Құқық нормаларын іc жүзіне асыру

1. Құқық нормаларын іс жүзіне асырудың ұғымы және әдістері
2. Құқық қолданудың негізгі сатылары
3. Құқықтағы кемшіліктер және оларды толықтырудың тәсілдері
4. Заң коллизиясы және құқық нормаларының бәсекелестігі
5. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Заң шығару, құқық нормаларын қабылдау қоғамдық қаты¬настарды реттеудің тек басы ғана. Сол қабылдаған нормативтік - құқықтық кесімдерді іс жүзіне асыру, қоғамдық қатынастарды тиімді реттеу, нормаларға қозғалыс, жан беру ең күрделі мәселелердің бірі. Іс жүзіне асырылмаған құқық нормалар тек ғана жақсы тілек ретінде қалып қояды, жансыз нәрсе ретінде қабылданды. Құқық нормалары қабылданғаннан кейін мемлекеттік аппараттың барлық буындары оларды іс жүзіне асыруға белсенді қызмет атқарулары тиіс, құқық жасаушы органдардың қоғам¬дық қатынастарды реттеудегі алдына қойған мақсаттары орындалуы тиіс. Сондықтан құқық нормаларын іс жүзіне асыру құқық нормаларының функцияларының формасы, олардың қоғамдық қатынастарды реттеудегі қызметі. Егер қабылданған құқықтық нормалар іс жүзіне асырылып жатса, онда олардың әрекеті және қүші бар деген мағананы білдіреді. Ал, қоғамдық қатынастарды реттеуде әрекетсіздіқ танытып жатса қағаз жүзінде қалып қояды. Сондықтан құқық нормаларын іс жүзіне асырудың мәні өте зор.
1. Ю.В.Мухина. Проблемы юридических коллизий.// Сибирский юридический вестник. 2003, №2.
2. Общая теория права и государства. М., 2002.
3. Т.Л.Падалко. Способы предложения пробелов в праве. Спб., 2000.
4. Н.В.Попова. Пробелы в праве: Основные проблемы судебной практики. Спб., 2002.
        
        Құқық нормаларын іc жүзіне асыру
Жоспар:
1. Құқық нормаларын іс жүзіне асырудың ұғымы және әдістері
2. Құқық ... ... ... ... кемшіліктер және оларды толықтырудың тәсілдері
4. Заң коллизиясы және құқық нормаларының бәсекелестігі
5. Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Құқық нормаларын іc жүзіне асырудың ұғымы және ... ... ... нормаларын қабылдау қоғамдық қатынастарды реттеудің
тек басы ғана. Сол қабылдаған нормативтік - құқықтық ... іс ... ... ... ... реттеу, нормаларға қозғалыс, жан беру
ең күрделі мәселелердің бірі. Іс жүзіне асырылмаған құқық нормалар тек ... ... ... ... ... ... ... ретінде қабылданды. Құқық
нормалары қабылданғаннан ... ... ... ... буындары
оларды іс жүзіне асыруға белсенді ... ... ... құқық жасаушы
органдардың қоғамдық ... ... ... қойған мақсаттары
орындалуы тиіс. Сондықтан құқық нормаларын іс ... ... ... ... формасы, олардың қоғамдық қатынастарды
реттеудегі қызметі. Егер қабылданған құқықтық ... іс ... ... онда ... ... және қүші бар ... мағананы білдіреді. Ал,
қоғамдық қатынастарды реттеуде әрекетсіздіқ танытып жатса қағаз жүзінде
қалып қояды. Сондықтан ... ... іс ... ... мәні өте зор.
Құқық нормаларын іс жүзіне асыру деп құқық субъектілерінің құқық
нормаларының талаптарымен ... ... сай ... ... өздеріне жүктелген субъективтік ... мен ... іс ... асырудағы қызметтерін айтады.
Теорияда құқық нормаларын іс жүзіне асырудың негізінде төрт әдісі бар:
сақтау, орындау, пайдалану және қолдану.
Құқық нормаларын ... ... ... ... барлық нормативтік құқықтық кесімдерді саналы түрде сақтау. Адам
өз тарапынан тыйым салатын және ... ... ... сақтаулары
тиіс. Сондай жағдайда ғана құқық ... іс ... ... ... жол ... ... ... Республикасы Конституциясының
34-бабы:
1. «Әркім Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын
сақтауға, басқа адамдардың ... ... ... мен ... ... міндетті».
2. «Әркім Республиканың мемлекеттік нышандарын құрметтеуге міндетті» -
деген норманы бекітеді.
Бұл конституциялық норма ... ... ... ... ... ... іс ... асыру үшін субъект өз тарапынан,
саналы түрде белсенділік танытуы тиіс. Мысалы, Азаматтық кодекстің ... ... ... ... ... ... ... нысанда
жасалуға тиіс. Бұл ... ... ... нотариалдық жолмен
куәландырылуға тиіс болатын жағдайда да ... ... ... ... ... кепілпұл келісімін жарамсыз деп тануға әкеп
соқтырады». Белсенділік ... ... ... ... ... талаптары сақталмаған ... ... ... ... ... құқық нормалары субъектінің белсенділігімен іс жүзіне
асырылады. Мысалы, ... ... ... іс ... ... ... мәселесіне байланысты мынандай норманы
бекітеді: «Үкім орындалғанға дейін іс бойынша ... ... ... ... ... ... отырған сотталушыньщ еріне ... ... ... ... ... ... жүздесу және телефон арқылы
сөйлесу мүмкіндігін беруге міндетті». Судья заң талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді жасауы тиіс. Сонда ғана аталмыш құқықтық норма ... ... ... ... ... ... ... бұзушылық туралы кодексінің 647-нормасының 3-тармағы мынандай
талаптарды орындауды міндеттейді: «Жасаулы әкімшілік қамауға ... ... ... ... ... хаттама мен істің басқа материалдары
алынған күні, ал әкімшілік ұстауға ұшыраған адам жөнінде - ол ... ... ... ... ... кешіктірілмей қаралады». Бұл жерде судья
істің қаралу мерзімін қатаң орындауға бағыттауы тиіс, барлық қимыл-әрекетін
норманы ... ... ... ... ... орындалмаса, шағым
бойынша жауапқа тартылады.
Сонымен қатар орындау арқылы жоғарғы органдардың төменгі сатыда ... ... ... іс ... ... ... іс ... келесі әдістердің бірі — пайдалану. Пайдалану субъекттер заң,
құқық нормалары бекіткен құқықтарын іс ... ... ... ... ... ... қол сұғылған игіліктерін қалпына келтіреді. Мысалы,
Қазақстан Республикасы Азаматтық қодексінің ... ... иесі ... ... өз мүлкін талап етуге құқылы». Бұл жерде меншік иесі ... ... ... ... билеу құқын пайдалану арқылы меншікті
даулап алуға құқы бар. Немесе, Қазақстан Республикасы Конституциясының 57-
нормасының ... ... әр ... ... ... ... «депутаттардың жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасы
бойынша Республика Үкіметі мүшелерінің өз қызметі мәселелері ... ... және ... ... ... заңдарын орындамаған
жағдайда Палаталар депутаттары жалпы санының үштен ... ... оны ... ... туралы Республика Прөзидентіне жүгінуге
хақылы, егер Республика Президенті мұндай өтінішті қабылдамай тастаса, онда
депутатгар Палата ... ... ... ... ... ... ... алғашқы өтініш берілген күннен бастап алты ай өткеннен ... ... ... ... ... қызметтен босату туралы
мәселені кайталап қоюға хақылы. Мұндай ... ... ... ... қызметтен босатады».
Пайдалану құқық нормаларын іс жүзіне ... ... ... ... ... ... ... емес ұйымдар да жатады.
Құқық нормаларын іс жүзіне ... ... ... ... ... жатады. Адам құқық нормаларын өзіне-өзі қолдана ... ... ... ... мен ... тұлғаларға берілген құзыр.
Сондықтан құқық нормаларын қолдану оларды іс ... ... ... ... Тәжірибеде құқық қолдану мынандай ерекшеліктерге ие:
1. Құқық қолдану әрқашанда арнайы өкілеттілікке ие болған мемлекеттік
органдардың (сот, ... ... ... және т.б.) біліктілік
қызметтері және ... ... іс ... ... ... ... ... мемлекет субъектілердің құқық нормаларын
сақтауға, ... ... ... қол ... ... мен
игіліктер қалпына келтіріледі.
3. Мемлекет құқық қолдану барысында тек ғана заңға бағынуы ... ... ... ... ... адам ... аяққа таптауға
және бассыздық пен заңсыздыққа әкеп ... ... ... қолдану
барысында қамауға алу, айыпкерге жасаған әрекетіне ... жоқ ... ... ... үкім ... және т.б. ... ... құқық
қолдану құзырына ие болған мемлекеттік қызметтегі лауазымды ... ... ... жеке адамдардың қызметіне, беделіне негізделуге
тиіс. Беделсіз жеке адамның мемлекеттік билік жүргізу құқы ... ... ... ... өткен, сауатты, беделі мол жеке адамдарға
берілуі ең негізгі талап... ... ... ... ... ... үшін сол жүйенің лауазымды адамдары ең ... ... ... ... таза ... қызмет етуге тиіс. Жеке
бастың пайдасын ойлау, лауазымды мемлекеттік қызметті қара ... ...... ... ... ... ... және заң алдында
жауапқа тартылуға тиісті зиянкестік».
2. Құқық қолданудың негізгі сатылары
Құқық ... ... ... іс ... ... ең маңызды
тәсілдерінің бірі. Құқық қолдану күрделі процесс ретінде ... ... және ... ... ... өте зор. Құқық қолданудың бірнеше
сатылардан өтуінің негізгі мақсаты істі, ... ... ... ... ... және сол ... қателіктер мен әділетсіздікке жол бермеу
болып табылады. Құқық қолдану мынандай сатылардан тұрады.
Бірінші ...... істі ... зерттеу, танып білу. Бұл
сатыда құқық қолданатын орган ... ... ... мен ... зерттей келе жағдайлардың, ... ... ... ... ... ... Мысалы тергеуші прокурор, судья шағым,
қозғалған іс ... ... ... ... ... дәрежеде зерттеп,
материалдарды, алынған ақпараттарды салыстырмалы мағынада ... ... ... Бұл ... ... ... ... мынадай
мәселерге назар аударады:
1. Қаралып отырған іс сол органның құқықтық құзырына жата ма, әлде
жатпай ма?
2. Істі ... ... ... ... ... органдар тек
заңдылық шеңберінде өз қызметтерін ... ... ... ... ... ... мен информациялар заңсыз деп танылуы тиіс.
3. Жан-жақты зерттеу құқық қолданатын ... ... ... ... Үстірт біржақты, немесе бұрмалаушылық таныту арқылы
қарау мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... заңсыздық пен бассыздыққа әкеліп соқтырады.
4. Жасалған қорытындылар міндетті ... ... ... ... ... ... іс ... адам құқықтары қатаң сақталуы тиіс.
Екінші сатысы — қаралып ... ... ... сол ... ... ... ... табу және жасалған әрекеттің
квалификациясын дәлме-дәл беру. Бұл саты ең күрделі және ... ... ... мен ... ... ... ... және
білімділікті талап ететін сәт болып табылады. ... ... ... ... істі ... барысында субъектінің жасаған әрекеттерін
реттейтін, немесе сол әрекеттің қандай құқық нормаларындағы диспозицияларға
дәлме-дәл сай келетінін мұқият ... баға беру ... ... яғни ... ... саты — ... ... кесімін шығару. Кесім мемлекеттік органдар
мен лауазымды тұлғалардың мәртебелері мен құқықтық ... ... ... ... ... үкім ... мүмкін. Мысалы, Қазақстан
Республикасының Президенті он бала туған ананы ... ... ... ... ... ... ... жұмыста қыдырымпаздық жасаған
субъектке сөгіс, қатан сөгіс, тіпті жұмыстан, қызметтен ... ... ... ... қылмыс жасаған адамға үкім шығарады. Аталмыш
мысалдардың бәрі құқық қолдану кесімдері болып табылады.
Құқық қолданудың ... ...... іс ... асыру, яғни
олардың нақтылы мерзімде ... ... ету. Егер ... ... іс ... аспаса, орындалмаса бүкіл құқық қолдану процесінің қызметі
зая кетеді, тек тілек ретінде қағаз ... ... ... ... судьяның
шығарған үкімі, немесе қабылдаған шешімі міндетті түрде орындалуы тиіс.
Сотталған адам ... ... ... ... кесу ... ... шешімі мұқтаж болған балаға әкесінен, не шешесінен ақы берілуі
тиіс.
Заң әдебиетінде құқық қолдану кесімдері ... екі ... ...... және ... құқық қорғайтын. Реттейтін құқық
қолдану кесімдері өмірдің барлық ... ... және кең, ... мен ... әсер ... Атап ... экономика, әлеуметтік,
саяси, қатынастарды реттеу, дамыту сияқты мәселерге ... ... ... әкім Қазақстан Республикасының Жер кодексі негізінде
арнайы бір ... ... ... ... ... ... ... Бұл құқық қолдану кесімі реттейтін түрге жатады.
Құқық қорғайтын кесімдерге негізінде құқық қорғайтын арнайы ... (сот, ... ... ... қауіпсіздік, полиция,
тергеу) шығарған кесімдері жатады.
3. ... ... және ... ... ... ... ... тәжірибесінде кейбір жағдайларда өмірде
болған жағдайлар, немесе құқықтық қатынасқа түскен субъектілердің мінез-
құлықтары ... ... ... мүмкін. Себебі өмір кең
болғандықтан заң шығаратын орган ... ... ... қимыл-
әрекеттерін қамти алмайды және құқық нормаларында бекітуіне мүмкіндігі ... ... ... ... ауқымды, адамдардың саналық
қызметтері мен ... ... Бір ... бір әрекетке
ұқсамайды, дара, ерекше сипаттарға ие. Жаңа қалыптасқан қоғамдық қатынастар
құқықтық вакумды қалыптастырады, жаңа ... ... ... ... ... ... ... себептерден қалыптасады:
1. Құқық жасайтын органдардың құқық нормаларын қабылдау кезінде заң
ғылымының жетістіктерін ескермеу және оны ... ... ... ... оның ... ... бір ... мүдденің құқық нормаларында бекітілуі. Мысалы, бір заң ... бір ... ... ... тікелей ықпалымен,
араласуымен және депутаттарға әсер ету, қысым жасау арқылы қабылдануы.
3. Құқық ... ... ... болуы, соның нәтижесінде
құқық қолдану барысында түсінбеушіліктің ... ... ... ... осындай жағдайларда құқықтағы кемшіліктерді толықтыру мәселесі
туындайды. Мемлекет және құқық теориясы кемшіліктерді ... ... ... — заң аналогиясы (ұқсастығы), екіншісі — құқық аналогиясы.
Заң аналогиясы дегеніміз өмірде болған жағдайлар мен ... ... ... ... ... норманы қолдану.
Мысалы, бір адам қоғамға қауіпті бір әрекет жасады, бірақ оның ... ... ... ... ... Сондай жағдайда ұқсас
норма қолданылады. Бірақ, Қазакстан Республикасының Конституциясының 77-
бабының ... ... ... ... ... жол
берілмейді»деп атап көрсеткен. Бұл Конституциялық норма Қылмыстық кодекстің
9-бабында ... ... ... ... дегеніміз нақтылы қаралып жатқан іс бойынша ұқсас
құқықтық норманың жоқ болуына байланысты қабылданған құқықтық ... ... ... теорияда құқық аналогиясын қолдануға жол берілмейді. Бұл көрініс
негізінде жаңа қалыптасып, ... келе ... ... ... ... Мысалы, Қазаң төңкерісінен кейін Кеңес өкіметі жаңа ... ... ... ... ... құқық қорғау органдардың
тәжірибесінде жиі ... ... ... ... ... ... жол ... адам құқын аяққа таптау,
заңдылықты өрескел бұрмалау ... ... Заң ... және ... ... ... ... құқық нормалар қоғамдық қатынастарды ... ... ... ... мүмкін. Соның салдарынан оларды
қолдану барысында шиеленісті қайшылықтар тууы әбден ғажап емес. ... ... деп бір ... ... ... ... ... арасындағы қайшылықтарды айтады. Заң коллизиясы осы күнге дейін
көптеген ... ... Оның ... ... ... ... ... сауа-сыздықтан туындайды. Жалпы қабылданған ереже бойынша заңдар
коллизиясы пайда болған жағдайда мынандай ... ... Егер ... мен ... ... ... арасында
қайшылыктар пайда болса, Конституцияның нормалары қолданылады. Негізгі
заңның ... ... ... ... ең ... күші ... Егер заң мен заңға сәйкес қабылданған нормативтік ... ... ... туса, заң іс ... ... ... ... Республикасының Президентінің ... ... ... заңға қайшы келген болса, заң қолданылады.
3. ... ... ... ... ... ... ... кесімдері
жоғары органдардың нормативтік құқықтық кесімдеріне қайшы ... ... ... ... ... ... Әр ... бір органмен қабылданған кесімдер арасында қайшылықтар
туған болса, соңғы қабылданған нормативтік құқықтық ... ... ... Рим құқы ... ... «Lex ... derogat ... тостэриор дэрогат приори» — кешірек ... ... ... заң ... шығарылады).
5. Егер бір орган қабылданған нормативтік-құқықтық кесімдер арасында
қайшылықтар пайда болса, жалпы кесім емес, ... ... ... Бұл туралы Рим заңгерлері: «Lex specialis derogat generali» -
арнайы заң ... ... ... ... ... (лекс спэциалис дэрогат
гэнэрали).
6. Егер жалпы және ... ... ... кесімдер арасында
қайшылықтар туса және олар әр түрлі органдармен қабылданған болса, жалпы
кесім қолданылады.
Сонымен ... ... және ... ... ... ... деген мәселе бар. Бұл туралы ... ... ... ... танушылар екі норма бір мағынадағы ережені бекіткенде
«нормалар бәсекелестігі» ... ... ... ... бұл ... ... басқаша болады: жаңа нормалар іс жүзіндегі нормалар жүйесін
еске алмай қабылданады». Жалпы құқық ... ... ... ... сирек кездеседі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Ю.В.Мухина. Проблемы юридических коллизий.// Сибирский ... 2003, ... ... ... ... и ... М., ... Т.Л.Падалко. Способы предложения пробелов в праве. Спб., 2000.
4. Н.В.Попова. Пробелы в ... ... ... ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан мемлекетінің конституциясы – мемлекеттің негізгі заңы24 бет
Құқықтық реттеу механизмі (тетігі)6 бет
Құқық нормаларын талқылау6 бет
Құқықты қолдану. Құқық нормаларын талқылау11 бет
Құқықтық реттеудің тетіктері3 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
IP желілерде нақты уақыт режимінде ICQ хабарлар алмасу жүйесінде ақпараттық сервистерін іске асыру38 бет
Азаматтық құқықтарды жүзеге асырудың түрлері және жіктелуі37 бет
Азық - түлік проблемасын тұжырымдылық бағдарлама арқылы шешу және оны жүзеге асыру42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь