын таңқаларлық жылдамдықпен
ыдыратады: каталазаның молекуласы 1 минут ... 5 млн Н2О2 ... әр ... ... ... ... ... байланысты. Ал бүл реакцияның жүруіне қажетті молекулалардың
өзара әрекетесуі ... ... ... ... ... ... ... сондықтан, актив-тену энергиясы шамаларының жоғары болуына байланысты
ағаш, қағаз, керосин және басқа да жанғыш заттар ... ... ... Егер ... ... ... қыздырса, яғни өзіндік
активтену энер- гиясынан жоғары энергия бергенде ғана ... ... ... ... орта ... не-ғүрлым жоғары болған
сайын жанғыш заттардың жануына ... ... ... ... ... ... яғни актив-тену энергиясы төмен болады.
Биологиялық катализаторлар осьшдай "жылытқыштық" рөлін атқарады,
олардың көмегімен көптеген молекулалар ... ... ... ... ... ... ... арнайы жиы-рылғыш белоктар
қамтамасыз етеді. Бүл белоктар клеткалар мен организмдер жасауға қабілетті
қозғалыстың ... ... ... ... — кірпікшелердің
және талшық-тардың қозғалуы, көп клеткалы жануарлардағы еттердің жиы-рылуы,
өсімдіктердегі өсімдік жапырағының қозғалуы және т.б.
Белоктардыц ... ...... ... ... ... ... биологиялық активті заттарды
(гормондарды) өздеріне қосуы және оларды ... әр түрі ... ... ... Арнайы транспорттық белоктар ... ... ... ... ... ... ... мембранасында
транспорттық бе-локтар көп болады. Олар қоршаған ортадан ... ... ... тасымалдайды.
Организмге бөгде белоктар немесе микроорганизмдер түсе қалған ... ақ ...... ... деп ... ... ... түзеді. Олар ... ... ... (антигендерді)
молекулалардың кеңістік конфигура цияларының сәйкестік принципі ... ... ... ... ... Осы процесс нәтижесінде
организмге ... усыз ... ... ... ... ... фагоцитоз процесі нәтижесінде лейкоциттердің басқа түрлерімен
жойылады, бүл — белоктардың кррганыштыц цызметі.
Белоктар клеткада ... ... бірі бола ... ... ... ... алады. 1 грамм белок соңғы өнімдерге дейін
толық ыдырауы ... 17,6 кДж ... ... ... бе-локтар мүндай
қажеттілікке сирек пайдаланылады. ... ... ... ... ... амин кщшкщлдары жаңа белоктарды қүруға қажетті пластикалық
алмасу реакцияларына қатысады.
Органикалық молекулалар – ... ... ...... ... ... жалпы
формуласы Сп (Н2О)щ. Көмірсулардың көбісінде су молекулаларының ... ... ... сәйкес келеді. Сондықтан да бұл ... деп ... ... ... 1—2 ... ... аспай-тын мелшерде
кездеседі. Көмірсулар өсімдік клеткаларында өте көп мөлшерде болады. Кейбір
жағдайда олар ... ... ... 90%-ын құрайды. (картоп түйнегі,
түқым, т.б.) Көмірсулар қарапайым және күрделі болып екіге бөлінеді.
Қарапайым кемірсулар моносахаридтер деп аталады. ... ... ... ... ... ... триоза — 3 атом,
тетраза — 4 атом, пен-тоза — 5 атомды, ... ... 6 ... ... деп ... Алты ... ... бар моносахаридтер — гексо-
залардың ішінде маңыздылары — ... ... және ... Глюкоза
қанның қүрамында (0,08—0,12%) болады, ...... ...... ... мен ... ... кіреді.
Егер бір молекулада екі моносахарид бірігетін болса, мүндай қосылыс
дисахарид деп аталады. Дисахаридтерге қант ... мен қант ... ас ... — сахароза жа-тады, ол глюкозаның бір молекуласынан ... бір ... ... Дисахаридтерге сондай-ақ сүт қанты
жатады, ол глюкоза мен галактоза молекулаларынан түзіледі.
Күрделі көмірсулар. Көп моносахаридтердің бірігуінен түзілген қосылыс
... деп ... ... ... және ... ... мономерлері — глюкоза болып табылады.
Көмірсулар негізгі екі қызмет түрін атқарады: құрылыстық ... ... ... ... ... қабырғаларын түзеді,
ал күрделі полисахарид хитин — буынаяқты-лардың ... ... ... ... ... ... ... де қүрылыс
материалы болып табылады. Көмірсулар — ... ... ... ... грамм көмірсу тотыққанда 17,6 кДж энергия бөлініп шығады. Өсімдіктердегі
крах-мал, жануарлардағы гликоген клеткаларда жиналып ... ... ... малекулалар – майлар мен липидтер.
Майлар (липидтер) жоғары ... май ... мен үш ... спиртінің қосылыстары болып табыла-ды. Майлар суда ерімейді.
Өйткені, олар гидрофобты (грек тілінен һусіог — су, ...... ... ... деп ... гидрофобты май тәріздес заттар
болады. Клеткадағы майдың мөлшері оның құрғақ массасының ... ... ... ... май ... 90%-ға ... жо-ғарылайды.
Жануарлардың май ұлпаларының клеткаларында және өсімдіктердің түқымдары мен
жемістерінің клеткаларында ... ...... ... ... ... ... реакциялардың қалыпты ... ... ... ... ... ретінде майдың рөлі зор.
Үш май қышқылдары
Н 0
Н-С-О-С-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН2-СН3
0
н-с-о-с-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн3
0
II
л-с-о-с-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн2-сн3
Н-С-О- Май қышқылы
Н—С—О— Май ... ... ... ... жақта — триглщерид, оң жақта — фосфолипид — ... ... 0 ... мен ... ... материалы болып табылады, және клетка
мембранасының қүрамына кіреді ... ... ... ... ... май жылу ... қыз-метін атқарады. Жануарларда
(түлендерде, киттерде) май тері астындағы ... ... ... ... 1 метрге дейін жетеді.
Майлардың негізгі қызметтерінің бірі — энергетикалық қызмет: 1 грамм
май СО2 мен ... ... ... 38,9 кДж ... ... ... липоидтердың түзілуі, бірқатар гормондар синтезі-не дейін
жүзеге асады. Мысалы, бүйрек үсті безі ... ... ... ... зат алмасу процестерін реттеу функциясы да тән.
Биологиялық полимерлер – нуклейн ... ... ... ... өте үлкен. Олар-іі.щ химиялық
құрамының ерекшеліктері негізінде жеке дамудың бслгілі бір кезеңінде әр
ұлпада ... ... ... құрылысы туралы ақпаратты
сақтауды, көшіруді және жас клет-каларға тұқымқуалаушылық қасиетін беруді
қамтамасыз ... мен ... ... ... анықтала-і і.шдықтан
нуклеин қьшщллдарының тұрақтылығы — клеткалардың ... ... ... ... ... ең ... шарты болатындығы
түсінікті. Нуклеин қышьфілдары құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... процестердің
белсенділігінің өзгеруіне, ... ... ... ... әсер ... рет американдық биолог Дж. Уотсон мен ағылиын физигі Ф. Крик
анықтаған нуклеин қышқылдарының қүрылысын іерттеу ... ... ... ... және клеткалар мен клеткалық жүйелер — үлпалар мен
мүшелердің — қызмет ету заңдылықтарын түсіну үшін ерекше манызды.
Нуклеин қышкщлдарының екі типі бар: ДНК және РНК ... ДНК. ДНК ... ... екі ... ... ... полимер. ДНК - молекулалық массасы үлкен
полимер.
ДНК-ның әр тізбегін қүрайтын мономерлер қүрамына ... ... ... ... (А) немесе тимин (Т), цитозин (Ц) немесе гуанин (Г),
сондай-ақ бес атомды қант — пентоза — ... (осы ... ... аты да ... ... және ... ... қалдыгы. ДНК-ның бір
молекуласына 108 кей-де одан да көп нуклеотидтер кіруі мүмкін (3.6-сурет).
Әр тізбектегі нуклеотидтер бір нуклеотидтің дезоксирибозасы мен ... ... ... ... ... ... ... арқылы өзара байланысады. Әр түрлі тізбектерді түзетін нуклеотидтер
қүрамына кіретін азотты ... ... ... болатын сутекті
байланыстар арқылы, екі тізбек бір молекулаға бірігеді. Азотты негіздердің
арасындағы мұндай байланыстар саны ... ... ... ... олар тек
қана екі-екіден байланыса алады: бір полинуклотидтер тізбегінің А азотты
негізі басқа ... ... ... ал Г үш ... ... ... ... тізбектегі Ц ... ... ... А—Т, Г—Ц ... ... нуклеотидтердің мүндай таңдап
бірігуге қабілеттілігі комплементар-льщ деп аталады ... Егер ... ... ... реті белгілі болса (мысалы, Т—Ц—А—Т—Г),
онда комплементарлық ... ... ... ... ... ... реті белгілі болады (А—Г—Т—А—Ц).
Нуклеотидтердің тізбектері әр орамда негіздердің 10 жүптары бар, оңға
қарай оралған, көлемді спиральдерді ... Бір ... ... ... ... тізбектегі нуклеотидтерге қпрама-қарсы болып
келеді, яғни бір ДНК молекуласын қүрайтын і ізбектер әр ... ... ... Нуклеотид-юрдің қант фосфатты топтасулары сырт
жағында, ал комплементар-ііі.і ... ... ішкі ... ... ... ... бірі сондай-ақ ортақ ось
айналасында ... қос ... ... ... ... ... не-гізінен сутектік байланыстармен үсталып түрады. Белгілі бір ...... ... ... молекуланың оралу (спиралдану)
дәрежесі жоғарлайды. Молекула жуандайды және щс-қарады ... ... ... ... шегіне жетеді, осы кездегі оралудың ең
жоғарғы дәрежесі — суперспиралъ ... ... Бүл ... ... ... ... үзарған, жақсы боялған денешік— хромосома түрінде
көрінеді.
ДНК ... ... ... ... ... ... зор ... атқарады.
Біріншіден — бүл тізбек-терінің біреуіндегі нуклеотид-тердің орналасу
тәртібі түріндегі ... ... ... Нуклеотидтен кейінгі
гене-тикалық ақпараттың ең кіші бірлігі үш қатар орналасқан нуклеотидтер ...... ... ... ... ... реті белок молекуласындағы амин қышкьшда-рының орналасу ретін
анықтайды. Бір ... ... ... ... бірінен
кейін бірі орналасқан триплеттер — ген болып табылады.
ДНК-ның екінші функциясы — ... ... ... Бүл ... ... ... ... және одан кейінгі жас
молекулалардың — үрпақ клеткалары арасында бөлінуі арқылы іске ... ... ... ДНК ... екі ... қүрылысы редупликация ке-
зінде бір-бірінен айнымайтын жас молекулалардың түзілуін мүмкін етеді.
Сонымен, ДНК генетикалық ақпараттың ... ... ... ... жерге жеткізу процесінде матрица рөлін атқарады. Бүл ... ... ... ДНК ... ... ... ... ақпараттық РНК молекуласы түзіледі.
Қорытынды
Сонымен қорытындылай келсек органикалық ... ... ... ... ... адам ... ... жоқ десек, таң қаларлық нәрсе
емес. Органикалық заттар адам ... үшін ең ... ... ... ... тіршілік жоқ. Органикалық заттар (май, көмірсу, белок) ыдырағанда
адам ағзасында энергия бөлінетінін де білдік.
Белоктар басқа бейорганикалық және ... ... ... ... байла-нысты бірқатар физикалық-химиялық қасиеттерге
ие. Бүл негізінен ... ... ... ... ...... суда еритін молекулалар болатындықтан,
өздерінің функциялық белсенділігін сулы ерітінді жағдайында көрсете алады.
Екіншіден, ... ... ... ... үлкен беткі заряд-ты алып
жүреді, бүл бірқатар электрохимиялық тиімділіктердің ... ... ... Мысалы, мембрана өткізгіштігінің озгеруі, катализдік белсенділіктің
және т.б. ... ... ... ... яғни өздерінің бел-сенділігін
температураның тар аумағында ғана көрсетеді.
Температураның жоғарылауы, сусыздану, рН ортасының өзге-руі және басқа
да әсерлер ... ... ... алып ... ... ең ... — төртінші реттік қүрылым бүзылады, онан соң үшінші және екінші
реттік ... ең ... ... ... жоғарылауынан бірінші реттік
қүрылым бүзылады. Белок молекуласы ... ... ... деп
аталады.
Егер орта жағдайының өзгеруі молекуланың ... ... ... алып ... ... ... ... орнаған кезде белок
қүрылымы және оның функциялық активтілігі орнына ... ... ... деп ... ... бүл ... медицинада және азық-
түлік өндірісінде, кейбір дәрі-дәрмектерді, мысалы антибиотиктерді,
вакциналарды, ... ... ... ... өзінің қоректік
қасиеттерін көп уақытқа дейін сақтайтын азықтық. концентраттарды алу ... ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәрілік өсімдіктер туралы59 бет
Хлортетрациклиннің продуценттері38 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
Ауыспалы егістерде топырақтағы органикалық заттардың баланысын есептеу13 бет
Белоктар. Біріншілік, екіншілік, үшіншілік, төртіншілік құрылымдар4 бет
Биогазды алу мәселелері38 бет
Жасушадағы зат алмасу және энергияның айналымы7 бет
Органикалық қосылыстар жөнінде түсінік6 бет
Тіршіліктің пайда болуы жөніндегі Опариннің теориясы9 бет
Топырақ9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь